خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - پربيننده ترين عناوين دین‌ :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/religion Wed, 13 Nov 2019 13:52:26 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Wed, 13 Nov 2019 13:52:26 GMT دین‌ 60 شب شیخ صدوق و رونمایی از کتاب «عیون اخبار الرضا(ع)» http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/283213/شب-شیخ-صدوق-رونمایی-کتاب-عیون-اخبار-الرضا-ع به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در این شب که به همت مجله بخارا، نشر نگار و مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی از سلسله شب‌های بخارا برگزار می‌شود از کتاب «عیون اخبار الرضا(ع)» نوشته شیخ صدوق (عالم دینی شیعه امامیه و متوفای 381ق) که به تازگی توسط نشر نگار و در هیاتی آراسته به زیور طبع آراسته شده است، رونمایی می‌شود.   در این شب همچنین استادان آیت‌الله سید محمد موسوی بجنوردی، محمود مهدوی دامغانی، احمد مسجدجامعی و علیرضا مددی در خصوص این اثر شیعی و نیز صاحب آن؛ شیخ صدوق سخنرانی خواهند کرد. زمان برگزاری مراسم ساعت پنج بعد از ظهر چهارشنبه 22 آبان به نشانی نیاوران،کاشانک، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، پلاک210 است. ]]> دین‌ Tue, 12 Nov 2019 11:50:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/283213/شب-شیخ-صدوق-رونمایی-کتاب-عیون-اخبار-الرضا-ع باید از انتشار کتاب‌های تفرقه‌برانگیز میان مذاهب اسلامی جلوگیری کرد http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/283164/باید-انتشار-کتاب-های-تفرقه-برانگیز-میان-مذاهب-اسلامی-جلوگیری حجت‌الاسلام محمد حسین مختاری رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و استاد سطوح عالی حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به مناسبت هفته وحدت درباره نقش آموزه‌ها و کتب تقریبی در جامعه اسلام سخن گفت و در ابتدا نقطه نظرات خود را درباره مسائل مهم جهان اسلام به ویژه موضوع افراط‌گرایی و تکفیر به عنوان یکی از چالش‌های مهم مطرح کرد و افزود: امروز در روزگاری قرار داریم که مشاهده می‌کنیم که اسلام از دو سو مورد هجمه است، یکی از جانب استکبار جهانی و دشمنان اسلام که با کلیت اسلام مخالفند و اندیشه‌های ضد دینی دارند و اسلام را همخوان با منافع خود نمی‌بینند، بخصوص اسلامی که واجد تحرک و جنبش و پویایی و بالندگی باشد، اسلامی که پیروانش را دعوت به مقابله با ظلم و کبر و نخوت و مقابله با ناامنی‌هایی که از سوی گروه‌های الحادی ایجاد می‌شود، دعوت می‌کند. مسلماً این اسلام برخلاف منافع استکبار جهانی است و استکبار جهانی در تلاش است که با اسلام و چنین مفهوم و تفسیری همواره مقابله کند و تاریخ نیز گواه این مسأله است. وی اظهار کرد: از سوی دیگر استکبار جهانی با خلق اندیشه‌های غیرعقلانی و گروه‌های افراطی و نابخرد مسلماً به دنبال زشت کردن چهره رحمانی و اصیل اسلام هستند، همان اسلام ناب که به فرموده امام خمینی(ره)، پیروان خود را به رأفت و مهربانی و همزیستی مسالمت‌آمیز توأم با منطق و استدلال و عقلانیت دعوت می‌کند. روشن و واضح است که امروزه باید مسلمانان در برابر این دو هجمه هوشیار و آگاه باشند و وحدت خود را حفظ کنند. این استاد حوزه و دانشگاه، تقریب بین مذاهب در این دوران را بیش از هر زمانی باارزش عنوان کرد و افزود: در عصر حاضر