خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 18 خرداد 1398 ساعت 9:22 http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276325/خورشید-کوتوله-ای-زرد-یا-غولی-سرخ -------------------------------------------------- گزارشی از یک ستاره؛ عنوان : خورشید، کوتوله‌ای زرد یا غولی سرخ داستان زندگی خورشید به زبان ساده -------------------------------------------------- حسین صفری معتقد است: در کتاب «خورشید، ستاره‌ای در کهکشان راه شیری» نگاهی مختصر به تاریخ جهان از زمان مهبانگ تا امروز داشته‌ایم و به‌گونه‌ای نوشته شده که افراد با کمترین اطلاعات نجومی و فیزیکی بتوانند مطالب را درک کنند. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)ستارگان روزی به دنیا می آیند و روزی هم پیر می شوند و می میرند. مراحل رشد و انبساط یک ستاره به میزان همجوشی هسته ای آن بستگی دارد اینکه تا چه میزان هسته اتم های سبک تر یک ستاره به یکدیگر جوش می خورند و تبدیل به اتم سنگین تر می شوند، بستگی به میزان جرم و دمای آن ستاره دارد. برخی از آن ها در انتهای عمر خود تبدیل به غول سرخ می شوند و برخی دیگر از این حد فراتر رفته و یک ابرنواختر را در فضای کیهانی شکل می دهند و زمینه ساز شکلگیری پدیده ای چالش برانگیز به نام سیاه چاله می شوند. اما سرنوشت اولین ستاره نام آشنای بشر یعنی خورشید چه خواهد شد؟ کوتوله زرد؛ عنوانی است که اخترشناسان به صورت غیررسمی به خورشید داده اند و معتقدند نزدیک به 5میلیارد سال دیگر به قدری بزرگ و منبسط می شود که تا مرز سیاره مشتری را درخواهد نوردید و هر آنچه بر سر راه خود دارد را ذوب خواهد کرد؛ اما این تمام ماجرا نیست، این ستاره بسیار معمولی فضای کیهانی، دوران کهنسالی خود را به شکل یک غول سرخ سپری خواهد کرد؛ در این شرایط شاید سیارات دورتر منظومه شمسی مکان مناسب تری برای حیات باشند. چراکه دیگر اثری از زمین و سیارات نزدیک تر نخواهد بود. این گوی سرخ در فاصله 149.6 میلیون کیلومتری از زمین قرار دارد و اگر در خودرویی با سرعت نور در حال حرکت باشید، هشت دقیقه بعد به خورشید می رسید، همچنین اگر بتوانید با سرعتی معادل 617.7 کیلومتر بر ثانیه بدوید به راحتی می توانید از میدان گرانشی آن فرار کنید و در دام آن نیفتید. حسین صفری و سمیه بازرگان در کتاب خورشید؛ ستاره ای در کهکشان راه شیری به روایت داستان زندگی خورشید پرداختند. این کتاب براساس شماری از پدیده های مشاهده پذیر، مفاهیم و سازوکارهای خورشیدی به صورت مختصر و به زبان ساده به نگارش درآمده است. حسین صفری، نویسنده و عضو هیات علمی دانشگاه زنجان در گفت وگو با خبرنگار ایبنا معتقد است این اثر با نگاهی کلی به سیر تاریخچه جهان به تشریح فرایند های موثر در شکلگری خورشید پرداخته است. وی گفت: در این اثر نگاهی مختصر به تاریخ جهان از زمان مهبانگ تا امروز داشته ایم. ترکیب مواد خورشید و منشا عناصر موجود، اندازه، جرم و عمر خورشید را ارائه دادیم. ساختار لایه ها، نحوه تولید انرژی با ساز و کارهای هم جوشی هسته ای و انتقال انرژی از درون تا سطح و فضای بیرون تا زمین با رویکرد علمی به زبان ساده و بدون روابط ریاضی توضیح داده شده است. فعالیت های جو خورشید که برای بشر در روی زمین دارد