خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 17 شهريور 1398 ساعت 9:17 http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/280539/حوصله-نوشتن-ندارم-همه-چیز-سطحی-شده -------------------------------------------------- روایت دیدار با رضا قیصریه؛ عنوان : حوصله نوشتن ندارم/ همه چیز سطحی شده است -------------------------------------------------- رضا قیصریه، نویسنده و مترجم وضعیتش نسبت به چند سال پیش بهتر است و با اینکه قدرت تکلم خود را به دست آورده؛ اما حوصله نوشتن ندارد. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)،وضعیت این روزهای رضا قیصریه چندان مناسب نیست اما نسبت به سال های گذشته بسیار بهتر است و قدرت تکلم خود را نیز به دست آورده است. نویسنده کافه نادری این روزها در 79سالگی به سر می برد و همچنان چون گذشته در جریان اوضاع فرهنگی است اما دیگر توان ترجمه و تالیف ندارد. در راستای تکریم اهل قلم، سیدسعید میرمحمدصادق، معاون فرهنگی موسسه خانه کتاب به همراه محمدرضا اربابی، رییس انجمن صنفی مترجمان استان تهران شامگاه چهارشنبه 13شهریور با قیصریه دیدار کردند و در این دیدار به گفت وگو پیرامون کار و زندگی او پرداختند. رضا قیصریه صحبت هایش را اینگونه آغاز کرد: فرناندا پی وانو، استاد ایتالیایی اهل تورینو است که با همینگوی دوست بود و مدت زیادی با او رفت و آمد داشت. او خاطرات خودش از این نویسنده را نوشته است و من این اثر را با نام همینگوی ترجمه کرده ام. البته چند اثر دیگر هم از همینگوی نیز ترجمه کرده ام. او در ادامه با اشاره به موراویا اظهار کرد: آثار موراویا برای من بسیار جذاب بود و به همین دلیل دست به ترجمه این آثار زدم. البته پیش از من سیمین دانشور این کار را انجام داده بودند که در مجله سخن منتشر شد. من از ترجمه کارهای این نویسنده خسته نشدم. در حال حاضر چاپ جدید کتاب های این نویسنده در انتشارات کتاب خورشید منتشر می شود و در بازار موجود است. یک کتاب هم از استفانو بننی، به نام کافه زیر دریا ترجمه کردم که زبان طنزی داشت و خیلی جالب بود. این کتاب قشنگ بود اما ترجمه اثر کمی مشکل ایجاد کرد؛ چراکه او از آن دست نویسندگانی بود که بعد از سال 68 و جریانات دانشجویی، دنیا را با دید طنز می دیدند. خالق کافه نادری در ادامه با اشاره به داستان های تالیفی خود گفت: کافه نادری باعث شد که گریزی هم به حوزه تالیف داشته باشم. البته من دو اثر نوشتم، یکی کافه نادری و دیگری هفت داستان. درباره تجدید چاپ کتاب هایش از او سوال می کنیم که آیا ناشران حق التالیف و حق الترجمه آثارش را می دهند که او در جواب می گوید: بله می دهند. البته چیزی نمی شود؛ چون من زیاد کتاب ندارم. در شرایط فعلی دو سال طول می کشد تا یک کتاب تمام شود و به چاپ بعدی برسد و آن هم پولی نمی شود. من از هیچ کدام از ناشرانم نارضایتی ندارم چون حقم را پرداخت کرده اند. اصغرصمدزاده که مدتی است با رضا قیصریه زندگی می کند و به نوعی پرستار اوست این حرف ها را قبول ندارد و معتقد است که حق التالیف قیصریه درست پرداخت نداشته است. او می گوید در پنج سالی که پیش رضا قیصریه زندگی می کند، کلا یک میلیون 350 هزار تومان حق التالیف و حق الترجمه دریافت کرده است. قیصریه وسط حرف او