انعطاف‌پذیری و همگرایی و ایجاد انسجام و یکپارچگی میان مسلمانان از وظایف عمده هر مسلمان محسوب می‌شود و امروز رسالتی عظیم بر دوش عالمان دین و مأموریت بزرگی بر عهده صاحبان خطابه و بیان و افراد فرهیخته در جهان اسلام است و مسلماً پروژه تقریب، پروژه بیداری، حیات‌آفرینی، مقابله با استکبار و صهیونیسم بین‌الملل و پروژه فراهم کرن مقدمات در شکل‌گیری امت واحده اسلامی است. در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین مختاری به فلسفه تأسیس دانشگاه مذاهب اسلامی با رویکرد و محوریت تقویت وحدت بین مسلمانان به دستور رهبر معظم انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: از ابتدای انقلاب اسلامی گام‌های بزرگی برای تقویت وحدت بین مسلمانان برداشته شد تا اینکه مقام معظم رهبری ۲۵ سال پیش دستور تأسیس این دانشگاه را دادند و در واقع دانشگاه مذاهب اسلامی مبنای نظری و آکادمیک پروژه تقریب به شمار می‌آید. وی بیان کرد: این دانشگاه در تهران و چند استان دیگر فعال است و در بیش از ۲۵ رشته تحصیلی در علوم انسانی دانشجویان از مذاهب مختلف در حال تحصیل هستند و چند رشته جدید نیز در حال راه‌اندازی است و از امتیازات این دانشگاه می‌توان به همزیستی مسالمت‌آمیز پیروان مذاهب در کلاس و خوابگاه و محیط دانشگاه اشاره کرد، ممکن است در یک کلاس همه دانشجویان از مذهب شیعه باشند، اما استادشان اهل سنت باشد و بالعکس. این نشان می‌دهد که به صورت عملی تقریب و تعامل بین مذاهب در این دانشگاه اجرا می‌شود، لذا نمی‌توان تشخیص داد که در این دانشگاه یک شخص از کدام مذهب است، درواقع ما معتقدیم همه مسلمان هستیم. رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی ضمن معرفی این دانشگاه وضرورت تقویت آن به عنوان مرکز علمی و آکادمیک درمبارزه با تکفیر و افراط‌گرایی به عنوان یکی از تدابیر مقام معظم رهبری درتأسیس این دانشگاه گفت: راهکار پیشنهادی درباره تقریب مذاهب، کار آکادمیک و علمی است. دانشگاه‌ها بخصوص دانشگاه مذاهب اسلامی یکی از راه‌های مطلوب و تأثیرگذار در ایجاد وحدت بین مسلمانان بویژه نسل جوان، آگاهی‌بخشی، آموزش و کار فرهنگی است در قالب یک دانشگاه مانند دانشگاه مذاهب اسلامی در محیط آکادمیک دانشگاهی از شافعی و حنفی و شیعه در کنار هم می‌توانند از نقطه نظرات یکدیگر آشنا شوند و اگر ابهاماتی وجود دارد به لحاظ علمی برطرف کنند و این زمینه‌ای برای شکل‌گیری امت واحده می‌شود. وی عنوان کرد: آموزش در قالب کار آموزشگاهی و حرکت علمی بسیار اهمیت دارد، امروزه بسیاری از مسائلی که در گوشه و کنار جهان اسلام مشاهده می‌کنیم ناشی از جهل و نادانی است و این عالمان دین و دانشگاهیان هستند که باید اسلام را آن گونه که هست تبیین کنند و آموزه‌ها و تعالیم دین اسلام را منتقل کنند. حجت‌الاسلام والمسلمین مختاری کتاب را یکی از عوامل نقش‌آفرین در ایجاد وحدت عنوان کرد و افزود: از طرفی یکی از عوامل تفرقه و تشتت میان مذاهب اسلامی نیز کتاب است، ممکن است محتوای کتابی، تفرقه‌انگیزانه باشد که در این صورت باید از انتشارش جلوگیری کرد، از آنچه موجب تفرقه میان مسلمانان می‌شود باید جلوگیری کرد و از سوی دیگر، کتاب‌هایی که وحدت‌آفرین و آگاهی‌بخش هستند و مسلمانان را گرد هم می‌آورند باید تشویق کرد. وی همچنین مخاطبان را به مطالعه کتاب‌هایی که از منشورات دانشگاه مذاهب اسلامی یا مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی است، دعوت کرد و گفت: این کتاب‌ها منصفانه و با رعایت حرمت‌ها به بیان نقطه‌نظرات پرداخته و یک تحلیلی جامع و وحدت‌آفرین دارند و برای دانشجویان و نسل جوان می‌توانند بسیار مثمرثمر باشند. رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در پایان با بیان اینکه رسانه‌ها نیز نقش بسیار مهمی در زمینه تقریب مذاهب دارند، از اهل رسانه خواست همانطور که رهبر معظم انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) بحث تقریب مذاهب را امری با اهمیت مطرح کرده‌اند و هفته‌ای به‌عنوان هفته وحدت معرفی شده است، رسانه‌ها نیز در این زمینه فعالیت بیشتری داشته باشند. ]]> دین‌ Wed, 13 Nov 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/283164/باید-انتشار-کتاب-های-تفرقه-برانگیز-میان-مذاهب-اسلامی-جلوگیری نسخه‌های قرآن قدیمی‌ترین اسناد تاریخی هستند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/283235/نسخه-های-قرآن-قدیمی-ترین-اسناد-تاریخی-هستند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست «اهمیت نسخه‌های کهن قرآن در شناخت ما از تاریخ و فرهنگ ایرانی - اسلامی» با سخنرانی مرتصی کریمی‌نیا عصر دیروز 21 آبان در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد. مرتضی کریمی‌نیا در ابتدای این نشست بیان کرد: من در دو سه سال اخیر به دلیل علاقه‌ام به ترجمه‌های کهن فارسی یک ترجمه مهم را بازنویسی کردم که به عنوان ترجمه «قرآن زعفرانی» تا چندماه آینده منتشر خواهد شد. نسخه‌های خطی ما مهم‌ترین میراث ماست برای اینکه گذشته خود را از هر جهت بشناسیم. تمام علومی که امروز در اختیار داریم از هیئت، فقه، فلسفه، شعر و ادبیات بدون اینکه کتاب پیشینیان را نمی‌خواندیم به دست نمی‌آمد. اگر حافظ را می‌شناسیم از همین طریق است. نسخه‌های قرآن قدیمی‌ترین اسناد تاریخی ما هستند، زیرا کتاب‌های علمی از قرن سوم به قدیم‌تر نمی‌روند. نویسنده کتاب «سیره پژوهی در غرب» افزود: در قرن چهارم نسخه‌های زیادی نداریم و این اهمیت نسخه‌های قرآنی را می‌رساند که چقدر می‌توانند ما را عقب‌تر ببرند و به منابع کهنه‌تر راهنمایی کنند. در این نسخه‌ها همه چیز پیدا می‌شود فقط کافی است مثل یک کاراگاه یک ذره‌بین دست بگیریم و در گوشه و کنار صفحه‌های قرآنی به 1200 سال برگردیم و تاریخ گذشتگان را کشف کنیم. برای ما که در این دهه زندگی‌ می‌کنیم شاید باورکردنی نباشد که این‌ها گذشته ما هستند. اما وقتی چنین افکار، آداب و رسومی را می‌یابیم که با آنچه امروز داریم متفاوت است و این شناخت کمک می‌کند علوم گذشته خودمان را بهتر بشناسیم. زمانی که هنر وارد کتابت قرآن می‌شود کریمی‌نیا در ادامه به دسته‌بندی قرآن‌نویسی در مشرق اسلامی اشاره کرد و گفت: در این دسته‌بندی من با این قرآن‌ها را از قرن اول تا دوره معاصر بررسی کرده‌ام. نخست قرآن‌های حجازی بوده‌اند که در تصاویر با خط مایل یا کج که افتادگی دارد نوشته شده است. در ادامه از قرون دوم تا چهارم انواع خط کوفی است که تصاویر در آن بسیار زیاد دیده می‌شود و در ایران خودمان یا مشرق زمین خاص انواع سبک کوفی مشرقی یا کوفی ایرانی را می‌یابیم که تصاویر متنوع و جالبی دارند حتی به خط ـ نقاشی تقسیم می‌شوند. هم اکنون خط نَسخ، خطی است که بیشترین قرآن‌ها در جهان با آن نوشته می‌شود و قرآن عثمان‌طه یک نمونه نسخ زیبا به حساب می‌آید. او سپس به دسته‌بندی تاریخی خطوط اشاره کرد و گفت: از نظر