خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/history_politic Fri, 23 Jun 2017 11:53:41 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Fri, 23 Jun 2017 11:53:41 GMT تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی 60 هیچ مساله‌ای مانند فلسطین تا این اندازه پرتب و تاب نبوده است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249393/هیچ-مساله-ای-مانند-فلسطین-این-اندازه-پرتب-تاب-نبوده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «نظم جهانی تاملی در ویژگی ملت‌ها و جریان تاریخ» تالیف هنری کسینجر و برگردان محمدتقی حسینی است. در این اثر کسینجر، وزیر خارجه اسبق ایالات‌متحده به بررسی تاثیر نظم در ساختار جهان از گذشته تا به امروز پرداخته است. مناقشه میان اعراب و اسرائیل، بن‌بستی خطرناک مولف که سالهاست در عرصه سیاست حضور پررنگ داشته است در بررسی مسائلی که بر هم زننده نظم جهانی و برقراری صلح در دنیاست، به خاورمیانه نیز توجه کرده است. در این توجه صفحاتی را نیز به مساله فلسطین اختصاص داده است. بررسی مساله فلسطین از منظر دیپلمات آمریکایی به منظور تائید نگاه وی نیست. بلکه تنها به مناسبت روز قدس این نگاه منعکس شده است.   «مساله فلسطین و نظم بین‌المللی» عنوان مطلبی است که در آن کسینجر به چالش صلح پرداخته است: «در میان این همه قیام در خاورمیانه، یک فرایند صلح همواره (گاه جسته گریخته و گاه با انسجام) در جریان بوده است تا مناقشه میان اعراب و اسرائیل، که چندین دهه است منجر به بن‌بستی خطرآفرین شده، پایان یابد. چهار جنگ معمولی و بسیاری درگیری‌های نظامی غیرمتداول در این بین رخ داده است؛ هر گروه جهادی و اسلام‌گرایی این نبرد را بهانه‌ای قرار می‌دهد تا دست به اسلحه ببرد. وجود اسرائیل و قدرت نظامی آن همواره مایه تحقیر اعراب بوده است. این تعهد عقیدتی که هرگز نباید قلمرو اسلام از دست برود برای برخی افراد سبب شده است تا همزیستی با اسرائیل از پذیرش واقعیت تبدیل به نفی ایمان شود. هیچ مساله‌ای تاکنون به این اندازه پرتب و تاب نبوده است که چگونه می‌توان میان تکاپوی اسرائیل برای امنیت و هویت، خواسته‌های فلسطینیان برای اداره حکومت خود، و جست‌وجوی دولت‌های عربی همسایه برای سیاست‌های سازگار با درک آن‌ها از انگیزه‌های تاریخی و مذهبی خود آشتی برقرار کرد. طرف‌های درگیر و در این نبرد در راهی پُرآشوب (از مخالفت و جنگ تا نپذیرفتن همزیستی) به سمت آینده‌ای نامعلوم سفر کرده‌اند. کمتر مساله‌ای در جهان این چنین دغدغه‌ ایالات متحد بوده و توجه رئیسان‌جمهور این کشور را به خود جلب کرده است.» در سطوری از این گفتار، کسینجر به نوع مقابله اعراب با اسرائیل توجه کرده و می‌نویسد: «در اینجا مجموعه‌ای از مسائل در میان هستند که هرکدام مسیر تکاملی خود را طی کرده است. طرف‌ها پیرامون این مسائل در طی چند دهه مذاکره غیرمنسجم بحث کرده‌اند. اکنون ما فقط به یک جنبه از قضیه می‌پردازیم: یعنی مفاهیم متناقض نظم صلح‌آمیز که توسط مذاکره‌کنندگان مطرح شده است. دو نسل از اعراب با این باور بزرگ شده‌اند که دولت اسرائیل رژیم نامشروعی است که میراث مسلمانان را غصب کرده است. در سال 1947، کشورهای عربی طرح سازمان ملل برای تقسیم ناحیه تحت قیمومیت بریتانیا در فلسطین به دو دولت مجزای عربی و یهودی را رد کردند؛ زیرا آنان بر این باور بودند که در جایگاهی هستند که بتوانند به پیروزی نظامی دست یابند و تمامی منطقه را از آن خویش سازم. ناتوانی در تلاش برای دولت تازه تاسیس اسرائیل برخلاف بیشتر نبردهای پسااستعماری در آسیا و آفریقا، منجربه سازش سیاسی و روابط آزادانه میان دولت‌ها نشد؛ بلکه در عوض منجر به به دوره‌ای طولانی از عدم پذیرش سیاسی و توافق ناگزیر در آتش‌بس در میان گروه‌های تندرو شد که قصد داشتند اسرائیل را به زانو درآورند.»   مساله فلسطین دغدغه نظم جهانی نقش رهبران منطقه خاورمیانه، اسرائیل در برقراری تفاهم و ایجاد صلح نکته دیگری که از این منظر به آن نگاه کرده است: «رهبران بزرگ کوشیدند تا با مذاکرات صلح براساس اصول وستفالی (یعنی میان افرادی که به صورت دولت‌های مستقل سازماندهی شدند و هرکدام کار خود را با ارزیابی واقع‌بینانه ظرفیت‌ها و منابع ملی خود پیش می‌برند نه با ملاک‌های مطلق مذهبی) جنبه فکری و مفهومی نبرد را پشت سر گذارند. انورسادات این جسارت را داشت که به فراسوی این ستیز بنگرد و بر مبنای منافع ملی مصر با اسرائیل در سال 1979 صلح کند. او جان خود را در این راه گذاشت و پس از دو سال به دست اسلام‌گرایان در ارتش مصر به قتل رسید. همین تقدیر گریبان اسحاق‌رابین را نیز گرفت. وی اولین نخست‌وزیر اسرائیل بود که با سازمان آزادی‌بخش فلسطین معاهده‌ای امضا کرد اما 14 سال پس از مرگ سادات به دست یک دانشجوی تندروی اسرائیلی ترور شد.»   پس از مرور تاریخی به مساله فلسطین و اسرائیل، کسینجر درباره اهمیت فلسطین در جهان امروز آورده است: «در جهان عرب، اندکی از فوریت مساله فلسطین کاسته شده اما اهمیت آن به قوت خود باقی است. شرکت‌کنندگان اصلی در فرایند صلح انرژی و تفکر خود را معطوف به چگونگی تعامل احتمالی با ایران هسته‌ای و نمایندگان آن در منطقه کرده‌اند. این کار از دو جهت بر فرایند صلح تأثیرگذار است: یکی در نقش دیپلماتیکی که کشورهای بزرگ مانند عربستان و مصر می‌توانند در ایجاد فرایند صلح ایفا کنند، و، مهم‌تر از آن، در توانایی آن‌ها در تضمین دستیابی به توافق است. رهبران فلسطینی به تنهایی نمی‌توانند نتایج فرایند صلح را استمرار بخشند مگر این که دیگر دولت‌های منطقه نیز آن را برتابند و برای رسیدن به توافق تلاش کنند. در زمان نگرش کتاب حاضر، دولت‌های بزرگ عربی در آتش جنگ داخلی می‌سوزند یا درگیر نزاع شیعه و سنی هستند و ایران هم روزبه‌روز قدرت می‌گیرد. با این همه، مساله فلسطین باید دیر یا زود به عنصر اصلی نظم منطقه‌ای و نهایتا، نظم جهانی تبدیل شود.» سازش اعراب و دغدغه‌های امنیتی اسرائیل جالب اینکه دیپلمات آمریکایی معتقد است که اسرائیل قواعد صلح وستفالی را زیرپا گذاشته و براین اساس می‌نویسد: «برخی رهبران عرب پیشنهاد کرده‌‌اند که صلحی بین اعراب و اسرائیل برقرار گردد که دغدغه‌های امنیتی اسرائیل و احساسات اعراب را با هم سازش دهد و دولت اسرائیل را، بدون اعطای مشروعیت رسمی در خاورمیانه، به‌عنوان یک واقعیت بپذیرد. تقاضای اسرائیل این است که تضمین شود که صلح باید مسائل اخلاقی و قانونی و نیز تحقق عملی آنها را در برگیرد. اسرائیل با زیر پا گذاشتن اصول وستفالی خواهان رسمیت دولت یهودی است و پذیرش این امر به صورت رسمی برای بسیاری از مسلمانان دشوار است زیرا مستلزم رسمیت مذهبی و جغرافیایی برای اسرائیل است.» «برخی از دولت‌های عربی اعلام کرده‌اند که مایل به برقراری رابطه دیپلماتیک با اسرائیل هستند مشروط بر اینکه به مرزهای سال 1967 خود باز گردد(یعنی خط آتش‌بس در جنگی که نیم قرن پیش به پایان رسید). اما مساله حقیقی اینجاست که روابط دیپلماتیک منجر به چه پیامدهای عملی‌ای می‌شوند. آیا به رسمیت شناختن اسرائیل به موج رسانه‌ای، دولتی، و آموزشی در کشورهای عربی که اسرائیل را متجاوزی نامشروع و ظالم و جنایت‌کار در منطقه معرفی می‌کنند، پایان می‌دهد؟ کدام دولت عربی، پس از آن همه فشار ناشی از بهار عربی، حاضر و قادر است تا با تعهدات عملی کاملا مشخص علنا اسرائیل را تأیید کند و معاهده صلحی مبنی بر تمامیت اسرائیل امضا کند؟ آینده صلح نه صرفا در اطلاق نام دولت اسرائیل بر این کشور، بلکه با انجام چنین اقداماتی تعیین می‌گردد. تناقض میان دو مفهوم متفاوت از نظم جهانی در دل مسئله فلسطین و اسرائیل نهفته است.» در نهایت کسینجر مساله فلسطین را در رویکرد سیاستمداران ایالات متحده آمریکا بررسی کرده و می‌نویسد: «ایالات متحد در سرتاسر طیف راهکارهای موجود در خاورمیانه با طرف‌ها همکاری نزدیک داشته است: اتحاد با اسرائیل، ارتباط با عربستان، و همکاری با مصر. نظم منطقه‌ای وقتی پدیدار می‌شود که طرف‌های اصلی رویکردهای هماهنگی درخصوص مسائل گریبانگیر آنان اتخاذ کنند. اما ثابت شده است که این میزان از هماهنگی در خاورمیانه قابل دسترسی نیست. طرف‌های اصلی از سه‌جنبه عمده با هم تفاوت دارند: تکامل داخلی؛ آینده سیاسی اعراب فلسطینی؛ و آینده برنامه هسته‌ای نظامی ایران. بعضی از طرف‌ها هم که بر برخی هدف‌ها اتفاق‌نظر دارند در موقعیتی نیستند که آن را اعلام کنند. به طور مثال، عربستان و اسرائیل یک هدف مشترک کلان در قبال ایران دارند: جلوگیری از پیدایش قدرت نظامی هسته‌ای در ایران و در صورت لزوم مقابله با آن. اما برداشت متفاوت آن‌ها از مساله مشروعیت (و حساسیت عربستان به اتفاق‌نظر میان اعراب) سبب جلوگیری از ترویج یا حتی بیان آشکار این دیدگاه شده است. به این دلیل است که بخش اعظم منطقه در کشاکش ترس از جهاد و ترس از رویارویی با بعضی از جبهه‌ها گرفتار آمده است.» ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Fri, 23 Jun 2017 07:00:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249393/هیچ-مساله-ای-مانند-فلسطین-این-اندازه-پرتب-تاب-نبوده امکان دانلود رایگان کتاب «فلسطین» به زبان‌های فارسی و انگلیسی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249403/امکان-دانلود-رایگان-کتاب-فلسطین-زبان-های-فارسی-انگلیسی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی انتشارات انقلاب اسلامی، وابسته به دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌‌الله‌العظمی خامنه‌ای، کتاب «فلسطین» مجموعه بیانات رهبر معظّم انقلاب درباره موضوع فلسطین بوده  که به همت سعید صلح‌میرزایی به صورت فارسی و لاتین (انگیلسی) در 416 صفحه منتشر شده است.   روز جهانی قدس، ابتکار و یادگار ماندگار بنیانگذار فقید انقلاب اسلامی ایران، حضرت امام خمینی (ره) است و با حملات بی‌رحمانه و نسل‌کشی رژیم اشغالگر قدس علیه مردم مظلوم و روزه‌دار غزه مصادف شده است. زخم کهنه‌ اشغال فلسطین در شرایطی سر باز کرده که مجامع بین‌المللی، مدعیان حقوق بشر و رسانه‌های غربی در مقابل این جنایات سکوت کرده‎اند و البته سکوت سران عرب در برابر کشتار ملت فلسطین، تلخ‌تر و خفت‌بارتر است. این موضوع بهانه‌ای برای مرور وضعیت گذشته، حال و آینده‌ فلسطین در نگاه روشنگرانه‌ رهبر معظّم انقلاب در کتاب «فلسطین از منظر آیت‌الله ‌العظمی سیّدعلی خامنه‌ای مدظلّه العالی» شده است.   مطالب اصلی نسخه فارسی کتاب، شامل مرور بیانات مقام معظم رهبری در هشت بخش کلیات، شکست‌ها و پیروزی‌ها، مسئولیت‌ها، جنایات، راه‌حل‌ها، قهرمانان، روشنگری و آینده‌ روشن گنجانده شده است. قبل از ورود به مطالب اصلی و به‌عنوان دیباچه‌ی مطالب، در فصلی مجزا با عنوان «یادی از دومین روز قدس»، متن کامل بیانات رهبری در خطبه‌های نماز جمعه‌ تهران در تاریخ 17 مردادماه 1359 درج شده است.   رهبر معظّم انقلاب، از این روز با تعابیری چون «روز تجمّع آرمان‌های مسلمانان جهان در یک کلمه و یک جمله»، «روز اسلام»، «روز انسانیت» و «روز انقلاب و امام ما» یاد کرده‌اند. ایشان پس از برشمردن امتیاز روز قدس بر ایام‌الله دیگر، مسأله‌ فلسطین را مهم‌ترین و اصولی‌ترین مسائل انقلاب و مسأله‌ای انسانی و نه صرفا عربی یا اسلامی، محسوب کرده‌اند. آینده فلسطین، وعده‌ الهی بر شکست دوباره‌ بنی‌اسرائیل، جنایات بی‌سابقه‌ صهیونیست‌ها در دنیا، تفرقه‌افکنی غده‌ سرطانی اسرائیل در میان دولت‌های مسلمان، جدا بودن حساب صهیونیسم و یهود، وجوب شرعی کمک به فلسطین و کوتاهی دولت‌های مسلمان در مسأله‌ی فلسطین، بخشی از موضوعاتی است که در این بخش از سوی ایشان بررسی و تحلیل شده‌اند. نسخه انگلیسی کتاب «فلسطین از منظر حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای مدظله العالی» نیز شامل گزیده‌ای از نسخه فارسی آن، توسط انتشارات انقلاب اسلامی وابسته به دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظّم رهبری منتشر شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.   علاقه‌مندان به دانلود نسخه‌های فارسی و انگلیسی این کتاب می‌توانند به نشانی http://book-khamenei.ir/index.aspx مراجعه کنند. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Thu, 22 Jun 2017 14:40:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249403/امکان-دانلود-رایگان-کتاب-فلسطین-زبان-های-فارسی-انگلیسی زاویه‌ای تازه در بازشناسی تاریخ انقلاب اسلامی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249364/زاویه-ای-تازه-بازشناسی-تاریخ-انقلاب-اسلامی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «نخستین پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی» به کوشش سهراب مقدمی شهیدانی از سوی بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی منتشر شد. این اثر در دو فصل سامان یافته؛ فصل نخست شامل پیشینه‌شناسی تاریخی «جمهوری اسلامی» است که در آن به مرور اجمالی اندیشه قانون‌خواهی در میان متفکران مسلمان پرداخته شده است. تلاش فکری برای تطابق و سازگاری شریعت با قانون٬ محور اصلی در بازخوانی آرای اندیشمندان قرار گرفته است. همچنین در این فصل به آرای متفکرانی مانند آیات شیخ فضل‌الله نوری٬ میرزای‌نائینی٬ حاج‌آقا حسین بروجردی٬ علامه طباطبایی٬ امام‌خمینی٬ شهید صدر٬ ربانی شیرازی٬ ابوالاعلی مودودی و... پرداخته شده است. فصل دوم شامل متن نخستین پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی(سال۵۴) است که در ۱۱۴ اصل سامان یافته و بعد از تصحیح و برخی توضیحات اجمال٬ در کتاب منعکس شده است. از ویژگی‌های این پیش‌نویس٬ اظهار نظر جالب مقام معظم رهبری در مورد محتوای آن است که برای نخستین بار در این کتاب انعکاس یافته است. ضمن اینکه «نخستین پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی» به زودی رونمایی خواهد شد. باید یادآوری کرد که تاکنون تحلیل‌های زیادی در مورد چگونگی شکل‌گیری نظام جمهوری اسلامی و زمینه‌های تدوین پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی ارائه شده است. برخی از گروه‌ها و افراد٬ (مانند ابراهیم یزدی و اعضای نهضت آزادی) ابتکار تاسیس نظام جمهوری اسلامی و تدوین پیش‌نویس آن را مربوط به پیشنهادهای خود در دوران تبعید امام در پاریس دانسته‌اند! اکنون متن نخستین پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی بعد از سال‌ها٬ انتشار عمومی یافته و در اختیار محققان قرار گرفته است. انتشار این کتاب٬ بر بسیاری از مدعاهای ناصحیح و یا روایت‌های ناقص٬ اثر خواهد گذاشت و زاویه‌ای تازه در بازشناسی تاریخ انقلاب اسلامی ارائه می‌دهد. این پیش‌نویس در سال ۱۳۵۴ش یعنی سه سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی انتشار یافته و به دست ساواک افتاده است. کتاب «نخستین پیش‌نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی» به کوشش سهراب مقدمی شهیدانی و توسط بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی در ۲۰۸ صفحه گالینگور٬ با قیمت ۱۴ هزار تومان در خرداد ۹۶ منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 21 Jun 2017 10:48:35 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249364/زاویه-ای-تازه-بازشناسی-تاریخ-انقلاب-اسلامی ویژگی‌ها و شاخص‌های ماه رمضان از دیدگاه سیاحان به روایت برادارن تکمیل‌همایون http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249380/ویژگی-ها-شاخص-های-ماه-رمضان-دیدگاه-سیاحان-روایت-برادارن-تکمیل-همایون به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست «ویژگی‌ها و شاخص‌های ماه مبارک رمضان از دیدگاه سیاحان در دوره صفویه و قاجاریه» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار خواهد شد.   در این نشست دکتر ناصر تکمیل همایون، تاریخ‌نگار و دکتر غلامحسین تکمیل‌همایون، پژوهشگر سخنرانی خواهند کرد.   پیترو دلاواله، جهانگرد اهل ایتالیا در عصر صفویه به ایران‌ سفر کرد و شرح کاملی از خاطرات، مشاهدات و یافته‌های خود از ایران عصر صفوی را در سفرنامه‌اش منعکس کرد. وی در این سفرنامه به انعکاس اوضاع سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران پرداخت. ضمن اینکه از توجه به اوضاع فرهنگی و آداب و رسوم ایرانیان نیز غفلت نکرد. برخی از آداب مربوط به ماه رمضان نیز در یادداشت‌های دلاواله دیده می‌شود. همچنین سیاحان و شرق شناسان در دوره قاجار نیز به ایران سفر کردند و از این دوره اطلاعات فراوانی را ثبت کردند که بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی ما را دربرمی‌گیرد. از جمله هانری دالمانی، تاریخ‌نگار و هنرشناس فرانسوی که به وسایل عتیقه علاقه داشت. وی پس از سفر به سمرقند و بخارا به ایران نیز سفر کرد و خاطراتش را در کتاب «از خراسان تا بختیاری» مکتوب کرد. در این خاطرات دالمانی به بعضی مناسبت‌های مذهبی از جمله ماه رمضان و روزه داری ایرانیان پرداخته است. نشست «ویژگی‌ها و شاخص‌های ماه مبارک رمضان از دیدگاه سیاحان در دوره صفویه و قاجاریه» با همکاری بنیاد ملی نخبگان  شنبه 3 تیرماه ساعت 16 و 30 به نشانی خیابان نجات‌اللهی، نبش خیابان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی برپا خواهد شد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 21 Jun 2017 10:44:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249380/ویژگی-ها-شاخص-های-ماه-رمضان-دیدگاه-سیاحان-روایت-برادارن-تکمیل-همایون حقوق مولف و مخاطب در ایران مورد توجه قرار نگرفته است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/249357/حقوق-مولف-مخاطب-ایران-مورد-توجه-قرار-نگرفته خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- چاپ مجموعه دوجلدی «مجموعه مقالات همایش ملی وضعیت کنونی و آینده حقوق ارتباطات و رسانه در ایران» به کوشش عباس اسدی و حامد بابازاده بهانه‌ای شد تا به همین مناسبت درباره حقوق ارتباطات در ایران و چالش‌هایی که این رشته با آن مواجه است، گفت‌وگویی داشته باشیم که در ادامه می‌خوانید: - لطفا در ابتدا درباره ضرورت برگزاری این همایش و چاپ این مجموعه توضیحاتی را ارائه کنید؟ دانشگاه علامه طباطبایی در ایران نخستین دانشگاهی بود که رشته حقوق ارتباطات را راه‌اندازی کرد و در این حوزه سال‌هاست که فارغ‌التحصیلانی دارد. این تنها دانشگاه دولتی در کشور است که این رشته را راه‌اندازی کرده و توانسته علاقه‌مندان به این رشته را جذب کند. هدف ما نیز از برگزاری این همایش این بود که احساس می‌کردیم رشته حقوق ارتباطات در ایران مهجور مانده است و هنوز میزان اهمیت آن در سطح جامعه درک نشده است. استقبال از همایش و میزان مقالاتی که به دبیرخانه ارسال شد نشان داد که این موضوع مورد علاقه و توجه محققان ایرانی بوده است. به هر حال پس از دریافت مقالات در محورهای مختلف دریافتیم که هر کدام از مقالات می‌تواند خود به صورت مجزا به شکل کتاب منتشر شود.   با تلاش دبیرخانه مجموعه مقالات دوره نخست این همایش چاپ شده است و مقالات مندرج در کتاب نیز درجه کیفی از مرکز پژوهش‌های جهان اسلام و دارای اعتبار علمی بالایی است.   - حقوق ارتباطات و رسانه در ایران با چه چالش‌هایی مواجه است؟ مهمترین چالشی که حقوق ارتباطات در ایران با آن درگیر است از چندین ابعاد قابل بررسی است؛ نخست اینکه در ایران مدیران، سردبیران، کارکنان، روزنامه‌نگاران و... از حقوق رسانه‌ای خود آگاه نیستند و جایگاه خودشان را نشناخته‌اند بدین معنی که اگر روزنامه‌ای یا سایتی بسته شود عملاً اغلب مدیران ما نمی‌دانند که از چه حقوقی برخوردار هستند. موضوع دیگر این است که وقتی از حقوق ارتباطات در ایران سخن می‌گوییم بیشتر ذهنمان معطوف به رسانه‌های چون مطبوعات و سایت‌ها می‌شود و کمتر درباره رسانه‌هایی چون رادیو و تلویزیون سخنی گفته شده یا کتاب و مقاله‌ای منتشر شده است.   همچنین بسیاری از مراکز حقوقی در ایران بحث حقوق ارتباطات را از منظر آکادمیک آن بررسی نکرده‌اند و از بعد حقوقی آن به این رشته پرداخته‌اند. به طور مثال اگر قرار باشد روزنامه‌ای یا سایتی تعطیل شود ابعاد و پیامدهای این موضوع همواره از منظر حقوق عمومی بررسی شده نه حقوق ارتباطات! دانشگاه‌های ما نیز رشته حقوق ارتباطات را به صورت یک سر فصل کلی تدریس می‌کنند و کمتر موضوعات جزئی آن مانند حقوق آی تی، تئائر، سینما و... بررسی شده است. درباره حقوق رسانه‌هایی چون رادیو و تلویزیون همان‌طور که گفته شد کمتر حرف زده شده است. به هر حال بسیاری از رسانه‌ها ما در ایران جای کار بسیار بیشتری درباره حقوق ارتباطات دارند. ما اکنون مشکل عدم رعایت قانون کپی رایت داریم که جای کار زیادی دارد این در حالی است که در واحدهای درسی ما در این رشته تنها به طرح مباحث کلی بسنده می‌شود.   رشته حقوق ارتباطات در کشورهای دیگر دپارتمان مستقلی دارد  اما این رشته در ایران به عنوان بخشی از حقوق عمومی تدریس می‌شود با وجود اینکه همکاران ما در مراکز حقوقی ایران زحمات زیادی را برای حقوق ارتباطات می‌کشند اما باید بگوییم چون این رشته به صورت مستقل دپارتمانی ندارد ما متخصص ویژه حقوق ارتباطات هم نداریم و این یکی دیگر از مشکلاتی است که ما داریم. من در دانشکده حقوق تدریس می‌کنم و پایان‌نامه کارشناسی ارشدم هم به شورای مطبوعات اختصاص داشت. تجربه کار در این حوزه در من این احساس ضرورت را به وجود آورد که با تعدادی از استادان حقوق و ارتباطات به دنبال رشته میان رشته‌ای حقوق ارتباطات باشیم تا بتوانیم پلی را بین حقوق و ارتباطات بزنیم.   - موضوعاتی که در این مجموعه دوجلدی درباره حقوق ارتباطات بیشتر و کمتر بررسی شده چه موضوعاتی هستند؟ ما بحث حقوق کیفری و جرائم مطبوعاتی را بیشتر در ایران مورد بررسی قرار دادیم تا سایر مقوله‌ها اما در این همایش اغلب مقالات با محوریت شبکه‌های اجتماعی و مطبوعات تدوین شده بود. یکی از مسایلی که می‌تواند در دوره‌های بعدی بیشتر مورد توجه قرار گیرد بحث حقوق مولف و حق تالیف موضوعی است که کمتر به آن پرداخته شده است. همچنین ما زمانی که از حقوق مولف حرف می‌زنیم به حقوق مخاطب نیز توجه چندانی نداریم. حقوق مخاطب و کاربر نیز از حلقه‌های مفقوده‌ای است که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد در حالی که امروز اغلب مباحث ذیل شبکه‌های اجتماعی طرح شده است.   - چه چشم‌اندازی را برای حقوق ارتباطات در ایران ترسیم می‌کنید؟ به هر حال برگزاری همایش‌های این چنینی از آن جهت که حقوق ارتباطات را در ایران حداقل طرح می‌کند مانند لنگه کفشی در بیابان است! در حالی که حقوق ارتباطات باید بیشتر در ایران مورد توجه قرار گیرد چراکه ضرورت آن مدت‌هاست احساس شده است. امروز بسیاری از دادگاه‌ها و مراکز تدوین مقررات حقوق ارتباطات در ایران آشنایی با این حوزه ندارند اما برای آن قانون تصویب می‌کنند، به طور مثال نهادی که در آن آیین نامه تاسیس خبرگزاری‌ها انجام می‌شود نتوانسته از افراد متخصص حوزه حقوق ارتباطات بهره بگیرد به همین دلیل است که در ایران حدود 40 خبرگزاری رسمی فعالیت می‌کنند و در هیچ کجای دنیا این موضوع دیده نمی‌شود! افرادی که قرار است آیین‌نامه تاسیس خبرگزاری تدوین کنند باید در سابقه علمی خود تدوین کتاب و مقاله در این باره را داشته باشند. این‌ها نکاتی است که می‌تواند تلنگری را به ما در آینده بزند. این همه مجوز تاسیس خبرگزاری برای چه چیزی داده می‌شود؟ باید پیامدهای این موضوعات بررسی شود. نکته دیگر این است که قوانین نیز باید به گونه‌ای حمایت شود که تغییر دولت‌ها تاثیری بر تدوین و اجرای آن نداشته باشند. بی ثباتی مدیریتی قوانین را از اصالت خود دور می‌کند. البته ما فقط می‌توانیم درباره تدوین قوانین حرف بزنیم و تضمین اجرای آن بر عهده ما نیست اما می‌توانیم این نکات را به مجریان قانون گوشزد کنیم و تلنگری بزنیم. با این توصیفات چشم‌اندازی که این حوزه پیش روی خود دارد، مبهم است چون ما با پیشرفت سریع تکنولوژی نتوانستیم قوانین را با همان سرعت تدوین کنیم. امروز قوانین ویژه رسانه‌های سنتی را برای رسانه‌های مدرن استفاده می‌کنیم. به طور مثال اگر در کشور ما کارت عابر بانک آمده 10 سال طول کشیده تا قوانین مربوط به آن تدوین شود این در حالی است که در کشورهای دیگر قوانین مرتبط با رسانه‌ها همزمان با آن تدوین می‌شود. ما همواره بیش از 50 سال از قوانین عقب هستیم و این موضوع چشم‌انداز مبهمی را برای ما ترسیم می‌کند. به هرحال تلاش ما باید این باشد که هر چه بیشتر ادبیات حقوق ارتباطات در ایران را تکمیل کنیم. افزایش دانشجویان در رشته حقوق ارتباطات در ایران و ورود متخصصان این رشته به مراکز تدوین قانون و اجرای آن می‌تواند به ما کمک شایانی کند. البته باید در نظر داشت که گاهی قوانین و سیاست با هم تداخل پیدا می‌کنند و گاهی سیاست حاکم در جامعه مانع از اجرای قانون و یا برعکس می‌شود. بنابراین افزایش دانشجو و کثرت رشته‌ها در حقوق ارتباطات می‌تواند آگاهی درباره این رشته را افزایش دهد. از سوی دیگر باید توجه کنیم که حقوق ارتباطات در ایران نباید منحصر به تهران شود و به طور مثال باید دید که آیا می‌توان برای مطبوعات محلی هم قوانین خاصی داشت یا خیر؟ و برای برگزاری دوره دوم چه برنامه‌ای دارید؟ - برای برگزاری ادوار بعدی این همایش برنامه‌ای دارید؟ در برگزاری دوره نخست با مشکلات زیادی از جمله نبود حمایت لازم از سوی ارگان‌ها و نهادها روبه‌رو شدیم با این وجود به دنبال تخصصی کردن این همایش در دوره‌های بعدی هستیم و قطعنامه‌ای هم در جلد نخست کتاب مجموعه مقالات درج شده که قطعاً در ادوار بعدی مفاد این قطعنامه برای اجرا مورد توجه قرار می‌گیرد. من نیز ایده‌های نوینی در این باره دارم که امیدوارم زمینه‌های طرح و اجرای آن فراهم شود. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 21 Jun 2017 06:30:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/249357/حقوق-مولف-مخاطب-ایران-مورد-توجه-قرار-نگرفته ویستا، بانوی مینوسرشت ایران زمین http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249356/ویستا-بانوی-مینوسرشت-ایران-زمین به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «ویستا» (بانوی مینو سرشت ایران زمین) رمانی تاریخی است با سند و منابع که در آخر ذکرشده است. این کتاب در قالب رمان خواننده را با خود به گذشته دور سرزمینمان ایران می‌برد، دوران پیش از پیامبری زرتشت که کاهنان (پیشوایان بزرگ دین) در قالب مذهب به استثمار مردم می‌پرداختند. در این کتاب خواننده بیش از بیش با  انواع جادوی سیاه و سفید و پیش گویی و ایزدان (مهر، آناهیتا، هانومن و...) زبان پهلوی، سروده‌های مذهبی، فرهنگ و آداب و رسوم آن زمان آشنا می‌شود. «یانش ایزدی»، «وسوسه دیوان»، «مناسک مهر»، «افسون جادوگران»، «دادگاه اهریمنی»، «جلوه مهر»، «سرود عشق»، «شاهزاده بانوی ایرانی»، «مهاجرت مزداپرستان»، «توبه در پیشگاه ایزدمهر»، «راز کویر»، «سور و عهد آسمانی»، «کید اهریمن» و «گزایش جادو و مرگ»، فرجام نیک نام بخش‌های این رمان است. پایان‌بخش کتاب نیز به یادداشت‌ها، فرهنگ واژگان دشوار و منابع پرداخته است. مغ اعظم(پیشوای بزرگ معبد) راگا (ری امروزی) از پیشوایان دروغین مهرپرستی است و سنت‌های اهریمنی را در میان مردم رواج می‌دهد. او وقتی از طریق جادوگران معبد متوجه می‌شود ویستا همان دختری است که از او فرزندی به دنیا می‌آید که یاری دهنده پیامبر راستین است در صدد بر می‌آید با او ازدواج کند تا بدین وسیله جلوی به دنیا آمدن نوزاد اهورایی را بگیرد و در این راستا به انواع شکنجه و آزار و زندان و تهمت و جادوی سیاه متوسل می‌شود، اما ویستا با شجاعت در برابرش می‌ایستد و با انواع جادو و آزار و اذیت مقابله می‌کند و با سخنرانی‌هایش در میان مردم در صدد افشاگری و برداشتن نقاب از چهره‌اش و معرفی دین راستین اهورایی بر می‌آید و تا آنجا پیش می‌رود که عده‌ای از مردم به او لقب زوت (پیشوای مذهبی) می‌دهند. در نهایت پدرش هیربد برای حفظ جان دخترش به آذربایجان نزدیکی دریاچه چیچست مهاجرت می‌کند و مورد استقبال اقوامش پیتر سب پدر بزرگ زرتشت قرار می‌گیرد و پیترسب  وقتی پی به خردمندی و هوش و توانایی ویستا می‌برد او را به عقد پسرش آراستی برادر پوروشسب و پدر زرتشت در می‌آورد و ثمره این ازدواج به دنیا آمدن میدیوماه برادرزاده زرتشت است که نخستین پیرو و یاری‌دهنده زرتشت است. گزیده‌ای از رمان «تو باید تنها باشی و به تنهائی و دوری که سخت‌ترین چیزهاست خو کنی، این کیفر گناه دیدن خورشید است. پسر اشاره به معبد بالای کوه کرد و گفت: آیا درست است خدایان در معبد خودشان به آرامی زندگی کنند و از هر گونه گزند و آسیب در امان باشند ولی ما با یک باد و باران همه چیز خود را از دست بدهیم. در سپیده روز پنجم ویستا با آوای خنده زنان معبد از جا برخاست کرکس‌ها تک تک از خواندن و پرواز ماندند و رفتند زنان وقتی نگاهشان به آب زلال و گوارای حوضچه غار افتاد پی به همه چیز بردند. در حیاط پیر زنی را دید که زنبیلی در دست دارد و به طرف دروازه ورودی معبد می‌رود وقتی خوب به چشمان شرورش خیره شد فهمید این همان پیرزنی است که در چشمه ایلی دیده بود او مانند قبل بسیار از این چشمان ترسید و با سرعت به طرف اقامتگاهش دوید غافل از آن که این بار پیرزن استخوان دوستش ارنواز را برای شست و شو به چشمه ایلی می‌برد. ویستا برآشفت و گفت: متاسفم برای هم کیشانم که اجازه می‌دهند کاهنان دروغین که جز به منافع خود نمی‌اندیشند بر ما مسلط شوند.» نویسنده در مقدمه کتاب نوشته است که بر پایه آنچه داستان بر اساس آن بیان و پردازش شده است لازم می‌بیند دو نکته را یادآور شود: «پیش از زرتشت پیامبر باستانی ایران (دست‌کم 6 قرن پیش از میلاد و یا بیشتر) ایرانیان دینی چند ایزدی داشتند و میترا، گران‌قدرترین ایزد آنان شمرده می‌شد. او خدای پیمان و تعهد و سرسپردگی متقابل بود و در لوحی متعلق به پانزده قرن پیش از میلاد که شامل پیمان‌نامه‌ای بین هیتی‌ا و میتانی‌هاست به میترا سوگند یاد شده است. مهرپرستی یا میتراییسم از دین‌های باستانی ایرانیان بوده است که بر پایه ایزد ایرانی‌ مهر و دیگر ایزدان ایرانی بنیان نهاده شده است و الهه مشترک میان هندویان و ایرانیان بوده است. پرستندگان مهر یا متیرا در ستایش او و خدایانی دیگر که در گرد اویند، یشت‌ها را می‌سرایند و این همان سروده‌هایی است که نمونه‌هایی چند از آن که با اصول دین زرتشتی تطبیق شده در قسمت موشوم به بخش جدید اوستان تا امروز برای ما محفوظ مانده است. مهرپرستی پیرامون سده‌های نخستین یا دومین پی از زایش مسیح در سرزمین‌های ایرانی پدید آمد و از سده نخست میلادی به شاهنشاهی روم رخنه کرد. این دین در سده‌های سوم و چهارم میلادی به اوج خود رسید، پس از فرمان تئودوس که طی آن همه کیش‌ها و آیین‌های غیرمسیحی ممنوع اعلام شد، آیین مهرپرستی نیز در مغرب زمین از رواج افتاد. در دین مزدیسنی که اعتقادات زرتشت بر آن نهاده شده است، زن و مرد هر دو از یک ریشه تکوین می‌یابند، با هم از زمین سربرمی‌دارند و یکسان رشد می‌کنند و اهورامزدا با آنان به یکسان و با یک زبان سخن می‌راند و دستور واحدی برایشان مقرر می‌فرماید و شش امشاسپند ضمیر مذکر و سه امشاسپند ضمیر مؤنث دارند. مهر سروش ایزد، از ایزدان مذکر و رَشَن از ایزدان مؤنث است. همچنین ایزد دئنا که به معنی وجدان و دین است با رَشَن ایزد دادگری همکاری دارد. ایزد چیستا که به معنی دانش و خرد است و ایزد اَشی که فرشته دَهش و بخشایش و آسایش است نیز مؤنث هستند. در تاریخ باستان زنان و مردان از حقوقی برابر باهم برخوردار بودند و حتی زنان فرهیخته به‌عنوان چاشیداران (آموزگاران) دین به مقام زاوتا که مقام روحانیت مقدس و یا مقام مدیر تشریفاتی جشن مذهبی و اداره امور کشور بود، می‌رسیدند که قهرمان داستان ما در این رسته قرار دارد. جادو نیز در میان ایرانیان باستان به شکل‌های گوناگون وجود داشته است. بسیاری از آنها بر فرهنگ ایرانی تأثیرگذاشتند و بسیاری نیز برگرفته از آداب ایران بودند. در این دوران پیشگویی، نهان‌گویی، اخترشماری، گونه‌های فال، شگون و خواب‌گزاری بسیار معمول بودند. نام مغان نیز از دوران دور با جادو آمیخته است. در آثار پژوهندگان غربی از مغان به عنوان نخستین جادوگران یاد شده است و آنان را پیشوای جادوان جهان به شمار آورده‌اند و مغان از دیرباز با این دانش‌های نهانی زیسته‌اند. کاربردهای جادو در ایران کهن، همانند تمدن پیشین گوناگون و متفاوت بوده و هر دو نوع جادوی سیاه و سفید و جادوپزشکی و جادودرمانی رواج داشته است. باورهای جادویی کهن هنوز هم به شکل پیشین یا صورتی نوین در جای‌جای این بوم سترگ و کهن پدیدارند. «از آن به دیر مغانم عزیز می‌دارند که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست» (حافظ) شخصیت اصلی داستان پندارینه و آفرینشگرانه و اسطوره‌ای است؛ زیرا شخصیت‌های اسطوره‌ای را موجودات مافوق‌طبیعی تشکیل می‌دهند و همواره هاله‌ای از تقدس قهرمانان مثبت آن را فراگرفته است. حوادثی که در اسطوره نقل می‌شوند همچون داستان واقعی به شمار می‌آیند؛ زیرا به واقعیت‌ها برگشت داده می‌شوند و همیشه منطقی را دنبال می‌کنند. آنچه از اساطیر کهن ایرانی امروز باقی مانده است، بیشتر به اوستا بازمی‌گردد. با این وجود در بخش‌های متأخر اوستا مانند یشتها، عقاید و باورهای پیش از زرتشت ایرانیان بیان شده که به عنوان منبع و منشأ شناخت اساطیر ایرانی به کار می‌رود. این اساطیر مبتنی بر دوبن‌گرایی و مظاهر خوب و بد بوده و تاریخ روایی خاصی دارند که از تاریخ ثبت شده سرزمین ایران متفاوت است. از نگاهی فراخ در ساختار و پیکره و چگونگی داستان این مهم بیشترین سهم را در نگارش داشته است، و از طرفی سعی کرده‌ام برای حفظ فضای تاریخی داستان در گویش روایی از واژه‌های پهلوی بهره ببرم و در بیان حوادث و رخدادها و آیین‌ها، نیایش‌ها، مناسک، آداب و رسوم از منابع موجود در این زمینه استفاده کنم تا خواننده در بطن داستان با گوشه‌ای از تاریخ ایران باستان آشنا شود. «ای اهوارمزدا! زنان این سرزمین را می‌ستاییم و زنانی که از آیین‌ راستی و نیکی برخوردارند.» «ویستا» (بانوی مینوسرشت ایران زمین) در 224 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 13 هزار تومان از سوی نشر آرنا منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 21 Jun 2017 06:00:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249356/ویستا-بانوی-مینوسرشت-ایران-زمین چالش فیلسوفان در باب معرفت‌شناسی از دیدگاه رابرت مارتین http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249296/چالش-فیلسوفان-باب-معرفت-شناسی-دیدگاه-رابرت-مارتین به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) بررسی و ارزیابی دیدگاه‌های مختلف معرفت‌شناسی، تلاش برای پاسخ دادن به سوالات فلسفی، با رویکردی انتقادی و به تفکر پرداختن از جمله مقوله‌هایی است که انسان درجستجوی حقیقت آنها است. رابرت مارتین، نویسنده کتاب «معرفت‌شناسی در باب شک، شناخت و آگاهی» مطالب مبنایی و مقدماتی در حوزه معرفت‌شناسی را در اختیار خوانندگان خود قرار داده که در آثار تخصصی به راحتی نمی‌توان یافت. این کتاب توسط دکتر رحیم کوشش ترجمه و از سوی انتشارات سبزان روانه بازار کتاب شد. آگاهی و معرفت از کجا حاصل می‌شود؟ یا منظور از دانستن، آگاهی و معرفت دقیقا چیست؟ سوالاتی است که از دوهزار سال پیش تا به امروز فیلسوفان را به فکر واداشته است و در اینکه پاسخ درست آنها چیست، با یکدیگر به بحث می‌پردازند. کتاب «معرفت‌شناسی در باب شک، شناخت و آگاهی» به مهمترین و جالب توجه‌ترین مطالبی پرداخته است که فیلسوفان در پاسخ به این سوال‌ها گفته‌اند.   