خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 29 دی 1397 ساعت 10:47 http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/269566/پایین-نگه-داشتن-قیمت-کتاب-معنای-حفظ-اقتصاد-نشر-اما -------------------------------------------------- بررسی آمارهای 40 ساله نشر/ بیست‌‌و‌دوم عنوان : پایین‌ نگه داشتن قیمت کتاب به معنای حفظ اقتصاد نشر است اما... میرکریمی: ناشران به تناسب هزینه‌ها توانمند نشدند -------------------------------------------------- رئیس مؤسسه انتشارات امیرکبیر، با انتقاد از برخی سیاست‌ها مانند توزیع نامتوازن یارانه بین اقشار مختلف جامعه، گران شدن ملزومات تولید کتاب؛ خصوصا افزایش قیمت کاغذ را اصلی‌ترین عامل گرانی دانست. متن : خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) افزایش قیمت هر کالا از جمله کتاب، زمانی نگران کننده و نامعقول می شود که مبنایی غیر قابل توجیه داشته باشد. دلیل اصلی این نگرانی در بازار نشر، غیر قابل پیش بینی شدن قیمت اقلام مورد نیاز در تولید کتاب، هزینه های غیرمستقیم و به تبع آن افزایش ریسک نشر و تهدید خوابِ سرمایه ناشر در بازار بی رونق کتاب است؛ بازاری که با عناوین متعدد و شمارگان های چندصد نسخه ای پر شده و کمتر کتابی نوبت های چاپ بالا را تجربه می کند. سید حسن میرکریمی؛ رئیس مؤسسه انتشارات امیرکبیر در گفت و گو با خبرنگار (ایبنا) درباره تاثیر اعمال سیاست ها در افزایش قیمت کتاب طی چهل سال گذشته بیان کرد: سیاست های نامناسب در افزایش قیمت موثر بوده و در مقوله قیمت کتاب تاثیر مثبتی نداشته است. سیاست ها و شعارها وی با اشاره به موضوع کاغذ به عنوان اصلی ترین ماده اولیه تولید کتاب ادامه داد: در حالی که 95 درصد از جریان تولید کتاب به قیمت کاغذ وابسته است، شاهدیم که مسئولان طی دو سال گذشته برای ساماندهی این وضعیت، فقط شعار داده اند. ماحصل اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی این مدت نیز به توزیع محدود کاغذ از سوی اتحادیه و تعاونی ناشران خلاصه شده است. میرکریمی درباره جریان افزایش قیمت کتاب طی چند دهه گذشته افزود: تا حدود سال 1376 کتاب قیمت، روند یکنواختی داشت و دلیل اصلی این وضعیت نیز باور ناشران و تمایل به ارزان نگه داشتن قیمت کتاب و تزریق کاغذ دولتی بود. اما به تبع افزایش نهاد ه های تولید کتاب، ناشران مجبور به افزایش قیمت کتاب شدند. ناشران به تناسب هزینه ها توانمند نشدند این فعال حوزه نشر افزایش سطح سواد، افزایش جمعیت و مطالبه گری بعد از انقلاب را در افزایش ناشران و تولید کتاب موثر دانست و افزود: باید توجه داشته باشیم که قیمت کتاب هرچند که از نظر ماهیت با دیگر کالا ها قابل مقایسه نیست، اما متاثر از شرایط بازار افزایش را تجربه کرد؛ به تعبیر دیگر ناشران ناچار به افزایش قیمت بودند. میر کریمی افزود: سال های نخست بعد از انقلاب، ناشران چندان به ضرورت تبلیغ کتاب توجه نداشتند، البته تبلیغ و ایجاد راهکار های متنوع برای معرفی کتاب، چندان در نظر نبود. برگزاری نشست های نقد و بررسی، معرفی و استفاده از روش های متنوع تبلیغ به ویژه در فضای مجازی و دیگر انواع تبلیغ طی سال های گذشته به مرورهزینه هایی را برای ناشران به دنبال داشت. وی افزود: هرچند هزینه ها افزایش پیدا کرده اما ناشران به تناسب هزینه ها توانمند نشده اند؛ بنابراین مجبور به افزایش قیمت شده اند. توقف توزیع کاغذ یارانه ای سیاست صحیحی بود رئیس مؤسسه انتشارات امیرکبیر با اشاره به تجربه این موسسه، طی چند دهه گذشته برای تعیین قیمت کتاب گفت: تا زمانی که کاغذ دولتی از سوی تعاونی توزیع می شد، موسسه برای تامین کاغذ، به بازار آزاد نیاز نداشت. توقف توزیع کاغذ دولتی، دگوگونی ایجاد کرد؛ البته این سیاستِ صحیحی بود، چراکه حواله کاغذ های دولتی بین ناشران قلابی که هر کدام پروانه نشر گرفته بودند، دست به دست می شد و به جریان رانت تبدیل شده بود. میرکریمی با تاکید بر حذف کاغذ دولتی و هدایت حمایت های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: با حذف کاغذ دولتی، یارانه به صورت غیر مستقیم وارد حوزه کتاب شد و ناشران از این یارانه و بن، البته در جریانی