تاریخی دوره قرن چهارم تا هفتم را دوره قرآن‌های عباسی می‌نامیم. قرن‌های هفتم و هشتم دوره ایلخانی‌ها است که بعد از مغول تحول شگرفی در هنرمندی ایرانی‌ها در تهذیب، آرایش و خوشنویسی داریم و قرآن‌های متمایزی کتابت شدند. دوره تیموری در قرن هشتم و نهم است. که در این دوره قرآن‌های زیبایی شکل گرفت. در دوره عثمانیان در آناتولی قدیم نیز قرآن‌هایی نگارش شده است. در ایران ما در قرون ده تا دوازده هجری قرآن‌های صفوی و سپس قرآن‌های قاجاری که سبک‌های آن تا اندازه‌ای متمایز است را مشاهده می‌کنیم. تفاوت‌های قرآن‌های حجازی و کوفی کریمی‌نیا بیان کرد: قرآن‌های حجازی تنوع زیادی داشتند و در مقایسه با قرآن‌های کوفی چندان زیبا نیستند. قرآن‌های حجازی روی پوست و در قطع عمودی نگارش شدند و قرآن‌های کوفی از قرن دوم تا چهارم در قطع بیاضی هستند. هیچ سرسوره‌ای در نسخه‌های حجازی نمی‌بینیم. در نسخه‌های حجازی قرائن در شکل نگارش کلمات است و اشتباه کاتب و اختلاف قرائات بسیار زیاد در آن دیده می‌شود. گاهی در آن‌ها به ندرت عدم رعایت ترتیب رایج در چینش سوره‌ها را می‌بینیم. یکی از مهم‌ترین این قرآن‌ها در کتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. نویسنده کتاب «حدیث اسلامی (خاستگاه و سیر تطور)» ادامه داد: در تمام این‌ها «بسم‌الله الرحمن الرحیم» از سایر آیات در نسخه‌های حجازی جدا می‌شود و یعنی بسم‌الله را در آن زمان یک آیه مستقل می‌دانستند، درحالیکه وقتی وارد نسخه‌های کوفی می‌شویم دیگر این اتفاق نمی‌افتد. کلمه‌هایی مثل «قال» را بدون الف می‌نویسند و نقص الف در نسخه‌های حجازی زیاد است و این شکلی از نگارش اولیه است. او با بیان اینکه از هر برگ نسخه‌های خطی می‌توان نکته تاریخی کشف کرد، افزود: پس از نسخه‌های حجازی، نسخه‌های قرآن مشرقی و ایرانی داریم که شکل آن بسیار هنرمندانه می‌شود. این نسخه‌ها بیشتر از آنکه بخواهد مفهوم را به ما برساند یک تصویرگری و نقاشی است تا آنجا که ممکن است در مقایسه با کاتب دیگر به ابتکار جدید دست بزند. این نسخه‌ها در خراسان کتابت شده‌اند و سلیقه ایرانی دارند. قدیمی‌ترین این نسخه‌ها به قرن سوم می‌رسد.   قدیمی‌ترین قرآن دست‌نویس فارسی کریمی‌نیا بیان کرد: یکی از جالب‌ترین نسخه‌ها که آن هم در مشهد کتابت شده و در منطقه‌ای به نام خایقان در سال 292 هجری دیده شده منسوب به فردی به نام احمد بن ابوالقاسم خیقانی است که این نسخه را تصحیح کرده؛ یعنی اشتباهات کاتب را اصلاح و نقطه‌گذاری کرده و به فارسی یادداشتی بر آن نوشته است و این قدیمی‌ترین دست‌نویس فارسی است که کشف شده و تاریخ دارد. کریمی‌نیا با طرح این پرسش که نسخه‌شناسی قرآن ما را به کجا پیوند می‌زند؟ تصریح کرد: در نسخه‌شناسی قرآنی ما با تاریخ هنر مواجه هستیم. بخشی از مهم‌ترین جلوه‌های هنری در کتابت، خط و تهذیب ماست. معماری‌هایی که با الگوهای مختلف هندسی و گیاهی پیوند خورده‌ است. برای مثال انبوهی علایم مختلف در حاشیه قرآن دیده می‌شود و شاید عجیب باشد که یک کاتب در قرن چهارم یا پنجم المان‌های یهودی که ما امروزمیبینیم استفاده می‌کند و آن را المان اسلامی می‌داند. برای مثال انواع ستاره در کتابت قرآنی به کار رفته است. اگر کسی بخواهد گذشته خودش را از دل تاریخ هنر اسلامی بررسی کند حداقل 50 درصد کارشان مبتنی بر نسخه‌های قرآنی است. او با اعتقاد بر اینکه بخش زیادی از تاریخ ادبیات هم در نسخه‌های قرآن مشاهده می‌شود، ادامه