آغاز مطالعات فلسفی پایه رابرت‌ مارتین نویسنده کتاب، تلاش کرده تا آنجا که ممکن است دیدگاه‌های خود را پنهان نگاه‌ دارد تا خوانندگان نتوانند آنچه را که خود او بیشتر می‌پذیرد را بیابند و در حقیقت نیز به نظر نمی‌رسد که لازم باشد که آنها چنین تلاشی داشته باشند. خوانندگان می‌توانند مطالعات و تحقیقات فلسفی خود را در این زمینه از کتاب «معرفت‌شناسی در باب شک، شناخت و آگاهی» آغاز کنند. به عبارت دیگر، این کتاب مطالب مبنایی و مقدماتی را در اختیار خوانندگان خود قرار می‌دهد که در آثار تخصصی به راحتی نمی‌‌توان یافت. کتاب «معرفت‌شناسی در باب شک، شناخت و آگاهی» در نه فصل تحت عناوین «تعریف معرفت/شناخت»، «قدرت باور و گواهی»، «توجیه و مسائل گتیه»، «درون‌گرایی، برون‌گرایی و توجیه»، «بنیادگرایی و انسجام‌گرایی»، «معرفت پیشینی، تحلیلی بودن و ضرورت»، «معرفت مبتنی بر تجربه حسی»، «شک گرایی»، «رویکردهای جدید به معرفت‌شناسی» گردآوری شده است. در فصل دوم کتاب درباره باور مستحکم می‌خوانیم: «هاوارد به خاطر آن‌ که خود را برای رفتن به کلاس جغرافیا آماده کرده باشد، اسامی پایتخت‌های تمام کشورهای اروپایی را به خاطر سپرده است. او دچار استرس و پر از تردید شده است. معلم او را به پای تخته فرامی‌خواند و زمانی که از او می‌پرسد پایتخت اسلوواکی کجاست، او احساس می‌کند تمام آنچه را که به خاطر سپرده فراموش کرده است. با تردید می‌گوید براتیسلاوا؟ معلم می‌پرسد: آیا باور داری  که پایتخت اسلوواکی آنجاست؟ وی پاسخ می‌دهد خوب، بله. این‌طور حدس می‌زنم و معلم ادامه می‌دهد آیا می‌دانی که آنجا پایتخت اسلوواکی است؟ وی می‌گوید خوب، نه. نه واقعا. در واقع وی آن را درست می‌پندارد و باورش از استحکام لازم برخوردار است. منبع اطلاعات او نقشه قابل اعتمادی است که مطالعه کرده است و حافظه‌اش نیز خوب است. به نظر می‌رسد که باید پاسخ او راست باشد، اما به هیچ وجه مطمئن نیست.» کتاب «معرفت‌شناسی در باب شک، شناخت و آگاهی» در 222 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 16هزار تومان از سوی انتشارات سبزان به چاپ رسید. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 21 Jun 2017 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249296/چالش-فیلسوفان-باب-معرفت-شناسی-دیدگاه-رابرت-مارتین سوء‌برداشت از آواز شجریان که منجر به تعطیلی گل‌پخش شد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249321/سوء-برداشت-آواز-شجریان-منجر-تعطیلی-گل-پخش به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نهمین نشست تاریخ شفاهی کتاب، با یادی از مدیر انتشارات کارنامه با حضور مهدیه مستغنی‌یزدی، صاحب امتیاز نشر کارنامه و ماکان و روزبه زهرایی، فرزندان زنده‌یاد محمد زهرایی، مدیر فقید این انتشارات سه‌شنبه (۳۰ خردادماه) در سرای اهل قلم برگزار شد. دبیری این نشست را نصراله حدادی، پژوهشگر نشر به عهده داشت. دایم‌المقروض کتابفروشی رازی زهرایی بودم مهدیه مستغنی‌یزدی، همسر محمد زهرایی و صاحب امتیاز نشرکارنامه درباه نحوه آشنایی با همسرش گفت: وی را نخستین بار در کتابفروشی رازی واقع در خیابان سعدی مشهد دیدم. خبرنگار روزنامه اطلاعات بودم و این کتابفروشی به دلیل نوآوری که داشت برایم جالب بود. بعد از اینکه مدت‌ها پشت ویترین کتابفروشی ایستادم و کتاب‌ها را تماشا کردم، جوانکی لاغراندام از مغازه بیرون آمد و مرا به داخل دعوت کرد تا کتاب تازه را از نزدیک ببینم. وی افزود: آن موقع من سال سوم دبیرستان بودم و کتابداری دبیرستان هم به عهده‌ام بود و برای همین از کتابفروشی رازی کتاب می‌خریدم و زهرایی در دفتری که داشت همیشه مرا دایم‌المقروض می‌کرد. بعدها ثبت بدهی و اسامی در دفتر باعث دردسر شد و زمانی که زهرایی از سوی ساواک دستگیر شد، براساس همان اسامی سراغ من هم آمدند. این ارتباط ادامه‌دار موجب شد که بعدا زهرایی با یک برنامه خاص خودش به خواستگاری من بیاید که با مخالفت پدرم مواجه شد و پس از آن با کمک دوستان زهرایی ازدواج کردیم و این زمانی بود که کتابفروشی رازی تعطیل شده و زهرایی به انتشارات پیام تهران آمده و به مشهد رفت و آمد می‌کرد. زهرایی موسیقی را از لاله زار به کتابفروشی‌ها آورد ماکان زهرایی با اشاره به همکاری پدرش با شجریان بیان کرد: زهرایی در گل‌پخش به تکثیر نوار موسیقی پرداخت. در این میان تقریبا 300هزار نوار تولید و به فروش رسید، اما به دلیل سوءتفاهمی که درباره متن آواز شجریان بود، به مشکل برخورد و این بخش شعر (شهر یاران چه شد) که از آن استنباط می‌شود شهریاران را چه شد، منجر به زندانی شدن زهرایی و پایان کار گل‌پخش می‌شود. با این حال باید گفت به نوعی زهرایی موسیقی را از دهه 60 از لاله‌زار وارد کتابفروشی‌ها کرد. زندانی شدن زهرایی منجر به پاکسازی از انرژی اتمی مستغنی‌یزدی درباره گرایش زهرایی به حزب توده گفت: زمانی که زهرایی در سال 60 تا 63 به زندان رفت و این به دلیل گرایش سیاسی به حزب توده بود. من از کتابخانه دانشکده فنی دانشگاه بیرون آمدم و در انرژی اتمی مشغول بودم که پس از زندانی شدن زهرایی پاکسازی شدم و پیگیری من برای بقا در این سازمان فایده‌ای نداشت و به دلایلی مجبور شدم خانه فردوسی را تحویل دهم و به پرستاری بیماران بپردازم و در حین کار بافتنی و خیاطی هم انجام دهم و ضمن اینکه ماکان و روزبه را نزد خانواده‌ام در مشهد فرستادم تا بتوانم امورات زندگی را بگذرانم. بعد از اینکه زهرایی از زندان بیرون آمد دیگر به این مسائل وارد نمی‌شدم و سکوت می‌کردم و در این زمان نشر نیل را متحول کرد و بعد از اینکه پورپیرار از زندان بیرون آمد، دوباره اختلاف پیش آمد. از آنجا که پدرم به نیل علاقه داشت و برایش مهم بود که چراغ آن روشن بود، نیل را با تمام تلاش‌هایی که در سر و سامان دادن آن کرده بود، رها کرد. ماکان زهرایی بیان کرد: از سال 67 پدرم سیاست را کنار گذاشت و تنها به فعالیت‌های فرهنگی پرداخت و ایده‌های نویی را در نشر پیاده و نشر چشم و چراغ را راه‌اندازی کرد. در این نشر چند کتاب قابل توجه چون «تئوری بنیادی موسیقی» چاپ کرد و همچنین کتاب «حافظ به سعی‌ سایه» که داستان مفصلی دارد و عاقبت به دلیل نداشتن مجوز نشر چشم و چراغ با آرم انتشارات توس به چاپ رسید. تمجید شاملو از فعالیت زهرایی در نیل وی اظهار کرد: زمانی که پدر به نیل رفت، نیل را به جلوی دانشگاه منتقل کرد و بعدا به دلیل شرایطی که به حق‌تالیف اختصاص داد، موجب اختلافاتی با سایر شرکای نیل(عظیمی و پورپیرار) شد، نیلی که تا به امروز نیز اختلاف آن باقی است و شاید اگر اصرار پدر بر باز بودن چراغ نیل نبود، اختلاف آن حل شده بود. اما موضوع اختلاف این بود که پدرم معتقد بود با وجود اینکه حق انتشار یک کتاب از مولف خریداری می‌شود، هنگام تجدیدچاپ نیز باید به مولف سهمی پرداخت شود. زیرا این روال باعث می‌شود که مولفان و نویسندگان بتوانند به تولید فکر بپردازند و دغدغه مالی چندانی نداشته باشند. زمانی که پدرم در انتشارات نیل کتاب‌های شاملو و م. به آذین را منتشر کرد که انتشار این کتاب‌ها به رونق نیل کمک کرد. ماکان زهرایی با اشاره به تاثیر پدرش در انتشارات نیل عنوان کرد: در کتاب «نامه‌های شیخ هادی»، شاملو به ع. پاشایی می‌نویسد که زهرایی یکی از شرکای موثر در رشد نیل است اما اگر جدا بشود و مستقل کار کند، حتما موفق خواهد شد. پدرم بعد از مشکلاتی که در نیل با آن مواجه بود به فکر رها کردن آن افتاد، زیرا معتقد بود تا زمانی که در نیل باشد، پیشرفت نخواهد کرد. سایه انداختن سابقه فعالیت‌های سیاسی بر زندگی زهرایی مستغنی یزدی بیان کرد: در رابطه با خصلت بزرگ منشی و ایده‌های بزرگ زهرایی باید بگویم که همیشه ایده‌های بزرگ داشت اما با جیب خالی. ناراحت بودم که نیل را پس از پیگیری بسیار رها کرد و در انتقاد به این رفتارش گفتم چرا حرمت زحمت خودت و من را نگه نمی‌داری. اما بعدا فهمیدم با مشکلاتی که پورپیرار ایجاد کرد چاره‌ای جز ترک نیل نبود. اما سروسامان گرفتن کارهای مالی و دخل و خرج فعالیت‌های زهرایی در نشر وقتی بهتر شد که من به عنوان صاحب امتیاز نشر کارنامه وارد شدم و امور مالی را پیگیری کردم. وی افزود: برای سروسامان دادن به فعالیت نشر خودم بخش مالی را پیگیری می‌کردم و با وجود کوچک بودن ماهور و سپهر برای مسائل مالی رتق و فتق امور به کتابفروشی‌ها می‌رفتم و گاهی مقابل دانشگاه تهران برای فروش کتاب فعالیت می‌کردم. زهرایی از برخی کارهایم راضی نبود، زیرا وی فردی بود که همیشه یک ماشین در اختیارش بود و کارهایش را پیگیری می‌کرد اما من این‌گونه نبودم و در میان انجام کارهای خانه به مسئولیت در نشر هم می‌پرداختم. این در حالی بود که بسیاری تصور می‌کردند که زهرایی به دلیل فعالیت‌های که در نشر داشته و کتاب‌های فاخری که چاپ کرده بود، از وضع مالی بسیار خوبی برخوردار است در حالی که این‌طور نبود.  ناشر خلاقی که تا پایان عمرش مستاجر بود مستغنی یزدی اظهار کرد: ضمن اینکه باید یادآوری کنم که سایه فعالیت‌های سیاسی تا پایان عمر بر زندگی‌اش سایه انداخته بود، اگرچه زهرایی تمام فکرش را به کار فرهنگی معطوف کرده بود اما این مشکل در دریافت مجوز نشر کارنامه و موارد دیگری خود را نشان داد.  روزبه زهرایی بیان کرد: پدرم همیشه می‌گفت من یک‌روز بزرگترین فروشگاه کتاب را راه‌اندازی می‌کنم این تصویرسازی و برنامه‌ای را که آرزو داشت، برای من عجیب نبود زیرا وقتی به کارنامه پدرم نگاه می‌کنم و می‌بینم در زیر چهل سال کتاب «تدوری بنیادی موسیقی» و «حافظ به سعی سایه» را با چه خلاقیتی آن هم با امکانات آن زمان به چاپ رسانده است، به خودم می‌بالم. من نمی‌دانستم پدرم در انتشارات فرانکلین هم حضور داشته اما این حضور در وی بی‌تاثیر نبوده اما محمد زهرایی فرد خلاق و نوآوری بود و امور را به شکل دیوانه‌وار پیگیری می‌کرد. وسواسش در چاپ کتاب زبانزد بود. با وجود بالا بودن قیمت کتاب‌ها، پدرم به دنبال سود و منفعت نبود و تا روزهای پایان عمرش مستاجر بود. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 20 Jun 2017 10:48:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249321/سوء-برداشت-آواز-شجریان-منجر-تعطیلی-گل-پخش شریعتی متقدم را به شریعتی متاخر بازطراحی و واکاوی کنیم http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249320/شریعتی-متقدم-متاخر-بازطراحی-واکاوی-کنیم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به مناسبت چهلمین یادمان دکتر علی شریعتی نشست «اکنون، ما و شریعتی» دوشنبه 29 خرداد در سالن ابن خلدون دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. سیدهاشم آقاجری، استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس به نقل خاطره‌ای از روز شهادت دکتر شریعتی پرداخت و گفت: در سلف سرویس دانشگاه بودیم که خبر شهادت دکتر شریعتی را به ما دادند خبر شهادت، ترور و قتل دکتر شریعتی آتشی به جان دانشجویان زد. از دست رفتن دکتر شریعتی آواری بود که بر سر ما فرو ریخت و بعد این از دست رفتن، آتشی دم گرفت و برای نخستین بار در مسجد ارگ تهران مراسمی که 40 سال پیش برای مجلس بزرگداشت و ختم دکتر شریعتی برگزار شد، و آن مجلس ختم نخستین مجلس ختمی بود که به یک سنت و پیشینه‌­ای تبدیل شد که بعدها هم با درگرفتن شعله­‌های انقلاب در پایان سال 1356 بعد از ماجرای 19 دی قم و بعد هم در بهمن همان سال در تبریز سرآغاز و نخستین حلقه‌های زنجیره­ای شد که نهایتاً این شعله سوزان طومار رژیم ستم و بیداد را در هم پیچید. وی اظهار کرد: با توجه به نیاز جامعه امروز به واسازی شریعتی برای طراحی و تدوین راهی نودارد. باید پروژه ناتمام شریعتی که با تحولات سیاسی پیش‌بینی نشده و علی­رغم طرح و پروژه­ای که شریعتی داشت؛ یعنی طرح یک بعثت فکری و نهضت فرهنگی و ایجاد نوعی خودآگاهی و آگاهی جمعی و ملی برای یک رستاخیز از پایین و مبتنی بر بینش و آگاهی از سر گرفته شود.   استاد تاریخ دانشگاه تربیت مدرس بیان کرد: آنچه که دردوران انقلاب اتفاق افتاد نه در اختیار شریعتی و نه در اختیار هیچ کس دیگری نبود و سلسله­ رخدادها و رویدادها همه را شگفت‌زده و غافلگیر کرد و نهایتاً حدود یک سال و نیم پس از مهاجرت دکتر شریعتی انقلاب به پیروزی رسید. وی در ادامه افزود: پروژه دکتر شریعتی به عنوان یک پروژه ناتمام باقی ماند تا امروز و امروز احساس نیاز و ضرورت، نه تکرار نه بازسازی به معنی این که عیناً همان پروژه را ما دوباره تکرار کنیم که چنین چیزی امکان ندارد، بلکه نوعی واسازی در میراث شریعتی برای از سرگیری و شروع مجدد آن پروژه در دوران خود و با توجه به شرایط امروز است. آقاجری گفت: شریعتی مثل هر متفکر بزرگ دیگری یک مسیر پرفراز و نشیب، متحول و پرماجرایی داشت. شریعتی در چهل و چهار سالگی مانند تمام بزرگان تاریخ ما در میانسالی و در عنفوان  عمر جوانی از دست ما رفت و تاریخی که متاسفانه تاکنون تاریخ سهراب‌کشی بوده همچون عین القضات، شیخ شهید شهاب الدین سهروردی، و همچون حلاج اتفاق افتاد. وی افزود: با اینکه شریعتی تصور می‌کرد با فرار معجزه­آسای خود به آن سوی مرزها، می‌رفت که ادامه پروژه خود در شرایط جدید از سر بگیرد ولی این اندیشه شریعتی در طول حداقل سه دهه در جستجو و تکاپو بود و در نتیجه نباید انتظار داشت که در آثار و اندیشه­‌های شریعتی هیچ­گونه تنش، خطا و تناقضی نباشد، انتظار نابجایی است و من گمان ندارم کسی از دوستداران شریعتی نیز چنین ادعایی کرده باشد. این استاد تاریخ اظهار کرد: شریعتی در دوره­‌های مختلف حیات خود به عنوان انسانی که وقتی دانشجویی سوال سال گذشته را پرسید، دکتر شریعتی جواب متفاوت نسبت به پارسال داد و بعد دانشجویی اعتراض کرد که شما پارسال چنین جوابی دادید و اکنون جواب دیگری می­‌دهید، شریعتی پاسخ داد: پارسال پاسخی که به شما داد شریعتی پارسال بود و من شریعتی امسالم اگر قرار است من پاسخ سال قبل را به شما بدهم این نشان می­دهد که من در جا زده­‌ام و در همان سال قبل مانده‌ام. بنابراین چنین اندیشه و تفکری نشان می­‌دهد که مجموعه میراث آن پر از تحول­‌ها، تغییرها و گاه تناقض­‌هاست. آقاجری در ادامه در یک تقسم‌بندی شریعتی را به سه دوره قبل از پاریس، بعد از پاریس و مشهد و بالاخره دوره بعد از زندان؛ یعنی دوره ارشاد، تقسیم کرد و گفت: دو دوره­ اول را باید به عنوان دوران شریعتی متقدم و دوران پس از شریعتی با عنوان شریعتی متأخر نام برد و علیرغم اینکه در اندیشه شریعتی از همان نخستین آثاری که به عنوان یک نوجوان در ترجمه‌ای همچون «ابوذر خداپرست سوسیالیست» که از عربی به فارسی ترجمه می‌کند تا آخرین جمله‌هایی که او گفته و نوشته است، نهایتاً یک وحدت درونی و عمیقی دیده می‌شود. یک خط که شریعتی نوجوان 14 ساله را به شریعتی میانسال 44 ساله متصل می‌کند اما در عین حال با توجه به اینکه شریعتی هر روز در حال مطالعه بود و با جهان و جامعه خود در حال تبادل فکری و داد و ستد بود، در مسائل مختلف و موضوعات گوناگون فکری او به مواردی برخورد می‌‌کند که دارای نوعی تعارض و تنش است. ضمن اینکه بخشی از آن چیزی که شریعتی از خود باقی گذاشته پاسخ کوتاه مدت و مستقیمی است به مساله‌های زمانه خودش که البته آن مساله‌ها ممکن است امروز وجود نداشته باشد. وی نتیجه­‌گیری خود درباره شریعتی را این‌گونه توضیح داد که باید هسته­ سخت میراث شریعتی را از پوسته‌­اش جدا کنیم؛ هسته­ سختی که عنصر پایدارو مانا در میراث شریعتی است و پوسته‌­ای که جنبه­ عارضی و تاریخی بودن دوران آن‌چنان درآن قوی است که امروزه می‌توان گفت به نوعی منسوخ و کهنه شده است و شریعتی هم خود آن سخنان را برای زمان خودش گفته است و نه برای 40 یا 50 سال بعد. این استاد دانشگاه یادآور شد: هنر ما این است که بتوانیم هسته­ سخت و پایدار این اندیشه را از عناصر ناپایدار جدا کنیم. کاری که نه تنها با شریعتی بلکه با کل سنت و میراث گذشته خود باید انجام دهیم. کار ما با عنوان واسازی این است که آن امکانات مانا و پایدار اندیشه را که همچنان توان زندگی دارد از عناصر عارضی و تاریخی منسوخ جدا کنیم و اشتهاد به معنی درست کلمه هم جز این نیست. لذا برای حل تنش‌­ها، معضلات و تعارض­‌هایی که احیاناً در شریعتی وجود دارد باید دست به این واسازی زد.   به هر حال باید اول در بازطراحی و واکاوی شریعتی باید شریعتی متقدم را به شریعتی متأخر تقدیم کرد و معنای آن این نیست که الزامأ همه­ آنچه که در شریعتی متقدم بوده است منسوخ و یا متعارض است ولی عناصری در شریعتی متقدم وجود دارد که بعدها خود وی از آن عبور می‌کند؛ یعنی آن شریعتی ارشاد دیگر آن شریعتی مشهد نیست. دوم اینکه پوسته شریعتی را به هسته شریعتی شناسایی و تفکیک کرد. یوسف اباذری، استاد جامعه­‌شناسی دانشگاه تهران گفت: سخن امروز ما درباره نقدها و اتهام­‌هایی است که به شریعتی زده می‌شود و پاسخ دادن به این نقدها است. زمانی که درباره شریعتی صحبت می‌کنیم با اسطوره‌ها سروکار داریم؛ یعنی کسی که از او برداشت­ و معناهای متفاوتی به دست داده شده است و من سعی می‌کنم درباره اسطوره که در دوران ما از شریعتی ساخته شده یعنی مارکسیست اسلامی کشف رمز کنم. وی اظهار کرد: یکی از حرف­‌هایی که درباره دکتر شریعتی زده می‌شود این است که او را یکی از مهمترین مسئولان انقلاب اسلامی می‌دانند و این منتقدان در لفافه می‌خواهند بگویند که شریعتی مسئول وضعیتی است که امروز برای جامعه به وجود آمده است. به همین دلیل دوران شریعتی تمام شده است این افراد اغلب خودشان هم در این انقلاب شرکت داشته و در آن سهیم بوده­اند. در نتیجه آن‌ها بر این اعتقاد هستند که دوران شریعتی تمام شده است. استاد جامعه‌­شناسی دانشگاه تهران در ادامه از دو گروه نام برد که به شریعتی حمله می‌کنند یکی بازار آزادی، نئولیبرال­‌ها و یا تاچری­های اسلامی که حول نشریه «مهرنامه» جمع شده­‌اند. اینها مدعی هستند که به معرفت‌شناسی، عقل و علم مجهز شده­اند و گروه دیگر ایران‌شهری‌هایی هستند که معتقدند شریعتی به دوران گذشته تعلق دارد. باید گفت که این افراد نه اقتصاد­دان صرف و نه فیلسوفان سیاسی هستند. وی همچنین گفت: بنیامین در مقاله‌ای با عنوان «سرمایه‌داری در مقام دین» نشان می‌دهد که سرمایه‌داری نوعی دین است. او چند خصوصیت سرمایه‌داری به عنوان یک کیش، فاقد الهیات، فاقد رؤیا و ترحم، پنهان بودن خدای سرمایه‌­داری و خلق احساس گناه و معصیت برای سرمایه‌­داری متصور است. وی افزود: مبلغان سرمایه­‌داری آن را به عنوان یک امر مدرن، منشا خرد و علم تبلیغ می‌کنند در صورتی که ما با یک نظام اقتصادی - اجتماعی طرف نیستیم بلکه با یک دین طرف هستیم و شریعتی دیدگاه­‌هایی متفاوت درباره سرمایه­‌داری در غرب و ایران دارد. اباذری به نقل انتقادهای تاچری های اسلامی از شریعتی پرداخت و گفت: موسی غنی‌نژاد از تئوریسن‌های سرمایه‌داری در ایران 10 سال پیش در مراسم سی­امین سال درگذشت شریعتی در یک متنی به عنوان «اصلاح طلبی پوپولیسم چپ» شریعتی را به عنوان انشاء‌نویسی بیش معرفی کرد و گفت او چیزهای پر شور احساساتی و عاطفی دارد و عده­ای از سیاستمداران نیز از او حمایت می­کنند. اکنون 10 سال از این متن می­‌گذرد و معلوم شده که اخلاقی که موسی‌­نژاد از آن صحبت می­‌کرد به چه جایی رسیده است. این استاد دانشگاه افراد طرفدار بازار آزاد را به عنوان طبیبانی معرفی کرد که بعد از جنگ تحمیلی بر بالین اقتصاد ایران بودند و هم اکنون هم وضعیت اقتصاد این‌گونه است و این اقتصاد هیچ تغییری پیدا نکرده است و همین افراد هیچ مسوولیتی در قبال کار خود نمی‌­پذیرند اما آرام آرام برنامه‌­های خودشان را به پیش می‌برند و امروز ما شاهد این هستیم که حرف آنها درست است یا حرف افرادی که به تبعیت از دکتر شریعتی معتقد به عدالت اجتماعی بودند. در پایان این نشست احسان شریعتی فرزند علی شریعتی گفت: ما در چهلمین یادمان شریعتی ناگزیر به بازگشت به شریعتی، خود شریعتی، میراث او باید بگوییم شریعتی که بود؟ و سخنش چه بود؟ و بازگشت کنیم به اصل موضوع؛ یعنی اینکه اصل سخن شریعتی، موضوع مورد بحث است و نه آنچه که به شکل پیرامونی یا حاشیه‌­ای درباره شریعتی گفته می­‌شود. چون شریعتی یکی از موضوعاتی است که مثل اقتصاد و سیاست که همه در مورد آن صاحب نظر هستند و ما در این چند دهه از شریعتی‌­های مجازی و برداشت­‌های متفاوت از او مواجهه بوده‌‌ایم. وی ادامه داد: بنابراین برای بازگشت به اصل موضوع یعنی معنا باید ببینیم که ضعف­‌ها و نزاع­‌های ما بر سر چیست؟ برای همین ما امسال با کمک پژوهشگران و استادان می­‌خواهیم سمپوزیومی دو روزه در حسینه ارشاد برگزار کنیم و اگر برگزار نشود دیگر نام آنجا حسینه ارشاد نخواهد بود. به همین دلیل می‌خواهیم بحثی درون پارادایمی را سامان دهیم تا ما شریعتی‌شناسان به مجادله و مناقشه و نزاع علمی بپردازیم. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 20 Jun 2017 09:22:28 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249320/شریعتی-متقدم-متاخر-بازطراحی-واکاوی-کنیم علی شریعتی و سنت گفتمانی زمانه‌ی او http://www.ibna.ir/fa/doc/note/249331/علی-شریعتی-سنت-گفتمانی-زمانه-ی-او خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ـ رحیم محمدی، مدرس رشته جامعه‌شناسی، مدیر حلقه مطالعاتی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران: مسلماً شریعتی هم از دانش‌ها و افکار و گفتمان‌های زمانه خود در داخل و خارج ایران دریافتی داشت که به وی امکان اندیشیدن و گفتن می‌داد، تا بتواند توضیحی از اوضاع زمانه و جامعه خود و جوامع دیگر ارائه کند. شریعتی در زمانه‌ای می‌زیست و می‌آموخت و می‌اندیشید و سخن می‌گفت که از مدت‌ها پیش از یک سو مدرنیته و تجدد آغاز شده بود و از سوی دیگر چند گفتمان ایدئولوژیک در قبال مدرنیته و تجدد در جهان و ایران شکل گرفته بود و او نیز اجباراً به جانب یکی از آنها که در ایران سنتی داشت، سوق یافت و به آن پیوست. به دیگر سخن شریعتی تربیت شده‌ی زمانه خویش بود و از تربیت زمانه هم نتوانست فاصله بگیرد تا از دور در زمانه خود بنگرد و در آن بیندیشد.   سنت گفتمانی که از سنت‌های مشهور زمانه او بود، یک گفتمان ترکیبی سنت گرا ـ نوگرا بود که از یک سو علاقه به سنت داشت و برخی مواد آن‌را از نو احیا می‌کرد و می‌پرورید و از سوی دیگر علاقه به تجدد داشت و می‌خواست آن را به میل خویش و بر سبیل آرزوهای خود از نو سامان دهد. اما این گفتمان در زمانه شریعتی و با کوشش‌های او و همعصرانش به گفتمان سنت گرا ـ چپ‌گرا تبدیل شد. به این معنا که از سنتْ ماده دین را گرفته بود و از مدرنیته مارکسیسم را. من در ادامه تبار این سنت گفتمانی را اندکی توضیح می‌دهم: تقریباً از ۱۵۰ سال پیش، مقدمات یک گفتمان روشنفکری توسط گروهی از نخبگان سنتی و تا حدودی نوگرای ایرانی و غیر ایرانی شروع شده بود و کسانی نظیر جمال‌الدین اسدآبادی و اقبال لاهوری آن را توسعه دادند و از این طریق دال‌های مرکزی و مفاهیم اصلی و دستگاه فکری آن تمایز و تشخّص یافت. این گفتمان از آغاز یک هویت ترکیبی سنت‌گرا ـ نوگرا داشت و به گفتار نخبگان و روحانیان و روشنفکران نوگرا و بعدها سوسیالیست تبدیل شد. گویشگران این گفتمان تا امروز بر این باور هستند که صورت و مناسک سنت در زمانه‌ی مدرن پایان یافته است و می‌توان صورت‌ها و مناسک جدیدی آفرید، اما ماده‌ سنتْ پایدار و ماندنی است. ماده‌ سنت هم شیوه ثابتی از تدیّن و عناصری از دین بود که همه زمانی و پایدار تلقی می‌شود. به عبارت دیگر گویشگران این گفتمانْ سنت را همزمان با اندکی تجدد، و محافظه کاری را با مقداری تحول می‌خواستند. اما اینان از آغاز هراس آن را هم داشتند که مدرنیته ماده‌ی سنت را نیز زایل گرداند. از این‌رو اینان مخالف و منتقد و معترضِ مدرنیته و تجدد و غرب هم شده بودند و به انحا مختلف در طرد مدرنیته و غرب و غربگرایی کوشیدند و آن‌ها را خصمانه بازنمایی ‌‌کردند و گفتارهای اعتراض و مخالفت و مقاومت را پروریدند و در نهایت به گفتار غربزدگی و انقلاب و ایدئولوژی رسیدند. در فرجام کوشش‌های آنان به برساخت ایدئولوژی‌هایی برای جایگزینی تجدد در ایران منجر شد و کوشیدند با کنش انقلابی و توسل به مبارزه و انقلابْ بدیل تجدد را حاکم سازند. این گفتمان در مراحل بعدی پس از آنکه ایدئولوژی سوسیالیسم جهان‌گیر شد، به گفتمان سنت‌گرا ـ چپ‌گرا تبدیل شد و به تعریف و تمایز خود و غرب پرداخت و به برساخت و اشاعه بیگانه ستیزی و تضاد و مبارزه روی آورد و از موضع سنت اسلامی و گاه ترکیبی از اسلام و سوسیالیسم جایگزین‌هایی را برای تجدد ایرانی تدوین کرد و گفتار انقلاب و ایدئولوژی را به مهمترین و اصلی‌ترین راه نجات و بدیل تجدد تبدیل کرد. من در اینجا به شش مورد از مهمترین دال‌ها و گویشگران این گفتمان اشاره می‌کنم تا ویژگیهای آن اندکی بیشتر روشن شود: ۱ـ مفهوم نیچریه یا ناتورالیسم؛ از نظر جمال‌الدین اسدآبادی (۱۲۱۷ ـ ۱۲۷۵ ش) نیچریه نوعی مادیگری و دهریه و زندقه است که مدرنیته و تجدد را با آنها وصف کرده بود. از نظر او زندقه و دهریه عارضه‌ای بود که در تاریخ اسلام و کلام اسلامی قدمت و سابقه داشت، اما مجدداً در غرب جدید سر برکشید و گسترش یافت. این رویکرد اولین تفسیر انتقادی منظم از تجدد بود که از موضع علوم قدیمه و از سوی یک روحانی دین مطرح شد. شریعتی در مورد جمال‌الدین اسدآبادی به وجه ستایش‌آمیزی گفته بود: «نخستين کسي که فرياد بيداری، در شرق خواب رفته، بود و کسي که هنوز هم انديشه‌های مشکوک و دستهای آلوده حتی از سایه‌اش نیز می‌ترسند، حتی هنوز خاطره‌اش را هم بمباران می‌کنند .... و به قول فرانتز فانون او بر روی همه انسانهای مغضوب زمین اثر گذاشته است.» (مجموعه آثار ۵، ما و اقبال ص: ۳۰) همزمان مرتضی مطهری نیز «رساله نیچریه» او را در رد مادیگری از نظر اتقان بی سابقه توصیف کرده بود. ۲ـ مفهوم فلسفه‌ی فراماسونری؛ این مفهوم رویکرد گروهی از نویسندگان و گویندگان سنت‌گرا و مدرن را نمایندگی می‌کرد که مدرنیته را بسط فلسفه فراماسونری تلقی ‌کردند و آنرا یک «توطئه جهانی» می‌دانستند که از سوی گروه‌های انگلو ـ صهیونیسم تبلیغ و اشاعه یافت. از اینرو زمانی یک نوع جنبش ضد فراماسونری (ضد ماسونی) در برخی جوامع مسلمان شکل گرفت. (عبدالهادی حائری، ۱۳۶۸/ اسماعیل رائین، ۱۳۴۷) ۳ـ مفهوم خود باختگی و تقلید؛ دو مفهوم خودباختگی و تقلید رویکرد اقبال لاهوری (۱۹۳۸ ـ۱۸۷۷م) شاعر و فیلسوف و روشنفکر مسلمان پاکستانی را نمایندگی می‌کند که بر «اسرار خودی و رموز بی خودی» تأکید مستمر داشت. اقبال که زمانی کشورش مستعمره بریتانیا بود و پیروان آئین هندو نیز بر مسلمانان هم وطن‌اش مسلط بودند، به نقش هویت اسلامی پی برد و به طرح «احیاء فکر دینی در اسلام» روی آورد و کتابی به همین نام از او به فارسی ترجمه شده است. او اساساً احیاء اسلام را جایگزین تجدد معرفی کرد. وی تجدد را در همه کشورهای مسلمان به مثابه تقلید و خود باختگی و اسیر شدن در رنگ اِفرنگ توصیف ‌کرد و با اشعار شورانگیز خود که به زبان فارسی سروده است، ایرانیان و فارسی زبانان را مخاطب قرار داد و همواره از آنان ‌خواست تا خود را از ننگِ افرنگ رهایی بخشند. او زمانی گفته بود: خلق را تقلید شان بر باد داد / ای دو صد لعنت بر این تقلید باد. ای اسیر رنگ، پاک از رنگ شو / مؤمن خود، کافر افرنگ شو. رشته سود و زیان در دست توست / آبروی خاوران در دست توست. در ایران روحانیون و روشنفکران اثرگذاری چون محمود طالقانی، مرتضی مطهری، علی شریعتی و مهدی بازرگان که شارحان امروزی آنان را «نواندیشان دینی» و گاهی «روشنفکران دینی» نامیده‌اند، تحت تأثیر افکار و اشعار اقبال لاهوری بودند و از پیروان فکری و ایدئولوژیک او به حساب می‌آمدند. مطهری به تبع او «احیاء فکری دینی» را بحث کرد و نوشت، شریعتی نیز که به اقبال لقب «مصلح قرن» داده بود «ما و اقبال» را گفته و نوشته است و حسینه ارشاد نیز کنگره بزرگداشت او را در سال ۱۳۴۹ برگزار کرد. شریعتی مفهوم بازگشت به خویشتن را تحت تأثیر اسرار خودی و رموز بی خودی اقبال مطرح کرد. ۴ـ مفهوم جاهلیت مدرن؛ جاهلیت مدرن مفهوم مرکزی رویکرد سید قطب (۱۹۰۶ - ۱۹۶۶) از اسلام‌گرایان و کنشگران متهور مصری بود. او برای توصیف جوامع مسلمان در دوران مدرن واژه قرآنی جاهلیت را احیاء و بازسازی کرد و برای توصیف این جوامع جاهلیت جهان و «جاهلیت مدرن» را به کار گرفت. جاهلیت به طور سنتی برای نشان دادن گمراهی انسان‌ها و اجتماعات پیش از اسلام استفاده می‌شد. اما از نظر او جهان اسلام در دوره جدید تحت تأثیر استعمار اروپایی و با دور شدن از قوانین شریعت و ارزش‌های اسلامی دوباره مانند دوره پیش از اسلام در جاهلیت فرو رفته ‌است. وی حکومت‌های جوامع مسلمان را فاقد مشروعیت دینی می‌دانست و مسلمانان را بر می‌انگیخت تا جهاد اسلامی را احیاء کنند و با استعمار غربی و حکومتهای خود مبارزه نمایند و راه را بر حاکمیت الله باز کنند. سید قطب نیز مانند دیگر همفکران خود به توسعه گفتار انقلاب در جهان اسلام مدد رساند. هر چند کتاب «ادعانامه علیه غرب» او زمانی در ایران مشهور بود، اما دو کتاب «نشانه‌های راه» (معالم فی الطریق) و «فی ظلال القرآن الکریم» وی که در اواخر عمر در زندان نوشته بود، ایدئولوژی او را تکمیل کرده‌اند و کسانی نشانه‌های راه او را «مانیفست اسلام سیاسی» معرفی کرده‌اند. ۵ـ مفهوم امپریالیسم جهانی؛ انبوهی از روشنفکران و کنشگران و تحلیل‌گران و احزاب و دانشگاهیان و رسانه‌های چپ و سوسیالیست ایران، در هماوایی با جنبش جهانی سوسیالیسم و به دنبال پیروزی انقلاب‌های شوروی و چین و اروپای شرقی و امریکای لاتین، تجدد ایرانی را ادامه توسعه «سرمایه‌داری جهانی» و به مثابه «استثمار و استعمار جهانی» توصیف کردند. کسانی چون تقی ارانی و انور خامه‌ای و احسان طبری و جلال آل‌احمد و خلیل ملکی و بزرگ علوی و امیرحسین آرایانپور و بسیاری دیگر این معنا را به زبانهای مختلف شرح می‌دادند. در دانشگاه نیز «نظریه وابستگی» که توسط سوسیالیست‌های دانشگاهی مثل گوندر فرانک و فالتو و کاردوسو و حمزه علوی و سمیر امین تدوین شده بود، این رویکرد را نمایندگی می‌کرد. اگر چه ایدئولوژی چپ مدتی است اقبال خود را از دست داده است، اما همچنان مفاهیم و ته نشست‌های ذهنی آن یکی از منابع تحلیل در مورد تجدد ایرانی و مناسبات ایران و غرب عمل می‌کند.   ۶ـ مفهوم غرب‌زدگی؛ این مفهوم رویکرد احمد فردید فیلسوف و ایدئولوگ ایرانی را نمایندگی می‌کند، وی مفهوم غرب‌زدگی را برای توصیف و توضیح مدرنیته و تجدد ابداع کرد. جلال آل‌احمد نیز که خود به لحاظ فکری و عملی چپ گرا بود و تا آخر عمرش چپ اندیش باقی ماند، این مفهوم را از فردید وام گرفت و کتابی به اسم «غرب‌زدگی» فراهم آورد که در زمان خود اثرات عاطفی و فکری قابل توجهی در ایران به جا گذاشت و بر ایدئولوژی انقلاب مدد زیادی رساند. در واقع علی شریعتی سخنرانی شورانگیز و کنشگری پر غیرت بود که در آخرین مرحله (یا در آخرین پله) این گفتمان سنت‌گرا ـ چپ‌گرا ایستاده بود. وی در ادامه‌ی این سنت و سنت اقبال لاهوری دو مفهوم «بازگشت به خویشتن» و «انقلاب» را مطرح کرد و یک جایگزین قابل توجهی برای تجدد ایرانی به میان آورد. به طور کلی این رویکرد در زمان خود سهم بزرگی در تکوین و توسعه ایدئولوژی و گفتار انقلابی داشت و هنوز هم به لحاظ فکری و مفهومی در میان بخشی از نیروهای اجتماعی و ایدئولوژیک و رسمی همچنان زنده است. بنابراین گویشگران اصلی این گفتمان حداقل از سه گروه و از سه خاستگاه فکری بودند که آنرا پرورده و توسعه دادند: جمعی از اهل دین و روحانیون از جمله جمال الدین اسدآبادی و محمد حسین نائینی نویسنده تنبیه الامه و تنزیه المله و آخوند خراسانی و شیخ فضل‌الله نوری و محمود طالقانی و مرتضی مطهری و گروه دیگر از روشنفکران دانشگاهی چون اقبال لاهوری، مهدی بازرگان و احمد فردید و علی شریعتی و گروه سوم انبوهی از سوسیالیست‌ها و ایدئولوگهای چپ چون تقی ارانی و انور خامه‌ای و احسان طبری و جلال‌ آل‌احمد و خلیل ملکی و بزرگ علوی و آریانپور بود، که همه این سه گروه در تکوین و تکمیل آن کوشیدند. در نهایت نیز چپ‌گرایی در این گفتمان غالب شد و هر چه جلوتر ‌آمد مفهوم انقلاب به مفهوم مرکزی آن تبدیل شد که کلیدی‌ترین مفهوم ایدئولوژی مارکسی بود. به طوری که در یک مرحله‌ای مرتضی مطهری و مهدی بازرگان را که از چپگرایی رها بودند، از مرکزیت اجتماعات و محافل انقلابی طرد کردند. به همین خاطر از یک زمانی سنت‌گرایی نیز به رهبری روحانیت و ایدئولوگ‌های روحانی راه خود را از چپ‌گرایی جدا کرد و انقلاب ایران، انقلاب اسلامی شد، هر چند از معانی و ایده‌های سوسیالیستی سیراب شده بود. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 20 Jun 2017 08:10:26 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/249331/علی-شریعتی-سنت-گفتمانی-زمانه-ی-او کودتا نگرش سیاسی حکمران‌ها را آشکار می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249289/کودتا-نگرش-سیاسی-حکمران-ها-آشکار-می-کند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «کودتاهای ایران» اثر سهراب یزدانی، دانشیار دانشگاه خوارزمی به بررسی کودتاهای روی داده در ایران می‌پردازد. یزدانی در این تالیف درصدد است تا به تجربه ایران از کودتا، نوع آن و علل وقوع آن پاسخ دهد و معتقد است که شکل‌گیری کودتاها در ایران می‌تواند به دلیل نهادینه نشدن مشروطیت در ایران دانست. کتاب در شش فصل با این سرفصل‌ها «درباره کودتا»، «براندازی مجلس اول»، «برچیدن مجلس دوم»، «سوم اسفند 1299»، «28 مرداد 1332» و «الگوهای کودتاهای ایران» تنظیم شده است.   کودتای ناپلئون سرآغاز کودتاهای جهان معاصر پیشگفتار به اختصار به نکاتی از کودتاهای روی داده در ایران می‌پردازد، در این میان نکات مبهم کودتاهای مربوط به پهلوی‌ها حائز اهمیت است. یزدانی در شرح دلایل مبهم بودن برخی از نکات این دو کودتا می‌نویسد: «کودتاهای سوم اسفند و 28 مرداد هنوز پدیده‌هایی سیاسی شمرده می‌شوند. بخش بزرگی از اسناد مربوط به این دو رویداد در دسترس نیستند. اسناد وزارتخانه‌های خارجه و جنگ انگلیس مطالب نهفته در کودتای سوم اسفند 1299 را آشکار نمی‌سازند. هنوز این موضوع پنهان مانده که کدام مرکز حکومتی انگلیس تصمیم‌گیرنده‌ آن ماجرا بوده است. حتی مداخله‌ مأموران عالی‌رتبه‌ انگلیسی در ایران مانند آیرونساید و نورمن را نیز تنها بر برپایه‌ قرائن می‌توان تا حدی بازشناخت. اسناد منتشرشده‌ وزارت امور خارجه‌ امریکا مربوط به دوره‌ حکومت دکتر مصدق و 28 مرداد در همه موارد شفاف نیستند. این اسناد درباره‌ نشست‌های تصمیم‌گیرندگان کودتا مطلبی نمی‌گویند و به فعالیت گروه‌های کار در وزارت امور خارجه و سازمان سیا، که واژگونی مصدق را تدارک می‌دیدند، اشاره ندارند. فعالیت فرمانده عملیات در ایران، کرمیت روزولت، و گروه او ناگشوده می‌ماند. همکاری سفیر آمریکا در تهران با کودتاگران به سکوت برگزار می‌شود، اسناد سازمان سیا که دیگر جای خود دارند.»(ص10) در فصل نخست «درباره کودتا» در گام اول، تعریف کودتا ارائه شده و پس از آن به مرور کودتا در تاریخ جهان پرداخته، سپس انواع کودتا مورد توجه قرار گرفته است، نظریه کودتا و شیوه کودتا از جمله مطالبی است که در این مجال به آن پرداخته شده است. ضمن اینکه برخی، کودتای ناپلئون بناپارت را سرآغاز کودتاهای جهان معاصر می‌دانند. «براندازی مجلس اول» عنوان فصل دوم است که در آن به نحوه برخورد محمدعلی‌شاه قاجار در برخورد با نمایندگان مجلس اشاره شده، همچنین برخی محققان و پژوهشگران معتقد بودند که بعضی با اعمالی تند و حتی فحاشی به شاه، وی را در به توپ بستن مجلس تحریک کردند. در این سطور پس از ارائه دو سند با رد تاثیر تندروی‌ها در حمله به مجلس آمده است: «در آن زمان هنوز جناح تندرو به صحنه نیامده و کسی به شاه توهین نکرده بود، انجمن‌ها در مرحله ابتدایی فعالیت خود به سر می‌بردند، روزنامه‌های افراطی منتشر نمی‌شدند و نمایندگان آذربایجان پا به مجلس نگذاشته بودند. بدین ترتیب هیچ یک از عناصری که چند ماه بعد شکایت‌های پیاپی شاه را برانگیختند هنوز جلوه‌گری نداشتند.»(ص68)   دیپلمات و شایعات ناخوشایند درباره وی فصل سوم به «برچیدن مجلس دوم» اختصاص دارد. یزدانی از ورود مشروطه‌خواهان به تهران با حمایت دو سردار برخاسته از جامعه ایلی سخن می‌گوید و چالش‌هایی که روبه‌روی مشروطه‌خواهان است. ضمن اینکه در نگاهی به نیروهای بیگانه و تاثیرگذاری بیگانگان در ساختار سیاسی و نظامی ایران می‌گوید: «خزانه‌دار امریکایی از اوایل ورود به ایران تصمیم گرفت نیرویی نظامی به نام «ژاندارمری خزانه» را سازمان دهد. او می‌خواست ریاست این نیرو را به ماژور (سرگرد) کلود استوکس بسپارد. این افسر به ارتش هند وابسته بود و در سفارت انگلیس مقام رایزن نظامی داشت. شوستر می‌گوید درباره‌ استوکس شایعات ناخوشایندی بر سر زبان‌ها بود. حتی او را مخالف با آمال ایرانیان می‌دانستند. اما او به فارسی مسلط بود، به چهارگوشه کشور سفر کرده بود، با آداب و رسوم ایرانیان آشنایی داشت و سیاستگران ولایتی را می‌شناخت.»