می آید و می گوید: حوصله این گونه پیگیری ها را ندارم. به خاطر دارم که رضا براهنی حوصله این کارها را داشت و به سراغ ناشر می رفت و پیگیر چاپ کتاب هایش بود؛ اما من از همان زمان که پیگیری های او را می دیدم به خودم می گفتم که حوصله چنین کار هایی را ندارم. رضا قیصریه از آن دست مترجمان ناشرپسند است. بیش از خودش نگران ناشران است، به این موضوع توجه ندارد که اگر کاغذ گران شده، کتاب هم چند برابر شده است و برای ناشر فرقی نمی کند. او با ناراحتی می گوید: دلم برای ناشر می سوزد، این روزها شنیده ام که کاغذ خیلی گران شده است و ناشر گناه دارد. اصغر صمدزاده به کتابی ایتالیایی اشاره می کند و می گوید: کتاب در ستایش 77 سالگی با نام گفت وگو در تهران به زبان ایتالیایی در ایتالیا چاپ شده و خنده دار آنجایی است که ناشری ایرانی زنگ زد و گفت که دو میلیون و 500 هزار تومان به ما بدهید تا این کتاب را در ایران چاپ کنیم. یعنی پول که نمی دهند، هیچ؛ به دنبال این هستند که پول هم بگیرند. از او درباره آثار منتشر نشده سوال می پرسیم که در پاسخ می گوید: کتاب در حال انتشار چیزی ندارم. فقط پیکاسو مانده است که آن نیز آماده انتشار است و به زودی از سوی نشر نیلا منتشر می شود. رضا قیصریه سال 93 سکته مغزی کرد و از آن سال بازنشسته شد؛ او این روزها کمتر بیرون می رود و بیشتر افراد به دیدنش می آیند. او درباره وضعیت این روزهایش گفت: درآمدم از حقوق بازنشستگی دانشگاه آزاد است. من به خاطر مریضی بازنشسته شدم. از روزی که به خانه آمدم، شاگردانم به من سر می زنند؛ اما آنها هم دغدغه های خاص خودشان را دارند و گرفتار هستند و من نیز انتظاری از آنها ندارم. از او می پرسیم که چرا در این سال ها ازدواج نکرده است. سری تکان می دهد و می گوید: یک دفعه در ایتالیا ازدواج کردم؛ اما زمانی که خواستم به ایران برگردم، همسرم گفت که به ایران نمی آید و سر همین موضوع جدا شدیم. چند وقت پیش شنیدم که یکی از فرزندان همسرم سابقم به زودی قرار است که ازدواج کند. کتاب های زیادی روی میز کنار مبل وجود دارد. اما آن طور که خودش می گوید مطالعه اش کم شده است. او در این رابطه اظهار کرد: حوصله نوشتن ندارم اما یک کارهایی درباره ادبیات ایتالیا در دستم است که باید کتاب شود تا افرادی که به ایتالیا می روند و اطلاعات زیادی ندارند از این کتاب استفاده کنند. محتوای این کتاب، جزوه هایی است که من در دانشگاه درس می دادم. علاوه بر نوشتن، این روزها زمان مطالعه ام نیز کم شده است. هم حوصله خواندن ندارم هم چشمم اذیت می شوند و هم کار چشمگیری نمی بینم. این روزها در ایتالیا نیز مثل خیلی از نقاط دنیا نویسندگان گردن کلفت نمی بینیم. وی ادامه می دهد: متاسفانه همه چیز سطحی شده است و آن نگاه عمیق به فرهنگ وجود ندارد. جریان جهانی، جریان فکری و خود مردم عوض شده اند. به نظرم آن آدم هایی که در آن دوران در ایتالیا فعالیت می کردند و به نوعی نسل طلایی بودند، تمام شده اند. شما به سینمای ایتالیا هم نگاه کنید، متوجه این اتفاق می شوید. او با اشاره به سینمای ایتالیا و سینمای ایران می گوید: آخرین باری که به ایتالیا رفتم، دیدم که در آنجا خاطر کیارستمی را خیلی می خواهند. چند روز پیش هم شنیدم که یک فیلم ایرانی به نام متری شش و نیم در جشنواره