داد: بخش زیادی از تاریخ ادبیات در کلمه‌هایی است که می‌نویسیم. برای مثال کلمه‌هایی که «می» بر سر فعل می‌آید در نسخه‌های خطی نگاه کنیم از قرن چهار و پنجم «می» به راحتی هم جدا و هم سر هم می‌نویسند. مهم‌ترین مخزن ما بر رسم حروف عربی ـ چه قرآنی و چه غیر قرآنی ـ نسخه‌ها هستند. اگر به نسخه‌ها نگاه کنیم تاریخ رسم کلمات عربی و ترجمه فارسی را در این نسخه‌ها می‌توان یافت. دنیای ترجمه فارسی از قرآن‌های مُترجَم استخراج می‌شود و هرچه درباره ترجمه‌های نیاکانمان می‌دانیم همه از کشف نسخه‌ها خارج می‌شود. بنابراین نسخه‌شناسی قرآنی پیوند بسیاری با ترجمه قرآن دارد. نسخه‌های قرآن ثبت احوال بودند کریمی‌نیا افزود: نسخه‌های قرآن حتی ثبت احوال بودند و ذکر تاریخ ولادت افراد در آن ثبت می‌شد. انبوهی وقفنامه است که اسم‌های قدیم ناحیه خراسان را می‌توان از آن استخراج کرد و تلفظ‌های خاصی که در آن زمان برای این‌ مکان‌ها به کار می‌رفته است. اگر کسی این نسخه‌ها را در مجموعه آستان قدس رضوی بررسی کند می‌تواند به لغت‌نامه دهخدا تعداد دیگر مکان جغرافیایی اضافه کند. به گفته نویسنده کتاب «قرآن‌های عصر اموی» هنرمندان در دربارهای اسلامی جایگاه ویژه‌ای داشتند و ارتباط با دربار حاکمان باعث شده نفیس‌ترین و زیباترین قرآن‌های قدیم، قرآن‌هایی است که به سفارش یک امیر نوشته شده است و غالب آن‌ها اسم سفارش‌دهنده در ابتدای آن آمده که حاوی نکته‌های تاریخی بسیار است. انواع کارهای کتاب با چوب، طلاکوبی، معرق پیوند می‌خورد و اگر کسی علاقه‌مند باشد در زمینه جوهر کار کند نسخه‌های قدیمی قرآنی بسیار منبع خوبی است. او سپس به تاریخ قرآن اشاره کرد و گفت: هیچ قرآنی در قرون اولیه بر اساس یک روایت خاص نوشته نمی‌شده است. ما اختیارالقرائه داشته‌ایم. قرآن‌هایی در قرن سوم، چهارم و پنجم داریم که با هیچ‌ کدام از قرائت‌های معروف صد در صد مطابق نیست و این نشان می‌دهد ترکیب قرائت‌های اختیارشده چه بوده است. ما متأسفانه کتابی در اختیار نداریم که اختیارالقرائه را گفته باشد. یکی از مهم‌ترین منابعی که می‌تواند به ما کمک کند نسخه‌های قرآنی هستند. پایان بخش سخنان کریمی نیا معرفی قرآن زعفرانی بود که دراین باره گفت: قرآن زعفرانی کامل‌ترین نسخه ترجمه شده فارسی است. کتاب مرحوم رجائی بخارایی در این زمینه بسیار کار بزرگی بود که ما اهمیت ترجمه‌های قدیمی را متوجه شدیم. هنوز نسخه‌های بسیاری در آستان قدس رضوی است که ترجمه دارند ولی در آن دوره مورد توجه قرار نگرفتند یا نسخه‌هایی بودند که تنها دوجز آن را مرحوم بخارائی دیده است. اما ما چند برابر قرآن‌های ترجمه شده در آستان قدس رضوی داریم که باارزش است و ترجمه‌های مهمی دارد. بعضی از این نسخه‌ها در موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود. قرآن زعفرانی کهن‌ترین ترجمه کامل تاریخ دار است. اولین تاریخ دارد یعنی کاتب در آخر تاریخ را مشخص کرده است و ثانیا کامل است. زعفرانی در نیشابور کتابت می‌کرده و نوشته‌اش تحت تأثیر تفسیر سورآبادی است. زعفرانی از درون این تفسیر ترجمه را بیرون کشیده و در آن دخل و تصرف کرده است. یعنی یک کاتب معمولی نبوده است. نسخه‌های این قرآن یکی در موزه رضا عباسی و دیگری در ترکیه کتابخانه سازمان دیابت نگهداری می‌شود.   ]]> دین‌ Wed, 13 Nov 2019 05:56:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/283235/نسخه-های-قرآن-قدیمی-ترین-اسناد-تاریخی-هستند