(ص147) موضوعی که در ادامه مورد توجه قرار گرفته، مقابله با مجلس دوم است، مولف در صدد است که درباره کودتا بودن، منحل کردن مجلس دوم به وقایعی اشاره کند و در اشاره به برخی روابط میان نیروهای داخلی و بیگانگان آورده است: «آیا انحلال مجلس دوم را می‌توان کودتا دانست؟ مدتی بود که بختیاری‌ها در خفا از توسل به کودتا دم می‌زدند. چندخان بختیاری دست‌کم سه‌بار با وزیر مختارهای روسیه و انگلیس درباره‌ نقشه‌ خود صحبت کرده بودند. آن‌ها در سی‌ام ذیقعده، ششم و سیزدهم ذیحجه‌ 1329 گفته بودند که مجلس را می‌بندند، قدرت کامل را قبضه می‌کنند و رضایت دو دولت بزرگ را فراهم می‌سازند. در بیست و بیست و یکم ذیحجه، وثوق‌الدوله همان طرح را به پاکلوسکی ارائه کرده بود. بنابراین، در طی سه‌هفته، گردانندگان قوه‌ اجرایی پنج بار برنامه‌ براندازی نهاد قانونگذاری را پیش کشیده بودند. بهانه‌ای که سرانجام آوردند تا کار خود را قانونی جلوه دهند تمدید غیرقانونی دوره‌ مجلس بود.»(ص170)   تصرف سرخ انزلی و پنداری که فرو ریخت فصل چهارم «کودتای سوم اسفند» نام دارد. کودتایی که هنوز به تاریخ نپیوسته است، چون اسناد آن به طور کامل قابل دسترسی نیست. اسنادی که می‌تواند خلاهای این واقعه را روشن کند. آنچه در این میان می‌تواند به پر کردن برخی حفره‌های این رویداد کمک کند، خاطرات رجال است. ضمن اینکه شرایط ایران آن روز در تفسیر و توضیح روی دادن کودتا موثر بود. شرایطی که چنین ترسیم شده است: «طبقه‌ حاکم ایران به‌طور طبیعی از بلشویسم هراس داشت، به همین دلیل گروه‌هایی از زمینداران و توانگران به پشتیبانی از قرارداد 1919 برخاسته بودند. آن‌ها تصور می‌کردند نیروهای انگلیسی در برابر تهاجم بلشویک‌ها و انقلاب داخلی حامی‌شان خواهند بود. پس از آنکه انزلی به تصرف ناوگان و ارتش سرخ درآمد، آن پندار فرو ریخت. ترس به جان قشرهای توانگر افتاد. به نوشته‌ سیدمحمد کمره‌ای، در اواخر شعبان (اردیبهشت) خبر سقوط انزلی به پایتخت رسید. در روز دوم رمضان، او به خانه‌ امیرمفخم بختیاری رفت. چند تن از بزرگان و دولتمردان در آن‌جا بودند. «صحبت بلشویک‌ها همه را فرو گرفته و رنگ از روها برده.» جمهوری موقت ایران که اعلام شد، افراد طبقه‌ حاکم موقعیت خود را تیره ‌و تار دیدند.»(ص215)   در ادامه باید گفت نظرات متفاوتی درباره به وقوع پیوستن کودتای سوم اسفند وجود دارد. از جمله اینکه وزرات خارجه بریتانیا از چندوچون کودتا بی‌خبر بود. در این رابطه می‌توان به نوع ارتباط و مکاتبات میان لرد کرزن و آیرونساید اشاره کرد: «وزارت جنگ به افسران بلندپایه‌ خود در ایران اختیاراتی بخشیده بود که باب طبع کرزن نبود. مسائلی چون محدوده‌ مداخله‌ نظامی انگلیس در گیلان، تخلیه‌ نظامی ایران و مداخله‌ نظامیان در امور سیاسی چند بار به مناقشه بین دو وزارتخانه انجامید. از زمانی که آیرونساید به ایران آمد، رابطه‌ دو وزارتخانه تیره‌تر از پیش شد. کرزن آن ژنرال را متهم می‌کرد که در مسائل ایران خودسرانه و غیرمسئولانه دخالت می‌کند و نورمن را به همراه خود به این سو و آن سو می‌کشاند. در حدود یک ماه مانده به کودتا، کرزن سیاستگذاران گوناگون انگلیسی در ایران را چنین نکوهش کرد:«مسئولیت تمام مصیبت‌هایی که بر سر ایران آمده در درجه‌ نخست به گردن وزارت جنگ، در درجه‌ دوم وزارت هند و در مرحله‌ سوم هیات دولت انگلیس است. اما وقتی که رسوایی به بار بیاید، بی‌تردید همه‌ کاسه‌کوزه‌ها بر سر وزارت خارجه می‌شکند.»(ص247)   پیام دو قدرت بزرگ غربی برای مردم فصل پنجم «28 مرداد 1332» را بررسی می‌کند، کودتایی که با گذشت بیش از 60 سال از وقوع آن همچنان مورد اختلاف گروه‌های سیاسی و محققان است. شاید بتوان فصلی را که به کودتای 28 مرداد اختصاص داده شده یکی از فصل‌های بااهمیت و در عین حال نفسگیر کتاب به شمار آورد. سخن از کودتایی است که هنوز برخی از افراد حاضر در آن هنوز نفس می‌کشند و با جزئیات آن مساله دارند. اما باید دید یزدانی، استاد تاریخ دانشگاه خوارزمی چگونه به این رویداد همچنان تاریخی نشده، پرداخته است: «کودتای شب 25 مرداد شباهت بسیار به کودتاهای متعارف جهان‌سوم داشت. هدف آن واژگون کردن دولت بود که با دستگیری وزیران و چند چهره‌ شاخص سیاسی و نظامی به پیروزی می‌رسید. اما آیا گستره‌ کودتا به‌راستی همین بود؟ این را می‌دانیم که برادران رشیدیان و دو ایرانی همکار سیا به نام‌های علی جلالی و فرخ کیوانی چندین ماه سرگرم گردآوری نیرو از تشکیلات مختلف و دسته‌های خیابانی بودند. در یکی از اسناد سیا حتی می‌خوانیم: «45 هزار دلار به آقای ... مالک تشکیلات ... پرداخته شد تا در عملیات شرکت کند.» نام آن شخص و سازمان او از سند حذف شده است. شاید اشاره به سرگردخسروانی، مدیر باشگاه ورزشی تاج، یا رهبر یکی از احزاب آریا یا پان‌ایرانیست بود. اما اگر حرکت نظامیان با کناره‌گیری مصدق یا دستگیری او به نتیجه می‌رسید، چرا پادوهای توطئه به پیش‌خرید جماعت خیابانی پرداختند؟»(ص337)   نگاه مولف به کودتای 28 مرداد براساس دسترسی به پاره‌ای از اسناد سیاست، اسنادی که واکاوی آنها می‌تواند ابهامات کودتا را برطرف کند. شاید اسناد کودتا به طور کامل سال‌ها بعد منتشر شود اما در این میان می‌توان برای پی بردن به نقش عوامل بیگانه و به ویژه آمریکایی‌ها در سرنگونی دولت مصدق به مطالب نیویورک تایمز نیز اشاره کرد: «به این ترتیب، برنامه‌ریزان کودتای 28 مرداد به هدف‌های خود رسیدند. آن‌ها دولتی را سرنگون کردند که در برابر یکی از بزرگترین امپراتوری‌های اروپایی ایستادگی می‌کرد. به جنبشی پایان بخشیدند که خواهان حق بهره‌برداری عادلانه از منبع ثروت ملی خود بود. دولتی را بر سر کار آوردند که به همه‌ خواسته‌های آنان تن می‌داد. کشوری پراهمیت در کنار مرزهای شوروی را به دایره‌ کشورهای متحد خود کشاندند. دو قدرت بزرگ غربی پیامی روشن برای مردم و رهبران کشورهای رشدنیافته نیر در آستین داشتند. سرمقاله‌ روزنامه‌ نیویورک تایمز انگیزه‌ها و هدف‌های دولتمردان امریکایی را، که خودشان نمی‌توانستند آشکارا بر زبان بیاورند، با صراحت چنین بیان کرد: «اینک کشورهای در حال توسعه‌ سرشار از منابع غنی، با بهای سنگینی که یکی از آنها باید بپردازد، از ملی‌گرایی تعصب‌آلود درس عبرتی می‌گیرند. مصدق‌های دیگر در سراسر جهان، پیش از اقداماتی مانند اداره‌ منابع خود، باید احتیاط کنند، زیرا منابع آنان یقینا به ما تعلق دارد نه به خودشان.»(ص366) بی‌طرفی افسران به مسائل سیاسی به سود کودتاگران «الگوهای کودتاها در ایران» در فصل پایانی گنجانده شده است. مولف در این فصل به شباهت‌ها و تفاوت‌های کودتاهای ایران و جهان پرداخته است. ضمن اینکه معتقد است که نزاع میان گروه‌های سیاسی زمینه را برای دخالت نیروی نظامی فراهم کرده است. با این حال مولف معتقد است برنامه کودتای 28 مرداد را انگلیسی‌ها آغاز کردند و آمریکایی‌ها به پایان بردند. اما درباره وضعیت مصدق و نیروی نظامی آمده است: «حکایت 28 مرداد پیچیده‌تر از این موارد بود. در سه کودتای پیشین، نیروی ضربت در اختیار عنصر توطئه‌گر بود. اما در سال‌های 30 تا 32، مبارزه‌ سیاسی به دورن قوه‌ اجرایی کشید و بین شاه و نخست‌وزیر جریان یافت. هرکدام از آن‌ها بر قسمت‌هایی از این قوه نفوذ داشتند. مصدق در دولت دوم خود کفالت وزارت دفاع ملی را ضمیمه‌ مقام نخست‌وزیری‌اش کرد. بنابراین از این توان بالقوه برخوردار بود که نیروی نظامی را به دست کودتاگران ندهد. اما واقعیت چیز دیگری بود. مصدق تنها بخشی از سازمان‌های دولتی را اداره می‌کرد. مخالفان او در سراسر مؤسسات دولتی پراکنده بودند. تعدادی از آن‌ها در بالاترین سطح مدیریت کار می‌کردند. تقسیم قدرت در میان نیروهای مسلح نیز چشمگیری بود. در این بخش، کفه‌ ترازو به سود شاه سنگینی می‌کرد. بیش‌تر امیران و فرماندهان ارشد به او وفادار ماندند. طرفداران مصدق در رده‌های میانی و پایینی کم نبودند، اما هیچ‌گونه سازمان سیاسی یا نظامی آن‌ها را به یکیدگر پیوند نمی‌داد. اکثر افسران به مسائل سیاسی بی‌توجه بودند و کاری به کار مبارزه‌ بین رئیس کشور و رئیس دولت نداشتند. بی‌طرفی این گروه عظیم به سود کودتاگران تمام می‌شد.»(ص411)   در ادامه یزدانی در سطور پایانی کتاب در شرح روی دادن کودتا در ایرن معتقد است که کودتاهای ایران را تنها می‌توان از نوع واپسگرایی سیاسی و اجتماعی دانست: «این قضیه از نگرش سیاسی حکومتگران ایرانی پرده برمی‌داشت و نشان می‌داد که آنان نه به نظام پارلمانی پایبندند و نه مردم خود را دارای حقوق قانونی می‌دانند. هرگاه با جنبش‌های مردمی یا مخالف نظام موجود روبه‌رو شدند و راه‌های قانونی برای مهار آن‌ها را بسته دیدند، از ابزار نظامی بهره جستند. در این راه، از یاری بیگانگان نیز سود بردند. هنگامی که به پیروزی رسیدند، سیاست سرکوب را در پیش گرفتند، حکومت‌هایی خودکامه بر سر کار آوردند و دستاوردهای مردم خود را پایمال کردند. در میان رشته عللی که به ضعف و ناکامی مشروطیت ایران انجامید، می‌توان بر تأثیر بازدارنده و مخرب کودتاها نیز تأکید روزید.»(ص416)   کتاب «کودتاهای ایران» اثر سهراب یزدانی در 440 صفحه، شمارگان یکهزار و پانصد نسخه و به قیمت 32هزار تومان روانه بازار کتاب شد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 20 Jun 2017 05:58:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249289/کودتا-نگرش-سیاسی-حکمران-ها-آشکار-می-کند هشداری از جانب مادر زمین به ساکنین این سیاره http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249199/هشداری-جانب-مادر-زمین-ساکنین-این-سیاره به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «پیام فوری از مادر زمین؛ زنان را گرد آورید دنیا را نجات دهید» اثر «جین شینودا بولن» با ترجمه نیسان فروزین از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده است.   کتاب «پیام فوری از مادر زمین» اثر شینودا بولن، در سال 2005 نوشته شده و هشداری از جانب آرکی‌تایپ مادر زمین به ساکنین این سیاره است. مترجم در مقدمه‌اش بر این کتاب می‌نویسد: «زمین زیر بار فشاری است که «فرزندان» به «مادر» تحمیل کرده‌اند. در مقابل پیشرفت و توسعه شگفت‌انگیزی که حاصل فرهنگ و تمدن بشری است، فشار توان‌کاهی نیز از جانب بشر به محیط زیست خود اعمال می‌شود که تاثیری فراتر از مرزهای زمین دارد... با این حال خانم شینودا خوش‌بینی خود را از دست نداده است، و به باور او مشارکت زنان می‌تواند به ارتقاء آگاهی جهانی کمک کند و راه‌حلی برای نجات زمین باشد.»   ایزابل آلنده، نویسنده نامدار شیلیایی، در مورد این کتاب می‌گوید: «این کتاب یکی از خوش‌بینانه‌ترین و الهام‌بخش‌ترین کتاب‌هایی است که در طی سال‌ها خوانده‌ام.» این خوش‌بینی ریشه در فراخوانی دارد که نویسنده آن خطاب به تمامی زنان می‌دهد: «زنان را گرد آورید» پیامی است از مادر زمین، الهه مادر، آرکی‌تایپ، «نمونه‌ای اصلی» یا «کهن الگوی» مادر به دختران خود... این پیام فراخوانی است از زن مقدس تا اصل زنانگی را به سطح خودآگاهی برساند.   کتاب «پیام فوری از مادر زمین» اثری دیگر از «جین شینودا بولن»، نویسنده کتاب «حلقه میلیونی و نمادهای اسطوره‌ای روان‌شناسی زنان» است. هر دوی این کتاب‌ها را انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر کرده است. همچنین  از این نویسنده، کتاب‌های «نمادهای اسطوره‌ای و روان‌شناسی مردان» با ترجمه مینو پرنیانی و پرتو پارسی از سوی انتشارات آشیان، و کتاب «آنواع مردان» با ترجمه فرشید قهرمانی از سوی انتشارات بنیاد فرهنگ زندگی، پیش از این چاپ و منتشر شده است.   جین شینودا بولن روانپزشک و نویسنده آمریکایی است. او کتاب‌های متعددی در زمینه‌ی روانشناسی کهن الگویی نوشته است. معروفترین کتاب‌های او «خدابانوان درون زنان» و «خدایان درون مردان» با عناوین «نمادهای اسطوره‌ای و روانشناسی زنان» و «نمادهای اسطوره‌ای و روانشناسی مردان» به فارسی برگردانده شده‌اند.   «پیام فوری از جانب مادر» فراخوانی است که می‌تواند در هر کجای این کره‌ی خاکی شنیده و مورد توجه قرار گیرد. این پیام در هرکجا که زنان با دغدغه‌ی خواهرانه و مادرانه دور هم جمع شوند شنیده می‌شود. این کلمات برای شما نوشته شده است شمایی که دلتان می‌خواهد طنین این کلمات را احساس کنید. شمایی که می‌خواهید باور کنید که می‌توانید کاری انجام دهید یا به الهام یا تشویق قدرتمندی نیاز دارید تا روی «رسالتی» کار کنید که آن را از آن خود می‌دانید. سه فصل نخست این کتاب به منظور سرعت بخشیدن به تحقق این رسالت است. فصل چهارم به شرح خصوصیاتی می‌پردازد که زنان به مثابه جنسیت دارند و می‌تواند در این زمان در خدمت پیشبرد جامعه انسانی قرار گیرد. فصل‌های آخر کتاب برای الهام‌بخشی شماست تا بدانید زنان چگونه به صورت فردی و یا جمعی می‌توانند مانند پادزهر یا چاره در برابر تهدیدی که جامعه بشر و «مادر زمین» با آن روبه‌روست عمل کنند.   نویسنده در مقدمه کتاب می‌نویسد: «ما نمی‌خواهیم مادرسالاری را جایگزین پدرسالاری کنیم. من هم به‌خوبی آگاه هستم که زنانی هستند که فاقد همدلی و مانند مردان (به‌مثابه جنسیت) به دنبال قدرت بیشتری هستند. مردان بسیاری نیز هستند که مانند زنان (به مثابه جنسیت) برخوردار از همدلی و شفقت هستند. همچنین واقف به پیچیدگی‌ها و تفاوت‌های فردی انسان‌ها هستنم که از دیدگاه «صورت نوعی» الهه در جنس زن و خدای مردانه در مرد تجلی می‌یابد. با یان حال موضع من در اینجا این است که زن به مثابه جنسیت و نه هر زنی، دارای خردی است که جهان به آن نیازمند است: «اکنون زمان آن فرا رسیده است که زنان گردهم آیند و جهان را نجات دهند»   کتاب «پیام فوری از مادر زمین؛ زنان را گرد آورید دنیا را نجات دهید» اثر «جین شینودا بولن» با ترجمه نیسان فروزین، در 200صفحه، شمارگان هزار نسخه و بهای 20هزار تومان از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 19 Jun 2017 06:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249199/هشداری-جانب-مادر-زمین-ساکنین-این-سیاره نجم‌الدین اربکان بنیان‌گذار اسلام سیاسی در سایه دموکراسی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249193/نجم-الدین-اربکان-بنیان-گذار-اسلام-سیاسی-سایه-دموکراسی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «مانیفست فکری نجم‌الدین اربکان» با ترجمه مهدی پیروزفر به مرور نگاه و اندیشه نخست‌وزیر اسبق ترکیه می‌پردازد.   مترجم در مقدمه کتاب در معرفی اربکان می‌نویسد: «در حقیقت،‌ نجم‌الدین اربکان رهبر و پرچمدار حرکت اسلامی نوین ترکیه است. اگرچه در دوران حکومت جمهوری‌خواهان 1923 ـ 1950 (دوره اسلام‌زدایی در ترکیه نوین) محدودیت‌های شدیدی روی اسلام‌گرایان به اجرا در می‌آید، اما از دهه 1950 فرایند بازگشت اسلام‌گرایی در ترکیه آغاز می‌شود و مهم‌ترین متغیری که در این فرایند بیشتر نقش ایفا می‌کند «هویت تمدنی» ترک‌هاست که ریشه در دین دارد. از این رو، اربکان در سال 1970 حزب نظام ملی را تأسیس می‌کند، اما این حزب به دلیل داشتن گرایشات اسلامی و گریز از اصول علمانیت و در پی انقلاب آذار 1970 می‌شود.»                  در رابطه با تلاش‌های اربکان برای تاسیس حزب می‌خوانیم: «بدگمانی سازمان‌های نظامی به اربکان و گروه‌های اسلامی باعث می‌شود تا آن‌ها گمان کنند اربکان و اسلام‌گرایان قصد دارند طبعیت نظام سکولار را تغییر دهند و دست به انقلاب بزنند. بنابراین، به‌منظور کنترل اسلام‌گرایان قصد دارند طبیعت نظام سکولار را تغییر دهند و دست به انقلاب بزنند. بنابراین، به منظور کنترل اسلام‌گرایان حزب رفاه در 1998 ملغی و حزب فضیلت جایگزین آن می‌شود. البته، الغای حزب فضیلت در 2001 نیز باعث گسترش اختلافات شده و در نهایت به تجزیه حزب می‌‌انجامد. بنابراین، سنت‌گرایان با حمایت اربکان حزب سعادت را ایجاد می‌کنند و اصلاح‌طلبان نیز به رهبری رجب طیب اردوغان حزب عدالت و توسعه را بنیان نهاده و قدرت را در 2002 در اختیار می‌گیرند.   در نتیجه، باید بر این نکته توجه کرد که تغییر نام حزب نظامی ملی به حزب سلامت ملی و سپس رفاه و فضیلت و سعادت به دست نجم‌الدین اربکان در حقیقت ناشی از فشارهای حاصل از جنگ قدرت مستمر میان مراکز سکولار و اسلام سیاسی بوده است. بنابراین، باید اذعان کرد که تنها بنیان‌گذار اسلام سیاسی در سایه دموکراسی در ترکیه کسی جز نجم‌الدین اربکان نیست که با نوشتن کتاب (DAVAM) سعی کرده مانیفست فکری خود را برای بازماندگان مکتب کند و آرمان‌های خود را به سمع و نظر مخاطبان برساند. در سراسر کتاب، او زندگی را جهادی در راه حق می‌داند و از همه درخواست می‌کند که در این جهاد مقدسی که در نهایت سبب استیلای اسلام و مسلمانان خواهد شد حاضر شوند.» کتاب «مانیفست فکری نجم‌الدین اربکان» با ترجمه مهدی پیروزفر در 252 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 19 Jun 2017 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249193/نجم-الدین-اربکان-بنیان-گذار-اسلام-سیاسی-سایه-دموکراسی کتاب «مغالطات آماری» منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249261/کتاب-مغالطات-آماری-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از روابط عمومی انتشارات سروش؛ کتاب «مغالطات آماری» درباره آمارهای بد صحبت می‌کند؛ اینکه از کجا نشئت می‌گیرند و چرا از بین نمی‌روند. طنز مشهوری می‌گوید سه نوع دروغ وجود دارد: دروغ معمولی، دروغ شاخدار و آمار! در واقع، آمار تا حدی شهرت بد پیدا کرده است. بعضی از آمارها از اساس بد متولد می‌شوند، یعنی از همان ابتدا هم چندان خوب نیستند، چون براساس حدس یا داده‌های مشکوک به وجود می‌آیند. بقیه آمارهای بد به دلیل جهش در آمار اولیه تولید می‌شوند؛ این آمارها پس از تحریف به صورت آمار بد در می‌آیند. در هر دو صورت آمارهای بد بالقوه اهمیت زیادی دارند؛ چرا که این آمارها ممکن است برای برانگیختن ترس یا خشن عمومی استفاده شوند، یا نگرش ما را نسبت به جهان تحریف کنند، یا حتی ما را در اتخاذ سیاست‌های ضعیفی در حل مشکلات اجتماعی وادارند. ما برای توصیف ماهیت جامعه پیچیده‌مان، به ویژه در بحث از مسائل اجتماعی، به آمار نیاز داریم و به آن متکی هستیم. بحث درباره مسائل اجتماعی معمولا پرسش‌هایی را برمی‌انگیزد که پاسخ بدان‌ها نیازمند آمار است. بعضی از آمارها واقعا بد هستند، اما بقیه هم بسیار خوب هستند، و ما به آمار خوب نیاز داریم تا به شکلی منطقی و عاقلانه درباره مسائل و معضلات اجتماعی اظهار نظر کنیم. بنابراین راه حل این نیست که در مقابل آمار تسلیم شویم، بلکه برعکس، باید سعی کنیم در مواجهه با اعداد، داوران بهتری باشیم. چاره‌ای نداریم چز اینکه با نگاهی نقادانه با آمار برخورد کنیم. این کتاب به مخاطبان خود کمک می‌کند نحوه استفاده از آمارهای اجتماعی را درک کرده قضاوت بهتری در برخورد با آمار داشته باشند. فهمیدن مطالب این کتاب به دانش ریاضی پیچیده‌ای نیاز ندارد. هدف این است که یاد بگیریم چگونه آمارهای بد را شناسایی کنیم، تا نه تنها این آمارها را تکرار نکنیم، باور نیز نکنیم. چاپ نخست کتاب «مغالطات آماری» در 232 صفحه از سوی انتشارات سروش در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 19 Jun 2017 05:00:39 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249261/کتاب-مغالطات-آماری-منتشر بررسی تاریخ محلی قم در قرون نخست ورود اسلام http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249194/بررسی-تاریخ-محلی-قم-قرون-نخست-ورود-اسلام به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «فرایند شکل‌گیری شهر قرون وسطی در شهر قم قرون وسطی» از دکتر محمدرضا شهدی‌پاک به بررسی تاریخ سیاسی، اجتماعی، اقتصادی این شهر در قرون نخست ورود اسلام پرداخته است.   در پیشگفتار کتاب آمده است: «شروع تاریخی، شروع شهر است و تاریخ با شهرنگاری آغاز می‌شود. از جمله شهرهای ایران با سابقه باستانی کم (kom) مادی شهری در قلب بلاد ماد (Mede) است که در عصر اسلامی قم نامیده شد. در جغرافیای اسلامی، این شهر مرکز ایالت جبال (ماد قدیم) است. پژوهش حاضر جامعه‌شناسی تاریخی پدیده شهر قرون وسطی است. که در مورد نمونه قم که اولین تاریخ محلی ایران به نام آن نوشته شده است، صورت گرفته است. در حقیقت کاوش شهر در قالب تاریخ محلی و منطقه‌ای است و تاریخ محلی قم در قرون نخستین هجری است.»(ص21)   در ادامه با اشاره به پیامد پدیده مهاجرت می‌خوانیم: «این مطالعه موردی در واقع حقیقت کلی شهر قرون وسطی، در ساختار شهری قم در دوره قرون وسطی است. که با استفاده از جداول و نمودار و بررسی اصطلاحات تاریخی آن عصر شکل‌گیری شهر در قرون وسطی را نشان داده است. این شکل و پارادایم‌ شهر قرون وسطی در قم اوایل قرن سوم هجری/ قرن نهم میلادی متجلی شده است. این تجلی پیامد و نتیجه پدیده مهاجرت و انتقال انبوه جمعیتی است. پیامد این مهاجرت، انتقال شهر قم از شهر دوره باستان به شهر قرون وسطی است عناصر ضروری و کالبدی شهر قرون وسطی در قم شکل گرفت.«(ص 23)   مولف در سطوری از کتاب درباره جلوگیری از تشکیل شهرهای مذهبی آورده است: «تلاش خلافی اموی و عباسی در محو آثار شیعی و جلوگیری از شکل‌گیری مراکز جمعیتی مستقل شیعی از پدیده‌های مسلم تاریخ اسلام است که بررسی آن مغفول مانده است. از جمله اسناد این حادثه در قم در قرن سوم هجری است. قم قرن سوم هجری از حیث هجوم بی‌امان ددمنشان مغرض جهت ویرانی آن نمونه‌ای مثال زدنی است.»(ص35) در رابطه با هویت ایرانی شهر قم آمده است: «چهره شهر قم، شهری که همه‌ عناصر کالبدی شهرهای اسلامی را در این قرن دارا بوده و در مقایسه با شهرهای دیگر از حیث عناصر شهری در مقام بالائی قرار داشته است. شهر قم در شکل جدید خود، با همان عناصر مادی معماری ایرانی و در چارچوب فرهنگ و هنر ایرانی شکل گرفت؛ مساجد متعددی ساخته شد و رعایت قبله در ساخت خانه‌ها و سایر امکان و نام‌گذاری مراکز و معابر و میادین شهر به نام‌های اسلامی، باعث شد که شهر قم در نمیه‌ اول قرن سوم قمری، چهره‌ اسلامی به خود گرفت.»(ص27)    مولف درباره پیشینه به وجود آمدن شهر قم می‌نویسد: «قم نخستین شهر ولایتی است که پیش از دهکده ایرانی بغداد، بوجود آمد. بغداد بر محور سیاستی منصور عباسی، در 148هجری با آجرها و مصالح مدائن پایتخت ایران باستان بنیاد گرفت و محل تولید انسان عباسی شد و هنوز بنای آن کامل نشده بود که مردم قم برای برپایی دولت اسلامی به ولایت امام رضا قیام کردند و سراسر ایران بزرگ را متوجه امام رضا ساختند و خلافت عباسی را مجبور کردند تا به جبال و خراسان اردوکشی کند، تنها محصول و پیامد این قیام‌ها تاسیس دو شهر ولایتی بود که در برابر شهر خلافتی بغداد شکل گرفت، ابتدا شهر ولایتی قم بوجود آمد که دارای سابقه بسیار دیرینه شهر بود.»(ص29)   مدیریت آب محور توسعه شهر قم بوده در همین رابطه می‌خوانیم: «دیوان آب قم از قدیمی‌ترین تشکیلات اداری باستان و قرون وسط است که نام آن در متون کهن مانده است و نشان می‌دهد محور توسعه قم با مدیریت درست منابع آب آن است. مدیریت آب قم پس از ورود عرب در سایه سیاست والیان اموی و عباسی و عناصر متعدد بومی قرار گرفت و سیاست واحد بر آن حاکم نبود و به تصریح متن کهن، از پیامدهای ورود عرب این بود که، دیوان آب قم تعطیل شد.»(ص32)   کتاب «فرایند شکل‌گیری شهر قرون وسطی در شهر قم قرون وسطی» در 302 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 15 هزار تومان از سوی انتشارات علویون قم به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 19 Jun 2017 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249194/بررسی-تاریخ-محلی-قم-قرون-نخست-ورود-اسلام پارادایم حاکم در علوم انسانی دنیا را بشناسیم و با آن تعامل کنیم http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/249059/پارادایم-حاکم-علوم-انسانی-دنیا-بشناسیم-تعامل-کنیم خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- «روش‌های اندیشه‌ورزی متفکران مسلمان از تجربه تا تجربه عرفانی» عنوان جدیدترین اثری است که به قلم نادیا مفتونی از سوی انتشارات آکادمی مطالعات ایرانی در لندن به زبان انگلیسی منتشر شده است. همچنین به تازگی از همین نویسنده کتاب دیگری با عنوان «رویکردهای فلسفه هنر نزد ابن‌سینا، ابن طفیل و سهروردی» در آلمان به زبان انگلیسی منتشر شده که هر دو اثر در سایت آمازون قابل دسترس است. به همین مناسبت با این استاد دانشگاه و پژوهشگر گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: - خط سیر اندیشه‌ورزی متفکران مسلمان در کتاب به چه صورت دنبال شده است؟ من در کتاب ابتدا از تحولاتی که خوارزمی در ریاضیات ایجاد کرده، آغاز کردم. سپس به ابن هیثم بغدادی پرداختم چراکه او روش علمی ـ تجربی را بنیان‌گذاری کرد و فعالیت‌هایش موجب تحولاتی در تفکر مسلمانان شد. البته تلاشم در این کتاب این بوده که نقش ریاضیات و علوم تجربی را در پیشرفت‌های بشری از سوی متفکران مسلمان پررنگ‌تر نشان دهم. اما پس از این بخش به سراغ اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی فارابی رفتم چراکه او نیز از شخصیت‌هایی است که در تمدن‌سازی بشر نقش بسزایی ایفاده کرده است. پایان‌بخش کتاب نیز تجربه‌ای بوده که عرفا در تمدن‌سازی داشته‌اند. به طور مثال در این بخش به شیخ صفی‌الدین اردبیلی به عنوان نقطه طلایی در عرفا پرداخته شده است. او یکی از عارفان سیاسی و اجتماعی مهمی است که در این کتاب افکارش مورد بررسی قرار گرفته است. به هر حال هر یک از این گروه‌ها سهمی را در تمدن‌سازی ایفا کردند و من کوشش کردم از منظر تاریخی سیر این اندیشه‌ورزی را مورد مطالعه قرار دهیم. - به نظر می‌آید که در برهه‌ای از تاریخ سیر اندیشه‌ورزی از سوی متفکران مسلمان دچار افول شد. لطفا در این باره توضیح دهید؟ به هر حال همان‌طور که می‌دانید در پایان عصر طلایی مسلمین اندیشه‌ورزی نیز تحت تاثیر قرار گرفت. درباره علل افول اندیشه‌ورزی و تمدن‌سازی در میان مسلمانان دلایل مختلفی بیان شده اما همواره از سوی عده‌ای این موضوع مطرح شده که مخالفت غزالی با ریاضیات و فلسفه در این دوره یکی از دلایل مهم بوده است. غزالی جمله‌ای دارد که می‌گوید ریاضیات از سوی شیطان است. این جمله او ضریه مهلکی به علوم تجربی می‌زند و آن را در میان مسلمانان زمین‌گیر می‌کند چون به هر حال پیشرفت علومی چون نجوم و شیمی درگیر ریاضیات پیشرفته است و بدون آن این موضوع ممکن نیست. اگرچه غزالی با فلسفه هم مخالفت می‌کند اما همچنان فلسفه به راه خودش ادامه می‌دهد و تنها به نظر می‌آید که ریاضی در این بین دچار مشکل می‌شود. - حلقه واسطه‌ای که متفکران مطرح شده در این کتاب را به هم وصل می‌کند، چیست؟ تلاش من در این کتاب پرداختن به سیر اندیشه‌ورزی در میان متفکران بوده و کوشیدم به همه اندیشمندانی که سهمی در تمدن‌سازی داشته‌اند بپردازم. با این وجود ذکر این نکته ضروری است که اگرچه پیشرفت بشری لازم است اما باید همواره تلاش شود که تعادل در این راه حفظ شود بدین معنی که باید به علوم تجربی و پایه و نیز علوم انسانی به اندازه کافی و مفید پرداخته شود. در راه تمدن‌سازی و پیشرفت نباید ریاضی را قربان عرفان یا بالعکس کرد. - با توجه به این کتاب حاضر در خارج از کشور منتشر شده و در آن شما از تجربه عرفانی هم سخن گفتید، فکر می‌کنید این کتاب تا چه حد بتواند به زبان مخاطب خارجی هم نزدیک شود؟ ببینید به هر حال این کتاب توسط ناشر خارجی و به علاقه خودشان منتشر شده و آن‌ها نیز اغلب بر اساس نیازسنجی از مخاطبان کتابی را منتشر می‌کنند و بر همین اساس فکر می‌کنم که این موضوع مورد توجه مخاطبان خارجی هم باشد. - در حال حاضر معضل علوم انسانی و اساسا اندیشه‌ورزی رخوت و سستی است که دچار آن شده، علت را در چه می‌دانید؟ در حال حاضر معضل اصلی علوم انسانی غلبه تمدن‌های غربی آن هم نه تنها در ریاضیات و فیزیک است. در علوم انسانی ما باید بتوانیم پارادایم حاکم را بشناسیم و مخاطب را پیدا کنیم، اینکه خودمان خوشحال باشیم که تنها در داخل کشور آثارمان را می‌خوانند و می‌خوانیم ـ اگر چنین باشد ـ کافی نیست. اقدامات ما باید به گونه‌ای باشد که خودمان بتوانیم نفوذ کنیم و با مخاطب بین‌المللی ارتباط بگیریم. من اگرچه در ایران بیش از ده‌ها کتاب توسط ناشرانی چون سروش، سوره مهر و ... داشته‌ام اما معتقدم باید مباحث‌مان را نیز در معرض دید مخاب جهانی قرار بدهیم و از این طریق ایدئولوژیمان را گسترش دهیم. من تاکید می‌کنم که پیدا کردن مخاطب جهانی در علوم انسانی بسیار مهم است. استادان علوم انسانی باید در این باره با هم وارد رقابت شوند و مخاطب‌شناسی‌های لازم را انجام دهند. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 19 Jun 2017 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/249059/پارادایم-حاکم-علوم-انسانی-دنیا-بشناسیم-تعامل-کنیم نشست «اکنون، ما و شریعتی» فردا برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249254/نشست-اکنون-شریعتی-فردا-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست «اکنون، ما و شریعتی» به مناسبت چهلمین سالگرد درگذشت دکتر علی شریعتی در تالار ابن خلدون دانشکده علوم اجتماعی برگزار می‌شود. در این نشست یوسف اباذری، هاشم آقاجری و احسان شریعتی به بیان نظرات و دیدگاه‌های خویش درباره مرحوم علی شریعتی خواهند پرداخت.  علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 17 تا 19 فردا دوشنبه 29 خردادماه به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران واقع در بزرگراه جلال آل احمد پل گیشا مراجعه کنند. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 10:32:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249254/نشست-اکنون-شریعتی-فردا-برگزار-می-شود نامه‌های زنان ایرانی عصر مشروطه در روزنامه ایران‌نو http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249188/نامه-های-زنان-ایرانی-عصر-مشروطه-روزنامه-ایران-نو به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «نامه‌های زنان ایرانی» که توسط علی باغدار دلگشا جمع‌آوری شده است از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان منتشر شد. این کتاب مشتمل بر مجموع 62 نامه مندرج از زنان در روزنامه ایران‌نو (1290-1288ش/ 1911-1909م) است.   «نامه‌های زنان ایرانی»، نامه‌هایی از عصر مشروطه که از مندرجات 475 شماره از شمارگان روزنامه ایران‌نو استخراج شده است. عصری که برخلاف مردان، زنان در آن از برخی حقوق اجتماعی مانند حق رای، محروم و برای به دست آوردن برخی حقوق اجتماعی دیگر مانند حق تحصیل و ایجاد دبستان‌های دخترانه با هنجارها و خرافات اجتماعی در حال ستیز بودند. بر این اساس، بیشتر نامه‌های زنان در این دوره پیرامون نقش مدارس در اهمیت تربیت دختران و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ اجتماعی جامعه آن عصر بوده است.   دکتر هما زنجانی‌زاده، مترجم کتاب «جنبش اجتماعی زنان» آندره میشل، در مقدمه این کتاب، ضمن تاکید بر این نکته که «دستاوردهای زنان غربی هدیه‌ای از جانب مردان نبوده است و زنان غربی برای به دست آوردن حقوق انسانی ـ اجتماعی خود رنج‌های بسیاری را متحمل شده‌اند»، بر نیاز تحقیق و پژوهش همه جانبه در حوزه زنان اشاره دارد. او مساله زنان را فقط زنانه نمی‌داند و از فوریه نقل‌ می‌کند: «هر کس به مساله زنان می‌پردازد، به کل جامعه توجه دارد، چرا که فردای جامعه در دامن زن پرورده می‌شود.» زنجانی‌زاده، ایده این کتاب را بسیار نوین می‌داند و مطالعه این اثر را به زنان و مردان جامعه ایرانی توصیه می‌کند.   باغدار دلگشا در مقدمه، ضمن ترسیم اجمالی سیمای عصر مشروطه، درباره این دوره مهم تاریخ ایران و لزوم پرداختن به مکاتبات زنان، می‌نویسد: «دوره‌ای که می‌توان آن را به عنوان نخستین دوره در تاریخ اجتماعی ایران معرفی نمود که زنان در آن به طرح مطالبات اجتماعی خود پرداخته‌اند. زمینه پیگیری و پیروزی زنان ایرانی در ایجاد طرح مطالبات اجتماعی، مشروعیت بخشیدن به هویت شهروندی و مزایای اجتماعی و همچنین مسأله سوادآموزی دختران نیز در قالب درج نامه‌نگاری در مطبوعات به عنوان مهم‌ترین منبع اطلاع‌رسانی عصر مشروطه در مطبوعات متعدد این دوره انعکاس یافته است.»   در 62 نامه مندرج از زنان ایرانی در شمارگان موجود از روزنامه ایران‌نو، زنان به مسائلی چون تظلم‌خواهی، طرح درخواست ایجاد عدالت‌خانه، ایجاد دگرگونی در زبان مردمحور عصر مشروطه، به‌کارگیری واژگانی چون زنان و خواهران به‌جای کلماتی چون مخدرات، کمینه و ضعیفه، لغو مسأله تعدد زوجات، حق تحصیل و تأسیس دبستان نسوان پرداخته‌اند. در این میان، موضوع حق تحصیل و دریافت مجوز برای ایجاد مدارس نسوان، مهم‌ترین و پرتکرارترین موضوع مدنظر زنان ایرانی است. جالب اینکه با مطالبه و پیگیری این مهم و ایجاد مدارس متعدد دخترانه، به مرور گرایش به این موضوع کاهش یافته است.   کتاب «نامه‌های زنان ایرانی» به همت علی باغدار دلگشا جمع‌آوری و در 191 صفحه، شمارگان 500 جلد و با بهای 15هزار تومان، از سوی انتشارات روشنگران و مطالعات زنان چاپ و منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 10:30:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249188/نامه-های-زنان-ایرانی-عصر-مشروطه-روزنامه-ایران-نو نوسازی پزشکی و بهداشت عمومی در دوره قاجار http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249175/نوسازی-پزشکی-بهداشت-عمومی-دوره-قاجار به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «نوسازی پزشکی و بهداشت عمومی در دوره قاجار» تالیف دکتر هرمز ابراهیم‌نژاد با ترجمه دکتر قربان بهزادیان‌نژاد از سوی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد. درباره این کتاب آمده است: «در سده‌های اخیر، اساسی‌ترین مساله ایران، تقابل سنت و تجدد است؛ پدیده‌ای که نخستین جرقه‌های آن در دوره صفویه نمایان و در عصر قاجار فراگیر شد و بسیاری از عرصه‌ها، ازجمله سیاست(حکومت)، ارتش، هنر، پزشکی و غیره را درگیر ساخت. در این رویارویی، پزشکی و بهداشت از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا از یک طرف، پیشینه درخشان و تنیده در باورهای دینی و ملی داشت و از طرف دیگر، به دلایل گوناگون در رکود تقریبا مطلق به سر می‌بُرد. در کتاب حاضر، حکایت این پیشینه کهن و مواجهه این دو نوع پزشکی، دستمایه پژوهش قرار گرفته و با اتکا به نسخه‌ای برجای‌مانده از این دوره، موضوعات گوناگونی چون آموزش، ترجمه و تألیف، واژه‌سازی و واژه‌گزینی، نظافت، بهسازی، ساختار اداری، شیوه‌های تأمین منابع مالی(وقف، دولت) و غیره در حوزه پزشکی و بهداشت، به‌اختصار مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.» کلیشه‌هایی از جن و دیو در فرهنگ خاورمیانه همچنین بهزادیان‌نژاد کتاب «تاریخ جنون در جامعه اسلامی دوره میانه» اثر مایکل دبلیو. دالس را چندی پیش به فارسی برگرداند و در انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام به چاپ رساند. درباره این کتاب می‌خوانیم: «جنون، مجنون، جن، دیوانه، دیو  و غیره با معانی مختلف و بعضا متضاد در جوامع گوناگون به کار رفته‌ است. جمعی آن را به حالاتی که بر پیامبران عارض می‌شد تا وحی دریافت کنند و گروهی نیز به معنای بیماری روانی و غیره دانسته‌اند؛ شماری هم علت پدیداری آن را زیاد دانستن و برخی هم آن را نادانی و فقدان ظرفیت ذهنی خوانده‌اند؛ از این رو، در گذر زمان و در پرتو این تنوع برداشت‌ها و تعریف‌ها، بحث‌های گسترده‌ای در حوزه‌های ادیان و مذاهب، پزشکی علمی و عامیانه، عرفان، شعر و ادب، حقوق، حکومت‌داری و غیره، مطرح و در هر فرهنگی کلیشه‌هایی ساخته شده است. کتاب «تاریخ جنون در جامعه اسلامی دوره میانه»، روایتگر این اندیشه‌ها و عملکردهای برآمده از آنها در عرصه جامعه اسلامی خاورمیانه است و مؤلف تلاش کرده تا ابعاد مختلف این مفاهیم را واکاوی و زمینه را برای پژوهش‌های بعدی فراهم کند.» کتاب «تاریخ جنون در جامعه‌ اسلامی دوره میانه» اثر مایکل‌والترز دالس و دایانا ایمیش در 744 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به بهای 45 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 10:30:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249175/نوسازی-پزشکی-بهداشت-عمومی-دوره-قاجار جهانگردان اروپایی از آیین‌های شب قدر سخن می‌گویند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249064/جهانگردان-اروپایی-آیین-های-شب-قدر-سخن-می-گویند خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- آدام اولشگر معروف به آدام اولئاریوس، پژوهشگر، ریاضیدان، جغرافی‌دان و کتابدار آلمانی بود. او همچنین دبیر سفیر دوک هولشتاین، به شاه صفی بود. او پیرامون دیده‌هایش از سفر به ایران دو کتاب به رشته تحریر درآورده است و در سفرنامه خود به آداب و رسوم ایرانیان عصر صفوی در ماه رمضان نیز پرداخته و در این باره چنین می‌نویسد: «هفتم فوریه که برابر تقویم ایرانیان بیست و یکم رمضان و روز گرامیداشت شهادت حضرت علی (ع) قدیس بزرگ و رهبر مذهبی و مرشد ایرانی‌هاست. آنان از طریق گردهم‌آیی تمام اهالی شهر و با مراسم ویژه در مکانی نزدیک شهر که برای این ساخته شده است، این روز را گرامی می‌دارند.»   