خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - پربيننده ترين عناوين تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/history_politic Sun, 19 Feb 2017 16:56:40 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Sun, 19 Feb 2017 16:56:40 GMT تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی 60 کتاب‌های در دست انتشار پژوهشکده اسناد کتابخانه ملی http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/244246/کتاب-های-دست-انتشار-پژوهشکده-اسناد-کتابخانه-ملی غلامرضا عزیزی، رییس پژوهشکده اسناد کتابخانه ملی به خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گفت: سه کتاب «افسانه پیروز»، خاطرات توران میرهادی، «ايلات كرمانشاهان و نقش آنها در قشون ايران عصر قاجار» و «مروارید اندیشه» مصاحبه تاریخ شفاهی با اسماعیل سعادت کتاب‌های در دست چاپ این پژوهشکده هستند. وی با اشاره به کتاب «ايلات كرمانشاهان و نقش آنها در قشون ايران عصر قاجار» بیان کرد: این کتاب تالیف مطلب مطلبی است. و در صدد پاسخ به این پرسش است که ساختار ايلات در اين دوره به چه شكلی است و جايگاه ايلات كرمانشاهان در قشون دولت مركزی كجاست؟ برای پی بردن به جايگاه و سهم ايلات كرمانشاهان، در قشون دولتی شناخت اوضاع اجتماعی و ساختار قبيله‌ای ضروری به نظر می‌رسد، در بازه زمانی مورد مطاله پژوهش؛ ايلات عمده‌ای چون ايل گوران، ايل كلهر، ايل سنجابی و ايل جاف بازيگران عمده اين منطقه بوده‌اند كه از جنبه‌های مختلف مورد بررسی و تجزيه و تحليل قرار گرفته‌اند. رییس پژوهشکده اسناد ادامه داد: نتايج پژوهش روشن می‌کند قريب به‌اتفاق رده‌‌های قشونی ايران عصر قاجار، از حوزه غربی ايران و تا حدودی نواحی مركزی تأمین‌ شده‌اند و نواحی شرقی و جنوبی سهم كمتری در قشون ايران داشته‌اند. در رابطه ايالات و ولايات حوزه غربی ايران، بايد اشاره كرد، كه ميزان مشاركت و نقش قشون اين ولايات به يك اندازه نبود، همچنین نحوه و چگونگی نقش‌آفرینی آن‌‌ها هم به يك صورت نبوده است. عزیزی اظهار کرد: کتاب «افسانه پیروز»، خاطرات توران میر‌هادی و تدوین ندا رسولی است. در این کتاب از پیشینه خانوادگی، دوران کودکی و نوجوانی، خاطرات دوران دبستان و دانشگاه تا سفر به اروپا و تحصیل در کالج دوفرانس و سیستم آموزشی آن تا برگشت به ایران و معلمی و ازدواج، اولین کتاب از تجربیات در مدرسه فرهاد، عضویت در هیئت داوران تصویرگران براتیسلاوا صحبت به میان آمده است‌. وی افزود: مهم‌ترین بخشی که او با اشتیاق درباره آن صحبت کرده، انتشار اولین جلد فرهنگنامه کودک و نوجوان بوده است که به‌عنوان کتاب سال هم انتخاب شد. وی در این مورد به همکاران فرهنگنامه و چگونگی تحقیق و نوشتن مداخل و تمام زحماتی که برای تألیف و ویرایش آن کشیده شده صحبت کرده است. همچنین از خاطرات اهدا جایزه ترویج علم به فرهنگنامه و انتخاب وی به عنوان متخصص برگزیده برای برنامه‌های 10 ساله یونیسف و امثال آن هم بحث کرده است.‌ مصاحبه‌گر در این مصاحبه همچنین از تالیفات وی و علل علاقه‌اش به نوشتن آن کتاب‌ها و بررسی و نقد آن صحبت به‌میان آورده است‌.