نگاهی به رمان جاهای تاریک؛

وحشت درست همین‌جاست

 
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۵۲
 
 
گیلیان فلین نویسنده‌ ژانر وحشت و مهیج است که از بیشتر آثار او اقتباس ادبی شده است. محمد امامی در یادداشتی به رمان «جاهای تاریک» پرداخته است.
 
خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)-محمد امامی: قهرمان کتاب «لیبی دی» است. جوانی سی‌ویک ساله که عبوس است و بدخلق و قهر با خود و با همه­ روزگار. لیبی دی تنها بازمانده جنایتی است که بیش از دو دهه پیش رخ داده، زمانی که او تنها هفت سال داشته و در شب واقعه، مادر و دو خواهرش به طرز وحشیانه­‌ای کشته و سلاخی شده­‌اند. او اما در آن شب سرد و یخبندان زمستانی جان سالم به در می­‌برد، جایی در مزرعه خانوادگی­‌شان پنهان می‌­شود و می‌­شود تنها بازمانده­ی آن جنایت، تنها شاهد ماجرا.شاهدی که بر پایه شهادت او، برادر پانزده ساله­‌اش «بن» می‌­شود متهم اصلی قتل و سرانجام در دادگاه محکوم به حبس ابد.
این همه سال گذشته اما از آن شب و از آن جای تاریک که لیبی در آن پناه گرفته گریزی نیست. لیبی آن شب به علت سرمازدگی انگشتان یک دست و یک پایش را از دست می‌­دهد. این اما همه­ آن چیزی نیست که آنجا در تاریکی جا گذاشته، تکه­‌ای از وجودش انگار در آن شب باقی مانده. تکه‌­ای که در همه­ این سال­‌ها سعی کرده فراموشش کند. فراموش کند آن تکه و هر آنچه متعلق بوده به آن را.

حالا اما قرار است سفر قهرمان­­ رمان آغاز شود. نا‌مه‌­ای به دستش می‌­رسد و با کاو آشنا می‌­شود که کارش کند و کاو در جنایت‌های واقعی است، گروهی که اعتقاد به بیگناهی «بن دی» برادر او دارد و سعی می‌­کند با ارائه شواهدی او را تبرئه و از زندان آزاد کند. پس اولین حرکتی که در رمان توسط قهرمان انجام می­‌شود و درام درست از همان جا شکل می‌­گیرد، مقابله قهرمان داستان است با خود، با خودی که نمی­‌خواهد به گذشته برگردد. حاصل این کشمکش درونی نه تنها جذابیت رمان که به‌گمانم عمق این رمان است. شاید حرکت به سمت همین اعماق است که رمان «گیلیان فلین» را فراتر از یک تریلر جنایی می­‌کند.

«جاهای تاریک» دومین رمان این نویسنده است. نویسنده چهل و هفت ساله‌­­ای که فیلم «دختر گمشده» دیوید فینچر بر اساس سومین رمان او به همین نام ساخته شده. مرحله­ بعدیِ سفرِ قهرمان هم به زیبایی ساخته و پرداخته شده. جایی که لیبی پیشنهاد کلاب را می‌پذیرد و حالا باید با برادرش رو در رو شود. لیبی در ابتدا با توجه به مشکلات مالی که با آن روبه‌رو است پیشنهاد این کلاب را می­‌پذیرد، پیشنهادی که برای او منافع مالی هم به‌همراه دارد. درواقع اعضای کلاب به ازای هر حرکتی که او انجام می‌­دهد مبلغی را پرداخت می‌­کنند. از یک جایی اما گرچه همچنان پول را دریافت می­‌کند و ابایی هم ندارد از این که نشان دهد به خاطر دریافت پول این سفر را آغاز کرده، لیبی خود علاقه‌مند می­‌شود به پیگیری داستان و به دست آوردن روایتی تازه از ماجرا. او انگار درگیر سوال‌هایی شده که هر لحظه برایش ایجاد می‌­شود. حالا در پی‌یافتن پاسخ است، حالا ­قهرمان داستان حرکت بعدی را در جهت تغییر با موفقیت پشت سر گذاشته. حالا او پذیرفته از زوایای دیگری به داستان نگاه کند، وارد گذشته شود و کندوکاو کند وقایع آن شب را، قدم دیگری برای تغییر برداشته، اما هنوز سفر در جریان است و او باور به اتهام «بن» برادرش دارد. و چه سخت است تغییر باور. مواجهه با روایتی متفاوت از روایت خود. روایتی که بیست و پنج سال آزگار آن را پذیرفته و پرداخته و با آن زندگی کرده. این مواجهه در طول رمان همراه می­‌شود با فلاش بک­‌هایی به آن روز تلخ و به آن شب مرگ­بار. خواننده هرچه رمان را می­‌خواند تصاویر جدیدتر و اطلاعات تازه‌­تری دریافت می‌­کند و این تریلر هیجان‌انگیز با جذابیت تمام پیش می­‌رود و توی خواننده به حل معما نزدیک‌­تر می‌­شوی. معما و رازآلودگی جزو جدایی‌ناپذیر آثار این نویسنده است. وی داستانش را از چند منظر روایت می­‌کند و همین­طور که تکه‌­های پازلش را سرجای خود قرار می­‌دهد مخاطب را با واقعیتی جدید روبه‌رو می­‌کند و این کار را به استادی هر چه تمام­تر انجام می‌­دهد.

این همه اما همه هنر «گیلیان فلین» نیست. وی جنایتی را روایت می‌کند در شرارت‌بارترین شکل ممکن آن. زن و کودکان بی‌دفاعی که به طرز وحشیانه­‌ای کشته شده‌­­اند، کودکی که شاهد این داستان بوده و خانواده‌­ای که از هم پاشیده و نیست شده و نابود. تاریکی آیا وحشتناک‌­تر از این؟ وحشت درست همین‌جاست، در عمق تاریکی است که معنی می­‌گیرد، در جایی که انسان روی دیگر خود را نشان می‌­دهد، نیمه­ تاریک خود را. نیمه‌­ای که سعی کرده پنهان نگهش دارد و گویی این شیطان است که سعی دارد به او، به انسان، این نیمه­‌اش را نشان دهد. نویسنده توی مخاطب را به دیدن جاهای تاریک شخصیت خود می‌­برد. تو را مجبور می­‌کند تا ضمن حل این معما و در کنار هم ­چیدن قطعات پازل در جای درست خود، درست وقتی محل قطعه­ بعدی را پیش‌بینی می­‌کنی و می‌خواهی حدس بزنی قاتل کیست، چشمانت به تاریکی عادت کند و چیزهای بیشتری ببینی.

رمان «جاهای تاریک» نوشته گیلیان فلین از سوی نشر چترنگ با ترجمه مهدی فیاضی‌کیا به قیمت ۳۸هزار تومان از سوی انتشارات چترنگ به چاپ رسیده است.


 
Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 263844