مراسم عزاداری امام علی (ع) به روایت جهانگرد آلمانی   «وقتی که چند نفر از ما به محل مذکور وارد شدیم تا از این مراسم دیدن کنیم، به دستور خان که کلانتر و جمعی از بزرگان نیز همراه وی بودند، جایی برای ما باز کردند تا بتوانیم از نزدیک شاهد اجرای مراسم باشیم. زیر خیمه یک نفر خطیب یا برگزار کننده مجلس سوگواری در لباس نیلی رنگ عزا، رنگی غیر از رسم ما که مشکی استفاده می‌کنیم، بر یک صندلی بلندی بیش از دو نخ نشسته بود.   او به مدت دو ساعت با صدایی خوش، رسا و صاف و نیز حرکاتی با مفهوم از روی کتابی به نام مقتل‌نامه می‌خواند. محتوای این کتاب شرح زندگی حضرت علی (ع) و چگونگی شهادت ایشان بود. دور تا دور صندلی خطیب تعداد زیادی آخوند همگی با مندیل‌های سفید رنگ بر سر نشسته بودند و در اثنای خواندن خطیب به دفعات متفاوت آغاز به خواندن آواز کردند، زیرا در کتاب یاد شده همه جا کلمات قصار و رهنمودهای عالمانه وجود داشت و خطیب وقتی که به آنها می‌رسید کلمه اول را می‌خواند و سپس ساکت می‌ماند و بقیه جمله را آخوندهای مذکور مانند یک آواز و سرود معروف می‌خواندند پس از اتمام چند سرود یکی از آنها با صدایی بلند فریاد می‌زد: «لعنت خدای به کشنده علی باد» در جواب او تمام حمعیت می‌گفتند: «بیش باد، کم مباد»   پس از پایان قرائت کتاب، خطیب مفتخر به دریافت خلعتی نو و ابریشمین از خان شد که می‌بایستی فورا آن را می‌پوشید. سپس سه تابوت که با پارچه سیاه رنگی پوشیده شده بود دایره‌وار دور گردانده شد که ظاهرا بایستی مظهر تابوت‎های حضرت علی (ع) و دو فرزند ایشان، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) می‌بود. پیش از این‌ها دو صندوق بلند که با پارچه‌ای نیلی رنگ پوشیده بود و گویا تمثیل و تنها میراث حضرت علی(ع) یعنی کتاب‌های روحانی ایشان می‌بود. به نمایش گذاشته شد و نیز دو راس اسب زیبا که بر پشت آنها کمان، تیر، دستارهای گران‌بها و مقدار زیادی پرچم‌های پیروزی قرار داشت دور گردانده شد، یک نفر ایرانی بر سر چوبی یک برج مدور که آن را نخل می‌نامیدند و بر آن چهار قبضه شمشیر فرو کرده بودند که به سبب فراوانی اشیا زینتی و دیدن آنها دشوار می‌نمود. چند نفر دیگر بر سر خود جعبه‌هایی حمل می‌کردند، این جعبع را با دسته‌ای از پرندگان. نوارهای رنگین، گل و سایر چیزها آرایش کرده و درون آن گویا قرآنی را در حالت باز قرار داده بودند.   افرادی که به این طرز جعبه را بر سر داشتند، همراه نوای موسیقی محزون که وسیله سنج‌های بزرگ، نی لبک، تنبک و طبل نظامی نواخته می‌شد می‌پریدند و می‌جهیدند. چند گروه از جوانان، چوبدستی بلندی در دست داشتند و دایره‌های جداگانه به اطراف می‌پریدند و د حالی که شانه‌های یکدیگر را گرفته بودند یکی از آنها می‌خواند:   «حیدر، حیدر،حسن، حسین» و دیگران با او همین کلمات را دم می‌گرفتند. با این مراسم جمعیت دوباره به شهر رفتند.»   فریاد جارچی قاجار در لحظه افطار   دکتر ویلز مامور انگلیسی است که در دوران حکومت ناصرالدین شاه قاجار به ایران و یا به قول خودش کشور شیر و خورشید سفر کرده است. او کتابی تحت عنوان سفرنامه به یادگار گذاشته که می‌توان با مطالعه آن به آداب و رسوم و وضعیت کشور در آن زمان تا حدود بسیاری مطلع شد.   او درباره اهمیت ماه رمضان در نزد ایرانیان چنین می‌نویسد: «ماه رمضان هم یکی از ماه‌های مهم و مذهبی مسلمانان می‌باشد که در این ماه همه مسلمانان به جز بیماران و پیران وظیفه‌دار روزه گرفتن هستند. حتی عده‌ای از مقدسین باتقواتر، از چند روزی به ماه رمضان مانده به استقبال یا پیشواز آن می‌روند و به روزه گرفتن می‌پردازند. این برنامه شامل پرهیز کامل از هر نوع خوراکی و نوشیدنی، حتی استعمال دود و قلیان و سیگار و امثال آن می‌گردد. طول آن از ساعت‌ها قبل از طلوع آفتاب آغاز و تا زمانی بعد از غروب ادامه می‌یابد. در شب‌های رمضان آن زمان چند دقیقه‌ای پیش از رسیدن هنگام خاتمه فرصت سحر و آغاز اذان صبح یک نفر جارچی دولتی در میان کوچه و خیابان به راه می‌افتاد و به صدای بلند فریاد می‌کشید: آهای چای است و تریاک، چای است و تریاک! این جار زدن یک نوع آگاهی دهی به اشخاص بود تا قبل از از دست دادن فرصت آخرین پک تریاک و قلیان خود را بزنند و ضمن به دهان انداختن تریاک، چایی داغی به دنبال آن بنوشند.   تریاکیان پرتجربه و کهنه‌کار هم اغلب آنقدر منتظر می‌ماندند تا آخرین حب تریاک خود را به محض آغاز شلیک توپ اذان به دهان بیندازند و فرصت بیهوده‌ای از دست ندهند.   معمولا در طول روزهای ماه رمضان کار بازار و برنامه ادارات رونق چندانی نداشت ولی عصرهنگام کمی جلوتر از غروب آفتاب و شلیک توپ افطار فعالیت و رفت و آمد مردم زیادتر می‌شد و هرکسی سعی می‌کرد ضمن خرید نان تازه و دیگر مایحتاج هرچه زودتر خودش را به منزل برساند و به محض آغاز افطار و شلیک توپ در کنار سفره باشد. به خصوص تریاکی‌ها و قلیان کشان که ساعاتی متوالی به سختی پشت سر گذاشته و اینک منتظر رسیدن افطار بودند. و برای رسیدن به آن دقیقه‌شماری می‌کردند.   در شب‌های ماه رمضان به خصوص از طرف اعیان و بزرگان شهر مهمانی و شب‌نشینی‌هایی برپا می‌گردید که مدعوین از سر شب تا سحر در منزل میزبان می‌مانند و سرگرم انواع برنامه‌ها می‌شدند. ماه رمضان هم انواع خوراک و شیرینی‎‌های فصلی مربوط به خود را دارد. از آن‌ جمله یک نوع شیرینی به نام زولبیا و بامیه می‌باشد، که از مخلوطی شامل نشاسته، شکر آب‌کرده، سرخ کرده به وسیله روغن کنجد تهیه می‌گردد و فوق‌العاده شیرین و لذت‌بخش است.   عقیده مسلمین بر این است که حتی بلعیدن غبار غلیظ و گرد و غبار هم روزه آنها را باطل می‌کند. در نتیجه مسافرین و کاروانیان با ایمان بهنگام سفر در ماه رمضان سربند یا دستمال ابریشمی بزرگی را به دور دهان و خود می‌بندند تا از بلعیدن هرگونه گرد و خاک و غبار غلیظ باطل کننده در امان باشند.   ماه رمضان؛ فرصتی برای قصه‌گویی و شعرخوانی   او می‌نویسد: «انجام روزه ماه رمضان نه تنها نخوردن و ننوشیدن و ترک دود و قلیان است، بلکه بر هر مؤمن مسلمانی واجب است که در این ماه چشم از نامحرمان بپوشند و از انجام هر عمل خلاف دین و اخلاق به خصوص خطا در معاملات و دروغ گویی  و غیبت خودداری کند. پس ماه رمضان در حقیقت ماهی، جهت تمرین تقوا، پی بردن به رنج گرسنگی درماندگان و بیچاره‌ها و تزکیه و نفس و اخلاق و پرداختن به عبادت الله می‌باشد که در همه حال همه چیز آن انسان ساز است و قابل احترام است.   در این ماه کار قهوه‌خانه‌داران و قصه‌گویان قصه‌های مربوط به افسانه‌های هم رونق و گرمی فراوانی داشت که در بین طبقات ممتاز اغلب تبدیل به شب شعر و ادب و خواندن اشعار و غزل‌هایی شیوا از سعدی و حافظ و دیگر شاعران می‌گردید...» ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 08:00:18 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249064/جهانگردان-اروپایی-آیین-های-شب-قدر-سخن-می-گویند دیگ‌های پلو مامنی برای ورود کتاب به زندان‌های عصر پهلوی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249141/دیگ-های-پلو-مامنی-ورود-کتاب-زندان-های-عصر-پهلوی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «فرآیند ساخت‌یابی نهاد زندان» از مشروطه تا پایان پهلوی اول تالیف یعقوب خزائی به بررسی زندان در تاریخ ایران پرداخته است.   کتاب در پنج فصل تنظیم شده که سرفصل‌های آن عبارتند از «بررسی و نقد منابع»، «زندان در دوره پیشامدرن»، «ساختار زندان مدرن»، «صورتبندی کنش‌ها در بستر ساختار زندان» و «مجازات در صحنه زندان». اثری که علوی بر کاغذ اشنو نوشت مولف در پیشگفتار مدعی است که کتاب تلاشی برای آشتی تاریخ‌ورزی با تفکر است: «پژوهش حاضر با کاربست نظریه جامعه‌شناسی و نیز تلفیق آن با روش‌های تاریخی از دریچه‌‌ای جدید به زندان نظر افکنده، و خوانش نوینی از این نهاد به دست داده است. در واقع اهتمام اثر حاضر این بوده است که تاریخ‌ورزی را با تفکر آشتی دهد، چراکه تفکر در تاریخ‌ورزی هنوز به‌مثابه یک پرسمان مرکز توجه قرار نگرفته است.»(ص13) عنوان فصل نخست «بررسی و نقد منابع» است که در اشاره به کمبود منابع در وصف یا شرح حال وضعیت زندانیان عادی آمده است: «یکی از نقدهای عمده بر «خاطرات زندان» زندانیان سیاسی این است که هر طیف با بازنمایی اعمال و کنش‌های گروه خود پرداخته است. این مساله از آن رو به‌سانِ معضل غامض پدیدار می‌شود که تمام نوشتارها را زندانیان سیاسی به رشته تحریر درآورده‌اند و به این ترتیب در این‌گونه نوشتارها نمی‌توان از وضعیت درونی کریدورها و سلول‌های زندانیان عادی چندان اطلاعی حاصل کرد. بنابراین، علاوه بر نقد درون‌پارادیمی خاطرات کمونیست‌ها، انتقادهای برون‌پارادایمی نیز در این پژوهش مطرح شده است.»(ص33)   در همین قسمت در رابطه با خطر نوشتن خاطرات در زندان می‌خوانیم: «در اغلب سالیان دوران پهلوی اول خواندن و نوشتن در زندان ممنوع بود و اگر در زندان وسایلی از قبیل مداد و کاغذ پیدا می‌کردند، زندانی خاطی به‌شدت مجازات می‌شد، چنان‌که خان‌بابا اسعد به‌خاطر یادداشت‌هایی که در زندان نگاشته بود و بعدا به دست زندانبان‌ها افتاده بود سخت مجازات شد. اما علوی اغلب داستان‌های «ورق‌پاره‌های زندان» را بر روی ورق‌پاره‌هایی نظیر کاغذ قند، کاغذ سیگار اشنو و یا پاکت‌های شیرینی‌ای نوشت که برای زندانیان می‌آوردند و این اقدام نیز خالی از مخاطره نبود.»(ص67)   نخستین نوآوری‌ها در عرصه حقوق کیفری «زندان در دوره پیشامدرن»در فصل دوم جای داده شده که مولف در سطوری از آن در شرح داستان زندانی شدن قباد ساسانی آورده است: «پای طبقه رعایا نیز به قلعه فراموشی باز شده بود که در سال 628م. تعدادشان را رقم باورنکردنی 20.000 تا 36.000 تن گزارش کرده‌اند (وهومن، 1388: 80) مشهورترین زندانی این زندان قباد ساسانی بود که در سال 488م. بر تخت نشست. پس از آن‌که قباد از پادشاهی معزول شد انجمنی از نجبا تشکیل شد تا در باب قباد مشورت کنند. به‌گفته یکی از حاضران در صورت به‌قتل نرساندن از ناحیه او مزاحمت‌هایی برای فرمان‌روایی ایجاد می‌شد، اما از آن‌جایی که حاضران در جلسه با ریختن خون خاندان ساسانی موافق نبودند تصمیم بر آن شد تا قباد را در زندان فراموشی محبوس کنند.»(ص89)   در ادامه به تغییرات اصلاحی در ساختار قوانین زندان اشاره شده است:«به جرأت می‌توان گفت نخستین نوآوری‌ها و تغییرها در عرصه حقوق کیفری در طرح تنظیمات پدید آمد و برای نخستین بار به شکل مدون برای برخی از جرایم خرد و کلان مجازات زندان تعریف شد. اتفاق مهمی که در قوانین کنت حادث شد این بود که به لحاظ نظری حبس جایگزین قتل‌های صعب و دهشتاک گذشته شد.»(ص121)   تصور ساده‌انگارانه نویسندگان از تغییر فضای زندان فصل سوم«ساختار زندان مدرن»را مورد بررسی قرار داده و مولف مدعی شده که افراد به عنوان روسای زندان تاثیری در تغییر شرایط زندان در زمان پهلوی نخست نداشتند. از جمله در اشاره به تصدیگری آیرم در نظمیه رضاخانی می‌نویسد:«بسیاری از نویسندگان ساده‌‌انگارانه تغییر فضای سیاسی و اجتماعی را به اشخاص نسبت می‌دهند و از آن جمله این‌که گفته شده است که با تصدی آیرم بر نظیمه فضای پلیسی در جامعه به‌وجود آمد. اما این افرادی مثل آیرم نبودند که موجد چنین تغییراتی شدند، بلکه او و بسیاری دیگر در درون مجموعه‌ای از ساخت‌ها هستند که فضایی جدید ایجاد می‌کنند.»(ص130)   در صفحاتی از این مجال به وضعیت زندانیان موسوم به 53 نفر اشاره شده، از جمله درباره وضعیت ملاقات‌کنندکان آنها می‌خوانیم: «آمدن به ملاقات زندانیان سیاسی متضمن فشارهای روانی، توهین‌ها و گاه حتا مخاطرات بود. اتفاق افتاده بود که اداره سیاسی ملاقات‌ افراد با سیاسی‌ها را جرمی تلقی می‌کرد و برای ملاقات‌کنندگان مزاحت می‌آفرید. محتمل بود از برخی افراد ثروت‌مند که به ملاقات می‌آمدند پول زیادی اخذ کنند و از این رو خویشاوندان ثروت‌مندِ گروه پنجاه‌وسه نفر جرأت نمی‌کردند به ملاقات بیایند. وضعیت به گونه‌‌ای بود که نماینده مجلسی که به دیدار برادر یا برادرزاده دربند خود از گروه یاد شده می‌آمد پشت پنجره آهنین برای تبرئه خود به مداهنه از رضاشاه و رییس نظمیه می‌پرداخت و دست آخر چند فحش هم نثار دسته پنجاه و سه‌نفر می‌کرد.»(ٌص175)   کنت مونت کریستو، کتاب پرطرفدار زندانیان عصر پهلوی عنوان فصل چهارم «صورتبندی کنش‌ها در بستر ساختار زندان» است که مولف در بررسی نحوه مطالعه زندانیان و علاقه‌مندی آنها در اشاره به بعضی عناوین می‌نویسد: «بنابراین تا زمانی که کتاب خواندن مجاز بود اکثر زندانیان سیاسی کتاب می‌خواندند یا چیزی می‌نوشتند. کمونیست‌ها اشعاری از حافظ، سعدی و لاهوتی را برای یک‌دیگر می‌خواندند اما از فردوسی، به آن دلیل که وی را سلطنت‌طلب می‌پنداشتند، دوری می‌جستند. آن‌ها معمولا کتب مجاز را مطالعه می‌کردند و پرطرف‌دارترین کتاب‌ها «کنت مونت کریستو» نوشته دوما، و «در غرب چیزی نیست» نوشته رمارک بود.»(ص223)   در سطور پیش به شرایط مطالعه زندانیان و به ویژه زندانیان سیاسی اشاره شد. در ادامه به نحوه ورود کتاب به زندان می‌خوانیم: «خانواده‌ها گاه در دیگ‌های پلویی که برای زندانیان خود می‌آوردند کتاب وارد زندان می‌‌کردند. یکی دیگر از راه‌های ورود غیرقانونی کتاب این بود که روزانه مقداری خوراک از قبیل قند، چای، روغن، خرما و... وارد زندان قصر می‌شد و اداره زندان در تفتیش این وسایل چندان جدیتی به خرج نمی‌داد. از این رو در میان آن وسایل کتاب جاسازی می‌کردند و متصدیان به دست زندانیان سیاسی می‌رساندند. اما زندان تمام راه‌های ورود کتاب را می‌بست و در صورتی که تخلف زندانیان و زندانبان‌ها مشاهده می‌شد مجازات در پیش بود.»(ص225) مردی که با چشمان باز تیربارانش را تماشا کرد «مجازات در صحنه زندان» عنوان فصل پایانی کتاب است که به شرح انواع مجازات پرداخته و درباره نحوه اعدام یکی از سران ایل بختیاری آمده است: «علی‌مردان‌خان از رؤسای ایل بختیاری مدتی را در قصر محبوس بود و بعدا او را اعدام کردند. روز اعدام، قاضی عسکر برای نوشتن وصعیت و انجام آداب و مراسم مذهبی به نزد علی مردان‌خان رفت. خان‌بختیاری به قضای عسکر اظهار داشت که فقط تقاضا دارد که از سینه به بالای بدن‌اش آماج گلوله قرار نگیرد و نعش او را به اصفهان برند به مادرش تحویل دهند تا در آرامگاه خانوادگی به خاک سپرده شود. تیرباران او در اسفند 1313 و در حیاط زندان قصر انجام گرفت. چوبه داری در زندان برپا شد و تعدادی از نظامیان مسلح آماده شدند. یکی از نظامیان خواست طبق قاعده چشمان علی‌مردان‌خان را ببندد که او اجازه نداد. او را به چوبه دار بستند و تیرباران کردند.»(ص301)   مولف در این صفحات علاوه بر شرح انواع مجازات در زندان، درباره وجود روابط جنسی در میان زندانیان سیاسی آورده است: «برقراری روابط نامشروع در زندان امری است که گاه‌به‌گاه اتفاق می‌افتد. در واقع دوری از کانون خانواده و حبس تعدادی از افراد در یک مکان زمینه برقراری روابط نامشروع را فراهم می‌کند. انور خامه‌ای معتقد است که اقدامات این‌چنینیِ خلاف مقررات زندان را فقط زندانیان عادی صورت می‌دادند و در واقع او زندانیان سیاسی را از چنین تخلفاتی بر کنار می‌داند. به نظر او تخلفات زندانیان سیاسی صرفا مربوط به مسایل فکری مثل داشتن مداد، کاغذ و یا کشمکش با پاسبان‌ها بود.»(ص329) کتاب «فرآیند ساخت‌یابی نهاد زندان» از مشروطه تا پایان پهلوی اول تالیف یعقوب خزائی در 376 صفحه، شمارگان پانصد نسخه و به قیمت 26 هزار تومان از سوی نشر آگه منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249141/دیگ-های-پلو-مامنی-ورود-کتاب-زندان-های-عصر-پهلوی دهکده شبه‌ایرانی در چین و پذیرایی از زنده‌یاد ستوده با شیرچایی و نمک http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249060/دهکده-شبه-ایرانی-چین-پذیرایی-زنده-یاد-ستوده-شیرچایی-نمک به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «چرا سفر می‌کنید؟» مجموعه مصاحبه‌های سیروس علی‌نژاد با زنده‌یادان ایرج افشار، همایون صنعتی‌زاده، دکتر منوچهر ستوده، هوشنگ دولت‌آبادی، نصرالله کسرائیان، محمدعلی موحد، عبدالرحمن عمادی، ایران درودی، امیر کاشفی، جمشید گیوناشویلی و منوچهر صانعی درباره چندوچون سفرهایی است که به ایران و جهان داشته‌اند.     سفرنامه‌نویسی در ایران زمین سابقه‌ای ندارد علی‌نژاد در سطوری تلاش کرده که به دلیل توجه به سفر و افرادی که برای مصاحبه انتخاب کرده، پاسخ دهد: «در این دوره و در این مجلات(فصلنامه سفر و مجله زمان) با کسانی گفت‌وگو می‌کردم و می‌کردیم که به سفرهای بسیار دست زده بودند. تعداد آن گفت‌وگوها زیاد است که پاره‌ای از آن‌ها را، که خیال می‌کنم به خواندن دوباره می‌ارزد، در این کتاب گردآورده‌ام. در آن مصاحبه‌ها از مصاحبه‌شوندگانی که به‌طور حرفه‌ای سفر می‌کردند، از جمله می‌پرسیدیم که برای چه سفر می‌کنند یا چرا سفر می‌‌کنند نام این کتاب نیز برگرفته از همان سؤال است. پاسخ این سؤال را بهتر است در لابه‌لای گفت‌وگوها جست‌وجو کنید. چون انگیزه‌ هرکس برای سفر کردن متفاوت است.»(ص 8)   از طرفی باید گفت در ایران برخلاف فرنگ، نوشتن سفرنامه چندان رواج نداشته است. اما این کمبود در عصر ناصرالدین‌شاه تا حدی برطرف شده که در مقدمه آمده است: «مهم‌ترین دستاورد سفر، در دوران‌های گذشته سفرنامه و در روزگار ما که مطبوعات و رسانه‌های همگانی همه‌گیر شده است، گزارش سفر است. این ژانر ادبی که مثل شعر و داستان بخشی از ادبیات مغرب‌زمین است، در ایران سابقه درخشانی ندارد. ما این نوع نوشتن را هم از مغرب‌زمینیان آموخته‌ایم. درست است که چند سفرنامه معروف مانند «سفرنامه ناصرخسرو» و «مطلع‌السعدین» عبدالرزاق سمرقندی در تاریخ ادبیات ایران وجود دارد، اما تا زمان ناصرالدین‌شاه، این نوع ادبی در ایران رواج نداشته است.»(ص17)   سفر جزئی جدا نشدنی از زندگی ایرج افشار بود و شاید اگر در کتاب «چرا سفر نمی‌کنید» سراغ افشار نمی‌رفتند، گویی کتاب ناقص بود. افشار که با بسیاری از بزرگان ادب و فرهنگ ایران سفر کرده و بیشتر ناشناخته‌ها و مکان‌های تاریخی و طبیعی وطن را می‌شناخت. برای همین علی‌نژاد در وصف بکردیده‌های افشار می‌نویسد: «شاید هیچ‌کس گوشه گوشه ایران را به‌قدر او نگشته و نمی‌شناسد. چندان رفت‌وآمد کرده که در اقصا نقاط ایران آشنایان و دوستان نزدیک دارد و به کمک آنان هر جای دینی و تاریخی کشور را می‌شناسد. راستی در این سفرها او در جست‌وجوی چیست و با آن اخلاق تیغه‌چاقویی که چگونه هم‌سفرانش سال‌های دراز او را همراهی می‌کنند.»(ص29)   بقایای آسیاب‌های بادی زوزون در حال نابودی شاید یکی مانند افشار است که می‌تواند از کمتردیده‌ها، بکر مناظر و آثار ایران بگوید، از آثاری که در تربت‌حیدریه به سمت مرز افغانستان وجود دارد و برای مسئولان اهمیتی ندارد. ذهن انباشته از اطلاعات و دانسته‌هایش حتی از آسیاب‌های بادی لب مرز نیز غافل نیست و در ترسیم آنها چنین می‌گوید: «باز از این جا اگر به بشوقان که در اطراف آن‌جا قرار دارد بروید و بعد به طرف زوزن بیایید بقایای آسیاب‌های بادی آنجا را می‌بینید که از عجایب فنی، هنری و اجتماعی است و متأسفانه رو به نابودی است. یک دستگاه‌هایی باید این‌ها را برای دیدار دلپذیز بکنند؛ با تشویق مردم، با چاپ پوستر و ... حالا راهش کمی سخت است، خب باشد. مگر از راه‌هایی که مارکوپولو و ابن‌بطوطه می‌رفتند سخت‌تر است. فقط یک ذره خاک است.»(ص39)   فرد دیگری که از سفر روایت خودش را دارد، صنعتی‌زاده است، اما نام همایون صنعتی‌زاده بیش از هر چیزی یادآور انتشارات فرانکلین است و موفقیتی که وی در چاپ این کتاب‌ها کسب کرد. اما صنعتی‌زاده اعجوبه‌ای است که در هر چیزی دستی دارد. وی در سفر به دنبال ارضای حس کنجکاوی است و شاید به همین دلیل در سفرهایش نوعی شور نهفته است. شوری که در کلمات موج می‌زند: «در افغانستان جایی هست به نام کافرستان. بعد از امیر عبدالرحمان خان نام آن‌جا نورستان شده است. در زبان فارسی به ایرانی‌ها پیش از زردشت می‌گوییم کافر. در کرمان به قبرهای پیش از زردشت می‌گویند گور کافر. زردشتی‌ها قبر ندارند. اصلا فرق دوره زردشتی و پیش از زردشت همین است. این کافرستان مردمی دارد که به آن‌ها سیاه‌پوشان می‌گویند. نظامی‌گنجوی در هفت‌پیکر داستانی دارد به نام گنبد سیاه. من سال‌ها مانده بودم که او این قصه را از کجا آورده است. بعدها پی بردم که آن قصه مال همین سیاهپوشان کافرستان است.» (ص62) گاهی در میان جهان شباهت‌های عجیب معماگونه‌ای وجود دارد که تا مدت‌ها حل نمی‌شود. صنعتی‌زاده یکی از این معماها را چنین روایت می‌کند: «باز یک جای دیگر هم هست که خیلی ذهن‌ام را قلقلک داده است، اما نتوانسته‌ام به آن جا برویم، نشده است. در پاکستان کشور کوچک مستقلی هست به نام «هُنزا». یک دره است. جمعیت‌اش حدود سی‌هزار نفر. همه فارسی زبان‌اند. فیلمی هم درست شده است به نام افق گم‌شده. افق گم‌شده هُنزاست. یک وقتی با امیر هنزا مکاتبه کردم، دعوت کرد قرار شد به آن جا برویم. ایرج افشار تنبلی کرد، نرفتیم. بعد هم انقلاب شد. نشد دیگر. از عجایب آن‌که در کرمان هم دهی هست به نام هنزا. در جبال بارز. ارتباط این دو هنزا هم روشن نیست. من نمی‌دانم.»(ص70)   روایت ستوده از داستان دزدی رابینو ورق زدن سخنان منوچهر ستوده هم زمان می‌خواهد و هم دقت. کلمات، اسامی و موضوعاتی که استاد جغرافیای تاریخی ساکن کوی نارنج از آن استفاده می‌کند، ولع دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران زمین را برمی‌انگیزد. وی که تالیفاتش حاصل سفرهایی است که به ویژه به صفحات شمالی کشور داشته، به نخستین پژوهش و کشف عجیب قلعه رودخان که مسئولان به اعتنایی نکردند، اشاره می‌کند. از دشت‌ها و جنگل‌های فارغ از کتیبه، کاشی و مسجدی عجیب می‌گوید بعد هم سراغ  ریشه سربداران در نور و مازندران می‌رود. روایتی از شیوع امامزاده‌ها دارد که آن‌را به شاه‌عباس ربط می‌دهد و بعد هم داستان دزدی رابینو را می‌شکافد. به این چند نکته و حدیث بسنده نمی‌کند و از چشمه عزیزنگار و ترانه‌های عاشقانه آن سخن می‌گوید، یادش می‌ماند که به نکات عجیب قلعه‌الموت که زمان مردآویج محل گردآوری جواهرات بوده و عجایب قلعه لمبسر هم اشاره کند و در عین حال از مردمی بگوید که در چین با عقبه فارسی زندگی می‌کنند و شرح پذیرایی دهکده شبه‌ایرانی با شیرچایی و نمک و دهکده پریزاد را نیز فراموش نکند. مورخ ایران‌دوست ما سفر را به مطالعه پشت میزی ترجیح می‌داد و معتقد بود: «اگر قلم با قدم توام نباشد تحقیق یک عباسی هم نمی‌ارزد و جغرافیای تاریخی با نشستن در تهران و مطالعه کردن کار صحیحی نیست.» اما هوشنگ دولت‌آبادی، پزشکی که به واکاوی در ریشه‌هایش علاقه‌مند است و سفر را از این دریچه می‌نگرد که آدمی را به ریشه‌هایش نزدیک می‌کند. دولت‌آبادی اعتقاد دارد که سفر ما را با تاریخ دیگری آشنا می‌کند: «انسان‌هایی که در کشورهای کهن‌سال زندگی می‌کنند، لازم است که تاریخ خود را بشناسند. شناختن تاریخ هم از روی کتاب‌های تاریخ بسیار مشکل است، زیرا تاریخ‌نویسان ما بیشترشان وزیر و همه مواجب‌بگیر حکومت‌ها بوده‌اند، حکومت‌ها جبار بوده‌اند و مورخان هم عاقل. بنابراین به جای این‌که بیایند واقعیت را بنویسند در بسیاری از موارد اغراق کرده‌اند. من بعید می‌دانم وزیر اگر حقایق را می‌نوشت، شانس آن ار می‌داست که مقام خود را حفظ کند.»                                مسجد داربست‌زده وکیل مناسب عکاسی نیست علی‌نژاد در کتاب «چرا سفر می‌کنید؟» سراغ افراد متفاوتی رفته و تلاش کرده است تا روایت‌های متنوعی از انگیزه و چرایی سفر به دست بیاورد. نصرالله کسرائیان، عکاسی که مشغله‌اش ثبت لحظه‌های خاص سرزمین ایرانی است و در عین داشتن مشغله‌های بسیار در توصیف سفر معتقد است: «شاید جالب باشد که وقتی از کسی بپرسند وقتی سفر نمی‌روید چه احساسی دارید و در پاسخ بگوید: احساس کلافگی می‌کنم و باید بروم.» با این حال کسرائیان از جمله افرادی است که در گفتگو با علی‌نژاد از دغدغه‌هایش در عکاسی آثار باستانی و کاغذبازی‌های زیاد از حد در آزار است. وی در شرحی از سفرهایش به مزاحمت‌های نهادها و سازمان‌های اداری در عکاسی از تخت جمشید و مسجدوکیل می‌گوید: «مثلا من اغلب به دلایلی عکاسی در صبح زود را ترجیح می‌دهم و این بدان معناس که خیلی وقت‌ها موقعی که کار اداری شروع می‌شود من دیگر کاری ندارم که بکنم. من چند بار رفته‌ام از تخت‌جمشید عکاسی کنم و هر با محافظ آن گفته است مثلا ساعت هشت صبح باز می‌شود و هرقدر توضیح داده‌ام که بلکه متقاعدش کنم که وقت کار یک عکاس با وقت کار یک کارمند اداره یکی نیست، نتوانسته‌ام که نتوانسته‌ام... برای عکاسی از مسجد وکیل شیراز دو سه روز دوندگی کرده‌ام. آدم‌های مختلفی را دیده‌ام که بتوانم عکاسی کنم و تازه وقتی می‌روم می‌بینم چون مسجد وکیل محل برگزاری نماز جمعه شده، تمام صحن حیاط داربست زده‌اند و نمی‌شود عکس گرفت. و یا شبستان آن را در چند جهت نرده‌کشی کرده‌اند و باز نمی‌شود عکس گرفت. حالا شما به من می‌گویید: آیا گفته‌ام برای کارم نیاز به هلیکوپتر دارم؟ من برای چاپ اول همین کتاب «سرزمین ما ایران» درخواست کاغذ کردم، ندادند. حالا بروم درخواست هلیکوپتر بکنم؟»(ص121)   محمدعلی موحد، پیرشیرین سخنی است که با سفرنامه ابن‌بطوطه می‌تواند هزاران نکته از سفر در دل تاریخ بگوید. نکاتی که در کمتر کتابی یافت می‌شود و شرح وی از شخصیت ابن‌بطوطه و استادانش خواندنی است: «در کمتر اثری چنین ابعاد وسیع و عمیقی وجود دارد. مثلا او در دمشق درس خوانده و دو تن از استادانش زن بوده‌اند. به نظر من این نکته جالب است که ما متوجه می‌شویم آن زمان استادان زن هم داشته‌اند. بنده دنبال موضوع این استادان زن را گرفته‌ام. یکی از آنان عایشه است. دیگری زینب نام دارد. جلد دوم کتاب دُرر از شانزده زن به اسم عایشه نام برده است. همه آن‌ها طراز اول‌اند، اعیان قرن هشتم‌اند، اما «عایشه»ای که ابن‌بطوطه می‌گوید از راه دوزندگی زندگی می‌کرده است. در جلد دوم دُرر 23 زن نیز به نام زینب نام برده شده است. شما ببینید که تمدن و فرهنگ اسلامی در آن زمان، در آن شهر در چه وضعی بوده که این همه استاد مبرز از زنان داریم. زینبی که استاد ابن‌بطوطه است، به بیماری چشم مبتلا بوده، شوهر نداشه و شهرت زیادی داشته است.»(ص142)   اصفهان سهم خانواده کشوادها بوده است عبدالرحمان عمادی، وکیل دادگستری، حکایت دیگری از سفر به روستاها و نقاط پرت و دورافتاده دارد. شاید به دلیل دلبستگی‌اش نمی‌تواند به هیچ نقطه‌ای به عنوان زیباترین و دیدنی‌ترین مکان ایران اشاره کند: «هیچ شهری را در ایران سراغ ندارم که خالی از فرهنگ ایرانی بوده باشد. بدین جهت، من نمی‌توانم جایی را بر جای دیگر ترجیح دهم. حتا اصفهان پایتخت قباد را. می‌دانید که قباد اولین کسی بود که اصفهان را پایتخت خود قرار داد. اصفهان سهم خانواده کشوادها بوده است. هگمتانه را هم نمی‌توان ترجیح بدهم. شوش، شوشتر، اهواز... بهترین دلیل این که من چقدر به این شهرها علاقه دارم، همین مطالبی است که راجع به شوش و شوشتر و اعلام جغرافیایی خوزستان نوشته‌ام. شهر گم‌شده صددروازه، دامغان، که البته چیزی از آن بر جای نمانده. اما تاریخ آن را که می‌خوانید در می‌یابید که کمتر از شهرهای دیگر نبوده.»(ص152)   سفرهای ایران درودی مکافات و مشکلات خاص خودش را دارد. زنی نقاش که هماره نگران اضافه بار است و با اینکه دائم مسافر هواپیماهای گوناگون است اما از آن بیم دارد. درودی در وصف دلهره دوخته شده به سفرهایش می‌نویسد: «با به یادآوردن سفرهای طولانی و دور به چهار گوشه دنیا همراه با تابلوها، این تصور برایم پیش می‌آید که شاید مجبور باشم به جای خاطرات، سفرنامه‌ بنویسم، عجیب‌تر این که از هواپیما می‌ترسم و در طول سفر از وقت تلف شده توأم با نگرانی و اضطراب در انتظار سقوط هواپیما بسیار رنج می‌برم. دوستی به طعنه می‌گفت: اگر در کرة ماه گالری باز کنند حتما تو آنجا نمایشگاه خواهی گذاشت، در دل گفتم این دوست شوخ‌طبع از کجا شجاعت فضانوردی را در من سراغ دارد. در این صورت مجبور خواهم بود فقط آثارم را بفرستم. با این همه گاه تصور می‌کنم سرنوشت‌ام سوار هواپیماست و مرا به دنبال خود می‌کشاند.»(ص165)   امیر کاشفی، عکاس مجربی است که به رونق توریسم در ایران علاقه‌مند است. کاشفی انتشار کتاب‌هایی که شامل عکس‌های باکیفیتی از آثار تاریخی و طبیعت ایران باشند، سودمند می‌داند. با این حال با در نظر گرفتن مشکلات نشر ایران از چاپ کتاب‌های عکاسی توریسم می‌گوید: «می‌دانید که در تشکیلات انتشاراتی ما همیشه پی‌گیر کتابی هستند که گل می‌کند و فروش خوبی دارد. اما هرگز خودشان نمی‌نشینند این را بررسی کنند و ببینند اوضاع و احوال چیست و مردم طالب چه چیزی هستند. در وضعیتی که هر فرد مشکل آب و نان دارد، دیگر فرصتی نیست که بنشیند و کتاب دو هزار صفحه‌ای را که راجع به آثار تاریخ فلان سرزمین است، مطالعه کند. اما اگر یک آلبوم عکس جلویش باشد، از آن‌جا که عکس برای چشم خوش‌آیند است، در موقع خستگی هم می‌تواند آن را تورق بکند و ببیند.»(ص172)   دره‌ای که از پل خواب بالا می‌رود! عکاس پیشکسوت اما درک خاصی از زیبایی طبیعت دارد و زیبایی رودی را در دل کوه چنان وصف می‌کند: «در کنار جاده چالوس، دره‌ای است به نام اوی‌ذر که به صورت نهر است. دره‌ای که از پل خواب بالا می‌رود و دوباره از همان جاده بیرون می‌آید. منطقه کوهستانی فوق‌العاده قشنگی است، به‌خصوص پاییز بسیار زیبایی دارد. به اتفاق مرحوم گل‌گلاب [پسر] و چند تا از این بچه‌هایی که به غلط می‌آیند پیش ما الفبای عکاسی یاد بگیرند، رفته بودیم به همین دره اوی‌ذر برای عکس‌برداری. من به هر کدام‌شان، تک‌تک، می‌گفتم که مثلا اینجا زاویه قشنگی دارد، این‌جا، ترکیب این رودخانه و کوه مطلوب است و ... این‌ها در نهایت تعجب دیدند من که همیشه دوربین دست‌ام بود، اصلا عکس نگرفتم. پرسیدند: پس چرا برای خودت عکس نمی‌گیری؟ گفتم: من زیبایی‌ای نمی‌بینم.»(ص181)   پس از اینکه افرادی با مشاغل گوناگون از سفر گفتند، نوبت به منوچهر صانعی می‌رسد، مردی که علی‌نژاد، وی را محقق، اهل معماری و عطیقه معرفی می‌کند. مردی که تهران را خوب می‌شناخته و این شناخت در جملاتش لبریز است: «مهمان‌خانه دربند هم یکی از بهترین مهمان‌خانه‌هایی ایران بود که در صخره‌های کوه و در یکی از بهترین نقاط تهران قرار داشت. ساکت، آرام و بی‌نظیر. انسان یک چنین هتلی را خراب می‌کند؟ برای چه؟ نمی‌توانم تصور کنم که چرا یک چنین جاهایی را خراب می‌کنند. این‌ها همه زمانی ساخته شده که هنوز مدرنیسم در معماری ایران رسوخ نکرده بود. مدرنیسم بعد از سال‌های سی‌/ سی‌وپنج رسوخ کرد که خانه‌های دو طبقه رسم بود و هنوز سه طبقه وجود نداشت. ناگهان مدرنیسم آمد و همه‌چیز را به هم ریخت.»(ص213)   ساختمان بلدیه گام اول سیدضیاء بود صانعی در مرورش بر تهران از برخی چهره‌های سیاسی و هنری سخن می‌گوید: «سیدضیاء خیلی علاقه به کارهای شهری داشت. قدم اول او هم همین ساختمان بلدیه بود. مارکف (مهندس روسی) هم آن‌موقع در تهران بود. این عمارت را معماران ایرانی (تصور می‌کنم استاد محمد صادقی) با طرح او و زیرنظر او ساختند. خیلی عمارت قشنگی بود. بانک شاهی هم عمارت جدید خود را شروع کرد. این عمارت با استیل شرقی و در نهایت سلیقه ساخته شد. ولی از همه مهم‌تر و عظیم‌تر عمارت وزارت پست و تلگراف بود که در زمان رضاشاه ساخته شده.»(ص222) کتاب «چرا سفر می‌کنید؟» مجموعه مصاحبه‌های سیروس علی‌نژاد درباره سفر در 261 صفحه، شمارگان پانصد و 50 نسخه و به بهای 17 هزار تومان از سوی انتشارات کندوکاو به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 18 Jun 2017 05:00:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249060/دهکده-شبه-ایرانی-چین-پذیرایی-زنده-یاد-ستوده-شیرچایی-نمک جلد نخست «تقریر نوین اصول فلسفه اسلامی» منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249160/جلد-نخست-تقریر-نوین-اصول-فلسفه-اسلامی-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «تقریر نوین اصول فلسفه اسلامی: معرفت‌شناسی» نوشته حسین غفاری با همکاری امیر مازیار از سوی انتشارات حکمت در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.   این کتاب در معرفی فلسفه اسلامی چنین مقصد و مطلوبی را در سر دارد و سعی خواهد کرد به‌قدر توان آن محقق سازد. الگوی پیشگام و پیش‌روی نگارش این اثر تلاش‌های محققانه، خلاقانه و نوآورانه مرحوم علامه طبازبایی و مرحوم استاد شهید مطهری در معرفی و به‌کارگیری «اصول فلسفه اسلامی» بوده است.   در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: «از دیرباز، درصدد نگارش شرحی بر اصول فلسفه و روش رئالیسم بودم که هم تا حدودی کاستی‌های آن کتاب خصوصاً زمینه‌های تطبیقی با فلسفه غرب را جبران کند و هم در مواضع لازم به بسط مطالب و طرح پرسش‌های جدید بپردازد، ولی هر بار این کار را مستلزم به هم ریختن سازمان کنونی آن کتاب شریف می‌یافتم لذات عزم خود را تغییر داده و درصدد انتشار تألیفی نوین از اصول فلسفه اسلامی برآمدم که در همان مسیر روش رئالیسم ولی البته گامی به جلو محسوب شود که رد آن ضمن ارائه ذخائر ارزشمند فلسفه اسلامی در سنت گذشته، نسبت به بازفهمی پرسش‌های آن و سازمان‌دهدی مجدد به پاسخ‌های آن و نیز کشف پاسخ‌های جدید از دل متون گذشته و مواجهه با تفکر نوین در حد توان و بضاعت خود اهتمام ورزیده شود.» شکل ارائه مطالب مجموعه حاضر در چارچوب به‌اصطلاح «فلسفه تطبیقی یا مقایسه‌ای» نیست اما به فراخور بحث به جهت درک بهتر پرسش یا مسئله یا ارزیابی دقیق‌تر پاسخ و نظریه و میزان قوت و کارگشایی آن به آرای بدیل یا مشابه در فلسفه غرب نیز اشاره شده است.   این مجموعه در قالب یک اثر پنج‌جلدی به‌‌گونه‌ای طراحی شده است که ضمن برطرف ساختن نیاز جدی به یک متن آموزشی فلسفه اسلامی در دانشگاه‌ها، خصوصاً برای دانشجویان رشته فلسفه غرب، در عین حال بتواند تا حدودی خلاء ناشی از عدم ارائه مبانی و اصول فلسفه اسلامی در قالبی متناسب با پرسش‌های فلسفی مخاطب معاصر را پرکند. بدین‌منظور یک دوره کامل فلسفه اسلامی از مباحث معرفت‌شناسی (جلد نخست) وجودشناسی به‌طور کلی به ضمیمه مباحث عمومی فلسفه مانند علیت، قوه و فعل، جوهر و عرض و ... (جلد دوم) و سپس مجلد مستقلی در مباحث علم‌النفس و انسان‌شناسی (ج سوم) و نیز یک جلد در الهیات خاص مشتمل بر مباحث پیرامون ادله اثبات ذات باری، توحید و صفات وی. و نیز مباحث معاد و سپس بحث نبوت و امامت (جلد چهارم) و نیز جلد پنجمی درباره فلسفه‌های انضمامی مشهور به فلسفه‌های مضاف مانند فلسفه اخلاق، فلسفه هنر، فلسفه سیاست، فلسفه حقوق، فلسفه دین، ... طرح‌ریزی شد.   جلد نخست این اثر که به مبحث معرفت‌شناسی اختصاص دارد دارای ویژگی خاصی است و آن اینکه چنین موضوعی به این شکل و به نحو متمرکز و متمایز از سایر مباحث، تاکنون در سنت تألیفی فلسفه اسلامی سابقه نداشته است. یعنی در کتاب حاضر، براساس الگویی انتزاعی از مباحث معرفت‌شناسی که ناظر به نحوه طراح این مباحث عمدتاً در دوران‌های جدید فلسفه غربی است، به اخذ محتوا از فلسفه اسلامی پرداخته شده است.   