فیلم ونیز گل کرده است و خیلی خوشحال شدم. از ما اسم کارگردان را می پرسد. کمی درباره سعید روستایی برای او صحبت می کنم. کارگردان دهه هفتادی که با دو فیلم توانسته در سینمای ایران بسیار خوب بدرخشد. سعید روستایی را نمی شناسد، فیلم او را هم ندیده است اما می گوید: دیدم کلی این جوان را تشویق کردند. ایتالیایی ها برای هر کسی انقدر دست نمی زنند. به نظرم این فرد هم مثل اصغر فرهادی بدرخشد. مطرح شدن در اروپا بسیار مشکل است و اگر این افراد چنین اتفاقی را رقم زده اند، بدون شک کار بسیار ارزشمندی تولید کرده اند. به عکسی خانوادگی اشاره می کند. فرزند بزرگ خودش است و دو فرزند دیگر برادرانش هستند. خاطره روز عکاسی را خوب به خاطر دارد و می گوید: یادم است که برای گرفتن این عکس به یک عکاسی در خیابان لاله زار رفتیم. یک مغازه پارچه فروشی بود که صاحبی ارمنی داشت. بالای آن یک عکاسی بود که به آنجا رفتیم و این عکس را گرفتیم. خاطرم نیست که زمستان بود یا تابستان اما فکر می کنم که با توجه به لباسی که پوشیده ایم، زمستان است. درباره کارهایی که دلش می خواست انجام دهد و نشد صحبت کرد و گفت: زمانی دوست داشتم، زندگی هوشنگ سارنگ را بنویسم. خیلی هم دنبال این اتفاق رفتم اما هیچکس همکاری نکرد. او یکی از بازیگران بنام تئاتر در آن زمان بود که انصافا خیلی خوب هم بازی می کرد؛ اما شنیدم در فقر از دنیا رفت و آخر کارش به جایی رسید که در خیابان گدایی می کرد. از رمان کافه نادری پرسیدیم که جواب داد: اوایل زیاد به کافه نادری می رفتم. کافه مهمی بود و می خواستم با نوشتن این کتاب، کافه نادری را برای همیشه حفظ کنم. کافه نادری محیطی خاص بود و من آمدم و چند اتفاق از آن را تعریف کردم. بیشتر اتفاقات رمان کافه نادری تخیلی بود و من داستان کسی را ننوشتم. شاید یکی هم خودش را در میان شخصیت های کتاب پیدا کند اما من داستان واقعی کسی را تعریف نکردم. این اواخر زیاد کافه نادری نمی رفتم. اگر از آنجا رد می شدم به داخل می رفتم و قهوه می خوردم. عید به عید سر می زدم. از دوستان و رفیقانش پرسیدم که گفت: اهل پاتوق و دورهمی نبودم. من با هیچ کس زیاد رابطه نداشتم. در انتشارات روشنگران که می رفتم زیاد آدم می دیدم. برای مثال چند بار بهرام بیضایی را دیدم. یک مدت می رفتم روبه روی دانشگاه و در نشست های علی دهباشی شرکت می کردم که در آنجا رضا براهنی و صفدر تقی زاده را می دیدم. در ادامه از نحوه کار کردنش گفت: برای من ترجمه رمان یا نمایشنامه فرقی ندارد. همه چیز به جذابیت اثر برمی گردد. من در ترجمه ها واژه سازی نمی کردم؛ چراکه کار من نیست و بسیار مشکل است. بر خلاف چیزی که مطرح می شود، فارسی زبان بسیار خوب و قوی است و این ما هستیم که از همه ظرفیت های این زبان استفاده نمی کنیم. من ترجمه فارسی و انگلیسی یک اثر ایتالیایی را خواندم. به نظرم ترجمه فارسی خیلی بهتر از ترجمه انگلیسی بود. مشکل امروز ما نقد است؛ اگر نه ظرفیت زبان فارسی بالاست و اگر نقد خوب باشد، می توانیم شکوفایی ادبیات معاصر را ببینیم. در آخر درباره مترجمان خوب ایتالیایی از او سوال کردیم که اظهار کرد: در میان مترجمان ایتالیایی، بهمن فرزانه مترجم خوبی است. البته من کار دانشجویان خوبم مانند خانم مهرگان و اعظم رسولی را نیز می پسندم.