‌ رییس پژوهشکده اسناد درباره کتاب «مروارید اندیشه» گفت: این اثر مصاحبه تاریخ شفاهی با اسماعیل سعادت به کوشش پيمانه صالحی است. این کتاب حاصل گفت‌وگویی پنج ساعته با اسماعیل سعادت، مترجم و ویراستار برجسته و چهره ماندگار زبان و ادب فارسی- در پنج جلسه است که از مرداد 1385 در دفتر كار وی در فرهنگستان زبان و ادب فارسي آغاز و مهر همان سال به اتمام رسيد. عزیزی افزود: کتاب «مروارید اندیشه» دارای هفت فصل است که خانواده، مکتبخانه، مدرسه ابتدایی، دبیرستان، دانشسرا، فراگیری زبان فرانسه، آغاز تحصیلات دانشگاهی، انتشار نخستین ترجمه‌ها، فن ترجمه، متون فلسفی، بنگاه ترجمه و نشر، موسسه فرانکلین، فن ویرایش، رشته زبان‌شناسی، فرهنگستان ادب، دانشنامه زبان فارسی و فرهنگ آثار؛ فصول مختلف آن را تشکیل می‌دهد. کتاب علاوه بر مقدمه و یادداشت ناشر، دارای چهار پیوست (کارنامه، گزیده تصاویر، نمایه و کتابنامه) است. وی ادامه داد: متن مصاحبه به‌دلیل لزوم حفظ سندیت آن، به‌صورت مختصر ویراستاری شده است. اسامی اشخاص، سازمان‌ها، موسسات، مکان‌ها و نیز برخی از مضامین، با بهره‌گیری از کتاب‌های مرجع مربوط به هر بخش، مستندسازی شده است و به‌ دلیل حجم زیاد برخی از مطالب مستندسازی شده، پی‌نوشت‌های مربوط به هر فصل در انتهای همان فصل درج شده است. متن نهایی کتاب به رؤیت اسماعیل سعادت رسیده و وی با انتشار آن موافقت کرده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 18 Feb 2017 07:45:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/244246/کتاب-های-دست-انتشار-پژوهشکده-اسناد-کتابخانه-ملی ​برپایی نمایشگاه «جاده عشق» در فرهنگسرای گلستان http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/245430/برپایی-نمایشگاه-جاده-عشق-فرهنگسرای-گلستان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک، نمایشگاه «جاده عشق» در قالب 20 تابلوی نمایشگاهی، عکس‌ها، سندها و نقشه‌هایی از مسیر حرکت امام رضا (ع) را از آغاز ورود به ایران تا حضور ایشان در مرو به نمایش می‌گذارد. این نمایشگاه با هدف ارائه تصویر و شناختی بهتر از تاریخ اسلام و حضور این امام همام در ایران فراهم آمده است.   نمایشگاه «جاده عشق»، دستاوردی پژوهشی در کتابخانه و موزه ملی ملک است که در طراحی آن از برخی منابع این گنجینه تاریخی و هنری نیز بهره گرفته شده است. تابلوهای این نمایشگاه، معرفی تاریخ حرکت امام رضا (ع)، مسیر ایشان در ایران و همچنین قدمگاه‌ها، امام‌زاده‌ها و همه آثار تاریخی مرتبط با هشتمین اختر تابناک آسمان ولایت را دربرمی‌گیرد که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند.   این نمایشگاه «جاده عشق» که اواخر بهمن‌ماه در فرهنگسرای گلستان گشایش یافته، تا 7 اسفندماه در این مکان فرهنگی به نشانی تهران، خیابان نارمک، خیابان گلستان، پایین‌تر از میدان هلال احمر برپا خواهد بود.   موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک با هدف گسترش فرهنگ در جامعه و افزایش سطح ذوق و سلیقه شهروندان با تکیه بر فرهنگ و هنر ایرانی اسلامی، از تصویرهای آثار گزیده تاریخی و هنری این موقوفه، بسته‌های گوناگون نمایشگاهی تهیه کرده که در یک همکاری فرهنگی، برای نمایش به مراکز و نهادهای گوناگون فرهنگی و آموزشی وامی‌گذارد. ]]> دين‌واندیشه Sat, 18 Feb 2017 11:43:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/245430/برپایی-نمایشگاه-جاده-عشق-فرهنگسرای-گلستان