از خصوصیات دیگر این اثر این است که تقریبا در همه مباحث مقید به مستندسازی مباحث با نقل عباراتی از فیلسوفان درجه اول اسلامی بوده است تا از این راه خواننده نسبت به اصالت مباحث در سنت فلسفه اسلامی اطمینان حاصل کند، اگرچه این موضوع مانع از نوآوری‌های فراوان در مباحث مختلف این اثر و مجلدات دیگر آن نشده است که معمولا برای رعایت امانت در عدم اختلاط آراء اختصاصی اینجانب با آرا مشهور به گونه‌ای به نو بودن تقریر و یا نظریه مزبور اشاره شده است. تدریس موضوعات مجلدات دوم و سوم این اثر نیز رد حال حاضر بار دیگر در دانشگاه تهران تکرار می‌شود و هم زمان مراحل تدوین آن نیز آغاز شده است و امید است که با همت دوستان حلقه کوچک فلسفی ما در آینده‌ای نه‌چندان دور شاهد انتشار آنها باشیم. نام این مجموعه «تقریری نوین از اصول فلسفه اسلامی»، قرار داده شده تا رسالت ویژه آن را مشخص کند و البته هر مجلد نام فرعی خود را نیز خواهد داشت.» کتاب «تقریر نوین اصول فلسفه اسلامی: معرفت‌شناسی» نوشته حسین غفاری با همکاری امیر مازیار با شمارگان هزار نسخه در 334 صفحه به بهای 33 هزار تومان از سوی انتشارات حکمت منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 17 Jun 2017 07:03:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249160/جلد-نخست-تقریر-نوین-اصول-فلسفه-اسلامی-منتشر «مقالات کلیدی نشانه‌شناسی» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249212/مقالات-کلیدی-نشانه-شناسی-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست نقد و بررسی کتاب «مقالات کلیدی نشانه‌شناسی» با گزینش و ویرایش امیرعلی نجومیان سه‌شنبه ۳۰ خرداد در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود.   نشانه‌شناسی حاصل درک نوینی از نسبت میان زبان و واقعیت است و می‌توان آن را بررسی، تحلیل و تفسیر کنش دلالت‌پردازی پدیده‌های جهان انگاشت. کتاب «مقالات کلیدی نشانه‌شناسی» به تازگی توسط انتشارات مروارید منتشر شده است. مجموعه مقالات این کتاب برای نخستین بار در ایران، داستان نشانه‌شناسی را در صد سال اخیر به روایت مقالات کلیدی نشانه‌شناسان تاثیرگذار به نمایش گذاشته است. نشست هفتگی شهر کتاب سه‌شنبه ۳۰ خرداد از ساعت 16 و 30 دقیقه به نقد و بررسی کتاب «مقالات کلیدی نشانه‌شناسی» اختصاص دارد که با حضور فرزان سجودی، امیرعلی نجومیان و فرزانه دوستی در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود. ورود عموم علاقه مندان به این برنامه آزاد است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 17 Jun 2017 06:11:36 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249212/مقالات-کلیدی-نشانه-شناسی-نقد-بررسی-می-شود گلچین «محاوره افلاطون» را در پاریس اجرا می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249061/گلچین-محاوره-افلاطون-پاریس-اجرا-می-کند پژمان گلچین، پژوهشگر حوزه فلسفه و دبیر اجرایی همایش «بررسی جایگاه عقل در زندگی روزمره» در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از چاپ مقالات این همایش توسط انتشارات نگاه معاصر خبر داد و افزود: این همایش با حضور استادان رشته‌های فلسفه، فقه، ادبیات، نشانه‌شناسی و سایر رشته‌های علوم انسانی چندی پیش برگزار شد. وی ادامه داد: این همایش در سه روز و 6 کارگروه برگزار شد و استادانی چون احمد پاکتچی، حاتم قادری و... مقالات خود را درباره موضوع همایش ارائه کردند. به گفته گلچین، «عقل» در مباحث یونان باستان و عصر روشنگری یکی از مهمترین مباحث بین فیلسوفان بوده است. نگاه دکارت به عقل به عنوان «جوهر» و در نگاه کانتی عقل در حوزه‌هایی مانند «فلسفه اخلاق» به وضوح دیده می‌شود. گلچین تاکید کرد: همچنان برای چاپ کتاب به دنبال تکمیل مقالات از سوی استادان حاضر در این همایش هستیم تا بتوانیم تا پایان سال جاری این کتاب را منتشر کنیم. این محقق در بخش دیگری از سخنانش از اجرای نمایشنامه‌خوانی دفتر اول «محاوره افلاطون» خبر داد و یادآور شد: من از سال گذشته در تلاش بودم که محاورات افلاطون را به واسطه هنر نمایش در معرض دید مخاطب قرار دهم تا در حین نمایش مخاطب یا دیالوگ آشنا شود. سال گذشته قرار بود تا با تامین مالی پروژه دفتر اول «محاوره افلاطون» را روی صحنه ببرم که محقق نشد اما در سال جاری با هماهنگی سفارت فرانسه قرار است این اتفاق در پاریس بیفتد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 17 Jun 2017 05:40:42 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249061/گلچین-محاوره-افلاطون-پاریس-اجرا-می-کند رونق شیرینی‌فروشی‌های دوره قاجار در شب‌های رمضان http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249045/رونق-شیرینی-فروشی-های-دوره-قاجار-شب-های-رمضان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- هانری رنه دالمانی کتابدار، تاریخ‌نگار، هنرشناس آذینی فرانسوی بود. او به دلیل دلبستگی بسیار به وسیله‌های عتیقه، سفرهایی به کشورهای مشرق زمین انجام داد.   در سال 1898 از شهرهای سمرقند، بخارا، خیوه و عشق آباد بازدید کرد. او در این سفر آثار هنری از جمله قالی، منسوجات زربفت و اشیا فلزی قدیمی را جمع آوری کرد و با خود به فرانسه برد. وی سال بعد به فکر سفر به ایران افتاد و دو سفر به این سرزمین کهن داشت. حاصل سفر او به ایران کتابی با عنوان «از خراسان تا بختیاری» است. او در این کتاب ضمن اشاره به آیین‌های ایرانیان در مناسبت‌های مختلف ملی و مذهبی به ماه رمضان نیز اشاره می‌کند که در این گزارش بخش‌هایی از آن را مرور می‌کنیم.   سختی‌های روزه‌داری در فصل تابستان   او درباره ماه رمضان چنین می‌نویسد: «ماه رمضان ماه مقدسی است و مسلمانان در این ماه روزه می‌گیرند، چون سال اسلامی قمری است ماه رمضان در تمام فصول گردش می‌کند و در هر 33 سال، از 14 ژوئن دوباره شروع به گردش می‌کند.   در این ماه مؤمنان به استثنای مسافرین و بیماران و زنان شیرده و بچه‌های خردسال و پیران فرتوت، همه باید از سپیده بامداد تا غروب آفتاب از خوردن و آشامیدن خودداری کنند.( موقع شروع بامداد وقتی است که بتوان به وسیله روشنایی طبیعی نخ سفید را از نخ سیاه تشخیص داد) چون ماه رمضان به فصل تابستان افتد به روزه گیران سخت می‌گذرد زیرا که در این فصل شب‌ها کوتاه و روزها بلند هستند و مؤمنین باید در این فصل حداقل 16 و حداکثر 18 ساعت هیچ نخورد و نیاشامد.   در ماه رمضان بازار تقریبا تعطیل می‌شود و معاملات متوقف می‌گردند، حتی زارعین هم یک یا دو ساعت دیرتر از معمول مشغول به کار می‌شوند و در ساعت 3 یا 4 بعد از ظهر دست از کار می‌کشند و کسبه و تجار هم فقط چند ساعتی در روز دکان‌های خود را باز می‌کنند. کارمندان ادارات هم بیش از یک یا دو ساعت کار نمی‌کنند و کارهای عمده خود را به بعد از ماه رمضان موکول می‌کردند.   جنب و جوش شهر در لحظه افطار   او ادامه می‌دهد: «معمولا یک ساعت قبل از دمیدن سفیده بامدادی مؤذن‌ها و مناجات کنندگان روی بام‌ها با صدای بلند شروع روزه را اعلام می‌کنند و فریاد می‌کشند: «آب است و تریاک» در این موقع مؤمنین آخرین فنجان چای را نوشیده قلیان یا چپقی می‌کشند و آب زیادی می‌نوشند و به خواب می‌روند، یعنی روز را به شب تبدیل می‌کنند. همین که آفتاب قوس معمولی خود را در آسمان پیمود، کوچه‌ها پر از جمعیت می‌شوند و چون موقع انداختن توپ که علامت افطار است نزدیک می‌شود، قلیان فروشان دوره‌گرد تنباکو را در سر قلیان‌ها می‌ریزند و قهوه‌چی‌ها چای را در قوری‌ها دم می‌کنند، دکان‌های آشپزی از جمعیت پر می‌شوند و به محض اینکه صدای توپ شنیده شد استکان‌های چای در قهوه‌خانه‌ها به سرعت در میان مردم تقسیم می‌شود.   شیرینی فروشان هم در شب‌های ماه رمضان سرگرم کار می‌کردند و مخصوصا مشغول طبخ زولبیا می‌شوند که در این ماه زیاد مصرف می‌شود. زولبیا مرکب است از نشاسته و شکر که با روغن کنجد مخلوط است، این مخلوط را در ماهی‌تابه می‌ریزند و به  آن حرارت می‌دهند تا متورم و برشته شود و قابل خوردن گردد. تقریبا یک ساعت از غروب آفتاب گذشته مؤمنین غذایی می‌خورند و بعد مشغول دید و بازدید و گردش می‌شوند.   شب‌نشینی‌های رمضان   دالمانی با اشاره به شب‌نشینی ایرانیان در ماه رمضان می‌نویسد: «ایرانیان عادت داردند که در ماه رمضان از یکدیگر مهمانی کنند. پس از خوردن شام به شب نشینی می‌پردازند و با انواع تفریحات خود را سرگرم می‌نمایند، مخصوصا با نهایت میل و اشتیاق به شنیدن و خواندن داستان‌ها و تواریخ و اشعار می‌پردازند. اشخاصی که مایل به گرفتن روزه نباشند باید طوری رفتار کنند که کسی از عمل آنها آگاه نشود زیرا اگر آشکارا به چنین عملی مبادرت نمایند مورد حمله دیگران واقع می‌شوند و آزار و اذیت می‌بینند، البته چنین عملی هم به ندرت اتفاق می‌افتد. ملاها و سادات به قدری دقیق هستند که حتی آب دهان خود را هم فرو نمی‌برند. مستر بیشوپ نقل می‌کند که راهنمای او با دامن قبا صورت خود را پوشانده بود تا مبادا پشه یا مگسی در دهانش داخل شود و روزه‌اش را باطل نماید.   ایرانیان در ایام ماه رمضان بیشتر به مسجد می‌روند و پس از عبادت روی حصیرها می‌خوابند. در آخر ماه رمضان هر مسلمانی موظف است که به عنوان فطریه چیزی به فقرا بدهد که معمولا باید یک کیلو گندم یا جو و یا خرما یا چیز دیگری باشد ولی اغلب آن را به پول تبدیل  می‌کنند و این احسان اجر اخروی هم دارد. ایرانی مسلمان فطرتا محسن و خیر است. تقریبا 21 درصد عایدات هر خانواده صرف احسان به فقرا و بینوایان می‌ود و مؤمنین متدین خمس عایدات خود را صرف احسان و اعمال خیر می‌کنند.» ماه رمضان؛ ماه سور و مهمانی   کولیوررایس زنی انگلیسی و همسر یکی از مسیونرهای ساکن جلفای اصفهان بود. وی در مجموع چهار بار به ایران سفر کرد و به وضوح از حرفه و پیشه خود سخنی نگفته است. «زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آنان» عنوان کتاب رایس است که در آن اطلاعاتی درباره آداب و رسوم ماه رمضان در دوره قاجار بیان می‌کند.   او در این باره می‌نویسد: «در تقویم اسلامی ماه مهم دیگر، ماه نهم یا ماه رمضان است که خاص روزه گرفتن  و امساک می‌باشد. روزه یکی از واجبات مسلمانان است. رمضان، به نظر یک ناظر، بیشتر ماه سور و مهمانی است تا روزه و پرهیز، یعنی گرچه حکم می‌شود که مردم از صبح زود، زمانی که نخی سیاه از نخی سفید قابل تمیز است، تا غروب، هنگامی که چنین تمیزی ممکن نیست، از بسیاری چیزها پرهیز کنند اما می‌توانند تمام شب را به مهمانی و شادی بگذرانند. لحظه زمانی آغاز و پایان روزه با شلیک توپ اعلام می‌شود.   در طی ماه رمضان شیرینی‌پزان و قنادان بهترین و خوشمزه‌ترین شیرینی‌ها را تهیه می‌کنند. بازار داد و ستد قصاب‌ها، خوار و بار فروش‌ها و میوه فروش‌ها بسیار گرم است، مهمانی‌ها بیست و نه شب ادامه می‌یابد و اگر مردم مجبورند طی روز روزه بگیرند، فکر می‌کنند که شب‌ها باید توش و توان از دست رفته را باز یابند. همه افرادی که از تمکن کافی برخوردارند این شب‌ها را به سرور می‌گذرانند. ماه رمضان برای آنهایی که از عهده‌شان ساخته است و می‌توانند روزها به خواب و استراحت بپردازند زحمتی ندارد. کسانی که باید روز کار کنند رمضان را شاق و پرزحمت می‌یابند. روزه بر کودکان، ناتوانان جسمی و بیماران و مسافران واجب نیست، هر چند دو دسته اخیر در نخستین فرصت ممکن باید روزه قرض خود را ادا کنند.    فصلی از سال که میان تابستان بیفتد کار بسیار سخت است، چه حتی نمی‌توان از طلوع صبح تا غروب جرعه‌ای آب نوشید. اغلب زنان در امر روزه بیش از حد مصر و کوشایند و به عنوان مسلمانان دی‌دار و پارسا، با رعایت موازین این واجب، امید پاداش دارند. در احادیث و روایات آمده است: «کسی که در ماه مبارک رمضان روزه بگیرد و این واجب را به خاطر ایمان به خداوند و اطاعت امر او به جا آورد، تمام گناهان او بخشیده می‌شود.» و روایت است که با فرا رسیدن ماه رمضان درهای بهشت گشوده، درهای جهنم بسته، و شیاطین به زنجیر کشیده می‌شوند.»   عید فطر؛ جشن روزه‌داران   پس از ماه رمضان ماه شوال فرا می‌رسد که نخستین روز آن «عید فطر»، یا عید روزه گشایی، و یا روز پرداخت فطریه و خیرات است. پس از پرداخت فطریه مردم برای برپایی نماز عید فطر، عموما به فضای بازی در خارج از شهر می‌روند. پس از برگزاری نماز به خانه‌ها بازمی‌گردند و خاصه زنان به مهمانی رفتن و جشن و شادمانی و داد و گرفت هدیه می‌پردازند.» ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 17 Jun 2017 05:00:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249045/رونق-شیرینی-فروشی-های-دوره-قاجار-شب-های-رمضان طنز تاریخی حضور عربستان صعودی میان دموکراسی‌ غربی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249070/طنز-تاریخی-حضور-عربستان-صعودی-میان-دموکراسی-غربی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «نظم جهانی، تأملی در ویژگی ملت‌ها و جریان تاریخ» تالیف هنری کسینجر با ترجمه محمدتقی حسینی به مناطقی می‌پردازد که تعبیر آن‌ها از نظم جهانی بیشترین نقش را در تکامل دوران مدرن داشته‌ است.   کتاب شامل نه فصل است. «اروپا: نظم تکثرگرای جهانی»، «نظام موازنه قدرت اروپایی و پایان آن»، «اسلام گرایی و خاورمیانه»، «ایالات متحده و ایران: رویکردهایی به نظم»، «ویژگی‌های چندبعدی آسیا»، «درباره نظم آسیایی: رویارویی یا همکاری»، «عمل برای بشریت: ایالات متحد و مفهوم نظم جهانی آن»، «ایالات متحد: ابرقدرت مردد» و «فناوری،موازنه و خودآگاه انسان». پایان یافتن تفوق کلیسا منبع بی‌چون و چرای مشروعیت «اروپا: نظم تکثرگرای جهانی» در فصل نخست جای گرفته است و کسینجر در این مجال صلح وستفالی را مورد توجه قرار داده و در تاثیر آن در نظم جهانی می‌نویسد: «تعادل میان مشروعیت و قدرت بسیار پیچیده است؛ هرچه ناحیه جغرافیایی مورد نظر کوچک‌تر باشد و باورهای فرهنگی آن منسجم‌تر باشند، رسیدن به توافق نظر عملی آسان‌تر است. اما در جهان مدرن، نیاز مبرمی به نظم جهانی وجود دارد. مجموعه‌ای از عناصر نامرتبط از نظر تاریخی و ارزشی که خود را فقط براساس محدودیت‌های ظرفیت خویش تعریف می‌کنند به احتمال فراوان، به جای نظم، منجر به نزاع می‌شود. معاهده صلح وستفالی هیچ رابطه خاصی برای اتحاد بین کشورها یا ساختار سیاسی دائمی در اروپا تعیین نمی‌کرد. با پایان یافتن تفوق کلیسا به‌عنوان یگانه منبع بی‌چون و چرایی مشروعیت در جهان و تضعیف امپراتوری مقدس روم، مفهوم نظم غالب در اروپا تعادل قدرت شد (که بنابر تعریف شامل بی‌طرفی عقیدتی و تطبیق با شرایط رو به تکامل است). لُرد پالمرستون، دولتمرد بریتانیایی قرن نوزدهم، اصول بنیادین آن را بدین صورت بیان نمود: «ما دیگر هیچ هم‌پیمان دائمی و هیچ دشمن همیشگی نداریم؛ منافع ما هستند که دائم و همیشگی‌اند، و برماست که آن منافع را دنبال نماییم.»(ص20)   فصل دوم «نظام موازنه قدرت اروپایی و پایان آن» نام دارد که در آن مولف نخستین جملات خود را با ترسیم پاریس در آغوش سربازان تزار آغاز می‌کند. پس از آن به جنگ‌هایی که اروپا  از سر گذارند و به کنگره وین می‌پردازد. در این سطور درباره تاثیر صلح در اروپا می‌خوانیم: «دیپلماسی سنتی توسط نظم بین‌المللی که با ظرافت، عناصر قدر و مشروعیت را موازنه می‌کرد، موجب یک قرن صلح در اروپا شده بود. در ربع پایانی آن قرن، موازنه با تکیه بر روی عنصر قدرت تغییر یافت. تهیه‌کنندگان پیش‌نویس توافق ورسای با بازگشت به مؤلفه‌ مشروعیت در پی نظمی بودند که اگر به‌طور کلی بتواند ایجاد شود، با تکیه بر اصول مشترک، بتواند دوام بیاورد. زیرا عناصر قدرت در بی‌نظمی نادیده گرفته شده یا رها شده بودند.»(ص87)   «اسلام گرایی و خاورمیانه»در فصل سوم به بررسی ظهور اسلام، تاثیر آن در این منطقه، نقش امپراطوری عثمانی، اخوان المسلمین، تشکیل اسرائیل، بهار عربی و آشوب سوریه، عربستان سعودی و افول دولت در عراق و سوریه را بررسی کرده است. کسینجر درباره عربستان آورده است: «تا حدودی به یک طنز تاریخی می‌ماند که در بین دموکراسی‌های غربی متحد شده در طی همه این تحولات، کشوری همراه آن‌هاست که رویه‌های داخلی‌اش تقریبا به طور کامل با آن متفاوت است و آن پادشاهی عربستان سعودی است. از بعد از جنگ جهانی دوم و هم‌صدا شدن با متحدین، عربستان سعودی همواره (و گاه پنهانی اما مقتدرانه در پشت‌پرده) در بسیاری از تلاش‌های عمده منطقه‌ای برای برقراری امنیت نقش داشته است. این اتحاد نشانگر خاصیت ویژه نظام دولت وستفالی است؛ یعنی اینکه اجازه می‌دهد تا جوامعی تا این حد متفاوت پیرامون اهداف مشترک و از طریق سازوکارهای ظاهری با یکدیگر همکاری کنند و به منافع دو جانبه‌ای دست یابند. برعکس، دشواری‌های آن نشانگر برخی از چالش‌های اصلی در جست‌وجو برای نظم جهانی معاصر بوده است.»(ص149)                                             هند، پیوندهای تاریخی عمیق‌تری با خاورمیانه دارد عنوان فصل چهارم «ایالات متحده و ایران:رویکردهایی به نظم» است که مشاور اسبق امنیت ملی آمریکا در آن توصیه می‌کند: «ایالات متحده می‌بایست رویکردی راهبردی نسبت به فرایندی که درگیر آن است اتخاذ کند. سخنگویان دولت آمریکا، ضمن توضیح درخصوص کاهش نقش امریکا در خاورمیانه، از رویای موازنه قدرت حکومت‌های سنی (و شاید اسرائیل) صحبت کرده‌اند که می‌تواند موجب تعادل قدرت ایران در منطقه شود. تحقق چنین رؤیایی تنها می‌تواند از طریق سیاست خارجی پویای امریکا میسر شود، به دلیل این که تعادل قدرت به‌هیچ وجه امری ایستا نیست و مؤلفه‌های آن همواره در حال تغییر و تحول هستند. کشورهای منطقه در آینده نزدیک به ایالات‌متحده به‌عنوان متعادل‌کننده نیاز خواهند داشت. امریکا زمانی می‌تواند نقش متعادل‌کننده را به بهترین وجه ایفا کند که خود را به نیروهای رقیب نزدیک‌تر کند، اما در دام تأمین مالی راهبردهای هیچ یک از آن‌ها نیفتد؛ به‌ویژه زمانی که پای عقاید افراطی به میان می‌آید.»(ص192)   فصل پنجم به «ویژگی‌های چندبعدی آسیا» اختصاص دارد که در سطوری از آن با اشاره به مشخصات هند آمده است: «یک عامل پیچیده‌کننده دیگر، روابط هند با کل جهان اسلام است که هند هم بخش جدایی‌ناپذیر آن محسوب می‌شود. هند را غالبا کشوری در آسیای شرقی یا آسیای جنوبی می‌دانند. اما هند حتی نسبت به پاکستان، پیوندهای تاریخی عمیق‌تری با خاورمیانه دارد و جمعیت مسلمانش نیز نسبت به هر کشور مسلمان دیگر غیر از اندونزی بیشتر است. هند تاکنون توانسته است خود را در برابر تندروترین جریان‌های آشوب سیاسی و خشونت فرقه‌ای حفظ کند. این امر تا حدی از طریق پرورش تفکر باز در میان اقلیت‌ها و نیز ترویج اصول داخلی مشترک هند (از جمله دموکراسی و ملی‌گرایی) ممکن شد که از اختلافات فرقه‌ای فراتر می‌رفت و آن‌ها را خنثی می‌کرد.»(ص240)   «درباره نظم آسیایی: رویارویی یا همکاری» در فصل ششم به برخی رویکردهای آسیایی‌ها اختصاص دارد. کسینجر با اشاره به گذر تاریخی آسیا آورده است: «ویژگی‌ مشترک تمام ملل آسیایی آن است که می‌پندارند کشورهایی «در حال توسعه» یا «پسااستعماری» هستند. همگی به دنبال آن‌اند که با ایجاد هویت ملی قوی بر میراث استعمار غلبه کنند. همه آن‌ها معتقدند که این روزها نظم جهانی پس از پشت سرگذاشتن فوران غیرعادی غرب در قرن‌های گذشته، در حال رسیدن به توازنی دوباره است، اما آن‌ها درس‌هایی متفاوت و زیادی از گذر تاریخی خود گرفته‌اند. آن‌گاه که مسئولین ارشد به‌دنبال دستیابی به منافع اصلی هستند بسیاری از آن‌ها نظر به سنت فرهنگی متفاوتی دارند و در پی رسیدن به آرمان عصر طلایی و متفاوت هستند.»(ص251)   در همین مجال درباره در نظر نگرفتن گزینه نظامی به عنوان عامل توازن می‌خوانیم: «بیش از یک قرن (از زمان سیاست درهای باز و میانجی‌گری تئودور روزولت در جنگ روسیه و ژاپن) سیاست‌های امریکا مبنی بر جلوگیری از بروز برتری در آسیا بی‌تغییر باقی‌مانده است. در شرایط موجود، سیاستی اجتناب‌ناپذیر در چین وجود دارد که نیروهای متخاصم بالقوه را تا حد امکان از مرزهای خود دور نگه دارد. این دو کشور در چنین فضایی سیر می‌کنند. حفظ صلح در گرو خویشتنداری در تعقیب اهداف و توان آن‌ها برای باقی نگه داشتن این منازعات در سطح سیاسی و دیپلماتیک می‌باشد. در زمان جنگ سرد، خطوط جداکننده به وسیله نیروهای نظامی تعیین می‌شد. در دوران معاصر، نباید این خطوط را در وهله اول از طریق نظامی تعیین کرد. گزینه نظامی نباید به عنوان اولین و اصلی‌ترین عامل تعیین توازن در نظر گرفته شود.»(ص274)   گرایش روزولت به ویژگی‌های ماکیاولیستی فصل هفتم به «عمل برای بشریت: ایالات متحد و مفهوم نظم جهانی آن» می‌پردازد. در جملاتی چند درباره رویکرد جان کندی و روزولت آمده است: «رهبران بزرگ اغلب پر از ابهامات بزرگ هستند. به راستی رئیس‌جمهور جان کندی، هنگامی که ترور شد، آیا در آستانه افزایش مسئولیت امریکا در قبال ویتنام بود یا به عقب‌نشینی از آنجا فکر می‌کرد؟ به‌طور کل، منتقدان روزولت وی را به ساده‌لوحی متهم نکرده‌اند. شاید پاسخ این باشد که روزولت، همانند مردمش، پیرامون دوسویه نظم جهانی دارای تردید بوده است. وی امید به صلحی بر مبنای مشروعیت داشت، یعنی صلحی که در آن اعتماد بین افراد، احترام به قانون بین‌المللی، اهداف انسان‌دوستانه، و خیرخواهی وجود داشته باشد. اما در مواجهه با رویکرد قدرت‌طلبانه محض شوروی، وی احتمالا به سمت ویژگی‌های ماکیاولیستی گرایش پیدا کرده که او را به رهبری رسانده و از او چهره‌ای برتر در زمانه خود ساخته است. این پرسش که او چه تعادلی را هدف قرار می‌داد با مرگش در چهارمین ما از چهارمین دوره ریاست‌جمهوری خود، و پیش از آن، هَری ترومَن بر منصب ریاست‌جمهوری نشست که روزولت جایگاهی برای وی در تصمیم‌گیری‌های دولت قائل نشده بود.»(ص323)   «ایالات متحد: ابرقدرت مردد» عنوان معناداری برای فصل هشتم است. کسینجر در این قسمت به سیاست آمریکا در رابطه با چین و شوروی کمونیست پرداخته و می‌نویسد: «نیکسون رئیس‌جمهور ملتی شد که دیگر پس از یک دهه تغییر و تحول‌های داخلی و بین‌المللی و یک جنگ نافرجام، خسته و فرتوت شده بود. مهم بود که برای بالا بردنش به سمت رؤیاهایی که شایسته تاریخ و ارزش‌هایش باشد، چشم‌اندازی از صلح و فضای دوستانه بین‌المللی به آن منتقل شود. مساله‌ای که به همان اندازه اهمیت داشت بازتعریف درک امریکا از نظم جهانی بود. بهبود رابطه با چین به تدریج شوروی را منزوی می‌کرد یا او را به تلاش برای روابط بهتر با ایالات متحد وامی‌داشت. مادامی که ایالات متحده مراقب بود که به یکی از ابرقدرت‌های کمونیست نزدیک‌تر از خودشان به یکدیگر باقی بماند، شبح همکاری چین ـ شوروی در طلبه سلطه جهانی که دو دهه سیاست خارجی امریکا را تسخیر کرده بود، از بین می‌رفت (با گذر زمان، شوروی دریافت که تاب رویایی با این دوراهی لاینحل عمدتا خودکرده در اروپا و آسیا، از جمله در اردوگاه به ظاهر ایدئولوژیکی خودش را ندارد.)»(ص368)   ردیابی و سرکوب آسان اعتراضات با اینترنت «فناوری،موازنه و خودآگاه انسان»در فصل نهم جای گرفته و به رابطه تراژیک فناوری در انقلاب‌های عربی اشاره می‌کند: «جهان غرب جنبه‌های مربوط به فیس‌بوک و توییتر را در انقلاب‌های بهار عربی تحسین کرد. اما در عین حال که مردم مجهز به فناوری دیجیتال در تظاهرات اولیه خود موفق می‌شوند، استفاده از فناوری جدید تضمین‌کننده این نیست که ارزش‌های ترویج شده لزوما متعلق به سازندگان این دستگاه‌ها یا حتی اکثریت مردم است. افزون بر این، همین فناوری‌هایی که برای شکل‌گیری اعتراضات به کار می‌رود برای ردیابی و سرکوب آن‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. امروزه بیشتر میدان‌های عمومی در شهرهای بزرگ تحت نظارت تصویری همیشگی قرار دارند و هر دارنده گوشی هوشمند را می‌توان به صورت الکترونیکی و بلادرنگ ردیابی کرد. آن‌گونه که یک نظرسنجی اخیر نشان داده است، «اینترنت ردیابی را‌ آسان‌تر و ارزان‌تر و مفیدتر کرده است»(ص431)   کسینجر در «سخن پایانی» با هشدار درباره تاثیر ویرانگری درگیری در منطقه بیش از درگیری میان کشورها می‌نویسد: «بازسازی نظام بین‌المللی بزرگ‌ترین چالش حکومت‌داری در زمانه ماست. جریمه ناتوانی در این امر بیش از آنکه جنگی بزرگ میان دولت‌ها باشد (اگرچه در برخی مناطق این امر محتمل است) حرکت به سمت قلمروهای تأثیرگذاری ناشی از برخی گونه‌های خاص از ساختارهای داخلی و شیوه‌های حکومتی است (از جمله مدل و ستفالی در مقابل شیوه اسلام گرایان افراطی). هر قلمرو در کرانه‌های خود وسوسه می‌شود تا قدرت خود را در برابر نظم‌هایی که نامشروع می‌شمارد، بیازماید. آن‌ها با یکدیگر در جهت برقراری ارتباط فوری و لحظه‌ای و تخریب یکدیگر پیوند ایجاد می‌کنند. در طول زمان، تنش‌های این فرایند تشدید می‌شود و تبدیل به قدرت‌نمایی‌های برای کسب جایگاه یا امتیاز در سطح قاره یا جهان می‌شود. درگیری میان منطقه‌ها بسیار ویرانگرتر از درگیری میان کشورهاست.»(ص453) کتاب «نظم جهانی، تأملی در ویژگی ملت‌ها و جریان تاریخ» در 457 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و بهای 25 هزار تومان از سوی انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 17 Jun 2017 04:30:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249070/طنز-تاریخی-حضور-عربستان-صعودی-میان-دموکراسی-غربی فراموشی پیشینه مشترک و سوءتفاهم بر سر مشاهیر http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249118/فراموشی-پیشینه-مشترک-سوءتفاهم-سر-مشاهیر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سید محمد بهشتی  در «نخستین نشست و هم اندیشی میراث مشترک نوروز؛ افغانستان» گفت: سوتفاهم بر سر این که مشاهیری مانند بوعلی سینا و مولانا به راستی متعلق به کدام کشور هستند از فراموشی پیشینه مشترک ما ناشی می‌شود. وی در ادامه به روابط عمیق خانوادگی و همسایه‌ها در دوران گذشته اشاره کرد و افزود: در دوران معاصر گویی کسی به یکباره دیواری بین این روابط کشیده است و به مرور زمان حتی اهل خانه‌ها هم مناسبات عمیق گذشته خود را از یاد بردند. نزدیک بودن خویشاوندی مردم کشورهای حوزه نوروز رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: بعد از فروپاشی شوروی، مردم ایران و تاجیکستان از این که در همسایگی آنها مردمی با زبان مشترک بودند، تعجب می‌کردند، چرا که سال‌ها نقاط مشترک خود را با همسایه‌هایشان فراموش کرده بودند. این فراموشی‌ها در برخی موارد باعث ایجاد سوتفاهم‌هایی در دوران معاصر با کشورهای مشابه می‌شود. وی با بیان این که همه آنچه در طی سال‌ها و قرن‌ها حاصل زندگی مشترک ما بوده، به شکل رویدادها، آیین‌ها، شخصیت‌ها، هنرها و غیره باقی مانده است، گفت: ما با مطالعه این موارد می‌توانیم خودمان، فرهنگ و سرزمین مان را بشناسیم. رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با تاکید بر این که همه این موارد نشانه‌هایی از خویشاندی ما هستند، گفت: هرگز نقل نشده است، وقتی پدر مولانا از بلخ به قونیه رفت، حس خروج از سرزمین خودش را داشته باشد. وی با اشاره به موارد فراوان مورد مناقشه گفت: با این حال در برخی موارد هم مناقشه ای وجود ندارد، همه دوست دارند دور سفره‌ای به نام نوروز جمع شوند که باید به همین نمونه‌ها متوسل شد. باید به نمونه‌هایی که مورد مناقشه و سوتفاهم نیستند توجه کرد و در پرتو آنها کم کم نشان داد همه مواردی که امروز مورد مناقشه‌اند در اصل می‌توانند موضوع پیوند باشند و می‌توان به عنوان یک نشانه برای استحکام پیوندها از آن‌ها بهره برد. بهشتی با اشاره به دو سفر خود به کشور افغانستان گفت: در سفر به غزنه برای بازدید قبر سلطان محمود باید بلیط می‌خریدیم چرا که نگهبان معتقد بود ایرانی‌ها خارجی هستند، در حالی که ما معتقد بودیم ایرانی ها در افغانستان خارجی نیستند. وی افزود: اهل فرهنگ باید به ما کمک کنند که خویشاوندی‌های خود را به یاد بیاوریم چرا که خویشاوندی ما بسیار نزدیک است. اگر کشورهای حوزه نوروز متوجه ارزش این پیوند و خویشاوندی شوند، بسیاری از مشکلات موجود در منطقه حل خواهد شد.   پیام نوروز به جهان، صلح است علیرضا حسن‌زاده، رییس پژوهشکده مردم‌شناسی با اشاره به تنوع فرهنگی و همزیستی اقوام در ایران گفت: در این جهان پر خشونت، ما مولانا، ابوریحان بیرونی، فردوسی و حافظ را داریم و پیام صلح ما را همه جهان می‌تواند بشنود. وی با اشاره به پیام صلح نوروز، گفت: بعد از جنگ جهانی دوم، ملت های جهان تلاش بزرگی را برای تعریف تنوع فرهنگی آغاز کردند و حتی از جریان‌های ادبی مفهوم چند صدایی برخاست. حسن‌زاده با اشاره به حضور داعش در عصر حاضر گفت: تک تک ما ملت‌های حوزه نوروز باید مجاهده بزرگی را شروع کنیم و وظیفه داریم که پیام  صلح و گفتمان صلح را به جهانیان ارائه کنیم. وی ابوریحان بیرونی را آغازگر مطالعات تطبیقی فرهنگی در دنیا دانست و گفت: مردم‌شناسی امروز، مردم شناسی چند صدایی است و مردم‌شناس‌ها باید تنوع فرهنگی را نشان دهند.   کشورهای موزه‌ای نوروز در اجلاس کشورهای آسیا محیط طباطبایی، رییس کمیته ملی موزه‌ها (ایکوم) از موافقت شورای عالی موزه‌های جهان با تشکیل زیر مجموعه گروه کشورهای موزه‌ای نوروز در اجلاس کشورهای آسیا و اقیانوسیه که آبان ماه در ایران برگزار می‌شود، خبر داد. وی با بیان این که ما امروز زبان فارسی دری خود را وامدار مردم بلخ هستیم، گفت: این زبان، زبان گویش پهلوی منطقه بلخ بوده و بعدها حکومت سامانیان باعث شد زبان رسمی و عمومی بسیاری از مردمان و دولت‌ها و حتی دین مذهب شود. وی با اشاره به شعار امسال ایکوم «گفتن ناگفتنی‌ها در فضایی جدید» گفت: اشیا موزه‌ای حقیقت را نشان می‌دهند و به همین دلیل بزرگترین دشمن این اشیا جباران تاریخ هستند. آن‌ها آثار و حقایق تاریخی را از بین می‌برند تا بتوانند توجیهی برای خود بیاورند. رییس کمیته ملی موزه‌ها (ایکوم) در ادامه به تخریب موزه‌ها، اشیا و مجسمه‌های تاریخی توسط داعش و طالبان اشاره کرد و افزود: نه فقط بخش کالبدی بلکه میراث ناملموس هم از هجوم این گروه ها در امان نیست. محیط طباطبایی یکی از مهمترین میراث‌های غیرملموس را نوروز عنوان کرد و افزود: این میراث مشترک با حفظ تنوع فرهنگی پیوند دهنده همه ماست تنوع فرهنگی که جزیی از ذات و ویژگی‌های فرهنگ ایران است. وی نوروز را روایت‌گر یک حقیقت تاریخی عنوان کرد و گفت: نوروز مانند ریسمانی است که ما را به گذشته و حقیقت خودمان پیوند می دهد و ارمغان آن صلح و همزیستی  است.   نوروز نقطه مشترکی در آسیا سخنران بعدی نشست عطایی آشتیانی، معاون مرکز اسناد فرهنگی آسیا بود که شناسایی فرهنگ های مختلف آسیا به یکدیگر را یکی از مهمترین اهداف این مرکز عنوان کرد و افزود: با توجه به تنوع فرهنگی این منطقه، باید اشتراک‌های بنیادی برای ایجاد این شناخت ایجاد شود. وی با اشاره به ابعاد مختلف آیین‌ها از جمله انگیزه، بینش، رفتارها و مناسک گفت: برای رسیدن به صلح باید اشتراکات را در حوزه انگیزه و اندیشه و مناسک و رفتار دستاویز قرار دهیم و نوروز قوی‌ترین پایگاه در این زمینه در حوزه آسیاست.   صلح و دوستی در منطقه به پشتوانه اشتراک های فرهنگی در ادامه نشست پرزیوند، رییس کانون بین‌المللی نوروز با تاکید بر لزوم توجه به ارتباطات میان فرهنگی گفت: نوروز فقط یک جشن نیست، بلکه از خرده فرهنگ های جوامع مختلفی تشکیل شده است که امروزه آن را گرامی می‌دارند. وی با اشاره به اشتراک‌های فرهنگی و زبانی ایران و افغانستان گفت: این اشتراک‌ها می‌تواند روزنه‌ای باشد برای پیوند کشورهایی که در گستره نوروز قرار دارند تا در سایه آن صلح و دوستی در منطقه روز به روز بیشتر شود.   دست‌های پشت پرده و نابودی فرهنگ‌ها محمد سرور مولایی، استاد پژوهشگاه علوم انسانی با اشاره به حرام اعلام کردن برگزاری مراسم نوروز توسط طالبان گفت: زمانی که فرهنگی تهدید می‌شود افراد به شناخت و دفاع از آن برمی‌خیزند و در افغانستان هم طالبان نتوانست نوروز را از زندگی مردم حذف کند و حتی فتوای آنها باعث حیات مجدد نوروز شد. او یادآور شد: نوروز با آبادی، امنیت و صلح همراه است و طالبان با هیچ کدام از این مفاهیم آشنا نبود. وی با اشاره به این که در پس پرده طالبان و داعش و سایر گروه های مشابه، دست پنهانی وجود دارد که به دنبال نابودی فرهنگ ها و پیوستگی آنها اعم از تاجیک، افغان، هندو و ... است، نسبت به ازبین رفتن زبان و فرهنگ هشدار داد. مولایی تاکید کرد: باید بار دیگر ریشه‌های فرهنگی آداب و رسومی مانند نوروز را به جوانانی که به دنبال جنگ و نابسامانی کشور آن را فراموش کرده‌اند، بیاموزیم.   بلخ خاستگاه اصلی جشن نوروز در ادامه نشست شوکت محمدی شاری، محقق در زمینه نوروز در افغانستان گفت: بلخ خاستگاه اصلی جشن نوروز است، شهری که در اوستا چهارمین شهر اهورایی و شهری با پرچم‌های بلند و افراشته تعریف شده است. وی در ادامه به برگزاری جشن‌های دیگری در افغانستان مانند جشن آغاز سال تحصیلی، جشن دهقان و جشن گل سرخ اشاره کرد و گفت: در افغانستان به جای هفت سین، هفت میوه از میوه‌های خشک تهیه و سر سفره نوروزی قرار می‌دهند. محمدی شاری یکی از آیین‌های رایج افغانستان را عید مرده عنوان کرد و گفت: شب 29 اسفند، 29 رمضان و 9 ذیحجه برای خشنودی مردگان غذا می‌پزند و فیتیله روشن می‌کنند. در پایان نشست از اندیشمندان افغانستان تقدیر شد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Fri, 16 Jun 2017 06:00:35 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/249118/فراموشی-پیشینه-مشترک-سوءتفاهم-سر-مشاهیر آیا پول‌دار‌ها با هوش‌ هستند؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249169/آیا-پول-دار-ها-هوش-هستند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «آیا آنها پولدارند، چون باهوشند؟» (طبقه، امتیاز و آموزش تحت نظام سرمایه‌داری) از جک بارنز به نابرابری‌های طبقاتی جامعه آمریکا اختصاص دارد. در این کتاب نویسنده زمینه نابرابری‌های طبقاتی را که در ایالات‌متحده در حال تشدید شدن هستند، توضیح می‌دهد؛ نابرابری‌هایی که ریشه‌اش بحران اقتصاد کند-سوز جهانی است. این بحران، ساختاری و تاریخی است و سرمایه‌داری برایش هیچ راه حلی ندارد. سیاست‌های مالی صرفا عواقب وخیم بحران را به تعویق می‌اندازد. در عین حال جنگ و نابسامانی وجه مشخصه این عصر شده است؛ همراه با سودهای کلان برای خانواده‌های طبقات حاکم که صاحبان صنایع و معادن و بانک‌ها هستند.   در مقدمه کتاب می‌خوانیم: «این کتاب پیش از انتخابات اخیر ایالات متحده، که دونالد ترامپ را به ریاست‌جمهوری رساند، نوشته شده است. فرایند سیر وقایع و حقایقی که جک بارنز از پایگاهی در اعماق جامعه آمریکا ارایه می‌دهد، می‌تواند کمکی باشد در جواب به این سوال که چطور شد که پیش‌بینی‌های قریب به یقین بخش‌های گسترده‌ای از سیاستمداران، رسانه‌ها و فرهیختگان در هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه غلط از آب درآمد و اختلاف فاحشی با واقعیت داشت.   کتاب آیا آنها پولدارند چون باهوشند؟ شامل سه فصل است. در فصل نخست نابرابری رو به تشدید طبقاتی در ایالات متحده تشریح شده است. کتاب به تجزیه و تحلیل توجیهات خود انگیخته‌ای می‌پردازد که قشر روبه رشدی از متخصصان پردرآمد مطرح می‌کنند؛ قشری که فکر می‌کنند از ما بهترانند و مدعی هستند که تحصیلات و هوش و ذکاوت ایشان این حق را به آنها می‌دهد که زندگی زحمتکشان را مدیریت کنند؛ چون به زعم ایشان نمی‌شود به زحمتکشان اعتماد کرد که قادر باشند منافع خودشان را درست تشخیص دهند. فصل دوم با عنوان «سیرصعودی تفکیک طبقات و شایسته‌سالاری فرهیخته» به تحولات اجتماعی و شکل‌گیری طبقات جدید می‌پردازد.  فصل سوم «سرمایه‌داری، طبقه کارگر و دگردیسی آموزش» است که در آن در جامعه سرمایه‌داری چیزی به نام تعلیم و تربیت بی‌طبقه وجود ندارد؛ مدارسی که مختص طبقه کارگر هستند و مدارسی که مختص طبقه حاکم‌اند، دو نوع نهاد هستند که با همدیگر فرق کیفی دارند... هدف از تعلیم و تربیت در جامعه طبقاتی، آموزش نیست. این است که به تحصیل کردگان سهمی دهند تا فکر کنند که تافته جدابافته هستند، بهتر از آنان که تمام عمرشان باید کار کنند.» کتاب «آیا آنها پولدارند، چون باهوشند؟» طبقه، امتیاز و آموزش تحت نظام سرمایه‌داری از جک بارنز در 144 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به بهای 12 هزار تومان از سوی نشر طلایه پرسو به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Fri, 16 Jun 2017 05:30:33 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249169/آیا-پول-دار-ها-هوش-هستند 10 راه‌حل ساده برای رهایی از وحشت‌زدگی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249042/10-راه-حل-ساده-رهایی-وحشت-زدگی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «رهایی از وحشت‌زدگی؛ 10 راه‌حل ساده» نوشته مارتین آنتونی، رندی مک کاب به ترجمه سحر رفیعی و علی اکبر فروغی روانه بازار نشر شده است.   