منطقی تر برخوردار شدند. وی با انتقاد از تخصیص نامتناسب یارانه بین مخاطبان ادامه داد: رویکرد تخصیص یارانه غیر مستقیم، صحیح بود اما از آنجا که بخش عمده یارانه ها به سمت دانشجویان و دانش آموزان و نشر کمک درسی سوق پیدا کرد، سهم ناشران عمومی از یارانه ها چندان مشخص نیست. این فرآیند و همچنین خواب سرمایه و افزایش قیمت نهاده های تولید و تورم، موجب می شود تا ناشر بر قیمت کتاب اضافه کند. افزایش 9 برابری قیمت کتاب میر کریمی با ابزار تاسف از افزایش قیمت کتاب متاثر از برخی سیاست ها درباره تجربه موسسه امیرکبیر از افزایش قیمت کتاب، گفت: کتاب صیادان معنی از کتاب های پر مخاطب، بعد از مدت ها از سوی موسسه امیر کبیر منتشر شد، قیمت اول این کتاب اوایل دهه 90، 19 هزار تومان بود و امروز 180 هزار تومان قیمت خورده است. وی افزود: روال قیمت گذاری موسسه طی این مدت تغییر نکرده است، اما متاسفانه قیمت کاغذ به بندی 300 هزار تومان می رسد و ناشر به افزایش قیمت کتاب مجبور می شود. هرچند که تعاونی، کاغذ توزیع می کند و از دستگیری سلطان کاغذ و کشف انبار های کاغذ خبر می دهند و همچنین شاهد کاهش قیمت دلار بودیم، اما کاغذ 270 هزار تومانی هفته گذشته به 300 هزار تومان افزایش پیدا می کند. رئیس مؤسسه انتشارات امیرکبیر بیان کرد: افزایش 40 درصدی کاغذ در حالی اعلام می شود که شاهد کاهش قیمت ارز هستیم و این موضوعات دردآور است. انتظار تولید کاغذ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نداریم اما باید در این حوزه نظارت وجود داشته باشد. کدام بخش حکومت باید برعملکرد تاجری که دلار چهار هزار و 200 تومانی در اختیار دارد، نظارت کند؟ میزان تخصیص ارز به وارد کنندگان اعلام شود وی با تاکید بر لزوم تقویت ابعاد نظارتی بر افرادی که ارز دولتی دریافت کرده اند، افزود: باید بر فعالیت تاجری که ارز دولتی در اختیار دارد، نظارت شود، که آیا آن سوی مرز ها به سرمایه گذاری مشغول است یا کاغذ وارد کرده است؟ باید میزان تخصیص به تاجران و همچنین میزان واردات کاغذ اعلام شود. انتظار نداریم که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد فعالیت های تجاری شود بلکه تاکید داریم به عنوان نهاد بالادستی به وظیفه نظارت، تدبیر، خود عمل کند. رئیس مؤسسه انتشارات امیرکبیر با تاکید بر اینکه که خواهان حفظ قیمت کتاب در پایین ترین وضعیت خود هستیم، بیان کرد: تمایل ناشر برای حفظ قیمت کتاب در پایین ترین وضعیت، به معنای حفظ اقتصاد نشر است، اما شرایط ناشر را به افزایش قیمت کتاب مجبور می کند. قیمت کتاب طبیعی است وی در پاسخ به این پرسش که آیا کتاب در حال حاضر گران است یا خیر؟ افزود: قیمت فعلی کتاب بهاء طبیعی این کالاست. احتساب قیمت های سربار قیمت های فعلی را افزایش می دهد. ناشران در حال حاضر خود را درگیر این بخش نمی کنند و صرفا قیمت تمام شده فیزیکی را محاسبه می کنند؛ به عبارت دیگر، اگر دیگر هزینه ها به ویژه در مجموعه عریض و طویل امیر کبیر در نظر باشد، هوش و حواس از سر می برد. میر کریمی درباره تاثیر افزایش قیمت بر شمارگان کتاب و رویکرد آتی ناشران گفت: باید توجه داشته باشیم شمارگان زیر سه هزار نسخه، اقتصادی نیست و کمتر کتابی با این شمارگان منتشر شود؛ بنابراین این وضعیت با توجه به مکانیزم های حسابداری، مقدمات ورشکستگی را فراهم می کند. وی درباره ایجاد وضعیت مطلوب یا توقف افزایش قیمت کتاب بیان کرد: ناشران باید بیش از همیشه برای انتشار کتاب هدفمند تصمیم بگیرند. میر کریمی در پاسخ به این پرسش که آیا در اینده قیمت کتاب افزایش پیدا می کند و یا خیر؟ ادامه داد: اگر وضعیت سایر مولفه های موثر ثابت بماند، قیمت کتاب افزایش پیدا نخواهد کرد. یکی از مولفه های موثر افزایش دستمزد کارگری است. اگر براساس گفته ها حداقل حقوق کارگران به سه میلیون تومان برسد، ساختار اقتصادی ناشران را متاثر و شرایط غیر قابل تحملی را ایجاد خواهد کرد. برای چاپ نخست حق التالیف نمی دهیم وی درباره تاثیر افزایش قیمت کتاب بر حق التالیف ها ادامه داد: با پدید آورندگان توافق می کنیم چاپ نخست با شمارگان 500 نسخه حق التالیف پرداخت نشود. هدف اصلی از این توافق شناسایی و سنجش بازار است.