به همراه توصیف ساده آورده شده است. مقدار انرژی رسیده از خورشید به زمین و میزان جذب آن در زمین تخمین زده شده است. همچنین نتایج مختصری مشاهدات فضایی (تلسکوپ ها و ابزارهای خارج از جو زمین) به همراه تصاویر زیبا و فیلم ها نشان داده شده است. قطعا یکی از جذابیت کتاب های علمی این است که نویسندگان بر اساس یافته های روز و جدید آثار خود را تالیف کنند. در واقع علم دوستان خواهان دریافت جدیدترین اطلاعات و یافته ها در زمینه های علاقه مندی شان هستند. به گفته صفری یکی از اصلی ترین معماهای خورشیدی گرمایش تاج خورشیدی بوده است. وی معتقد است: رصدهای فضایی جدید عمدتا به مشاهدات جو خورشید از جمله شیدسپهر، رنگین سپهر و تاج متمرکز شده اند و مهم ترین معما گرمایش تاج خورشید بوده است. در واقع، مطابق انتظار با دور شدن از یک منبع گرما دما کاهش می یابد ولی در خورشید در حدود ۲۰۰۰ کیلومتری از سطح به یکباره دما ۱۰۰ برابر افزایش پیدا می کند. تصاویر و پدیده های جو خورشید در این اثر نمایش و توضیح داده شده است. علاوه بر آن یکی دیگر از جذاب ترین بحث های مرتبط با خورشید که ارتباط زیادی با زمین دارد، میزان فاصله خورشید تا زمین و چگونگی ایجاد تغییر فصل در این سیاره است. زمین در انقلاب تابستانی به دورترین فاصله خود از خورشید می رسد و در انقلاب زمستانی کمترین فاصله با آن را دارد؛ با این حال انحراف مدار زمین باعث شده است در تابستان با وجود فاصله زیادتر نسبت به زمستان، نور و انرژی بیشتری از خورشید دریافت کنیم. در حقیقت این دوری و نزدیکی یا به اصطلاح اوج و حضیض و میزان زاویه تابش خورشید، عامل اصلی تغییر فصول در کره زمین است. در این اثر نویسنده تلاش کرده است با بیانی سلیس و همه فهم به پرسش های علمی موجود در ذهن مخاطب پاسخ دهد. وی در این باره گفت: این کتاب به گونه ای نوشته شده که افراد با کمترین اطلاعات نجومی و فیزیکی بتوانند مطالب را بخوانند و درک کنند. عمدتا در انتخاب واژگان معادل فارسی اصطلاحات علمی ارائه شده است. همچنین مطالب قابل استفاده برای متخصصین موضوع نیز است. همواره اطلاعات زیادی درباره خورشید و منظومه شمسی برای آگاهی بشر از دنیای باستان تا امروز منتشر شده است. روزگاری انسان تصورش بر این بود که خورشید در مرکز عالم قرار دارد و تمام کیهان به دور آن می گردد؛ اما امروزه تنها این کره داغ را یک ستاره معمولی می پندارد. خورشید گرفتگی ها، لکه ها و طوفان های خورشیدی و سرنوشت نهایی خورشید و ده ها ویژگی دیگر کشف شده از آن، اطلاعات جامع و وسیعی را به بشر داده است کتاب ها و مقالات زیادی درباره آن منتشر شده است. اینکه این منابع مکتوب چقدر مبتنی یافته های روز است، می تواند برای مخاطبان علم دوست اهمیت زیادی داشته باشد. صفری دراین باره می گوید: این کتاب از مشاهدات ابزارهای نوین رصدی و تفاسیر، یافته ها و توضیحات ارائه شده در مجلات تخصصی و پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری نوشته شده است و به مخاطبان شناخت جامعی از هر آنچه که درباره خورشید در دیگر یافته ها گفته شده می دهد. کتاب خورشید، ستاره ای در کهکشان راه شیری از سوی انتشارات دانش نگار به مبلغ 30هزار تومان و به ویراستار عبدالحسن بصیره بهار امسال روانه کتابفروشی ها شد.