دلایل متعددی وجود دارد که نشان‌دهنده سودمندی کتاب‌های خودیاری است. نخست، راهبردهایی که در این کتاب توصیف شده‌اند، به‌طور گسترده مورد بررسی قرار گرفته‌اند و مطالعات بسیار نشان می‌دهند که این درمان‌ها هنگامی که توسط درمانگر آموزش دیده‌ای به کار گرفته می‌شوند، موثر هستند (آنتونی و سوینسون، 2000). علاوه بر این، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهند راهبردهای توصیف شده در این کتاب برای بسیاری از افراد حتی زمانی که به‌صورت خودیاری به کار می‌روند، موثرترند (گولدو کلام، 1995؛ هکر، لوز، فریتزلر و فینک، 1996). البته مطالعه صرفِ این کتاب موجب از بین رفتن حمله‌های وحشت‌زدگی نمی‌شود، درست همانند خواندن کتابی درباره آمادگی جسمانی که تنها با خواندن آن نمی‌توانید به آمادگی جسمانی که تنها با خواندن آن نمی‌توانید به آمادگی برسید. برای از بین بردن حمله‌های وحشت‌زدگی علاوه بر خواندن کتاب، باید راهبردی توصیف شده در این کتاب را بارها و بارها تمرین کند. محققان نشان داده‌اند که درمان‌های خودیاری اغلب وقتی که با مراجعه گهگاهی به یک پزشک یا درمانگر به منظور بررسی پیشرفت‌تان همراه می‌شوند، موثرتر هستند (فبرارو، کلام، رودمن و رایت، 1999). چنانچه استفاده از راهبردهای این کتاب برای شما دشوار بود، در کنار آنها از یک درمانگر ماهر یا پزشک خانوادگی‌تان که در زمینه درمان اختلال وحشت‌زدگی تجربه دارد، کمک بگیرد. کتاب حاضر برای افرادی طراحی شده است که علاقه‌مند به شناختِ مبانی چگونگی غلبه بر مشکلات وحشت‌زدگی هستند و لزومی نمی‌بینند که کتاب حجیم‌تری در این زمینه مطالعه کنند. اگر بعد از مطالعه این کتاب دریافتید که نیازمند یادگیری مطالب بیشتری هستید، کتاب‌های عالی دیگری برای غلبه بر وحشت‌زدگی وجود دارد. برخی از آنها در بخش کتاب‌های پیشنهادی در پایین کتاب فهرست شده‌اند. شما ممکن است از درمان‌های تکمیلیِ دیگری از طریق اینترنت (یک سایت عالی که می‌توانید به آن مراجعه کنید، www.paniccenter.net است)، پیوستن به یک گروه حمایتی در جامعه‌ای که به آن تعلق دارید یا دریافت کمک از یک درمانگر حرفه‌ای نیز سود ببرید. اگر در جستجوی کمک حرفه‌ای هستید، به‌طور جدی توصیه می‌کنیم که از باتجربه بودن درمانگر خود در زمینه اختلال وحشت‌زدگی ـ خواه دارودرمانی یا درمان شناختی ـ رفتاری مطمئن شوید. همان‌طور که در سراسر کتاب بحث خواهد شد، این دو درمان، درمان‌های اصلی هستند و اثربخشی آنها در این اختلال به اثبات رسیده است.  در پشت جلد کتاب می‌خوانیم: «اختلال وحشت‌زدگی اختلالی اضطرابی است که در آن افراد حمله‌های وحشت‌زدگی را تجربه می‌کنند که با هیچ راه‌اندازه یا دلیل آشکاری همراه نیست. این حمله‌ها ممکن است در هر زمان یا هر مکانی از جمله زمان استراحت، هنگامی که در تخت دراز کشیده‌اید و حتی در خواب عمیق نیز روی دهند. این حمله‌ها اغلب مکان‌ها و موقعیت‌های عمومی که فرار کردن از آنها دشوار است، اتفاق می‌افتند (برای مثال در سینما یا در اتوبوس شلوغ). از آنجا که حمله وحشت‌زدگی معمولا با نشانه‌های ترسناکی همانند افزایش ضربان قلب، تعریق، سرگیجه و احساس گسست از واقعیت همراه است، ممکن است به‌عنوان علائمی از حمله قلبی، سکته، غش یا قریب‌الوقوع بودن از دست دادن کنترل (برای مثال دیوانه شدن) اشتباه گرفته شود. در مجموع، علی‌رغم این ترس‌ها، حمله‌های وحشت‌زدگی به هیچ‌وجه خطرناک نیستند.» کتاب «رهایی از وحشت‌زدگی؛ 10 راه‌حل ساده» نوشته مارتین آنتونی، رندی مک کاب به ترجمه سحر رفیعی و علی اکبر فروغی با شمارگان هزار و 100 نسخه در 160 صفحه به بهای 10 هزار تومان منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Thu, 15 Jun 2017 06:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249042/10-راه-حل-ساده-رهایی-وحشت-زدگی تئوریزه کردن ماهیت دیپلماسی دیجیتال از نظریه تا عمل http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249100/تئوریزه-کردن-ماهیت-دیپلماسی-دیجیتال-نظریه-عمل به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «دیپلماسی دیجیتال:‌ نظریه و عمل» نوشته کورنلیو بیولا و مارکوس هلمز با ترجمه رعنا کاظمی مهرآبادی از سوی بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه منتشر شده است.   مارکوس هلمز اولین بخش کتاب را درباره «ابتکار سیاسی» با فصلی در مورد دیپلماسی دیجیتال به‌عنوان یک رویه بین‌المللی آغاز کرده است. او تصور معمول را از دیپلماسی دیجیتال به‌عنوان یک شکل صرفا مقرون به صرفه از دیپلماسی عمومی به چالش کشیده و به جای آن این بحث را مطرح می‌کند که یک رویکرد مفیدتر شامل بررسی نقش وسیع‌تر دیپلماسی دیجیتال در مدیریت تغییر بین‌المللی می‌شود. هلمز براساس تئوری عمل، دو نوع از تغییر در سیستم بین‌المللی را ترسیم می‌کند ـ تحولات برون‌زای از بالا به پایین ساختاری و تغییرات درون‌زای از پایین به بالای تدریجی و استدلال می‌کند که دیپلماسی در نهایت راهی برای دولت‌هاست که از طریق آن به‌طوری موثر بر این دو نوع تغییر نظارت کنند و به آن پاسخ دهند و این یعنی تغییر را مدیریت کنند. یافته‌های علوم اعصاب و روان‌شناسی معتقدند که دولت‌ها این روند را به‌طور متفاوتی مدیریت می‌کنند، چون هر یک از انواع تغییر، مستلزم پاسخ متفاوتی است. تحولات برون‌زا به ساختن روابط و فهم نیات نیاز دارند که این مورد اقداماتی هستند که بیشترین تاثیر را در اداره تعاملات شخصی رو در رو دارند و تغییرات درون‌زا نیازمند توان تجزیه و تحلیل حجم بزرگی از داده‌هاست تا روندهای تغییر معین شوند، کاری که به موثرترین شکل توسط تکنولوژی دیجیتال انجام می‌شود. دیپلماسی دیجیتال مجموعه دوم از فعالیت‌ها را نمایندگی می‌کند ـ جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها از مردم بیگانه که از گوش دادن به گفتمان‌ها روی زمین حاصل شده است. در نهایت این مطالعات به سمت ایجاد نوعی نظریه دیپلماتیک پیشگویانه رهنمون می‌شود،‌که در آن منابع مختلف تغییر، انواع مختلفی از پاسخ‌های دیپلماتیک را پیشگویی می‌کنند.   دیپلماسی دیجیتال به‌عنوان یک پیشرفت جدید، به شیوه‌های متفاوت البته مشابهی توسط پژوهشگران و متخصصان، تفسیر، تعریف و فهمیده شده است. به همین دلیل او در نوشته‌ خود به دنبال این است که نویدها و محدودیت‌های سیاسی دیپلماسی دیجیتال را با توضیح تبارشناسی مفهومی آن، توصیف این‌که چه مطالعاتی تاکنون درباره دیپلماسی دیجیتال انجام شده و نمایش این‌که چگونه عرف توسط عاملان آن ارائه شده و ارتقا یافته است، بررسی کند. او با بررسی وعده‌های سیاسی و واقعیت دیپلماسی دیجیتال، استدلال می‌کند که دیپلماسی دیجیتال روندی گذرا در عرف دیپلماتیک نیست. دیپلماسی دیجیتال با توجه به تسلط انقلاب‌های اخیر تکنولوژیک و دیجیتال شدن فزاینده زندگی روزمره ما، آمده است که بماند او نتیجه می‌گیرد که موجب بعدی از استراتژی‌ها و سیاست‌های دیجیتال دیپلماتیک ممکن است در جهتی غیر از آنچه امروزه (توسط انگلو امریکایی‌ها) جریان دارد. تکامل یابد. در حالی که ترویج کنندگان دیپلماتیک دیپلماسی دیجیتال ممکن است به‌عنوان رویکردی موقتی آن را به کار برده باشند، مشارکت‌کنندگان «تدریجی‌تر» بازی، وقت بیشتری برای ایجاد یک استراتژی نسبتاً دیجیتال کامل از ارتباطات و گنجاندن استفاده‌های دنیوی بیشتر از رویکردهای دیجیتالشان اختصاص می‌دهند.   الکسیس ویکوسکی، براساس تجربه‌اش به‌عنوان تحلیل‌گر و مشاور در دفتر مطبوعات و دیپلماسی عمومی در نمایندگی امریکای سازمان ملل، موضوعی را از این زاویه بررسی می‌کند که دیپلماسی دیجیتال می‌تواند امنیت ملی را مورد مصالحه قرار دهد.   کورنلیو بیولا و لو جیانگ در فصل خود بر ویژگی‌هایی تمرکز کرده‌اند که رسانه‌های اجتماعی را قادر می‌کنند نقشی دگرگون‌کننده در دست دیپلمات‌ها بازی کنند. به شکل مشخص‌تر، آن‌ها این مسئله را بررسی می‌کنند که چگونه رسانه‌های اجتماعی به پیشبرد اهداف سیاست خارجی از طریق سه منظر کلیدی تعامل عمومی دیپلماتیک یعنی تعیین دستور کار، افزایش حضور و ایجاد مکامله، کمک می‌کنند. تحلیل تجربی استراتژی‌هایی که از سوی هیئت نمایندگی اتحادیه اروپا و نیز سفارت‌های ژاپن و ایالات متحده در پکن در وب سایت اجتماعی ویبو (Weibo) پیگیری شده، نشان می‌دهد که دیپلمات‌های اتحادیه اروپا، ایالات متحده و ژاپن به شکل خلاقانه‌ای از رسانه‌های اجتماعی برای کاهش بدگمانی مقام‌های چینی استفاده کرده‌اند و در این مسیر یک کانال ارتباطی مستقیم، خصوصاً از لحاظ تعیین دستور کار و افزایش حضور، با مردم چین ایجاد کرده‌آند.   ایلان منور و ایلاد سگو، با تکیه بر نظریه‌های مدیریت تأثیر، چارچوب‌بندی و برندسازی ملی، به‌دنبال تعریف مفاهیم تکرار شونده‌ای هستند که تصویر از خود دیپلماتیک ایالات متحده را می‌سازند. سلفی، ترسیم امروزی از تصویر خود، را در شبکه‌های اجتماعی می‌سازند. اما هنگامی که خود، یک فرد نیست بلکه یک کشور است، چه اتفاقی می‌افتد؟ امروزه دلوت‌ها و مقام‌های رسمی در کشورهای مختلف به گرمی از شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک و توئیتر به عنوان بخشی از تجربه‌ روزمره خود استقبال می‌کنند.   این کتاب، در بخش دوم توجه خود را به مساله تطبیق سازمانی وزارت‌های امور خارجه با تکنولوژی‌‌های دیجیتال معطوف کرده است. آماندا کلارک، این سوال را مطرح می‌کند که آیا دیپلماسی دیجیتال تنها ارائه دهنده دیجیتال شدن شبکه‌سازی، فعالیت‌های جمع‌آوری اطلاعات و تاثیرگذاری که مدت‌ها به عنوان وظیفه وزارت خارجه تعریف شده‌اند، است یا نشانه‌ای از ظهور مدل بازتر، شبکه‌ای‌تر و گروهی‌تر از دیپلماسی بین‌المللی؟ این فصل را با تمرکز بر اداریه امور خارجی، تجارت و توسعه کانادا و وزارت خارجه بریتانیا و با تکیه بر مفاهیم برگرفته از ادبایت تغییر سیاست تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد.   براساس نتیجه‌گیری آماندا کلارک، استوارت‌ ماری به بررسی شکاف فزاینده‌ای می‌پردازد که میان دفاتر وزارت خارجه پیشرفته و عملیات‌های دیپلماسی‌ دیجیتال در حال ظهور وجود دارد.   اگرچه دیپلماسی دیجیتال در ابتدا از منظر وزارت‌های امور خارجه مورد بحث قرار گرفت، اما ما بررسی این مسئله را که چگونه تکنولوژی‌های دیجیتال کار نهادهای بین‌المللی ار تحت تاثیر قرار می‌دهند، مهم دانستیم و یک فصل را به آن اختصاص دادیم. کارن ال. کوری، مشاور رئیس مجمع کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی، به این بحث می‌پردازد که دیوان کیفری بین‌المللی به نیروی مهمی در دیپلماسی بین‌المللی تبدیل شده است.   جان پلینگ، براساس تجربه خود به عنوان رئیس ارتباطات سفارت سوئد در لندن، پیشرفت حاصل شده در سال‌های اخیر توسط وزارت امور خارجه به سوئد در حوزه دیپلماسی دیجیتال را بررسی می‌کند. این فصل به ابتکاراتی مانند «ابتکار سوئدی برای دیپلماسی دیجیتال و دیپلو ـ هک» از نگاه تجربی می‌پردازد و تاثیرات آن را بر نقش آنها در تطیق سازمانی بررسی می‌کند.   در فصل نهایی، جی.پی. سینگ توصیف می‌کند که چگونه معانی جدید در دیپلماسی در فضای تعاملی شدید ارتباطات ایجاد شده و دیپلمات‌ها و اندیشمندان می‌توانند از چه روش‌هایی برای این معانی استفاده کنند؟ سینگ‌ به این بحث می‌پردازد که این پویایی می‌تواند به شکل مفهومی در مفهوم فراقدرت ارایه شود که درباره تحولات در هویت‌های جمعی بازیگران و منافعشان در فضای تعاملات بین‌المللی صحبت می‌کند.  کتاب «دیپلماسی دیجیتال:‌ نظریه و عمل» نوشته کورنلیو بیولا و مارکوس هلمز به ترجمه رعنا کاظمی مهرآبادی با شمارگان 500 نسخه در 428 صفحه به بهای 39 هزار تومان توسط بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Thu, 15 Jun 2017 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249100/تئوریزه-کردن-ماهیت-دیپلماسی-دیجیتال-نظریه-عمل گیل‌آبادی با دو کتاب جدید در حوزه ارتباطات به کتابفروشی‌ها آمد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249177/گیل-آبادی-دو-کتاب-جدید-حوزه-ارتباطات-کتابفروشی-ها-آمد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) شهرام گیل‌آبادی با دو کتاب «جهان شبکه‌ای شبکه جهانی» نوشته بورلی مَکی، تری تامپسون و «دورنگار ارتباطات، فرهنگ و توسعه» به بازار نشر آمده است.   جهان شبکه‌ای شبکه جهانی کتاب «جهان شبکه‌ای شبکه جهانی: قدرت بازاریابی رسانه‌های اجتماعی» عنوان کتابی است از بورلی مَکی و تری تامپسون که شهرام گیل‌آبادی با همکاری سید رحیم تیموری آن را ترجمه کرده است. بر بستر تحولات فوق در رسانه‌ها، به ویژه پیدایش و تنوع رسانه‌های اجتماعی و نقشی که می‌توانند در کنش‌های انسانی ـ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ـ داشته باشند؛ کتاب حاضر در هفت فصل با تمرکز ویژه بر بازاریابی در رسانه‌های اجتماعی تدوین شده است. در پرتو این هدف کلی گستره‌ای از مفاهیم، اصطلاحات،‌ نگرش‌ها و رهیافت‌های نو در جای‌جای این کتاب تشریح شده است.   فصل اول ضمن پرداختن به فضای کسب‌وکار جهانی، بازاریابی آنی را واکنش و سرمایه‌گذاری بر مبنای چشم‌اندازهای زمانی حال تعریف می‌کند. نویسندگان معتقدند، مدیران اجرایی شرکت‌ها، صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، کارآفرینان، بازاریابان، متخصصان تبلیغات و مصرف‌کنندگان، فعالانه در پی آموزش و اطلاعات دقیق پیرامون به‌اشتراک رسیدن در گفتگوها و چانه‌زنی‌ها و رفع مشکلاتِ بالقوه هستند؛ چرا که جهان برای همیشه تغییر کرده است.   فصل دوم، با طرح این ادعا که شیوه برقراری ما برای همیشه تغییر کرده است، به ارائه تاریخچه شکل‌گیری اینترنت و رسانه‌های اجتماعی می‌پردازد. نویسندگان ضمن ارائه روند گسترش این رسانه‌ها معتقدند، هر برهه زمانی که انسان‌ها توانسته‌اند، به یکدیگر پیوند یابند و ارتباطات آزاد، فراگیر، متعهدانه و روشنگرانه شکل دهند، تحول در ساختارهای اجتماعی ـ اقتصادی روی داده است و زمان معاصر نه تنها از این قاعده مستثنا نیست، بلکه پویایی تحولات و شتاب دگرگونی‌ها تأمل‌برانگیز است. تا جایی که می‌توان گفت، رسانه‌های اجتماعی موفق به ساخت اجتماع از طریق تشکیل حلقه‌های اجتماعی انسانی، شبکه‌های اجتماعی انسانی و در نهایت، هویت‌های انسانی، شده‌اند. یک مفهوم کیفی و بنیادین در این فصل، رایگان بودنِ رسانه‌های اجتماعی‌ست.   فصل سوم به چارچوب‌های بازاریابی گفتگو‌مدار، ارتباطات آنی و رویه‌های گفتگو و تعهد متقابل در رسانه‌های اجتماعی، پیرامون‌ برندها و علائم تجاری می‌پردازد. نویسندگان کتاب معتقدند، گفتگو در مورد برند تجاری، حوزه فعالیت صنعتی و رقبای شما به صورت بی‌وقفه با / بدون مشارکت شما در حال وقوع است. گفتگوها، در اینترنت و پلتفرم‌هایِ اجتماعی در سراسر جهانی، آناً در حال شکل‌گیری هستند. سپس در این فصل، از الگویی با عنوان قاعده گفتگو یاد می‌شود که متشکل از سه عنصر گفتگو، ارتباط و اجتماع است.   فصل چهارم کتاب، استراتژی‌های بازار‌یابی آنی را معرفی می‌کند و معتقد است، قدرت بازاریابی آنی متکی بر فوریت آن برای گوش دادن و واکنش نشان دادن است. همچنین روشی مقرون به صرفه برای رسیدن به مصرف‌کنندگان است. این فصل بر استراتژی‌ها، روش‌ها و ایده‌های خلاقانه بازریابی آنی، متمرکز است. مزیت‌ رقابتی یک شرکت به سوطح عمل باز آن، برای تغییر استراتژی‌های بازاریابی آنی بستگی دارد. این فصل ابتدا استراتژی بازاریابی را نقشه راهی تعریف می‌کند که ظرفیت سازمان را در تمرکز منابع خاص، بر فرصت‌های بزرگ برای به‌دست آوردن مزیت نسبی پایدار یا انتقال ارزش به مشتریان و ذینفعانش، افزایش می‌دهد. سپس نشان می‌دهد که حلقه گمشده بازاریابی اجتماعی، پلتفرم‌های اجتماعیِ رایگان‌ست که نقش آن برقراری گفتگو میان مصرف‌کنندگان و برندها، در مقیاس جهانی‌ست.   اما بدون شک فصل پنجم مهمترین بخش این کتاب و شاکله مفهومی ـ روش شناختی آن است. مخاطب می‌تواند هر یک از داستان‌های موردی این فصل را مطالعه و برحسب علایق و زمینه فعالیت خود از آنها استفاده کند. مهمترین مسئله در این فصل روش‌شناسی آن است. هر داستان موردی با ترکیب‌بندی تاریخ‌های شفاهی، پژوهش آرشیوی و نهایتا خواندن، دیدن و شنیدن روایت هر فرد عموماً با تکنیک‌های مصاحبه‌ای ـ مشاهده‌‌ای شکل می‌گیرد.   فصل ششم به امکان سنجش تأثیرات گفت‌وشنود و نیز تعیین پیامدهای آن می‌پردازد. ذکر این نکته لازم است که توانایی جمع‌آوری داده‌های به روز و تنظیم استراتژی‌ها و کنش‌گری در فضاهای رسانه‌ای، اغلب آنی هستند. بنابراین با روش‌ها و تکنیک‌هایی سروکار داریم که برخلاف پیشمایش، تکنیک گروه متمرکز، و روش دلفی بسیار کم هزینه است و الفبای جدیدی را در پژوهش، نسجش و تحلیل رسانه‌ای، مثلا از طریق مطالعه و روندیابی توییت‌ها، بلاگ‌ها، نظرها، نوشته‌ها و... ایجاد کرده‌اند.   فصل هفتم و پایان کتاب دغدغه‌ فناوری‌های جدید بازاری و مواردی از این دست را دارد که جهانِ انباشته از داده‌های رسانه‌های اجتماعی از قبیلِ اسکن چهره و کنش متقابلِ هولوگرافیک، در دهه‌های آینده چه سمت و سویی خواهد یافت. بازاریابانِ فعال در رسانه‌های اجتماعی آنی نیاز دارند که در مواجهه با تغییرات مداوم ـ که هرگز متوقف نمی‌شوند ـ مانند «جنگجویان آینده» رفتار کنند؛ چرا که پلتفرم‌های اجتماعی شکوفا خواهند شد، افراد به ارتباط با یکدیگر ادامه خواهد داد و زبان تغییر خواهد یافت. کتاب «جهان شبکه‌ای شبکه جهانی: قدرت بازاریابی رسانه‌های اجتماعی» نوشته بورلی مَکی و تری تامپسون با ترجمه شهرام گیل‌آبادی و سید رحیم تیموری با شمارگان سه هزار نسخه در 336 صفحه به بهای 18 هزار تومان از سوی انتشارات سیمای شرق منتشر شده است. دورنگار ارتباطات، فرهنگ و توسعه کتاب «دورنگار ارتباطات، فرهنگ و توسعه» نیز اثر تالیفی مشترک شهرام گیل‌آبادی و سید رحیم تیموری است. در بخشی از مقدمه کتاب می‌خوانیم:‌ «رسانه‌های ارتباطی در نزدیک کردن کنشگران نظام اجتماعی به اهداف توسعه در سطح ملی، محلی و سازمانی ـ نهادی، نقش آگاهی‌بخشنده و همسوکننده ایفا می‌کنند. از یک سوی، دستیابی به هدف‌های توسعه به کارکرد مثبت فناوری‌های ارتباطی و مدیریت کنشی رسانه‌ها پیوند دارد؛ زیرا ابزارهای ارتباط جمعی جزیی از عوامل سازماندهی توسعه به‌شمار می‌آیند، درباره توسعه آگاهی می‌دهد و در جلب همکاری و مشارکت‌های عمومی تأثیر دارند و همچنین، خود به عنوان شاخص توسعه مطرح‌اند. از سوی دیگر، ارتباطات و رسانه‌ها از یک شاهراه اساسی به‌نام تبدیل‌شدن فرهنگ به امر گفتمانی و رسانه‌ای، اهداف توسعه را در سطح سازمانی ـ نهادی محقق می‌کنند و به عناصر فرهنگی نمود یافته در شکبه‌های ارتباطی و مجاری رسانه‌ای در دنیای جهانی شده، عینیت می‌بخشند.» تأکید اصلی بخش اول کتاب بر نقش آگاهی ‌بخش و همسوکننده فرهنگ ـ رسانه‌ها برای نزدیکی ذینفعان و کنشگران نظام اجتماعی و اهداف توسعه در سازمان‌های ارتباط محور است. تحولات نظری حوزه ارتباطاتِ توسعه ار می‌توان برآمده از تحولات در نگرش به ارتباطات از یک سو و نیز تحول در نگرش به مفهوم توسعه از سوی دیگر دانست؛ به‌نحوی که ارتباطات از انتقال یک سویه و نیز تحول در نگرش به مفهوم توسعه از سوی دیگر دانست؛ به نحوی که ارتباطات از انتقال یک سویه و عمومی اطلاعات به تبادل دوسویه واقعی اطلاعات تغییر شکل داده است و قدرت را بین دو طرف ارتباط تقسیم کرده است. همچنین توسعه از برداشت کمی و اقتصادی صرف به سمت تحولی همه جانبه و کیفی، با تأکید بر انسان، فرهنگ، اجتماع و سیاست در کنار امور اقتصادی، فنی و صنعتی گام برداشته و تغییر مسیر داده است و پایداری منابع بشری در طول مدت مدنظر داشته است. شک نیست که چارچوب‌های ارتباطات توسعه در چنین شرایطی دستخوش تغییر می شوند و دورنگاه توسعه در سازمان‌های ارتباط‌محور دچار دگردیسی ماهوی می‌شود. با توجه به ورود نظام اجتماعی کشور به جامعه شبکه‌ای و دانایی‌محور ضروری‌ست که برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری ارتباطی با در نظر گرفتن دورنگاه ارتباطات در صحنه داخلی و جهانی مورد حمایت قرار گیرد و رسانه‌ها بر تعیینِ تراز موفقیت برنامه‌های توسعه نظارت داشته باشند؛ چرا که رسانه‌های جمعی از طریق مداخله در ساختار آگاهی، هم می‌توانند مخاطبان خود را با فرهنگ و توسعه، همنوا و همسو سازند، و هم می‌توانند نسبت به توسعه، ذهنیتی واگرا و دوگانه ایجاد کنند. از سوی دیگر، آن‌چنان که در بخش دوم این کتاب بر آن تاکید شده است؛ برای اتخاذ هر تصمیمی درباره توسعه ارتباطات، توجه به تغییرات فرهنگی حائز اهمیت است. در عصر حاکمیت رسانه‌ها و در دورانی که اطلاعات، محور و مدار تحول و توسعه نظام اجتماعی ست؛ نحوه مدیریت و کاربرد اطلاعات همه جانبه‌های فردی و اجتماعی زندگی را در چنبره قدرت خود قرار داده است. ترسیم دورنگاه ارتباطات و فرهنگ، مستلزم در نظر گرفتن اهمیت و نقش رسانه‌ها و فناروی‌های نوین ارتباطی در ساختار بخشیدن به هویت و رفتار جمعی، عملیاتی کردن اهداف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در توسعه ملی است. همچنین رسانه‌ها در سایه گفتگوی دوسویه با مخاطبان به‌ویژه نخبگان و گروه‌های مرجع به نقدی منصفانه و تفاهم‌آمیز درباره برنامه‌ریزان، امکان می‌بخشند و به نحوی شایسته،‌حصوری فعال و مقتدرانه را در جامعه جهانی تضمین می‌کنند. بدین‌سان فرهنگ‌های معاصر را می‌توان به گونه‌ای فرهنگ‌های رسانه‌ای دانست، زیرا تأثیر رسانه‌ها در زندگی روزمره انسان مدرن انکارناپذیر است. امروزه رسانه‌ها به شناخت و هویت ملی و فرهنگی و به ذوق، سلیقه وس بک زندگی شکل می‌دهند. بنابراین در متن فرهنگ رسانه‌ای شده، پیشرفت و توسعه را با هر تعریفی که در نظر آوریم، پیوندی استوار با فرهنگ و ارتباطات دارد و برقراری این پیوند از رسانه‌ها ساخته است.  کتاب «دورنگار ارتباطات، فرهنگ و توسعه» نوشته شهرام گیل‌آبادی و سید رحیم تیموری با شمارگان سه هزار نسخه در 154 صفحه به بهای 18 هزار تومان از سوی نشر گسترش فرهنگ کتاب در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Thu, 15 Jun 2017 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249177/گیل-آبادی-دو-کتاب-جدید-حوزه-ارتباطات-کتابفروشی-ها-آمد سخنرانی سیاسی در نمایشگاه بین‌المللی کتاب کاراکاس http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249069/سخنرانی-سیاسی-نمایشگاه-بین-المللی-کتاب-کاراکاس به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «آیا انقلاب سوسیالیستی در ایالات متحده امکان‌پذیر است؟» (بحثی ضروری در میان زحمتکشان) تالیف ماری آلیس‌واترز با ترجمه مسعود صابری است. این کتاب حاوی یک مناظره بین‌المللی درباره یکی از حیاتی‌ترین مسائل تاریخ عصر حاضر است: آیا انقلاب سوسیالیستی در ایالات متحده امکان‌پذیر است این ویراست جدید که در سال 2016 منتشر شد، سومین ویراست این کتاب است که انتشارات پاث‌فایندر برای نخستین بار در سال 2008 منتشر کرد. ثمره زندگی فیدل: انقلاب سوسیالیستی کوبا سرمشق آن انقلاب و گام‌های مستدامش به پیش، آیا انقلاب سوسیالیستی در ایالات متحده امکان‌پذیر است؟، مصاف‌های طبقاتی‌یی که در پیش‌اند، غیرقابل اجتنابند، اما اینکه نتیجه چه باشد، بستگی دارد به ما، چشم‌انداز انقلاب در ایالات متحده بحثی ضروری در میان زحمتکشان بخش‌های اصلی کتاب را تشکیل می‌دهند. در مقدمه کتاب آمده است: «ماری -آلیس واترز، نویسنده کتاب، در سال 2007 به ونزوئلا دعوت شده بود تا اولین سخنران یک میزگرد چندروزه باشد که در نمایشگاه بین‌المللی کتاب در کاراکاس برگزار می‌شد. مناظره با آن سخنرانی شروع شد. وی، یکسال بعد، در میان آشفتگی اولیه ناشی از بحران سرمایه‌داری که امروز گریبانگیر جهانیان است، برای ادامه بحث به کاراکاس بازگشت و یک بار دیگر تاکید کرد که آری، انقلاب در ایالات متحده امکانپذیر است... اما، نتیجه نهایی این مبارزات انقلابی، از قبل تعیین شده نیست. اینجاست که شفافیت سیاسی، میزان سازماندهی، تجربه قبلی، انظباط و قابلیت رهبری پرولتری نقش تعیین کننده‌ای خواهد داشت.» کتاب «آیا انقلاب سوسیالیستی در ایالات متحده امکان‌پذیر است؟» بحثی ضروری در میان زحمتکشان تالیف ماری آلیس‌واترز در 112 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 10 هزارتومان از سوی نشر طلایه‌پرسو منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Thu, 15 Jun 2017 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249069/سخنرانی-سیاسی-نمایشگاه-بین-المللی-کتاب-کاراکاس کتاب «مدیریت توحش» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249189/کتاب-مدیریت-توحش-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «مدیریت توحش» که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ترجمه و از سوی انتشارات این پژوهشگاه منتشر شده است، با حضور قدیر نصری، عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی و پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات و تحقیقات استراتژیک خاورمیانه و جلیل بهرام‌‌نیا، پژوهشگر و عضو شورای مرکزی جماعت نقد و بررسی می‌شود.  این کتاب که درواقع «مانیفست» گروه تروریستی داعش به‌شمار می‌آید، توسط «ابوبکر ناجی»، استراتژیست برجسته القاعده، در سال 2004 به چاپ رسیده است. ایده‌هایی که نویسنده در این کتاب ارائه می‌کند تا حدی همان‌هایی است که در عملکرد سازمانی داعش، به‌تمامی به اجرا گذاشته شده است. «تعریف مدیریت توحش و بیان پیشینه تاریخی آن»، «مسیر برپایی دولت اسلامی»، «مهم‌ترین اصول و سیاست‌ها در پیاده‌سازی نقشه عمل»، «مهم‌ترین مشکلات و موانع» و «نتیجه‌گیری» عناوین پنج مبحث اصلی کتاب «مدیریت توحش» است. این برنامه سه‌شنبه 30 خرداد 96 ساعت 11 در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نشانی خیابان ولیعصر، خیابان دمشق برگزار می‌شود. برگزار می‌شود.   ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 12:05:35 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249189/کتاب-مدیریت-توحش-نقد-بررسی-می-شود گفت‌وگو با علی فردوسی در «روشنفکری و عرصه عمومی» http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249066/گفت-وگو-علی-فردوسی-روشنفکری-عرصه-عمومی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «روشنفکری و عرصه عمومی» که به گفت‌وگوی محمد صادقی با دکتر علی فردوسی اختصاص دارد به تازگی از سوی شرکت سهامی انتشار روانه بازار نشر شده است.   این کتاب دربردارنده گفت‌وگوی بلندی است که محمد صادقی (روزنامه‌نگار) با دکتر علی فردوسی (مدیرگروه تاریخ و علوم سیاسی در دانشگاه نتردام دونامور ـ سانفرانسیسکو) انجام داده است. در این گفت‌وگو که در زمان اقامت دکتر فردوسی در تهران (خرداد 1395) به پایان رسیده، موضوع و مفهوم روشنفکری، نسبت میان روشنفکری و سیاست، نقش روشنفکران از دوره مشروطه تا انقلاب 1357 و ... مورد بررسی قرار گرفته است.   در پشت‌جلد کتاب می‌خوانیم: «به نظر من هیچ امری در مورد تعریف روشنفکر اساسی‌تر از نسبت او با عرصه عمومی نیست، چون این عرصه خاستگاه و بستری است که بدون آن مقوله‌ای به نام روشنفکری زمینه‌ای برای تحقق ندارد، درست به همان صورتی که بدون زمین بسکتبال، بدون تخته و سبد و خط‌کشی و قوانین بازی، تصور چیزی هم به نام بازی بسکتبال و بسکتبالیست بسیار دشوار می‌شود. روشنفکری قبل از هر چیزی کنشی است در این عرصه... یعنی روشنفکر برای اینکه کارش را بکند باید مثل یک زنبور عسل دائم بخشی از کوشش‌اش را صرف ساخت و مرمت و تعمیر کندویی بکند که در آن و به‌خاطر آن عمل می‌کند. به‌معنایی این درست همان حوزه‌ای است که به آن میدان کنش دموکراتیک می‌گوییم، حوزه‌ای که در آن انسان به عنوان شهروند شرکت می‌کند.»  کتاب «روشنفکری و عرصه عمومی» که به گفت‌وگوی محمد صادقی با دکتر علی فردوسی اختصاص دارد، با شمارگان هزار و 500 نسخه در 126 صفحه به بهای 75 هزار ریال به همت شرکت سهامی انتشار در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 09:55:22 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249066/گفت-وگو-علی-فردوسی-روشنفکری-عرصه-عمومی شناسایی بازیگران و کنشگران در حیات سیاسی کردهای عراق http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249025/شناسایی-بازیگران-کنشگران-حیات-سیاسی-کردهای-عراق به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «مبارزات شیح احمد بارزانی به روایت اسناد» به کوشش آیت محمدی(کلهر) به انعکاس اسنادی از وزارت امورخارجه و آرشیو ملی ایران از رهبر کردهای عراق اختصاص دارد. مقدمه کتاب سطوری را به معرفی کردهای عراق و به ویژه بارزانی اختصاص داده که در این رابطه می‌خوانیم: «کردهای عراق همچون کردهای ترکیه علاوه بر گویش کرمانجی، به گویش‌های سورانی، بادیانی و کلهری زبان کردی نیز تکلم می‌کنند. قبیله بارزانی از مهم‌ترین قبایل کرد است که در شهر بارزان، ناحیه قدیمی حکاری واقع در شمال عراق مستقر است. این قبیله به چهار تیره مَ‌زوری، بَروژی، دوله‌مَری و شیروانی تقسیم می‌شود. بارزانی‌ها از اهل‌تسنن بوده و شافعی مذهب‌اند و به گویش کردی با لهجه کرمانجی تکلم می‌کنند.»(ص9)   درباره شیخ‌احمد بارزانی در چند جمله آمده است: «یکی از رهبران ایلی و معنوی ایل بارزان، شیخ‌احمد بارزانی است که پس از برادرش «شیخ عبدالسلام» که عَلَم طغیان علیه دولت مرکزی عراق را بدست گرفت. وی از جایگاه خاصی در بین پیروان و مردمان ایل خود برخوردار بود، به ط.ری که او را ناجی خود قلمداد می‌کردند.»(ص11)   مولف در شرح اسناد گنجانده شده در کتاب آورده است: «اسناد گردآوری شده بیان‌کننده واقعیت‌های موجود پیرامون مبارزات شیخ‌احمد بارزانی علیه انگلیس و عراقی‌ها و حتی ترکیه است. گزارش‌هایی که بیانگر شرایط و وضعیت فضای سیاسی حاکم بر منطقه بوده است. در واقع اسناد می‌تواند رفتار بازیگران و کنشگران مختلف در ارتباط با مبارزات و شیخ‌احمد بارزانی ارایه کند و نقش روشنی در انتقال داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز آن دوره تاریخی مدنظر را در اختیار قرار دهد.»(ص13)   همچنین در بیان جزئیات اسناد به کار رفته در کتاب مبارزات شیح احمد بارزانی به روایت اسناد می‌خوانیم: «استفاده از اسناد مکتوب تاریخی موجود در این پژوهش، ما را با مسائلی چون: نوع نگرش دولتمردان عراق، ترکیه، ایران و انگلستان به قضیه شیخ‌احمد، رفتار و نوع نگرش رهبران ایلات و عشایر کرد موافق و مخالف شیخ بارزان، اهداف و قیام و جنبش بارزانی، شناسایی بازیگران و کنشگران این برهه تاریخی از حیات سیاسی کردها به ویژه کردهای کردستان عراق و... آشنا می‌کند.»(ص14) کتاب «مبارزات شیح احمد بارزانی به روایت اسناد» گردآوری آیت محمدی(کلهر) در 700 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 50هزار تومان از سوی انتشارات آریوحان به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 09:36:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249025/شناسایی-بازیگران-کنشگران-حیات-سیاسی-کردهای-عراق دیدگاه آگوستین و ملاصدرا درباره عدل‌الهی و مسئله شرّ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249152/دیدگاه-آگوستین-ملاصدرا-درباره-عدل-الهی-مسئله-شر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «عدل‌الهی و مسئله شرّ: دیدگاه آگوستین و ملاصدرا» نوشته سجاد زنگنه تبار از سوی نشر پیام دیگر منتشر شده است.   تحقیق و پژوهش درباره آراء و افکار متفکران مسلمان و غیرمسلمان درباره موضوعات مهم ضروری به نظر می‌رسد. مباحث تطبیقی میان اندیشمندان دینی می‌تواند روشن‌کننده بحث شناخت و معرفت دینی باشد و از این طریق، می‌توان راه گفتگو میان ارباب معرفت را گشود بدون تردید آشنایی با رویکردهای گوناگون خداشناسی، بخصوص بررسی مسأله عدل الهی و شر که از مسائل مهم کلامی ـ فلسفی بوده و یکی از راه‌های افزایش توان و تفکر و تعقل علاقمندن به این حوزه می‌باشد. این پژوهش که برای نیل به هدف فوق به بررسی مقایسه دیدگاه آگوستین و ملاصدرا در باب عدل الهی و مسأله شر می‌پردازد. این کتاب در چهار فصل تدوین شده در این فصل به بیان طرح مسأله تحقیق، ضرورت، پژوهش در باب عدل الهی و ارائه سوالات و اهدافی که باعث این پژوهش شده پرداخته شده و در ادامه ضمن ارائه تعریف‌های متعدد از عدل و پیشینه و ادبیات تحقیق در این موضوع بیان شده است. عدل الهی یکی از محوری‌ترین مسائل فلسفی و علی‌الخصوص الهیاتی ـ کلامی است، که اصل تعریف و جوانب مختلف مرتبط با آن بخش عمده‌ای از تفکرات و آثار فیلسوفان الهی و غیرالهی را به خود اختصاص داده، که تفسیرها و تعبیرهای متفاوتی از آن، پیش روی اهل فکر و نظر قرار گرفته است. مساله عدل الهی، رابطه آن با حکمت، علم مطلق، قدرت مطلق و خیریت خدا، شر، رنج و نیز رابطه عدل الهی با گناه و فلسفه وجودی شیطان همچنین مفهوم عدل و جایگاه در مقام تکوین و تشریع و ... نمود بارزتری در میان داشته و حتی فیلسوفان هر مکتبی در مورد هر یک از اجزاء این گفتمان فکری تفسیرها و آراء متفاوتی ارائه کرده‌اند. مسأله عدل الهی و جنبه‌های گوناگون آن از سوی اندیشمندان و فیلسوفان مسیحی و اسلامی، براساس بنیان‌های فکری خاص هر یک از آن‌ها مورد مطالعه و بررسی محققانه قرار گرفته است، که افکار بلندی در این تتبع و تلاش علمی به جامعه بشری و دوستداران تفکر هدیه شده است. در میان متألهان و فیلسوفان مسیحی قدیس آگوستین (ق4م) از تاثیرگذارترین دانشمندان در فرهنگ غرب و از شکل‌دهندگان اصلی سنت مسیحی غرب (کاتولیک و پروتستان) است (ایلخانی، 1386، ص 86). وی الهی‌دان و فیلسوفی است، که فهم سیر تفکرات فلسفی مسیحی در قرون وسط و نیز در کل سیر فلسفی غرب بدون فهم و تعمق و بررسی آثار وی امکان‌پذیر نمی‌باشد. چنان‌که اندیشمندان بزرگی همچون قدیس آنسلم، توماس آکویناس و ... به شرح آراء او پرداخته و از آن بهره برده‌اند. در میان فیلسوفان مسلمان نیز صدرالمتألهین ملاصدرا شیرازی ستاره‌ای بی‌بدیل و نظریه‌پردازی توانمند است، که همه ابعاد فلسفه را با ذهن و روش خود کنکاش کرده و افکاری کم‌نظیر و گاه بی‌نظیر را به عالم فلسفه ارائه کرده است. از جمله مسائل مهمی که افکار این دو اندیشمند را به خود مشغول کرده و موجب شده آنها در این مورد نظریه‌پردازی کرده‌اند، عدل الهی و مسأله شر است؛ لذا مساله اصلی این پژوهش بررسی عدل الهی و مسأله شر از دیدگاه آن دو و مقایسه وجوه اختلاف و اشتراک آراء آنها در این باره است.   این نوشتار ناظر به بررسی دیدگاه دو متفکر، متکلم و فیلسوف بزرگ عالم مسیحیت و اسلام، آگوستین و ملاصدرا در باب عدل الهی و تبیین مسئله شر است. مسئله اصلی این اثر آن است که خداوندی که دارای صفاتی همچون خیر محض، حکمت، قدرت و علم مطلق است چرا در عالم، شر را روا می‌دارد؟ یا راز تفاوت‌ها و نابرابری‌های میان موجودات عالم در چیست؟ هدف از نگارش این کتاب، کشف و ارائه تبیین عدل الهی و توجیه شرور از نظر قدیس آگوستین و ملاصرا شیرازی است. از بررسی نظرات این دو متفکر دانسته می‌شود که آگوستین پس از بیان صفات الهی و عدمی و نسبی دانستن شرور و بازگشت شرور به انسان و فرشتگان به تبیین عدل الهی پرداخته است. ملاصدرا نیز با عدم‌الخیر و نسبی دانستن شرور، کثرت خیرات در برابر قلت شرور، لازم خیرات بودن شرور در عالم و بازگشت شرور به اعیان ثابته و حکیمانه و احسن دانستن نظام عالم، به تبیین صفات الهی از جمله عدل الهی و توجیه شرور پردخته است. نکته پایانی که لازم است بیان شود این است که هر دو اندیشمند خداوند را از منشأ شرور بودن مبرا دانسته‌اند. کتاب «عدل‌الهی و مسئله شرّ: دیدگاه آگوستین و ملاصدرا» نوشته سجاد زنگنه تبار با شمارگان هزار نسخه در 170 صفحه به بهای 20 هزار تومان توسط نشر پیام دیگر به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 09:23:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249152/دیدگاه-آگوستین-ملاصدرا-درباره-عدل-الهی-مسئله-شر جان فریدمن خالق «شورشی‌ها» درگذشت http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249173/جان-فریدمن-خالق-شورشی-ها-درگذشت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) سایت دانشکده UCLA اعلام کرد، جان فریدمن در سن 91 سالگی طی یک دوره بیماری درگذشت. وی رئیس دپارتمان برنامه‌ریزی شهری این دانشگاه بود. وی در سال 1926 میلادی در شهر وین متولد شد. در جوانی به مذهب یهود تعلق داشت ولی بعدها توانست از بند دین و اعتقادات مذهبی رهایی پیدا کند. پس از جنگ جهانی دوم به همره خانواده به امریکا عزیمت کرد. پدرش رابرت فریدمن مورخ، فیلسوف و دین‌شناس بزرگی بود که در دانشگاه ایالتی میشیگان غربی در کالاماتزو آمریکا تدریس می‌کرد. در ادامه قسمتی از فصل آخر کتاب چشم انداز شهرها از زبان جان فریدمن آورده شده است: «بیش از 50 سال را در برنامه‌ریزی به عنوان دانشجو، معلم و شاغل صرف کرده‌ام و با نزدیک شدن هفتادمین سال از عمرم نگاهی گذرا به آنچه که در طول این سال‌ها انجام داده‌ام را مفید فایده احساس می‌کنم.» آثار منتشره وی در چهار زمینه مجزا و در عین حال هم پوشان شامل برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای، خط مشی و مطالعات شهر نشینی(شهرگرایی، شهرسازی)، توسعه اقتصادی اجتماعی و تئوری برنامه‌ریزی است. از وی همچنین به فارسی دو کتاب شورشی‌ها و برنامه‌ریزی در حوزه‌ عمومی منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 09:14:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/249173/جان-فریدمن-خالق-شورشی-ها-درگذشت خوانش شریعتی از سارتر با نگاه فرانتس فانون http://www.ibna.ir/fa/doc/note/248817/خوانش-شریعتی-سارتر-نگاه-فرانتس-فانون خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- سید جواد میری، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: یکی از نکات بسیار مهم در فهم دستگاه شریعتی این است که بدانیم پرسش او چه بوده است؟ شریعتی صاحب 36 جلد کتاب است که وقتی به عناوین آنها نگاه می‌کنیم گویای بسیاری از مسایل و دغدغه‌های ذهنی اوست. آثار شریعتی شامل نامه‌ها، گفتگوهای تنهایی، اسلام‌شناسی، روش شناخت اسلام، مذهب علیه مذهب، تاریخ و شناخت ادیان جهان، مجموعه آثار نیایش، هبوط در کویر، ما و اقبال و ... است. همانگونه که خود شریعتی نیز بیان کرده می‌توان این آثار را در سه‌دسته کویریات، اسلامیات و اجتماعیات تقسیم‌بندی کرد، اگرچه من این تقسیم‌بندی را دچار اشکال می‌بینم اما به‌هرحال باید گفت که آثار شریعتی در پاسخ به نیازهای جامعه ایران در دهه 40 و 50 نگاشته شده است. برخی از آثار وی به مسایل ژئوپلیتیک و وضعیت ایدئولوژی جهان در بین سال‌های 40، 50، 60، 70 و تا اواخر دهه قرن بیستم است. در این برهه زمانی جهان در وضعیت جنگ سرد قرار داشته و از یک سو ایدئولوژی سوسیالیسم و از سوی دیگر لیبرالیسم حاکم بوده است. در شیوه اقتصادی نیز سوسیالیسم و کاپیتالیسم مطرح است و تمام کشورها و تمدن‌ها در شرق خودشان را بر اساس این دو قطب تعریف می‌کنند، بنابراین مدیریت منابع اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی و ... یا براساس سوسیالیسم است یا براساس کاپیتالیسم که شاقول سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و فرهنگی در جهان غرب است. البته در این میان کشورهایی هم وجود داشتند که سعی کردند از زیر سیطره شرق و غرب خودشان را بیرون بکشند که از آن جمله می‌توان به کشورهای عدم تعهد اشاره کرد. همچنین برخی از کشورهای دیگر مانند ایران و جهان اسلام را داریم که روشنفکران آن سعی می‌کنند در برابر ایدئولوژی سوسیالیسم و لیبرالیسم راه‌حل سومی را ایجاد کنند و لذا آثار شریعتی پاسخی به این نوع رویکرد است. البته برخی از آثار وی شاید از منظر تاریخی نیز مورد توجه باشد. وقتی کویریات او را مشاهده می‌کنیم با این سوال مواجه می‌شویم که نگاه‌های کلان شریعتی در فلسفه تاریخ چیست؟ فلسفه انسان و وجود آن چیست؟ جامعه مطلوب چگونه شکل می‌گیرد؟ اینها موضوعاتی هستند که انقضا ندارد و چه موافق و چه مخالف شریعتی باشیم همواره این موضوعات دغدغه‌های جهان تمدنی بوده و تا زمانی که انسان با مسایل چون ظلم، ستم، نابرابری، بی‌عدالتی، جنگ و دغدغه انسان‌ برای بهبود زیستن وجود داشته باشد به آثار شریعتی در این حوزه نیازمندیم. البته ممکن است هر متفکری نظام فکری خودش را در ذهنش متصور شود که مثلاً من در این حوزه به‌گونه‌ای می‌اندیشم و در حوزه دیگر به نوع دیگری فکر می‌کنم، بنابراین هر متفکری حق دارد آثار خودش را طبقه‌بندی کند اما وقتی ما به سراغ بازخوانی آثار یک متفکر می‌رویم قرار نیست همان حرف‌های خودش را بازتولید کنیم بلکه زمان آن است که از کلیشه‌هایی که خود شریعتی و یا پیروان و مریدان فکری او و حتی نوشریعتی‌ها ایجاد کرده‌اند عبور کنیم و قرار نیست همانگونه که نظام فکری شریعتی توسط خودش پی‌ریزی شده آن را بازخوانی کنیم. ما باید این پرسش را مطرح کنیم که دغدغه محوری شریعتی چه بوده است؟ آیا وقتی سوره روم را تفسیر می‌کرده در سنت تفسیر شیعی همانگونه که علامه طباطبایی تفسیر کرده قرار داشته یا خودش را مفسر قرآن در نظر گرفته است؟ همچنین اگر نهج‌البلاغه را تفسیر کرده از منظر افرادی چون سیدجعفر شهیدی این اقدام را انجام داده یا دغدغه دیگری داشته است؟ این سوالات همه نیازمند پاسخگویی است و برای فهم بهتر شریعتی باید منظومه فکری او را بازخوانی کنیم. یکی دیگر از مسایلی که در این باره قابل توجه است بازخوانی رابطه شریعتی با سارتر است. چرا شریعتی به سارتر مراجعه می‌کند؟ در منظومه فکری او چه مولفه‌هایی هست که شریعتی از آن برای بیان دغدغه خودش استفاده می‌کند؟ سارتر بین وجود و ماهیت تمایز قایل می‌شود و آن را به‌مثابه ابزاری قدرتمند می‌بیند. او این را در چارچوب وجودی انسان در نظر می‌گیرد اما شریعتی وقتی سارتر را می‌خواند با نگاه فرانتس فانون و تحت تاثیر او به سارتر می‌پردازد. در واقع خوانش شریعتی از سارتر فانونی است و سعی می‌کند به‌عنوان یک فیلسوف دستگاه فلسفه سارتر را بازخوانی کند و ببیند دغدغه او چه بوده است. فانون به‌دنبال پاسخ این سوال بوده که چه عاملی باعث شده انسان‌ها و جوامع غیرغربی مقهور قدرت فرهنگ غربی شوند. به‌عبارت دیگر استعمار و کلونیالیسم چه بلایی بر سر فرهنگ غیرغربی آورده است. فانون در پاسخ می‌گوید علت اینکه جامعه‌های غیرغربی نمی‌توانند از سیطره اروپا بیرون بیایند به این دلیل است که فرهنگ‌زدایی شدند. شریعتی می‌فهمد که فانون قرائتش از سارتر و مفهوم وجود ماهیت چنان قدرتی دارد که می‌تواند از آن در جامعه‌شناسی خود استفاده کند و برهمین اساس می‌گوید ما نمی‌توانیم از یوغ استعمار و فرهنگی غربی خارج شویم چون دیگر وجودی نداریم و از هویت تاریخی تهی شدیم. به‌عبارت دیگر تبدیل به یک اگزیستانس شدیم و به همین دلیل تاریخ ما ماهیت خودش را از دست داده و نقش و نگاری ندارد و این فرهنگ‌های غربی هستند که نقش و نگار را در مواجهه 200 ساله ما با اروپا در ساحت‌های مختلف برای ما رقم زدند. سارتر می‌گوید: انسان تنها موجودی است که وجودش بر ماهیتش رجحان دارد. به گفته شریعتی نیز استعمار باعث شده آن چیزی که ماهیت ما بوده دچار گسست شود و امروز فرهنگ ما وجودهایی هستند که هیچ چیزی از خودشان ندارند و ارتباطشان با گذشته قطع شده و اگر تلاش کنیم ماهیتی داشته باشند آن را تحت سیطره غرب پیدا می‌کنند که اروپاییان برای آنها ترسیم کرده‌اند و اینجاست که پدیده الیناسیون و شبیه‌سازی مطرح می‌شود.   پس وقتی می‌خواهیم شریعتی را بخوانیم باید این پرسش را طرح کنیم که سنت شریعتی چه سنتی است؟ کسانی که در ایران درباره شریعتی سخن می‌گویند اغلب به او توجه نمی‌کنند و کسانی که او را تقبیح می‌کنند اغلب از متن شریعتی خوانشی ندارند البته من در این جا بین مفهوم خواندن و خوانش تمایز قایل هستم به این معنی که خواندن به معنای ژورنالیستی مطالعه کردن یک اثر است اما خوانش به معنای درک مفاهیم، چارچوب‌های ذهنی و دستگاه فکری یک متفکر است. به هر حال ما باید سنت فکری شریعتی را مفهوم‌سازی کنیم و گفتمان شریعتی را از وضعیت خصم و محب نجات دهیم و شریعتی را با گفتمان آکادمیک درک کنیم.   در دو ـ سه ساله اخیر هجمه‌های عظیمی از سوی نشریات و مجلاتی چون مهرنامه به شریعتی وارد شده و سعی شده به روش‌های مختلف شریعتی پدر بنیادگرایی و خشونت در ایران و جهان اسلام معرفی شود. برخی از آنها آنقدر پیش رفتند که او را پدر داعش می‌دانند در حالی که شیوه داعش خشونت کور و بی‌محابا در برابر انسان است. آنها می‌گویند چون شریعتی از بازگشت به خویشتن سخن می‌گوید پس با داعش ارتباط فکری دارد در حالی که باید بدانیم سلفی‌ها و بنیانگذاران آن چون رشیدرضا، سیدقطب، بینانگذاران القاعده و ... از تفکر شریعتی جدا هستند و تا زمانی که گرفتار دوقطبی خصم و حب درباره شریعتی هستیم نمی‌توانیم خوانش درستی از آن داشته باشیم. ما باید در ادبیات محاوره‌ای بین بازگشت و برگشت تمایز قائل شویم؛ در ادبیات شریعتی بازگشت به‌معنای دوباره یافتن است بدین معنی که بتوانیم سوژه ایرانی را مبتنی بر خودآگاهی از گذشته‌اش دوباره پیدا کنیم و نسبت آن را با سنت، معاصرت، خویشتن و ... بسنجیم. این در حالی است که دریافت سلفی‌ها از برگشت به خویشتن به معنای شیوه زیست مانند تابعین در صدر اسلام است. یعنی اگر در ابتدای اسلام مسواک نمی‌زدند امروز هم باید بر همین اساس عمل کرد. اگر شریعتی در منظومه فکری خود صحبت از بازگشت به خویشتن در بستر معاصرت می‌کند باید ببینیم ریشه فکری او به کجا می‌رسد. برخی می‌گویند سیدجمال، محمد عبده، رشیدرضا، سیدقطب و... کسانی هستند که تفکر شریعتی از آنها گرفته شده البته در این باره خلط معرفتی صورت گرفته است چرا که شریعتی در کتاب «ما و اقبال» نشان می‌دهد ریشه فکری اصلاحات و اصلاح‌گری دینی و مبارزه با خرافات چه شجره‌ای دارد لذا ریشه تفکر شریعتی به سیدجمال می‌رسد اما این موضوع مغفول واقع شده که شاگرد خلف سیدجمال، رشیدرضا و محمد عبده نیست بلکه علامه اقبال لاهوری است که مولفه‌های فکری‌اش حکمت، فلسفه، عرفان، فهم معاصرت و فهم شیوه عصری در مواجهه با متون و سنت است. در اینجا می‌بینیم که شریعتی را اگر بخواهیم در چارچوب اصلاح دینی قرار دهیم باید به اقبال و سیدجمال برسیم. پس این موضوع که او را متهم به بنیادگرایی می‌کنند درست نیست. از سوی دیگر عده‌ای شریعتی را به ستیز با هویت ملی و ایرانیت متهم می‌کند در حالی که او رویکرد ممتازی نسبت به این موضوع دارد و خودش را وامدار حرکت جبهه ملی مصدق می‌داند. به‌عبارتی شریعتی خودش را مصدقی می‌داند و مصدق نیز به مثابه متفکری است که رویکرد ممتازی نسبت به رابطه ملیت و اسلامیت داشته و لذا از این منظر نمی‌توان شریعتی را ضد هویت ملی و ایرانی تعریف کرد. برخی نیز تحت تاثیر هانری کربن که می‌گوید تشیع ایرانی است می‌خواهند ایرانیت را مقابل اسلام قرار دهند در حالی که شریعتی با قرائتی که مرحوم مطهری در کتاب «خدمات متقابل ایران و اسلام» دارد احساس نزدیکی می‌کند و می‌گوید حکومت ایرانی چگونه در قالب شیعی و اسلامی شکل گرفته و نمی‌توان این هویت را بدون هویت اسلامی تصور کرد. اگر این هویت‌ها را به‌صورت هویت‌های مرگبار روبه‌رو هم قرار دهیم نتیجه آن چیزی می‌شود که امروز می‌بینیم.   حال اهمیت شریعتی امروز برای ما چیست؟ مسایلی که امروز در جامعه اسلام مطرح است هنوز حل نشده بدین معنی که هویت‌های مرگبار در مقابل هم قرار گرفتند و امروز پرسش‌هایی که شریعتی درباره آنها فکر کرده مانند رابطه اسلامیت و ایرانیت، شیوه حاکمیت مطلوب و ارایه راه‌حل درباره آنها و ... می‌تواند برای ما راه‌گشا باشد. اگرچه ما نیازمند بازخوانی انتقادی از او نیز هستیم. نوع نگاه شریعتی به انسان و وجود در کویریات و مسایلی چون هبوط انسان و وجود آن می‌تواند برای ما حایز اهمیت باشد اگرچه شریعتی را فیلسوف نمی‌دانند اما اگر فلسفه وجودی او را نگاه کنیم می‌بینیم که او یکی از متفکرانی است که در حوزه وجودی در کنار آراء و نظرات متفکرانی چون مارکوزه، اریک فرون، هایدگر، سارتر و ... قرار می‌گیرد. عرفانی که شریعتی از او سخن می‌گوید و شیوه قرائتش متاثر از عین‌القضات همدانی و حلاج است که می‌تواند مورد بازخوانی قرار بگیرد.   شریعتی در آینده تفکر ما از این منظر جا دارد و اگر او را بخواهیم از منظر فلسفه سیاسی نقد کنیم جای کار وجود دارد اما از منظر انسان‌شناسی فلسفی هنوز قابلیت‌های بسیاری در سخنان او وجود دارد که می‌توان آن را در محتوای جهانی مطرح و مورد مطالعه قرار داد. شریعتی در دو جلدی تاریخ و شناخت ادیان رویکردی به ماهیت عرفانی جهان از جمله هندوئیسم، بودائیسم و ... دارد. او وقتی مکاتب مختلف عرفانی را بررسی می‌کند نوع نگاه خاصی را درباره عرفان بیان می‌کند که خاص اوست بدین معنی که شریعتی عرفان را نهاد تصوف نمی‌داند بلکه آن را شیوه‌ای از تفکر مطرح می‌کند که می‌تواند در دنیای فلسفی آسیا و جهان مورد توجه قرار گیرد چرا که اکنون هویت‌های مرگبار مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند و این بدان معنی است که افراطی‌گری مبتنی بر این شده که عقل تعطیل شده و نقل به جای آن حاکم شده است. اگر نقل در خدمت عقل و عشق در بیاید این معادله به هم می‌خورد و آنگاه می‌توان از پایان خشونت و افراطی‌گری سخن گفت. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 08:15:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/248817/خوانش-شریعتی-سارتر-نگاه-فرانتس-فانون اولین همایش «نقد متون و کتب علوم انسانی» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249162/اولین-همایش-نقد-متون-کتب-علوم-انسانی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اولین همایش «نقد متون و کتب علوم انسانی» را برگزار می‌کند.   این همایش همراه با بازشناسی دو دهه فعالیت‌های شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی فرصتی برای توسعه فرهنگ نقد متون و کتب علوم انسانی و ترویج گفتمان انتقادی در جامعه علمی کشور است. محورهای این همایش شامل مبانی نقد (مبانی نظری و اصول نقد علمی ، نقد و نظریه پردازی)؛ روش نقد (روش شناسی نقد علمی، آداب و فرهنگ نقد)؛ تجارب حرفه‌ای نقد (نقد منابع درسی و تخصصی جدید در قلمرو علوم انسانی؛ نقدهای اثربخش و گفتمان ساز در حوزه های مختلف علوم انسانی؛ وضعیت نقد متون و کتب علوم انسانی دانشگاهی؛ جایگاه و وضعیت نقد در ایران و سایر کشورهای جهان؛ موانع فرهنگی و اجتماعی نقد علمی، و نقد متون درسی معروف جهانی) و چشم‌انداز نقد مطلوب (نقد، نوآوری و تولید علمی، اخلاق و انصاف در نقد علمی، رویکردها و راهکارها نقد علمی، و راهکارهای ارتقای سطح اثربخشی نقد) است. این همایش ۳۰ آذر ماه ۱۳۹۶ برگزار می‌شود و مهلت ارسال مقالات ۱۰ مهرماه سال ۱۳۹۶ است. همچنین این همایش در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) به ثبت رسیده است. علاقه‌مندان برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانند به نشانی اینترنتی http://shmoton.ir/۴۹۱۸.html مراجعه کنند. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 07:58:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/249162/اولین-همایش-نقد-متون-کتب-علوم-انسانی-برگزار-می-شود خاطرات سیاحان ژاپنی از روزه‌داری ایرانیان در دوره قاجار و صفویه http://www.ibna.ir/fa/doc/report/248952/خاطرات-سیاحان-ژاپنی-روزه-داری-ایرانیان-دوره-قاجار-صفویه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- جهانگردانی که در عصر صفوی و قاجار به خاک ایران قدم نهادند، مکتوبات ارزشمندی از خود با عنوان سفرنامه به یادگار گذاشته‌اند که اطلاعات بسیاری درباره اوضاع و احوال سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایرانیان را در خود گنجانده است. بخش جالب توجه نوشته‌های آنان درباره فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان در اعصار مختلف است. باتوجه به اهیمت ماه رمضان برای ایرانیان این سیاحان نگاه خاصی به آداب و رسوم و مناسک این ماه نزد ایرانیان داشته‌اند که در این گزارش به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم. یوشیدا ماساهارو و نوبویوشی فوروکاوا، دو جهانگرد ژاپنی بودند که در دوره قاجار و البته در فواصل مختلف به ایران آمدند و در سفرنامه‌های خود اشارات جالبی به ماه رمضان در این دوره کرده‎‌اند.   حال و هوای رمضان عصر قاجار به روایت فوروکاوا   نوبویوشی فوروکاوا، ژاپنی دیگری است که در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار به ایران سفر کرد. سفرنامه او سومین سفرنامه‌ ژاپنی است که به فارسی ترجمه شده است. سفرنامه‌ وی نوعی دانشنامه‌ است که از مسائل مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، کشاورزی، ادبیات، فرهنگ و هنر، سخن به میان آورده است. او علاوه بر بررسی مسائل نظامی ایران، به هنر و ادبیات و آداب و رسوم این مردم نیز پرداخته و نکته‌های جذابی را در لابه‌لای مطالب خود آورده که سفرنامه را جذاب و خواندنی کرده است. او اشاره کوتاهی نیز به ایام روزه‌داری ایرانیان دارد و درباره آن چنین می‌نویسد: «از اعیـاد دینی، عیـد پایان ماه رمضان است که آن را فصل روزه می‌گوینـد، و ماه نهم سال در تقویم اسـلامی است. در این ماه بود که[به تصـریح کتاب مقدس مسـلمانان] قرآن برحضـرت محمد نازل شد. در این ماه که رمضان خوانده می‌شود، مردم همه در روز می‌خوابند و هنگام عصر بلند می‌شوند. هر روز غروب در مرکزشهر توپ می‌اندازند تا هنگام افطار را خبر بدهند. مردم به شنیدن صـداي توپ از خواب برمی‌خیزنـد و غذا می‌خورند و سـپس به تلاوت قرآن و خواندن نماز می‌پردازند. در نیمه شب دوباره غذا می‌خورند و شب را به روز می‌رسانند، و با دمیدن  سپیده صبح دوباره می‌خوابند. زندگی آن‌ها در سراسر این ماه بر این روال است. بـا سـرآمدن فصـل روزه‌داري، مردم همه جمع می‌شوند و گویا به مـدت سه روز ضـیافت دارند و شراب می‌نوشند و گوشت می‌خورنـد. خیـال می‌کنم که هرچنـد که شـراب نوشیدن در اسلام سخت منع شده است، اما در این مواقع مجاز می‌شود و آنها خود را سزاوار ملامت نمی‌دانند.»   ماه روزه‌داری از نگاه فرستاده ژاپن یوشیدا ماساهارو و گروه همراهش در نیمه دوم قرن 19 میلادی و در زمان ناصرالدین شاه قاجار،  به‌عنوان اولین فرستادگان کشور ژاپن به ایران آمدند. آنها بیش از 6 ماه در ایران به سیاحت گذراندند و اطلاعات تاریخی  ارزشمندی را در کتابی با عنوان «سفرنامه یوشیدا ماساهارو» گردآورد. سفرنامه یوشیدا تنها گویای زندگی باشکوه بزرگان و حاکمان و درباریان نیست و در جای‌جای آن گزارشات جالبی از چگونگی زندگی ساده و عامه مردم به چشم می‌خورد. او در بخشی از سفرنامه خود اشاره کوتاهی به ماه رمضان می‌کند و در این‌باره می‌نویسد: «در روزهایی که ما در شیراز بودیم، ماه رمضان آمد. در این وقت سال اگر شتابان به تهران می‌رفتیم شاید که نمی‌توانستیم با مقام‌های ایرانی ملاقات کنیم و دشواری پیدا می‌کردیم. این بود که در رفتن به تهران شتاب نکردیم. دیدیم که این وقفه ناگریز فرصت خوبی است که سر فرصت  نگاهی به تخت جمشید بکنیم، و بهتر دانستیم که طوری برویم که اواخر ماه رمضان در تهران باشیم. ماه روزه اسلامی را فارسی زبانان «رمضان» می‌گویند. هرسال تقویم اسلامی 365 روز دارد. این تقویم کبیسه ندارد، و رمضان ماه ششم سال است. هر شصت سال یکبار رمضان به زمستان می‌افتد. طول ماه رمضان 30 روز است. در این ماه، ایرانی‌ها در مدت روز فقط به نماز و نیایش پروردگار  می‌پردازند و از رفت و آمد و معاشرت با دوستان پرهیز می‌کنند، چیزی نمی‌خورند و وقتشان را یکسره وقف عبادت می‌کنند. اما خیال می‌کنم که در شب می‌توانند غذای سبک و ساده مانند کایو بخورند، چون اگر سی روز رمضان را سراسر روزه نگه دارند، زنده نمی‌مانند. در یک ماه رمضان در ایران همه خانه‌ها در به روی دیگران می‌بندند و دکان‌ها هم بسته است. نمای شهر در این ماه به «چو_این» یا ایام مصیبت در ژاپن مانند بود.»   رمضان به سبک صفوی پیترو دلاواله، سیاح ایتالیایی بود که در عصر صفویه قدم به خاک ایران‌زمین گذاشت و شرح کاملی از خاطرات، مشاهدات و یافته‌های خود از ایران عصر صفوی را در سفرنامه مشهور خود گنجاند. دلاواله در این سفرنامه ضمن پرداختن به وضعیت سیاسی این عصر نگاه ویژه‌ای نیز به اوضاع فرهنگی و آداب و رسوم ایرانیان در ایام مختلف دارد. یکی از این آداب و رسوم‌ها به ماه رمضان برمی‌گردد که این سیاح ایتالیایی درباره آن چنین می‌نویسد: «روز بیست و یکم ماه رمضان هر سال، از طرف مردم، به مناسبت شهادت علی (ع) رهبر بزرگ و مورد احترام شیعیان انجام می‌گیرد... در این روز دو دسته مهم، که هر کدام نماینده یک قسمت شهر هستند، به راه می‌افتند و تعداد زیادی از سران و بزرگان کشور نیز در دسته مورد علاقه خود شرکت می‌کنند و در این کار بر یکدیگر سبقت می‌گیرند؛ حتی اگر خود شاه نیز در اصفهان باشد؛ به انتخاب خود، با یکی از دسته‌ها که بیشتر طرف توجه او باشد، همراهی می‌کند. جلوی هر دسته، چند اسب که طبق رسوم محل، آراسته به زینت فراوان هستند، حرکت می‌کنند و وی زین آنان تیر و کمان و شمشیر و سپر و عمامه‌ای قرار دارد، که گفته می‌شود ماترک علی است. بعد از آن پیادگانی بیرق و علم‌های متعدد و بزرگی را که دور تا دور آن، با نوارهایی زینت شده است، به زحمت، به دوش می‌کشند. تیغه علم‌ها در زیر وزن سر آنها چنان خم شده، که صورت کمان بزرگی را پیا کرده است و ظاهرا این اشیا نیز نماینده سلاح‌های علی هستند؛ ولی البته این استنباط شخصی من است، و هنوز چیزی در این باره از خود انان نشنیده‌ام. بعد از این‌ها تابوت یا تابوت‌های پوشیده به مخمل سیاه را بر دوش می‌کشند و ظاهرا این‌ها نشانی از تابوت علی (ع) است. روی تابوت‌ها مجموعه‌ای از سلاح‌های مختلف تعرضی و تدافعی و پرهای رنگین قرار داده‌اند و دور تا دور آنها عده زیادی راه می‌روند و نوحه می‌خوانند و عده دیگری بوق و کرنا و سنج می‌زنند و فریادهای عجیب برمی‌آورند و جست و خیز می‌کنند. اشخاص معتبری که همراه دسته‌ها هستند، بر روی اسب سوارند، و بقیه که تعداد آنان بی حد و حساب است، پیاده می‌روند. دسته‌ها میدان را دور می‌زنند و قبلا جلوی درب شاه و سپس جلوی مسجد بزرگ، مقابل کاخ توقف می‌کنند و مراسم‌ مذهبی چندی در این محل توآم با نوحه و فریاد اجرا می‌شود و سپس مردم به خانه‌های خود می‌روند.» ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 05:30:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/248952/خاطرات-سیاحان-ژاپنی-روزه-داری-ایرانیان-دوره-قاجار-صفویه معتقدان به معجزه هزاره سوم کتاب خطاهای احمدی‌نژاد هم بنویسند http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248992/معتقدان-معجزه-هزاره-سوم-کتاب-خطاهای-احمدی-نژاد-هم-بنویسند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «نطق‌ها و نامه‌های علی مطهری در مجلس هشتم و نهم» از سوی نشر نی منتشر شد. این کتاب بیان برخی نطق‌ها و نامه‌ها و مصاحبه‌های این نماینده مجلس است. افراط مولفان «احمدی‌نژاد، معجزه هزاره سوم» مطهری در مقدمه کتاب می‌نویسد: «کتاب حاضر مشتمل بر برخی نطق‌ها و نامه‌ها و مصاحبه‌های اینجانب در طول نمایندگی دوره‌های هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی است. نظر به اینکه احساس کردم جهت‌گیری اکثر آنها مسائل ملی و در ارتباط با اصول و مبانی و آرمان‌های انقلاب اسلامی است و انتشار این مطالب می‌تواند مفید واقع شود، اقدام به چاپ و انتشار آن شد، ضمن اینکه چاپ این نطق‌ها، نامه‌ها و مصاحبه‌ها به ترتیب تاریخ قرار گرفته‌اند، این کتاب می‌تواند سیری در حوادث اجتماعی و سیاسی سالهای 1378 تا 1394 ایران نیز باشد؛ علاوه بر اینکه موجب ثبت برخی وقایع اجتماعی و سیاسی جمهوری اسلامی در تاریخ نیز می‌شود.»(ص9) علی مطهری، در برهه‌ای از مجلس هشتم به دلیل کثرت اشتباه‌های محمود احمدی‌نژاد(در آبان‌ماه سال 90) درصدد برآمد تا از وی سوال کند. بر همین مبنا طرح سوال از رئیس‌جمهور کلید خورد اگرچه این سوال به دلایلی صورت نگرفت اما وی در شرح ماوقع آورده است: «خراب کردن آقای احمدی‌نژاد به وسیله یک سوال، به واسطه خدمات زیادی که ایشان داشته یک تصور جاهلانه است، گرچه این خدمات زیاد همراه با خطاهای زیاد بوده است. مرحوم جلال آل‌احمد کتابی دارد به نام «خدمت و خیانت روشنفکران». جسارت نمی‌کنم و کلمه خیانت را به کار نمی‌برم، اما به جاست کتابی با عنوان «خدمت‌ها و خطاهای احمدی‌نژاد» نوشته شود و چه بهتر که این کتاب توسط افرادی نوشته شود که افراط کردند و کتاب «احمدی‌نژاد، معجزه هزاره سوم» را نوشتند.»(ص32) واکنش مطهری به تعابیر کیهانی روزنامه کیهان در مطلبی به علی مطهری پرداخت و از حمایت بعضی جوانان اصلاح‌طلب تعابیر کیهانی کرد. مطهری برای روشن کردن افکار عمومی و پاسخ دادن به برخی برچسب‌های کیهان می‌گوید: «نمی‌دانم روش «چزاندن» و یا متهم ساختن هر کسی که با کیهان اختلاف دارد چه لذتی برای شما دارد و یا تا کنون جه نتیجه‌ای جز دور کردن افراد از رهبر بزرگوار انقلاب(به دلیل جایگاه شما) داشته که دست‌بردار نیستید.»(ص53) نماینده مجلس هشتم در پاسخ به نامه حجت‌الاسلام پناهیان به این نکته اشاره می‌کند: «باید هشیار بود وقتی که کسانی به طرزی غیرمعمول جایگاه ولایت‌فقیه را بالا بردند(جایگاهی که هیچ‌یک از بزرگان و از جمله رهبر انقلاب آن را نمی‌پذیرند» و بیش از اندازه «ولایت، ولایت» کردند، شاید انگیزه‌هایی از جمله در دو مورد زیر در کار باشد: افرادی هستند که پرونده‌های رسیدگی نشده دارند و می‌خواهند در جامعه حالتی روانی به وجود آورند که نام آن یادآور ولایت فقیه باشد و هر نوع مخالفت با آنها نفی رهبری تلقی شود تا بلکه بتواند از این طریق از به جریان افتادن پرونده‌هایشان جلوگیری کنند. دومین گروه کسانی هستند که در شرایط کنونی می‌خواهند از طریق مبالغه در جایگاه ولایت فقیه، با استفاده از احساسات پاک جوانان انقلابی، پست و مقامی برای خود دست و پا کنند و البته خوشبختانه جناب پناهیان از هیچ‌کدام از این دو گروه نیستند.»(ص70) در قسمتی از متن استیضاح شیخ‌الاسلامی، وزیرتعاون و کار و رفاه اجتماعی مطهری با چنین جملاتی دلیل انتصاب مرتضوی را زیر سوال می‌برد: «در نصب اولیه، قطع‌نظر از ممنوعیت نصب قاضی معلق به سمت دولتی، صلاحیت‌های فردی آقای مرتضوی برای تصدی صندوق تامین اجتماعی و مادر شرکت عظیم وابسته به آن، یعنی شستا، توسط آقای وزیر نادیده گرفته شده است. ایشان فردی را به این مسئولیت منصوب کرده است که تخصص و تجربه مناسب را ندارد و از این رو برخلاف قانون مدیریت خدمات کشوری عمل شده است.»(ص101) سخره گرفتن قانون در دولت محمود همچنین در ادامه به متن نطق جلسه استیضاح وزیر کار می‌رسیم. در سطوری از این نطق، مطهری در اصرار بر استیضاح وزیر می‌نویسد: «مساله این است که یک قانون‌گریزی و بلکه قانون‌ستیزی بزرگ و حتی به سخره گرفتن قانون در طول چندین ماه رخ داده است. در اینجا مجلس چه باید بکند؟ آیا می‌تواند به بهانه تعامل یا پایان عمر دولت سکوت کند و از استیضاح صرف‌نظر کند؟ آن هم دولتی که در همین ماه‌های پایانی ظرف مدت کوتاهی دو وزیر را عزل کرده است.»(ص105)                                         نماینده مجلس هشتم در چند نکته در استیضاح وزیر کار به مطالبی از جلسه دفاع رئیس جمهور از احمدی‌نژاد می‌پردازد و در بیان رفتار غیرعادی احمدی‌نژاد آورده است: «برخی از این دوستان نادان ولایت می‌گویند مقصر اصلی استیضاح‌کنندگان هستند که دست به این اقدام زدند. مانند این است که فردی از خیابان رد شود و راننده متخلفی او را زیر بگیرد و بعد بگوییم اصلا چرا آن فرد از خیابان رد شد تا این اتفاق بیفتد؟! مدعیان سیاه بودن یکشنبه 15 بهمن برای مجلس، همچنین، استناد می‌کنند به سخن رهبری درباره پرهیز سران قوا از اختلاف. باید گفت این سخن چه ارتباطی با ماجرای آن روز دارد؟ در جلسه استیضاح یک وزیر، رئیس‌جمهور به جای آنکه از وزیر خود دفاع کند، از برداشت‌های متفاوت خود از برخی اصول قانون اساسی سخن می‌گوید و سپس این استیضاح را بدون دلیل، ناشی از امور پشت‌پرده معرفی می‌کند و به عنوان نمونه محتوای یک لوح فشرده را، که قبلا به صورت غیرقانونی ضبط شده، در صحن مجلس برخلاف قانون پخش می‌کند.»(ص116) اعلام جرم غیرقانونی علیه نماینده مجلس رد صلاحیت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در انتخابات ریاست‌جمهوری علی مطهری را به واکنش وامی‌دارد و در مکتوبی خطاب به رهبری می‌نویسد: «رهبر گرامی، آیت‌الله خامنه‌ای دامت برکاته/ با اهداء سلام، در خصوص رد صلاحیت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی برای انتخابات ریاست‌جمهوری توسط شورای نگهبان به عرض می‌رساند این رد صلاحیت که با دو دلیل ناموجه ناتوانی جسمی و نقش داشتن در فتنه سال 88 انجام شده است آسیب جدی به انتخابات آینده وارد خواهد کرد و حماسه سیاسی موردنظر جنابعالی را محقق نخواهد ساخت. حدس قوی دارم که اگر امام‌خمینی هم، به فرض حیات، با نام مستعار در انتخابات شرکت می‌کردند صلاحتیشان رد می‌شد چون ایشان هم گاهی انتقاداتی داشتند.»(ص125) سخنان و انتقادهای نماینده مجلس هشتم خطاب به رئیس قوه قضائیه منجر به اعلام جرم علیه وی می‌شود. مطهری در رد این اعلام جرم با اشاره به وظیفه و اختیارات نماینده مردم ذکر می‌کند: «نماینده مردم تهران در مجلس اعلام جرم دادستان تهران علیه خود را غیرقانونی دانست. علی مطهری در نوشتاری که درباره اعلام جرم دادستان علیه خود در اختیار ایسنا قرار داده آورده است: «اعلام جرم دادستان علیه من غیرقانونی است. طبق اصول 84 و 86 قانون اساسی نماینده مجلس حق دارد درباره همه مسائل کشور اظهارنظر کند. البته روشن است که این اظهارنظر نباید همراه با توهین و افترا باشد. در نطق من هم توهین یا افترا وجود نداشت، فقط انتقاد به رئیس قوه قضائیه بود که به جای شعار دادن درباره فتنه به حل آن بپردازد. همچنین از ایشان خواستم درباره احکام سختگیرانه زندانیان سیاسی سال 88 پاسخگو باشد و اینکه احکام باید بازبینی شود.»(ص151) حذف مخالفان تنها چشم‌انداز مقاله‌نویس رسالت روزنامه رسالت در مطلبی به انتقاد از فرزند شهیدمطهری درباره پیگیری موضوع حصر اشاره می‌کند. وی نیز در پاسخ به تفاوت نقد از نظام و رهبری با دشمنی و چاپلوسی آورده است: «مشکل سرمقاله‌نویس روزنامه رسالت این است که فکر می‌کند اگر کسی انتقادی به نظام داشت باید به نحوی حذف شود، به این معنی که یا ساکت بماند یا با حصر خانگی دچار مرگ زودرس تدریجی شود و یا به نحوی به دنیای دیگر رخت بربندد. به عبارت دیگر مردم باید سه دسته باشند، یا متملق و چاپلوس و مجیزگو و یا ساکت و یا منتقدانی که تحت‌نظر بوده و حق اظهارنظر ندارند و خلاصه همه باید یک حرف بزنند، در غیراین صورت ریزش انقلاب محسوب می‌شوند. این طرز فکر با بیان رهبر انقلاب که در 14 خرداد 92 به رعایت احترام مخالفان توصیه کردند، سازگار نیست.»(ص172) مطهری این مکتوب را هم به پاسخ اظهارت سیدحمید روحانی اختصاص داده است. در این مجال تلاش می‌کند که میان بیان واقعیات جامعه و شاد کردن دل رهبر به ظاهر تفاوت قائل شود: «جناب آقای سیدحمید روحانی، موید این حرف، سخن پایانی جناب‌عالی در آن جلسه است که برای آنکه اظهار لحیه‌ای کرده باشید جملاتی گفتید که تعفن ناشی از تملق و چاپلوسی شما بسیاری از حضار جلسه را متاذی کرد. خیرخواه مقام رهبری کسانی هستند که واقعیات جامعه را به اطلاع ایشان می‌رسانند نه کسانی که سهوا و به خیال خود برای شاد کردن دل ایشان، یا عمدا و به طمع دنیا مطالب بی‌ارزش و یا غیرواقعی و احیانا تملق‌آمیز را مطرح می‌کنند. نحوه رفتار با امام و پیشوا را که باید در نحوه رفتار شهید آیت‌الله مطهری با امام‌خمینی جست وجو کرد.»(ص179) عاقبت حریم‌شکن، دروی طوفان است! نماینده مجلس نهم باز هم درباره مخالفت با نظر رهبر و نوع نگاه امام جمعه مشهد دست به قلم شده و درباره نوع استنباط وی می‌نویسد: «جناب آقای علم‌الهدی دامت‌برکاته، امام جمعه مشهد/ با اهداء سلام، در سایت‌های خبری دیدم مطالبی در ارتباط با سخنان اینجانب در دانشگاه فردوسی مشهد فرموده‌اید که لازم است مطالبی را به عرض برسانم. یکی اینکه فرموده‌اید: «کسی حق ندارد نظر مخالف خود را در مقابل نظر رهبری قرار دهد»(نقل به مضمون). گذشته از اینکه این سخن با سیره پیغمبر اسلام و علی علیه‌السلام سازگار نیست و امیرالمومنین، در بیان حقوق و وظایف متقابل حاکم و رعیت، از ضرورت نصحیت حاکم توسط مردم در علن و خفا گفته‌اند(النصیحه فی المشهد و المغیب) با سیره و نظر رهبر همخوانی ندارد.»(ص208) علی مطهری در سفر به شیراز با مشکلاتی از سوی برخی افراد روبه‌رو شد که در این سفر برایش وقایع تلخی را رقم زدند و وی از برنامه سخنرانی در دانشگاه شیراز بازماند. وی مانند همیشه با جدیت به پیگیری این مهم پرداخت. در این میان امام جمعه شیراز با الفاظ خویش درباره این حادثه اظهارنظر کرد که واکنش مطهری را در پی داشت: «جناب اقای اسدالله ایمانی، امام جمعه شیراز/ با اهداء سلام، در خطبه نمازجمعه در ارتباط با حادثه تلخ سوء‌قصد به اینجانب در شیراز، گفته‌اید: «اگر کسی حریم ولایت و خبرگان رهبری را شکست آیا باید انتظار داشته باشد که دیگران حریم او را نشکنند؟ اگر باد را کاشتید مگر نه این است که طوفان درو می‌کنید؟ با این دو جمله از ضاربان اینجانب حمایت و کارهای آنها را تائید کرده‌اید. خوشحالم که نقش خود را در این حادثه آشکار کردید و طبعا هیات تحقیق وزارت کشور باید به شما به عنوان متهم بپردازد.»(ص263) کتاب «نطق‌ها و نامه‌های علی مطهری در مجلس هشتم و نهم» در 226 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به بهای 18 هزارتومان از سوی نشر نی وارد بازار کتاب شد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Wed, 14 Jun 2017 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248992/معتقدان-معجزه-هزاره-سوم-کتاب-خطاهای-احمدی-نژاد-هم-بنویسند تفسیر «جواهرات باستان»؛ قطعه‌ای از پازل تاریخ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249111/تفسیر-جواهرات-باستان-قطعه-ای-پازل-تاریخ به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «جواهرات باستان» تالیف جک اوگدن برگردان مشترک حسین یاری و زهره باغبان به بهره‌گیری جواهرات باستانی ارزشمند برای تفسیر گذشته اشاره می‌کند.   کتاب از پنج فصل تنظیم شده که سرفصل‌های آن عبارتند از «جواهرات و باستان‌شناس»، «جواهرسازی از منظر علمی»، «مواد اولیه»، «مهارت جواهرساز» و «طلاساز و مشتری».   الهام بخشیدن به احساسات در جواهرات باستانی سطوری از پیشگفتار مترجمان به کاربرد جواهرات اختصاص دارد و درباره استفاده آن در میان طبقات جامعه آمده است: «جواهرات کاربردها متعدد و متفاوتی از استفاده برای دور بودن از چشم زخم، قوت قلب و اطمینان بخشی، تقدس، نذر و نذورات به اماکن مذهبی و آراستن شخص داشته است. هنگامی که صحبت از جواهر می‌شود، هرگز نباید به دارنده پا متقاضی آن به چشم یک فرد متمول و دارای مکنت مالی اندیشید چرا که داشتن جواهر نه فقط در بین طبقات مرفه بلکه در میان طبقات اجتماعی متوسط و حتی‌کم درآمد هم معمول بوده و هست.»(ص8)   پیشگفتار مولف سراغ انعکاس عقاید بشر با اتکا بر جواهرات رفته که در این رابطه می‌خوانیم: «این حقیقت که جواهرسازی چنین توانایی‌های وسیعی در احساسات قوی را طی قرن‌ها الهام بخشیده، از حسرت و طمع تا نشان تقدس مذهبی و احترام به اشخاص، ما را در تماس با احساسات افراد و جوامعشان به شیوه غیرمعمول مستقیمی قرار می‌دهد. زیورآلاتی که یک فرد نسبتا مرفه در مصر، یونان یا روم با خود داشت، می‌تواند تصویر بهتری از عقاید و آرزوهایشان را به ما ارائه می‌دهد تا مجمسه‌ها در معابد و میادین شهر.»(ص10)   «جواهرات و باستان‌شناس» در فصل نخست جای گرفته که مولف در این مجال آورده است: «از نظر باستان‌شناسی، باید به جواهر هم عنوان شیء بازمانده از زمان‌های گذشته و هم به سایر قطعات نگریست، یعنی همچون قطعه دیگری از پازل تاریخ. متاسفانه طبیعت آدمی و جذبه «گنج» خلاف آن عمل می‌کند. کشف جواهرات قدیمی بعضی اوقات با توجه و علاقه بیشتری نسبت به باستان‌شناسی آن در مقام مقایسه نمایشگاه‌های شلوغ و کتاب‌ها، کمتر مورد توجه عموم قرار می‌گیرد.»(ص11)   تمیز کردن طلا با اسید خشن است عنوان فصل دوم «جواهرسازی از منظر علمی» است که در سطوری از آن می‌خوانیم: «تشخیص مواد جواهر استفاده شده در جواهرات باستانی، می‌تواند معنای زیادی در رابطه با منشا و قدمتش داشته باشد. لذا باید به مواردی از قبیل تغییر مد در سنگ‌های قدیمی، مکان جغرافیایی معادن یا منابع و عوامل اقتصادی و سیاسی که تجارت را تحت تاثیر قرار می‌داد، توجه کنیم.»(ص55)   «مواد اولیه» در فصل سوم گنجانده شده که مولف با اشاره به شیوه تمیز کردن جواهرات می‌نویسد: «در کل باید از، تمیز کردن هرگونه طلا با یک ساینده یا جلا جلوگیری می‌شده است. زیرا طلا به راحتی خط می‌خورد. تمیز کردن آن با اسید معمولا خیلی خشن است و لازم نیست، هر چند می‌توان اسید ضعیفی را به کار برد تا پوسته‌های آهکی روی طلای باستانی مثل برخی زیورآلات آسیای صغیر را پاک کرد.»(ص67)   در همین قسمت درباره منشا استفاده برخی سنگ‌های قیمیتی به کار رفته در جواهرات آمده است: «فیروزه در جواهرات سومری، یعنی در کشوری که کاملا از معادلات سینا در مصر و ایران، به دور بوده است به طرز عجیبی غایب است. فیروزه در جواهرات هلنی مدیترانه نیز ناشناخته است و در جواهرات رومی هم بسیار کم دیده می‌شود، گرچه در این دوره زمانی در طلاکاری های باختری در افغانستان بسیار رواج داشته است.»(ص78)   مخالفت کلسیا با استعمال جواهرآلات فصل چهارم «مهارت جواهرساز» نام دارد که مولف در رابطه با کیفیت متفاوت یک جفت جواهر آورده است: «در پاره‌ای از موارد خاص، در برخی از جفت‌های سنجاق‌سینه مربوط به قرون وسطی، یک قطعه از کیفیت بهتری نسبت به دیگری برخوردار است و به این نکته اشاره دارد که استاد یکی را ساخته و ساختن لنگه دیگری را به شاگردش سپرده است.(ص108)   «طلاساز و مشتری» در فصل پنجم آمده که مولف با اشاره به مخالفت کلیسا با استفاده از جواهرآلات می‌نویسد:«طمع و دست پیش‌گیری، احساس قوی دیگری بود. تعدادی نویسنده رومی از طمع زنان برای جواهرات شکایت می‌کنند که می‌توانست شوهرانشان را نابود کند. با پیدایش مسیحیت، پدران کلیسایی اولیه با استفاده از جواهرآلات مخالف بودند، هرچند ثروت باورنکردنی جواهرات طلای بیزانتینی نشان داد که مذهب نمی‌توانست جای میل به طلا را بگیرد، لذا باید بهانه‌هایی شکل می‌گرفت.»(ص122) کتاب «جواهرات باستان» تالیف جک اوگدن برگردان مشترک حسین یاری و زهره باغبان در 152 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 15 هزار و پانصد تومان از سوی انتشارات سایه‌بان هنر به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 08:45:26 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249111/تفسیر-جواهرات-باستان-قطعه-ای-پازل-تاریخ ماجرای زنی که عاشق سید جمال‌الدین اسدآبادی بود http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248974/ماجرای-زنی-عاشق-سید-جمال-الدین-اسدآبادی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «واکنش اسلامی به امپریالیسم» تالیف نیکی آر، کِدی با ترجمه مریم سادات سیدکریمی نگاهی به بررسی اندیشه‌های سیدجمال الدین اسدآبادی دارد.   کتاب در سه فصل «زندگی سیدجمال الدین اسدآبادی»، «ایده‌های جمال‌الدین» و «برخی مقالات سیدجمال الدین اسدآبادی» سامان یافته است. پشت جلد کتاب می‌خوانیم: «اسدآبادی در وهله اول مردم را به عمل دعوت می‌کرد، نه به ستایشِ اسلام. کسانی که صرفا به ستایش اسلام مشغول بودند، به طور عمده کسانی‌اند که به‌وسیله ویلفرد اسمیت در کتابش به‌‌عنوان «مدافعان کلامی» توصیف شده‌اند: مردمی که از آرزو دارند با رجوع به اسلام، غرور بیافرینند و ستایش‌برانگیز باشند، در حالی که معیارهای پسِ ذهن‌شان که اسلام را به وسیله آن تفسیر می‌کنند، واقعا مدرن و غربی است. برخلاف اسدآبادی و احیاگران مسلمان اخیر، اسلام برای آن‌ها به جای آنکه نیرویی برای کنش باشد منجی است برای تاییدیه گرفتن و ارائه تفاسیر جدید به‌منظور مبارزه با از خودبیگانگی.» مولف در مقدمه کتاب درباره تاثیر سیدجمال الدین اسدآبادی آورده است: «امروزه هم لیبرال‌ها و هم احیاگران، به اسدآبادی متوسل می‌شوند. نشر کتاب‌ها و بیوگرافی‌های او، هم بخشی از ادامه‌ سنتِ دفاعی ـ کلامی است و هم بخشی از یک احیاگریِ جدید در ایران و دیگر مناطق. هرچند برخی از مضامین اسدآبادی در هر دو جریان بازگو می‌شود ـ اما همچنین به نظر می‌رسد که هر دو جریان، بدون تأثیر او نیز امکان شکل‌گیری داشته‌اند. علی‌رغم این واقعیت، مهم است بدانیم که سابقه‌ بسیاری از مضامین طرح شده توسط نویسندگان و رهبران معاصر، چگونه دست‌کم تا زمان اسدآبادی، به گذشته باز می‌گردد.»(ص21)   مترجم نیز در رابطه با ملی‌گرایی اسدآبادی می‌نویسد: «علی‌رغم بحث‌های بسیار پیرامون ملی‌گرا بودن اسدآبادی یا نفی آن توسط او، کدی به خوبی توضیح می‌دهد: «اسدآبادی تنها مسلمان زمان خود نبود که آرمان‌های ناسیونالیستی و اتحاد اسلامی را ترکیب کرد؛ به‌گونه‌‌ای که هر دوی آنها، دو روی یک سکه ضدیت با امپریالیسم بودند.»(ص25)   اسدآبادی، پیشرو و معلم اولیه ضدامپریالیسم فصل نخست با عنوان «زندگی سیدجمال الدین اسدآبادی» تلاش می‌کند که به شناخت مخاطب از شخصیت این سنت‌گرای جدید کمک کند. کدی در سطوری از این مجال با اشاره به تاثیر اسدابادی در عصر جدید آورده است: «تنها بعد، زمانی که ایده‌های اتحاد اسلامی، دفاعی و ضدغربی او توسط بدنه‌ رو به رشدی از نویسندگان مسلمان اخذ شد، آثار او یک بار دیگر مشتاقانه و به‌طور گسترده‌ای خوانده شدند و خودش به‌عنوان قهرمان جدید مسلمانان، مورد توجه قرار گرفت.»(ص71)   پس از آنکه در نگاهی اجمالی به اهمیت شخصیت و تلاش‌هایش درباره بازسازی اندیشه‌های اسلامی پرداخته شده، بخشی از زندگی شخصی وی نیز مورد توجه قرار گرفته است. زندگی شخصی که به دلیل سنی یا شیعه بودنش هنوز مورد چالش است. اما در این میان حضور زن در زندگی وی یکی از نقاطی است که مولف در شرح آن می‌نویسد: «درباره جنبه‌های جنسی شخصیت او، تنها یک زن را می‌شناسیم که به او دلبستگی داشته باشد. زمانی که سلطان به اسدآبادی پیشنهاد کرد (یا او را تهدید کرد؟!) که به او همسری بدهد، اسدآبادی پاسخ داد اگر سلطان چنین کند، او خود را مقطوع‌النسل خواهد کرد. نامه‌هایی که از طرف شاگردان جوان‌تر اسدآبادی به او داده می‌شد، پر از عبارات ستایش‌آمیز است، و در حالی که هیچ‌گونه شاهدی از هم‌‌جنس‌گرا بودن اسدآبادی بدست نیامده، او رابطه با زنان را نیز رد می‌کرد. اجتناب او از تماس با خانواده‌اش، حتی زمانی که به ایران می‌آمد و انکار اصلیت و محل رشدش، از نکات مهم دیگر هستند.»(ص73)   «ایده‌های جمال‌الدین» در فصل دوم جای گرفته که در این صفحات تلاش شده تا به فعالیت‌های اسدآبادی در مصر و هند و تقویت ملیت آنها بپردازد. تلفیق سنت و مذهب اندیشه‌ای است که جمال‌الدین در سفر به خاورمیانه دنبال می‌کند. کدی با اشاره به نقش وی در مبارزه با امپریالیسم آورده است: «او همچنین کوشید به مردان جوانی که آموزش مذهبی سنتی دیده بودند، راهی را نشان دهد که بتوانند ایده‌های سیاسی و علمی غرب را بپذیرند بی‌آنکه هویت مذهبی یا افتخار به سنت‌های خودشان را رها کنند. تاریخ‌نویسان بعدی هرچه که درباره‌ تأثیر دقیق او بگویند، به‌هرحال جایگاه او به عنوان یک پیشرو و معلم اولیه ضدامپریالیسم، تقویت ناسیونالیسم، انسجام علیه غرب و اصلاح برای تقویت درونی(مسائلی که از دوره حیات او رشد کرد و شکوفا شد) به‌نظر مستحکم می‌رسد.»(ص163) پیگیری اهداف شخصی با عنوانی ظاهرفریب فصل سوم به «برخی مقالات سیدجمال الدین اسدآبادی» اختصاص دارد. در سطوری از این مقالات می‌خوانیم: «شکی نیست که در این روزها از هر طرف پریشان‌حالی و بیچارگی و ضعف، همه‌ طبقات و گروه‌های مسلمانان را در بر گرفته است. برای همین، همه‌ مسلمانان از شرق و غرب و جنوب و شمال، گوش فرا داشته، منتظر و چشم به راه هستند که از کدام قطعه از قطعات زمین و از کدام عمارت از عمارت‌های زمین، حکیمی و تجدید‌کننده‌ای ظهور خواهد کرد تا عقول و نفوس مسلمانان را اصلاح کند، فسادهای عارضه را رفع سازد و دوباره ایشان را بدان تربیت نیکوی الهی تربیت کند، تا شاید به‌وسیله‌ آن تربیت نیکو، باز به‌حالت مسرت‌بخش خود رجوع کنند.»(ص189)   در ضمیمه کتاب نقدی از سیدهادی خسروشاهی بر کتاب پروفسور کدی نوشته شده که در قسمتی از این نقد با دیده تردید به کتاب نگریسته و می‌نویسد: «واکنشی اسلامی به امپریالیسم» علیرغم عنوان جالب و احساس برانگیز آن، از لحاظ محتوی و تحلیل‌های مؤلف، در راستای اهداف سیدجمال‌الدین نیست و در واقع مؤلف خواسته است که با عنوانی ظاهر فریب، اهداف خود را پیگیری کند که حتی «فریدون آدمیت» هم آن را ناشی از «بیهودی‌گری» می‌داند که اگر موضوع «امریکاییگری» را هم بر آن اضافه کنیم، ماهیت امر روشن خواهد شد.»(ص288)   مریم‌السادات سیدکریمی، مترجم کتاب در صدد پاسخ به نقد خسروشاهی برآمده و در دفاع از کتاب به عنوان یک پژوهش علمی آورده است: «به‌هرحال به نظر می‌رسد به‌جای حمله به یک پژوهشگر که چرا حقیقتی را (که شاید موردپسند ما نیست) عیان کرده، بهتر آن است که محتوای متن فرانسوی پاسخی به رنان، مورد بازبینی و بازاندیشی قرار گیرد؛‌ ممکن است از این رهگذر، به تبیین‌های جدیدی را علل ضعف مسلمین و راه‌های خروج از آن دست یابیم. آنچه مسلم است، سیدجمال‌الدین یک روحانی سنتی نبوده، بلکه ضمن آشنایی با معارف شیعی و فلسفی عالمی جهاندیده و سیاستمدار بوده و نقطه نظراتی را طرح می‌کرده که رد زمان خودش، بدیع و نوآورانه بوده است. توجه به سخنان او و تلاش برای درک صحیح آن، بیش از تلاش برای تطبیق سیدجمال‌الدین با عقاید سنتی زمانه‌ی خودش، به جامعه‌ی مسلمان امروز و نیز به شناخت خودِ سید، کمک خواهد کرد.»(ص300) کتاب «واکنش اسلامی به امپریالیسم» تالیف نیکی آر، کِدی ترجمه مریم سادات سیدکریمی در 300 صفحه، شمارگان پانصد نسخه و به قیمت 18 هزارتومان از سوی انتشارات صمدیه به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 07:00:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248974/ماجرای-زنی-عاشق-سید-جمال-الدین-اسدآبادی کتابی که به زنان می‌آموزد بدون دارو به افسردگی خود پایان دهند http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249067/کتابی-زنان-می-آموزد-بدون-دارو-افسردگی-خود-پایان-دهند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «به خویشتن جدیدتان خوش‌آمد بگویید» نگاهی نو به افسردگی و درمان آن در زنان دارد که از سوی دکتر کلی بروگان. کریستین لوبرگ با ترجمه مهسار مشتاق در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.   مولفان در مقدمه کتاب می‌نویسند: «انتخاب این کتاب نشان می‌دهد که با یکی از مشکلات زیر دست‌وپنجه نرم می‌کنید: پریشانی و نگرانی، کسالت، اضطراب، بی‌قراری درونی، خستگی، کاهش میل جنسی، حافظه‌ی ضعیف، تحریک‌پذیری، بی‌خوابی، احساس ناامیدی، احساس شکست. احتمالا اغلب صبح‌ها بی‌انگیزه از خواب بیدار می‌شوید و برای پایان لحظه‌شماری می‌کنید. شاید بی‌دلیل احساس ترس یا اضطراب می‌کنید. نمی‌توانید افکار منفی را از سرتان بیرون کنید. ممکن است بی‌دلیل اشک بریزید یا گاهی اصلاً یادتان نیاید آخرین بار کی گریه کرده‌‌اید. همه‌ی اینها نشانه‌ای از افسردگی هستند. شاید با خودتان فکر کنید این سرنوشت شماست و قابل تغییر نیست اما چنین نیست.   امروزه افسردگی از اهمیت بسیاری برخوردار است. برای این ادعایم چند دلیل دارم. اول اینکه علائم بیماری روانی را نمی‌توان صرفاً مشکلی روان‌شناختی یا موضوعی شیمیایی و یا عصبی دانست. هیچ تحقیقی تاکنون اثبات نکرده که افسردگی حاصل عدم تعادل شیمیایی در مغز است. افسردگی تنها یک نشانه است؛ نشانه‌ی اینکه چیزی از تعادل خارج شده یا در بدن، بیماری و مشکلی هست که نیاز به درمان دارد. دوم اینکه در حال حاضر، افسردگی، آن‌گونه که باید تشخیص و درمان نشده است. این آمار در مورد زنان، باورنکردنی است به طوری که از هر هفت زن مبتلا به افسردگی، تنها یک نفر درمان می‌شود. بنابه عللی که در بخش‌های بعدی توضیح خواهیم داد، زنان دو برابر مردان به افسردگی مبتلا می‌شوند. از هر چهار زن، یک نفر در دهه‌ی چهارم و پنجم زندگی‌اش از داروهای اعصاب استفاده می‌کند. مطمئنم با مطالعه‌ این کتاب، دیدگاه و طرز فکرتان نسبت به افسردگی تغییر خواهد کرد.»   کتاب حاضر در دو بخش ارائه شده است: بخش اول با عنوان «حقایقی درباره‌ی افسردگی»، شما را با دوستان و دشمنان سلامت روانی‌تان آشنا می‌کند؛ از غذاهای روزانه گرفته تا داروهای معمول و غیرمعمول. در این بخش درباره‌ی ارتباط میان سلامت تیروئید و سلامت روانی‌تان اطلاعاتی به‌دست خواهید آورد. این بخش مروری دارد بر تحقیقات اخیر در مورد تاثیر تغذیه و فعالیت‌های روزانه بر ساختار ژنتیک، هدف از این بخش، آماده‌سازی شما برای برنامه‌ای است که در بخش دوم ارائه می‌شود: «درمان طبیعی برای داشتن سلامت کامل». در این بخش برنامه‌ای ارائه شده که هم برای خانم‌های مصرف‌کننده داروهای شیمیایی و هم آن‌هایی که از این کار امتناع می‌کنند، اما رؤیای بهتر شدن را در سر دارند مفید خواهد بود. این بخش علاوه بر برنامه‌ای چهارهفته‌ای، راه‌کارهایی را نیز برای داشتن سبک زندگی بهتر و خوگرفتن به عادت‌های سازنده در زندگی روزمره ارائه می‌دهد. هنگامی که این آموخته‌ها را در زندگی‌تان به کار بگیرید، از ثبات و پایداری روانی‌تان لذت بیشتری خواهید برد.» در بخش دیگری از مقدمه می‌خوانیم: «بیماران من «مزایای جانبی» بسیاری را به برنامه‌ من اضافه کرده‌اند: داشتن احساس کنترل بر زندگی و بدن؛ شفافیت ذهن و روح؛ انرژی مضاعف و تحمل بیشتر درد و سختی. فکر می‌کنید کسی هست که از این تغییرات استقبال نکند؟ دیگر زمان آن رسیده که شما هم به این امتیازات دست یابید. پس شروع می‌کنیم...»  کتاب «به خویشتن جدیدتان خوش‌آمد بگویید» (نگاهی نو به افسردگی و درمان آن در زنان) با شمارگان هزار نسخه در 128 صفحه به بهای 12 هزار تومان به همت انتشارات ابوعطا منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 06:30:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249067/کتابی-زنان-می-آموزد-بدون-دارو-افسردگی-خود-پایان-دهند دلبستگی به خاک یک باستان‌شناس در «گیسوان هزارساله» http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249106/دلبستگی-خاک-یک-باستان-شناس-گیسوان-هزارساله به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «گیسوان هزار ساله»، خاطرات اسماعیل یغمایی، باستان‌شناس و شاگرد پدر باستان‌شناسی ایران «عزت‌الله نگهبان» از سوی نشر نو منتشر و راهی بازار نشر شده است. در این کتاب خاطرات یغمایی با عنوان‌های «کارگاه III. گورI»، «یادداشتی زیر نور زرد فانوس»، «مرده گمشده»، «گیسوان هزارساله»، «در سوگ سنگ سیاه»، «رنگ خون»، «شکست»، «بره‌کشون» و «اشک ایشتار» منتشر شده است. این باستان‌شناس معتقد است هنوز همان دانشجوی 60-70 ساله پیش و به شدت دلبسته خاک است. عنوان کتاب هم با توجه به یکی از خاطرات چاپ شده در آن که درباره رشته موها و گیسوانی مربوط به قرن‌ها پیش است، انتخاب شده است. یغمایی در معرفی کوتاه خود در روی جلد کتاب آورده است: «بچه‌ی خیابان ژاله‌ی تهران هستم. چهارراه آب سردار، اما رگ و ریشه‌ام از خور است. روستایی که زمانی محقر و کوچک بود با آبی شور و چند درخت نخل. با پدر و مادری کوچیده به تهران. ابتدایی و دیپلم طبیعی را از دبستان و دبیرستان 15 بهمن گرفتم (1337) و به گفته‌ی امروزی‌ها کارشناسی و ارشد را از دانشکده‌ی باستان‌شناسی و هنر دانشگاه تهران. پس از کارشناسی و مدت‌ها سرگردانی سرانجام لوله‌کش اداره‌ی باستان‌شناسی مُرد و با سفارش زنده‌یاد دکتر نگهبان ردیف حقوقی‌اش را به من دادند. این گونه بود که از سال 1346 نخستین بار با دکتر نگهبان کلنگ به دست راهی بیابان شدم.» در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: «... دست بردم و از جیب کاپشنم موها را بیرون آوردم و گذاشتم روی میز. همه بهت‌زده شدند. هیچ‌کس هیچ چیز نمی‌گفت. تردید ندارم در این لحظه‌های کِشدار با آن هوای سنگین و سکوت سنگین‌تر روح زن، این گیسوان آنجا حضور داشت. بچه‌ها، مات و مبهوت مثل برق‌گرفته‌ها به موهای روی میز خیره شده بودند... به چه فکر می‌کردند؟ نمی‌دانم. در آن لحظات خودم در این فکر بودم که چقدر این گیسوان زیر نور چراغ زیباترند، شفاف، سیاه و صاف. به راستی زیبا بودند. من هرگز در زندگی‌ام گیسوانی به این زیبایی و این قدر زنده ندیده بودم. بالاخره محبوبه سکوت را شکست. انگشت‌های بلند و سپیدش را دراز کرد با آرامی و شاید کمی ترس دستی روی آن ها کشید و آهسته گفت:«چقدر قشنگه! واقعا قشنگه ...این موها تو قبر بود؟ جدی؟...» در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم: - نه ... نه ... امکان نداره. نفتالین توش گذاشتم! جعبه را گرفتم و درش را باز کردم. بوی تند نفتالین به مشامم خورد. گیسوان هزارساله توی جعبه بودند. رنگ سیاه موهای رویی کمی روشن شده بود و شفافیت و برق روز اول را نداشت، اما هنوز جوان، باطراوت و سحرآمیز می نمود. بلند و صاف و از بالا با همان بند پوتین بسته شده بود. با سرانگشت آرام تارهای رویی این گیسوان را دست کشیدم، مثل همان شب که پیدایشان کردم. چندبار از بالا تا پایین، از ته تا نوک موهای بریده شده تا آخر... چند بار. تمام فاصله زمانی من با این گیسوان، تمام این هزار سال به اندازه سرانگشتانم بود تا روی تارهای این گیسوان... چند لحظه همین طور به آن‌ها دست کشیدم، بی آن که جرات آن را داشته باشم از جعبه بیرون بیاورم... چه زمان کوتاهی. به اندازه یک سر انگشت تا روی یک تار مو... هزار سال... هزار سال. نمی دانم چقدر گذشت تا صدای افخمی مرا به خود آورد: «همینه؟»   - آره... همینه، خیل خب، من میرم، ببخشید آقای افخمی.  کتاب «گیسوان هزارساله» در 240 صفحه مصور، شمارگان 550 نسخه و قیمت 250 هزار ریال از سوی نشر نو منتشر و راهی بازار نشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 05:50:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249106/دلبستگی-خاک-یک-باستان-شناس-گیسوان-هزارساله «گروه بی‌نام» و شکل‌گیری گروهی مبارز در دهه 40 http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248960/گروه-بی-نام-شکل-گیری-گروهی-مبارز-دهه-40 به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «گروه بی‌نام» با مقدمه دکتر عبدالله جاسبی و تدوین دکتر معصومه شکوری‌قهاری به بررسی تاریخچه یک گروه انقلابی در دوران پهلوی می‌پردازد. از دهه 40 و 50 گروه‌های مبارز مخالف رژپم پهلوی شکل گرفت که بعضی از این گروه‌ها (گروه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران، گروه فلسطین، توفان، آرمان خلق) به لحاظ عقیده و مسلک به پایگاه چپ تعلق داشتند و برخی دیگر مانند گروه حزب ملل اسلامی، هیات موتلفه اسلامی و... به عقاید اسلامی معتقد بودند که به مبارزه با رژیم شاه پرداختند. گروه بی نام از جمله تشکل‌های ضد رژیم بود که با انگیزه مبارزه مخفی و غیرعلنی با نفوذ در سیستم نظامی و نیروهای مسلح کشور از سوی عبدالله جاسبی و شهیدحسن آیت تاسیس شد. کتاب در دو بخش «تاریخچه احزاب و گروه‌های مبارز با مشی مسلحانه در دهه 40 و 50 شمسی» و «تاریخ شفاهی گروه بی‌نام» تنظیم شده است. پشت جلد کتاب با اشاره به اعضای گروه بی‌نام می‌خوانیم: «این تحقیقی است درباره گروهی از میان گروه‌های بی‌شمار فعال و مبارز با رژیم پهلوی. این گروه زیرزمینی بنا به علل امنیتی هیچ اسمی بر خود انتخاب نکرده، لذا «گروه بی‌نام» نامیده می‌شود. اعضای گروه مرکب از دانشجویان، دانشگاهیان، نظامیان و برخی صاحبان مشاغل آزاد بودند که برای رسیدن به آرمان‌های اسلامی وارد عرصه پرخطر مبارزه شدند و با حزم و احتیاط ستودنی به آگاهی‌بخشی و جذب نیرو، برای سرنگونی رژیم و پیروزی انقلاب اسلامی پرداختند.» در سطوری از مقدمه دکتر جاسبی آمده است: «شرح سرگذشت گروه بی‌نام نه تنها فصلی از تاریخ انقلاب در کشورمان است که باید گشود، شنید و نقد کرد که بخشی از گنج نهفته در دانش شفاهی ماست. مضاف آنکه به ذائقه ایرانیان که همواره یاور مظلوم و ستایشگر قیام‌کنندگان بودند، داستان آنها پایدار خواهد ماند و خواهند درخشید تا شاید جام‌جمی که از بیگانگان طلب می‌شود و قهرمانانی که در عمق آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا جستجو می‌شود، در سرداران خویش بیابیم و فراتر از یادی که در لفظ، آنها را در قله‌های درخشان تاریخ جای دهیم.»(ص13)   بخش نخست «تاریخچه احزاب و گروه‌های مبارز با مشی مسلحانه در دهه 40 و 50 شمسی» در معرفی گروه آمده است: «گروه بی‌نام از جمله گروه‌های مذهبی دهه 40 بود که با انگیزه مبارزه مخفی و غیرعلنی علیه رژیم پهلوی و مظاهر فساد شکل گرفت. پایگاه اصلی گروه بی‌نام در میان جوانان مذهبی و سیاسی ایجاد شد که در حال تحصیل در سال‌های آخر مقطع متوسطه و یا سال‌های ابتدایی دوران دانشگاه بودند. حضور در هیات‌های مذهبی از جمله «هیات متوسلین به علی بن موسی الرضا» مساجد جنوب تهران و محله‌های انقلابی نظیر پامنار، سرپولک و ... آنها را به عرصه سیاست نزدیک کرد.»(ص87)   مولف در گفتگوی تاریخ شفاهی با دکتر جاسبی درباره تاثیر مطالعات کتب مذهبی و تاریخی بر عملکرد اعضای گروه بی‌نام آورده است: «از آنجایی که مطالعه کتب تاریخی- سیاسی به ویژه تاریخ معاصر ایران و جهان و نیز شرح چگونگی قیام‌ها و انقلاب‌های بزرگ جهان در آگاهی بخشی و تنویر افکار نیروهای مبارز و انقلابی نقش به سزایی داشت، در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و در جریان مبارزه با رژیم پهلوی فعالیت آموزشی و فرهنگی مساجد نیز گسترش یافته بود.»(ص123)   جاسبی درباره کمبود اسناد مکتوب در رابطه با فعالیت گروه بی‌نام می‌گوید: «قرار بود اصلا سند مکتوبی نداشته باشیم، چون این کار بسیار خطرناک بود و اگر نوشته‌ای به دست ساواک می‌افتاد می‌توانست ضربه‌ای کاری به این گروه بزند. لذا ما گفته بودیم، هیچ کس حق ندارد مواد چهارده‌گانه مرامنامه را در هیچ کجا بنویسد.»(ص152)   کتاب «گروه بی‌نام» با مقدمه دکترعبدالله جاسبی و تدوین دکترمعصومه شکوری‌قهاری در 388 صفحه، شمارگان دو هزار نسخه و به بهای 20 هزار تومان از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی به چاپ رسیده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 05:20:05 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/248960/گروه-بی-نام-شکل-گیری-گروهی-مبارز-دهه-40 تاریخ‌نگاری ایران مردانه است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/248697/تاریخ-نگاری-ایران-مردانه پریسا کدیور، مولف کتاب «پرده‌نشینان عهد ناصری» حیات اجتماعی زنان در عصر قاجار به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: این اثر نگاهی به حیات اجتماعی زنان در دوره قاجار دارد و در واقع تلاش می‌کند تا از دل تاریخ‌نگاری مردانه ایران که در آن زنان مهجور مانده بودند، در صورت امکان تصویر روشنی از زندگی اجتماعی آنها در برهه‌ای از تاریخ ارائه دهد. به همین دلیل سراغ جنبه‌های مختلف زیست زنان در جامعه شهری و روستایی و تغییراتی که در زندگی آن‌ها در طول دوره 137 ساله حکومت قاجاریه صروت گرفته، رفته است.     وی افزود: دگرگونی بسیاری در جنبه‌های مختلف زندگی زنان از جمله تغییر مد لباس‌، تغییرات در حوزه‌های فردی، اجتماعی و آموزشی آن‌ها در این دوره روی داد. در واقع کتاب به مخاطب خودش درک بدیعی از وضعیت زنان در دوره قاجار می‌دهد. از طرفی ویژگی منحصر به فرد کتاب آن است که نگارش تاریخ زنان از پایین است. به عبارتی با رویکرد تاریخ‌نگاری اجتماعی به مطالعه و پژوهش بر زندگی توده زنان و نه فقط زنان نخبه و زنان حرمسراهای شاهی در دوران قاجار می‌پردازد.     این پژوهشگر جامعه‌شناسی سیاسی ادامه داد: تمرکز بر زنان توده به این دلیل است که اگر آثاری درباره زنان در این برهه از تاریخ تالیف شده، در نگاه نخست بسیار محدود و اندک هستند، از طرفی همین آثار اندک نیز تنها به حرمسراهای شاهی پرداخته‌اند و گفته‌ها، روایت‌ها و داستانسرایی‌های از پشت‌پرده‌های حرمسراها هستند.   کدیور اظهار کرد: ویژگی کتاب «پرده‌نشینان عهد ناصری» این است که به کنش‌عامه زنان در بستر سیاسی و اجتماعی عصر قاجار می‌پردازد. همچنین اطلاعات بکر و دست اولی از نحوه زندگی عامه زنان شهری و روستایی به خواننده ارائه می‌دهد. ضمن اینکه به عمد تلاش می‌کند با بیان جزئیات وضعیت حقوقی، آموزشی خانوادگی و سیاسی و اجتماعی تصویر کامل‌تری از گذشته زنان پیش چشم مخاطب قرار دهد. به همین دلیل است که دامنه گسترده موضوعات مرتبط با زندگی زنان را مطرح می‌کند. وی افزود: تلاش شده در کنار روایت کلان و بزرگی مانند جنبش مشروطیت و نقش زنان در این رویداد بزرگ و دستاوردهای آن در زندگی آن‌ها، به خرده روایت‌هایی مانند گزارش پلیس تهران از دعواها و اختلافات خانوادگی، شرح چگونگی انعقاد نکاح‌نامه‌ها، نحوه مالکیت زنان بر دارایی‌شان و آمارهای مرتبط با تعداد مدارس زنان، آمار قبولی و حتی برنامه‌های آموزشی این‌گونه مدارس که بخشی از زندگی روزمره زنان است در کتاب بپردازد.     این پژوهشگر درباره بهره‌گیری از منابع بیان کرد: همان‌طور که اشاره کردم تاریخ‌نگاری ایران مردانه است، به عبارتی مورخان ما درباره زنان در برهه‌های مختلف تاریخ ایران سکوت کردند. بنابراین پیدا کردن مطلبی در رابطه با زنان در این تاریخ‌نگاری مردانه مانند پیدا کردن سوزن در انبار کاه است.                                    کدیور افزود: من تلاش کردم تا از لابه‌لای اسناد رسمی، آثار مورخان برجسته، مجموعه‌ای از تاریخ شفاهی که از دوران قاجار به جای مانده(مانند خاطرات و روزنگارهای رجال سیاسی آن دوره) همچنین سفرنامه‌های سیاحان خارجی که در آن مقطع از تاریخ به ایران سفر کردند، مطالبی بیرون بکشم. بنابراین برای این پژوهش مطالعه کتابخانه‌ای گسترده‌ای انجام دادم.     وی عنوان کرد: از میان آثاری که توانستم به آن‌ها دسترسی پیدا کنم، عناصر زنانه را درآوردم و موقعیت زنان قاجار را با کنار هم گذاشتن اطلاعاتی که گردآوری کردم، همچنین در صدد برآمدم تصویری از موقعیت آن‌ها را در دوره مدنظر ارائه دهم. ضمن اینکه اصرار داشتم که تاریخ را تفسیر نکنم و مخاطب خود با مطالعه کتاب بتواند طرحی از حیات اجتماعی زنان در دوره قاجار به دست آورد و با گشت و گذار در دالان‌های تاریخ و کنار هم گذاشتن اطلاعاتی که از کتاب می‌گیرد به نتیجه و تفسیر نهایی خودش برسد.     این عضو هیات علمی دانشگاه کرمان درباره نام اصلی کتاب و نام فرعی آن و دلیل انتخاب عهد ناصری به عنوان اصلی اثر گفت: عنوان اصلی کتاب «پرده‌نشنینان عصر ناصری» است، اما در خود اثر به کل دوره 137 ساله قاجار پرداخته‌ام اما دلیل انتخاب عصر ناصری به سبب در برگرفتن 50 سال از دوره قاجار است که بخش عمده‌ای از این دوره را دربرمی‌گیرد.   کدیور افزود: دوره ناصری شروع دوران گذار از سنت به مدرنیته در ایران است. بنابراین دوران ناصری به این دلیل انتخاب شده که در نگاه نخست 50 سال از دوران قاجار را به خود اختصاص داده و از طرف دیگر مقدمه تحولات بسیاری است که در دوران مظفرالدین‌شاه روی داد. از جمله مهم‌ترین تحولات پس از ناصرالدین‌شاه جنبش مشروطه است.   وی ادامه داد: به عبارتی آغاز تحولات سیاسی اجتماعی ایران در دوره قاجار به دوره ناصری برمی‌گردد. به همین دلیل «پرده‌نشینان عهد ناصری» یک تیتر سمبولیک است اما آنچه در کتاب می‌خوانیم وضعیت، موقعیت و کُنش زنان در دروان 137 ساله قاجار است.   این استاد دانشگاه کرمان درباره سخن جدیدی در رابطه با وضعیت حیات اجتماعی زنان در لایه‌های فرودست عنوان کرد: این اثر در درجه نخست از واقعیت تحولاتی که در زندگی زنان در دوره 137 ساله قاجار روی داده است، پرده می‌گشاید و بیان می‌کند که این تحولات ثمره تلاش و همت مردان و زنان تحول‌خواه از بطن جامعه بود و نه اقدامات حاکمیت. برای مثال تمام اقداماتی که در حوزه آموزش زنان روی داد و حتی به دست آوردن حق تحصیل برای دختران و تشکیلاتی که برای حضور بیشتر زنان در عرصه‌های عمومی صورت گرفت، عمدتا نتیجه فشار از پایین بود و نه اصلاحات از بالا.   کدیور در تشریح یافته خود افزود: اگر به تاریخ دوره قاجار نگاه کنیم، می‌بینیم مجموعه اصلاحاتی که در این دوره از درون حکومت مانند اقدامات امیرکبیر، میرزاحسین‌خان سپهسالار و امین‌الدوله صورت گرفت، اگرچه گام‌های موثری برای زمینه‌سازی تحولات در زندگی زنان بود، اما پس از جنبش مشروطه، این تلاش‌های زنان و مردان تحول‌خواه و تجددطلب بود که با مقالاتی که در روزنامه‌ها به انتشار رساندند، گام‌هایی که برای تاسیس مدارس دخترانه در تهران و شهرهای بزرگ انجام دادند، موجب تغییراتی اساسی در حیات اجتماعی زنان شدند.   وی ادامه داد: با شکل‌گیری جنبش مشروطه در بند 19 متمم قانون اساسی قید و تصویب شد که حق‌تحصیل برای تمام کودکان ایرانی بدون ذکر جنسیت به رسمیت شناخته شود. بنابراین فرض بر این گرفته می‌شود حق‌تحصیلی که برای دختران و پسران ایرانی به رسمیت شناخته می‌شود، مهم‌ترین دستاورد مشروطه و از بااهمیت‌ترین تحولاتی بود که در حیات زنان عصر قاجار رخ داد و زمینه‌ساز حضور بیشتر زنان در عرصه‌های اجتماعی شد.      این پژوهشگر تاریخ و سیاست بیان کرد: در کتاب بر این مهم تاکید می‌شود که حتی در جنبش مشروطه با همه دستاوردهایی که داشت از جمله حق تحصیل برای زنان، تشکیل انجمن‌های زنانه، انتشار روزنامه از سوی زنان و جمعیت‌های مختلفی که شکل گرفت، از سوی بخش کوچکی از جامعه فرادست شهری بود که تشکیل شد و در واقع تا مدت‌ها بعد تغییرات اندک اندک رسوب می‌کند و به طبقه متوسط جامعه نفوذ می‌کند و نهایتا در دوره پهلوی به طبقه فرودست نیز کشیده می‌شود.   کدیور افزود: وقتی سخنم بر این است که اصلاحات از طبقه پایین بود و نه فشار از بالا، این دعوی به این دلیل است که وقتی به جامعه عصر قاجار نگاه می‌کنیم آن طبقه منورالفکر تجددخواه از درون حاکمیت قاجار نبودند، بلکه از دورن جامعه بودند بنابراین این فشار اصلاحات را از طبقه پایین قرار دادم. از طرفی باید یادآوری کنم که تلاش کردم تا مخاطب با قرار دادن داده‌های کتاب، پازل تصویر زنان در عصر قاجار را به آهستگی کنار هم بچیند و این تصویر را کامل کند، تا این کشف هم برایش لذتبخش باشد و هم درک عمیق‌تر و مستقل‌تری به خواننده بدهد. به همین دلیل تنها به شرح رویدادهای تاریخ پرداختم و از تفسیر آن پرهیز کردم. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Tue, 13 Jun 2017 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/248697/تاریخ-نگاری-ایران-مردانه «تفاوت میان دستگاه فلسفی فیخته و شلینگ» به روایت هگل http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249098/تفاوت-میان-دستگاه-فلسفی-فیخته-شلینگ-روایت-هگل به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «تفاوت میان دستگاه فلسفی فیخته و شلینگ» نوشته گئورگ ویلهلم فریدریش هگل با ترجمه زیبا جبلی از سوی انتشارات شفیعی منتشر شده است.   در اثر حاضر هگل نقش مهمی در نشان دادن تناقضات فلسفه کلاسیک آلمان و روشن ساختن مراحل آن ایفا کرده است و همان طور که انگلس موکداً خاطرنشان ساخته است «فقط یک چیز محرز است و آن اینکه، این همانا هگل بود که به شلینگ نشان داد که او، بی‌آنکه بداند چقدر از فیخته فراتر رفته است.» فیخته را در واقع می‌‌توان بنیانگذار فلسفه ایدئآلیسم آلمان دانست. فیخته نخست پیرو کانت بود و در مراحل بعدی نیز اعلام داشت که در عرصه فلسفه جز اینکه فلسفه کانت را از انحرافات ماتریالیستی‌اش بزداید کار دیگری ندارد. فیخته مانند فیلسوف دیگری به نام راین هولد که هگل آرای او را در این اثر مورد سنجش قرار می‌دهد، می‌کوشد که مقولات را یکایک شاخ‌شماری کند و از اصلی واحد بیرون کشد. فیخته مانند راین هولد به لزوم وحدت اصل پی می‌برد و تأکید می‌کند که همه چیزها باید به اصل واحدی برگردانده شود. از این رو خواستار اصلی است که قائم بذات باشد و به چیز دیگری بستگی نداشته باشد. فیخته جهان را چون چیزی که «من» (مفهومی که از نظر او با آگاهی تجربی انسان‌های خاص یکسان نیست) آن را ایجاب کرده می‌بیند. در عین حال فلسفه او برگردان فلسفی تحرک انقلابی زمانه‌اش بود. از سوی دیگر در فلسفه شلینگ «من» فیخته به گونه‌ای نامحسوس به ذهن ـ عین اینهمان ایدئآلیسم عینی تبدیل می‌شود. اینهمانی خود با دیگری و قیاس بنفس، موردی از کاربرد آن در زندگی روزمره است. او بر آن است که طبیعت متضمن غریزه همراه با عقل و خودآگاهی است و به این ترتیب شیوه تقابل میان طبیعت و روح را از میان برمی‌دارد. به این ترتیب ذهن و عین اینهمان، چکیده فلسفه اوست.   هگل در منطق ینا 5ـ 1804 در کنار بازنمود روشن مسائلی که برای منطق بعدی او اهمیتی محوری دارند (برای مثال، گذار از کمیت به کیفیت) به ویژه در مورد مسأله تعیین‌کننده استنتاج دیالکتیکی مقولات از حرکت تناقضات درونی‌شان. می‌توان گفت منطق ینا حتی در مقایسه با دوره پسین ینا، هنوز انباشته از آشفتگی تقسیم‌بندی دقیق منطق به منطق صوری و دیالتیکی است و تعریف رابطه آنها در ماهیت بحث‌ها اجتماعی نیز تبلور می‌یابد. به عنوان مثال، واقعیت بد در این اثر، که به طور انتزاعی بسط می‌یابد در حیات اجتماعی در نزد عوام به صورت توجیه انتخابی میان بد و بدتر که انتخابی میان وبا و طاعون است متبلور می‌شود. همانا به این ترتیب است که اسکلت‌های انتزاعی خود را در کسوت اجتماعی نشان می‌دهد.  مخاطبان در این کتاب می‌توانند با فصولی چون اشکال متعددی که در فلسفه معاصر یافت می‌شود، دیدگاه تاریخی دستگاه‌های فلسفی ، دستگاه ینا، منطق، رابطه جوهریت و وجود فی نفسه موضوع و تحقق محمول آشنا شوند. کتاب «تفاوت میان دستگاه فلسفی فیخته و شلینگ» نوشته گئورگ ویلهلم فریدریش هگل با ترجمه زیبا جبلی با شمارگان 500 نسخه در 316 صفحه به بهای 25 هزار تومان توسط انتشارات شفیعی در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 12 Jun 2017 07:56:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249098/تفاوت-میان-دستگاه-فلسفی-فیخته-شلینگ-روایت-هگل دو فصلنامه آیین نوروز منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249081/دو-فصلنامه-آیین-نوروز-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در این شماره مقاله‌هایی از علیرضا حسن‌زاده، حمیدرضا دالوند، مریم نعمت طاوسی، مریم عباسی و شبان میرشکرایی و نیز گفت و گویی با محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی منتشر شده است. طالبیان در این گفت و گو، نوروز را پیام آور صلح و مودت بین کشورها عنوان کرد و گفت: هر کجا رد پایی از نوروز وجود دارد در واقع قسمتی از حوزه فرهنگی است. وی با اشاره به این که نوروز یکی از بزرگ ترین پرونده های بین دولی در یونسکو است، افزود: با توجه به درخواست هایی که به ایران به عنوان مدیر پرونده داده شده است، در سال های آینده پرونده نوروز گسترش قابل توجهی پیدا خواهد کرد که این امر از نظر میراث ناملموس اهمیت بسیاری خواهد داشت. معاون میراث فرهنگی گفت: ایران به عنوان هماهنگ‌کننده این پرونده به راحتی می‌تواند جلسات مختلف مربوط به این پرونده را تنظیم و این امکان را کند که موقعیت ایران در یونسکو در سطح جهانی، به ویژه برای کشورهای حوزه فرهنگ ایرانی تثبیت شود. وی با اشاره به حساسیت موضوع میراث ناملموس و تبدیل شدن آن به جریان سیاسی در برخی کشورها گفت: به همین دلیل یونسکو برای تشکیل پرونده‌های مشترک، محدودیت تعداد در سال ندارد و شدت سختگیری‌های داوری هم به شدت پرونده‌های کشوری نیست. طالبیان همچنین تاکید کرد که میراث ناملموس میراث رقابتی نیست و باید تلاش کرد که به مسیر فرهنگی خودش بازگردد. در این شماره از دو فصلنامه همچنین مطالبی با عنوان‌های «چهارشنبه سوری از آستانگی روستایی به آستانگی شهری»، «متون کلامی زرتشتی به فارسی»، «امیر بهاری»، «امیر آشوب پیش از نظم» منتشر شد. از دیگر عناوین این دوفصلنامه می‌توان به «جایگاه و اهمیت نوروز در آثار رجال و سفرنامه‌نویسان اروپایی دوره قاجار»، «نوروزگاه، از آغاز تا امروز سیری در گسترش و تحول رویداد فرهنگی نوروزگاه» اشاره کرد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Mon, 12 Jun 2017 07:51:30 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/249081/دو-فصلنامه-آیین-نوروز-منتشر