ویلم فلور: هنر ایرانیان باشکوه و ظریف است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/245420/ویلم-فلور-هنر-ایرانیان-باشکوه-ظریف به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از روابط عمومی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، هشتاد و یکمین نشست کتابفروشی آینده با همراهی این بنیاد، کانون زبان فارسی و مجله بخارا به دیدار و گفتگو با «ویلم فلور» اختصاص داشت که پنجشنبه 28 بهمن‌ماه در این کتابفروشی با حضور علی دهباشی، مدیرمسول مجله بخارا و احمد کاظمی‌موسوی برگزار شد. در این نشست فلور به پرسش‌های دهباشی پاسخ داد که بخشی از این گفت‌وگو در زیر آمده است. فلور در پاسخ به اینکه چه تالیفاتی در دست نگارش دارد، گفت: برای نوشتن برنامه‌ای دقیق ندارم. داده‌ها برای مقالات و کتاب‌ها را بیشتر از دیگران دریافت می‌کنم. مثلا کتاب نقش‌های دیواری چرا نوشته شد؟ کتابی در مورد شرح هنر نقاشی دوره قاجاریه خواندم و این فقط چند جمله در مورد سبک‌های نقاشی بوده است. با خود فکر کردم که گویی این هنرمندان تاریخ و حقیقت هنری ایران را می‌شناسند. چون خوب می‌دانم که نه تنها در کاخ‌ها بلکه در خانه‌های مردم از این نمونه نقش‌ها وجود داشته است. این کار را انجام دادم و مطالعه کردم و بعد این کتاب منتشر شد. وی افزود: چندین کتاب دیگر در رشته هنر نوشته‌ام. به نظر من بسیاری از این مورخان هنری ممکن است بیشتر در بخش هنر متخصص باشند و درباره تاریخ خیلی نمی‌دانند. فکر کردم که می‌توانم با نوشتن این کتب تاریخ هنر خدمتی به آن‌ها بکنم و از آنجا که هنر را نمی‌دانستم اما تاریخ را خوب می‌فهمیدم و بررسی کردم و هدفم این بود که خدمتی به آن‌ها کرده باشم. همچنین کتابی با عنوان صنایع کهن نوشتم که نشان می‌دهد مردم ایران با وجود امکانات محدود و با اینکه مدرن نبودند اما کارهایشان خیلی جالب‌توجه و حتی باشکوه بودند. هر کسی اگر به فرش‌های دوره قاجار نگاه کند از ظرافت آن لذت خواهد برد. این تاریخ‌نگار ادامه داد: دو سال پیش شخصی در ایران از من خواست مقاله‌ای در مورد فحاشی در تاریخ ایران بنویسم! اما من این واژه‌ها را نمی‌شناختم باید پژوهش می‌کردم. تحقیق و مطالعه برای من لذت‌بخش است. کتاب را ورق می‌زنم و بعد از خواندن نود صفحه از تاریخ همانند زبان دوران صفوی به واژه‌ای می‌رسم که ارزشمند است و خوشحال می‌شوم. این نشان‌دهنده این است که هر چه که من در کتاب‌ها می‌بینم و در سخن‌ها می‌شنوم و یا به طور مستند با آن‌ها مواجه می‌شوم در من انگیزه ویژه‌ای ایجاد می‌کند. فلور بیان کرد: به یاد دارم در کنفرانسی با موضوع خلیج‌فارس از من در رابطه با بندر لنگه پرسیدند. درباره این موضوع اطلاعی نداشتم اما عنوانی برای مطالعات جدید من شکل گرفت. یا در سال 2005 از بوشهر با دکتر‌ خیراندیش به شیراز رفتیم. او برازجانی است. از تاریخ برازجان سخن گفتیم و بعد از سفر بود که شروع به نوشتن کردم. شاید این ویژگی تاریخ‌نگاری است که شما نمی‌توانید آینده مطالعات و اتفاقات را پیش‌بینی کنید. شما هیچ‌گاه با یک ایده معین شروع به نوشتن نمی‌کنید. ایده‌ها با کتاب‌ها شما را راهنمایی می‌کنند. در دانشگاه‌ها اهمیت بسیاری به تئوری‌پردازی می‌دهند. جالب و مفید است اما اگر شما می‌خواهید از نظر یک تئوری کتابی بنویسید نتیجه تنها این است که یا مثبت خواهد بود یا منفی اما وظیفه مؤلف این است که خواننده را جلب کند و سپس آن را به سمت داده‌هایی رهنمون سازد. وی در پاسخ به این پرسش  که با توجه به اینکه اولین دستور زبان فارسی و مطالعات ایرانشناسی در هلند به چاپ رسیده است، آیا این منابع مورد تحقیق شما از دوره صفوی آغاز می‌شود یا از این دوره به بعد هم منابعی در آرشیو ملی دارید؟ گفت: تاریخ‌نگاری دوره صفویه، افشار و زندیه توسط هلندی‌ها مربوط به زمانی است که آن‌ها در جزیره خارک بودند اما اولین مرتبه زمانی بود که در سال 1868 یک کنسولگری در بوشهر تأسیس کردند. متأسفانه اسناد موجود در آرشیو ملی ما خیلی ناقص است. مثلا برای نوشتن زندگینامه دکتر شلیمر(پزشک هلندی و مدرس در دارالفنون و پزشک ناصرالدین‌شاه که کتابی برای دانشجویان پزشکی نوشته بود و اصطلاحات پزشکی مدرن را از زبان‌های مختلف به فارسی ترجمه کرد) از اسناد موجود در آرشیو ملی استفاده کردم. این ایرانشناس افزود: من روی این اسناد در مورد هلند دوره ناصری کار کردم یا درباره تاجران هلندی و اولین فروشگاه‌هایی که در ایران توسط آن‌ها تأسیس شده بود که یکی از این فروشگاه‌ها در نزدیک پلاسکو بود. عکس‌های بسیاری پیدا کردم. چنین اطلاعاتی هر چند ناقص در آرشیو پیدا می‌‌شود. چیزهای خیلی جالب هم وجود دارد. مثلا هنگامی که در مورد زندگی اجتماعی تهران در اواخر دوره ناصری می‌نوشتم، در آرشیو هلند سندی با موضوع اولین دستور رانندگی اتومبیل را پیدا کردم. از آرشیوهای ملی دیگری هم استفاده کردم. مثلا از آفریقا، لندن و از آرشیو انگلیسی سود بردم. به طور مثال منابع به زبان‌های مختلف عثمانی، روسی، فرانسوی و لاتین و... وجود دارد و اگر تمام این زبان‌ها را بشناسید می‌توانید به این منابع دسترسی پیدا کنید. گرچه این فرصت نیست. حتی اگر از نظر اقتصادی قوی باشید اما زمان اجازه استفاده از تمام این آرشیوها را نمی‌دهد. به عنوان مثال ایران چندین سال روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با دولت عثمانی دارد اما حتی یک کتاب هم به فارسی در این زمینه وجود ندارد. همیشه مشکلاتی برای پژوهش هست. خوشبختانه در ترکیه چندین دانشجو در حال تالیف پایان‌نامه‌هایی در این موضوع هستند. در واپسین لحظات این جلسه آخرین اثر منتشر شده بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار به دکتر فلور اهدا شد. وی در پایان گفت: این گفت‌و‌گوها را بیشتر از سخنرانی‌ها دوست دارم. چرا که سخنرانی‌ها همیشه یک طرفه است و در این گفت‌و‌گوها من هم چیزهای زیادی یاد می‌گیرم. چرا که ما پژوهشگرها تنها با کتاب‌ها گفت‌وگو می‌کنیم و این جلسات برایمان اهمیت ویژه‌ای دارد. پایان این نشست به مراسم امضای کتاب با حضور دکتر فلور و دوستداران وی اختصاص یافت. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 18 Feb 2017 10:51:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/245420/ویلم-فلور-هنر-ایرانیان-باشکوه-ظریف «تراژدی علوم سیاسی» زیر ذره‌بین نقد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/245418/تراژدی-علوم-سیاسی-زیر-ذره-بین-نقد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از روابط عمومی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، نشست بررسی و نقد کتاب «تراژدی علوم سیاسی» با حضور دکتر حمید احمدی، مترجم اثر و دکتر جهانگیر معینی‌علمداری، منتقد کتاب برگزار خواهد شد. این نشست با همکاری انجمن جامعه‌شناسی و انجمن علوم سیاسی ایران برپا می‌شود و از سلسله نشست‌های معرفی و نقد کتاب‌های منتشر شده توسط انتشارات پژوهشکده است. نشست بررسی و نقد کتاب «تراژدی علوم سیاسی» دوشنبه دوم اسفند‌ماه از ساعت ۱۵ تا ۱۷ در سالن اجتماعات انجمن جامعه‌شناسی ایران به نشانی بزرگراه جلال آل‌احمد، پل نصر (گیشا)، جنب دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، نیم‌طبقه اول برگزار خواهد شد. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 18 Feb 2017 10:52:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/245418/تراژدی-علوم-سیاسی-زیر-ذره-بین-نقد کتاب «نیکسون، کیسینجر و شاه» روابط آمریکا و ایران را کالبدشناسی می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/245408/کتاب-نیکسون-کیسینجر-شاه-روابط-آمریکا-ایران-کالبدشناسی-می-کند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه به تازگی کتاب «نیکسون، کیسینجر و شاه» را روانه بازار نشر کرده است. کتابی به قلم رهام الوندی، دانشیار دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن و مدیر گروه دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن در کلمبیا، او تالیفات بسیاری درباره تاریخ روابط خارجی ایران داشته و پژوهش های جاری وی بر فعالیت های حقوق بشر جهانی و ریشه‌های انقلاب در سال 1357 متمرکز است. «نیکسون، کیسینجر و شاه» را غلامرضا علی بابایی ترجمه کرده است. علی بابایی که در کارنامه خود تالیف و ترجمه کتاب های فراوانی همچون «فرهنگ علوم سیاسی»، «فرهنگ روابط بین الملل»، «تاریخ ارتش ایران»، «تاریخ نیروهایی ایران»، «ارتش و حکومت پهلوی» و... را دارد، در  این گفت‌وگو بخش‌هایی از محتوای کتاب الوندی و دلایل اهمیت آن در بررسی تاریخ روابط ایران و ایالات متحده پیش از انقلاب پرداختیم.   * دلایل انتخاب کتاب «نیکسون، کیسینجر و شاه» برای ترجمه چه بود و چه عاملی شما را برای ترجمه این کتاب ترغیب کرد؟ از جمله دلایل انتخاب کتاب، برگزیده شدن آن توسط روزنامه معتبر فایننشیال تایمز لندن در میان کتاب های تاریخی بوده است. دلیل بعدی طیف بسیار گسترده منابع و مآخذی بود که نویسنده آن یعنی دکتر رهام الوندی در نگارش آن استفاده کرده بود. برای نمونه وی در فصل سوم از 319 منبع سود برده است. وی از منابع دست اول هم چون مصاحبه‌های بسیار با دست‌اندرکاران و مجریان آن سیاست و نیز اسناد محرمانه‌ای که از آرشیوهای گوناگون خارج شده، استفاده کرده است. * دکترین سیاسی نیکسون در چه زمانی مطمع نظر قرار گرفت و اصول آن چه بود؟ نیکسون سی و هفتمین رئیس جمهور ایالات متحده بود و در جزیره گوام تصمیم گرفت تا در سال 1969 سیاست جدیدی را در رابطه با کشورهای جهان سوم انتخاب کند و از جنگیدن به نفع یک رژیم، به تامین تدارکات و آموزش گسترده آن تبدیل شود. برقراری روابط ویژه با کشورهای کلیدی جهان سوم و درگیر کردن آن ها در عملیات سنگین مدیریت امپریالیستی از جمله اهداف دکترین نیکسون بود. در این راستا اساس نقش منطقه‌ای رژیم بر اساس این دکترین عبارت بود از: یک. بر هم زدن تعادل نظامی به زیان فشارهای ناسیونالیستی رادیکال در خلیج فارس؛ دو. سرکوب شورش ظفار؛ سه. مبارزه با نیروهای جدایی‌طلب پاکستان در بلوچستان؛ چهار. کمک به سومالی در جنگ با اتیوپی. این عملیات‌ها بخشی از توان رزمی ارتش پهلوی را به نمایش گذاشت. * اوج مشارکت نظام پهلوی در دکترین نیکسون در چه مقطعی بود؟ پس از آن‌که نیکسون و کیسینجر از شوروی و ملاقات تاریخی خود با برژنف در خرداد 1351 به تهران آمدند، ایلات متحده سعی در آن داشت که پای ایران را به استراتژی جهانی امریکا در مهار کمونیسم جهانی باز کند. از این رو سیل جنگ افزارهای مدرن امریکا از جمله جت‌های جنگنده اف-4 فانتوم و اف-5 تایگر و در پی آن شکاری‌های تامکت اف-14 را به زرادخانه نیروی هوایی ایران سرازیر کرد. اعاده حاکمیت ایران در اروندرود که با عبور کشتی ابن‌سینا صورت گرفت و نیز تجدید حاکمیت بر جزایر سه گانه در خلیج فارس باعث شد تا عراق و شوروی در راس حرکت‌های تهاجمی اردوگاه سوسیالیسم یک حرکت گازانبری را برای پهن کردن حاکمیت سوسیالیسیتی در منطقه خلیج فارس آغاز کنند. این حرکت که از چشم رژیم وقت ایران پنهان نبود باعث شد تا با استفاده از کردهای عراق و کمک سی آی ای جنگی فرسایشی را به ارتش عراق تحمیل کرده و سرانجام آن را به پای میز مذاکره و در نهایت به امضای توافق 1975 الجزیره بکشاند.  به رغم پنهانی بودن کمک‌های سی آی ای و عملیات ارتش ایران، این تحرکات خشم محافل دموکرات امریکا را به شدت علیه جمهوری خواهان و در نهایت خود شاه برانگیخت و تصویر نامناسبی را از شاه در داخل امریکا علیه شاه به وجود آورد. * این تصویر چگونه بود؟ گر چه نیکسون توانست تصویر شاه را از یک رهبر فرودست به یک شریک مطمئن تبدیل کند ولی در اواخر دهه 1970 تصویر وی تا حد دیکتاتوری مبتلا به جنون و خودبزرگ بینی تنزل پیدا کرد. چهره شاه به مراتب پیچیده‌تر از کاریکاتورهایی بود که منتقدانش از وی ترسیم می‌کردند. اقتصاد حکومت شاه دچار اسراف کاری شده بود و در زمینه سیاسی نیز کلیه احزاب را منحل و حزب رستاخیز را جایگزین کرده بود. قدرت شاه در داخل نامحدود بود ولی در نظام بین‌الملل از محدودیت‌هایی برخوردار بود که به آن احترام می‌گذاشت. اشتباه‌های شاه، مانند پیروزی‌هایش از خودش ناشی می‌شد. به فرض استقلال شاه از امریکا، آیا نیکسون و کیسینجر می‌توانستند او را وادار به انجام اصلاحات واقعی معناداری بکنند؟ به نظر نمی‌رسد که آن‌ها می‌توانستند موفق‌تر از کندی و یارانش باشند. پویایی روابط دو کشور چنان دستخوش تغییر و تحول شده بود که خدشه دار شدن شدید حاکمیت ایران غیر قابل تصور می‌نمود. شاه گرفتار تضاد نقشی شد که سرانجام او را از پای درآورد. «انقلاب سفید» نتوانست عموم مردم را قانع کند و  وی «پادشاهی متجدد» است. یکی از سناتورهای ایرانی سال‌ها پیش گفته بود: «اعلیحضرت همایونی می‌خواهند هم خشایارشا باشند و هم فیدل کاسترو ؛ اما این غیر ممکن است.» * ارزیابی نهایی شما از کتاب به عنوان مترجم آن چیست؟ به نظر من نویسنده کتاب «نیکسون، کیسینجر و شاه» توانسته است کالبدشناسی دقیقی از روابط چندین و چند ساله ایالات متحده و ایران از دوران جنگ سرد تا به امروز انجام دهد و انجام این مهم بسیار موفق بوده است.   ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 18 Feb 2017 07:46:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/245408/کتاب-نیکسون-کیسینجر-شاه-روابط-آمریکا-ایران-کالبدشناسی-می-کند روایت «تاریخ شفاهی و جایگاه آن در تاریخ‌نگاری معاصر ایران» از سایه سنگین قدرت http://www.ibna.ir/fa/doc/book/242029/روایت-تاریخ-شفاهی-جایگاه-تاریخ-نگاری-معاصر-ایران-سایه-سنگین-قدرت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «تاریخ شفاهی و جایگاه آن در تاریخ‌نگاری معاصر ایران 1358- 1385» تالیف مشترک دکتر مرتضی نورائی و دکتر مهدی ابوالحسنی‌ترقی به تبیین علمی تاریخ شفاهی و بررسی و نقد جایگاه آن در تاریخ‌نگاری معاصر ایران پرداخته است. کتاب از سه بخش «مباحث نظری و روش‌شناسی تاریخ شفاهی»، «کارکرد تاریخ شفاهی در تولیدات تاریخ معاصر» و «ویژگی‌ها و آسیب‌شناسی تاریخ شفاهی ایران» تشکیل شده است. جایگاه متمایز تاریخ شفاهی در شاخه تاریخ‌نگاری معاصر پشت جلد کتاب آمده است: «چرخش ضرورت‌ها و نیازها پس از جنگ جهانی دوم، تاریخ و تاریخ‌نگاری را در موقعیت متفاوتی قرار داد. تنوع، گستردگی جریان‌ها، وقایع، وسعت و دامنه گروه‌ها و اجتماعات درگیر آن در عرصه‌های مختلف، نشان داد که روش موجود برای جمع‌آوری اطلاعات، پاسخگوی گذشته‌نگاری در گفتمان جدید نیست. مصاحبه فعال و ضبط آن پاسخی به این وضعیت بود. از آن زمان این شیوه گردآوری اطلاعات رفته رفته در جایگاهی متمایز در شاخه تاریخ‌نگاری معاصر قرار گرفت تا جایی که از آن به عنوان «تاریخ آینده» یا حتی «تاریخ راهبردی» یاد می‌شود.» بخش نخست «مباحث نظری و روش‌شناسی تاریخ شفاهی» شامل «تاریخچه و فلسفه تاریخ شفاهی»، «سنت شفاهی و تاریخ شفاهی»، «خاطره‌نگاری و تاریخ شفاهی»، «موضوع و موضوع‌یابی در تاریخ‌نگاری شفاهی»، «مصاحبه، سازوکار تاریخ شفاهی»، «مشکلات نظری و کارکردی تاریخ شفاهی» است. درباره تعریف تاریخ شفاهی می‌خوانیم: «تاریخ شفاهی، مجموعه منظمی از اظهارات افراد حاضر درباره تجربیات خودشان است و افسانه‌های قومی، غیبت، شایعه یا ستون پنجم نیست. در واقع، شکل قدیمی انتقال شفاهیات را نمی‌توان به نام تاریخ شفاهی پذیرفت. مورخان شفاهی همزمان تلاش می‌کنند که صحت و سقم یافته‌هایشان را مشخص، آنها را تحلیل کنند و در یک بافت تاریخی قرار دهند. آنان همچنین دغدغه نگهداری از یافته‌ها را برای استفاده پژوهشگران بعدی دارند. در طرح‌های تاریخ شفاهی، راوی، واقعه و نکات پیرامون آن را برای مصاحبه‌گر نقل میکند. مصاحبه‌گر گفت وگو را ثبت می‌کند و در روند تدوین، سند تاریخی را تولید وخلق می‌کند.» (ص 24)   در همین قسمت با اشاره به هسته مرکزی تاریخ شفاهی آمده است: «خاطره که خود نوعی روایت محسوب می‌شود، هسته مرکزی تاریخ شفاهی و مهمترین دستاورد مصاحبه است. اما نکته اساسی این است که خاطره در خاطره‌گویی یا خاطره‌نویسی، تنها یک فاعلیت دارد؛ در حالی که در تاریخ شفاهی، به سبب حضور مصاحبه‌کننده و طرح پرسش‌های آگاهانه، فاعلیت دوگانه است و روایت و متن تولید شده، حاصل تعامل و دیالوگ مصاحبه‌کننده با مصاحبه شونده است. در نتیجه هم مصاحبه‌کننده و هم مصاحبه‌شونده در حکم مورخ هستند.» (ص 75) سوء‌ظن نسبت به زمان حال و شخصیت‌های درگیر بخش دوم با نام «کارکرد تاریخ شفاهی در تولیدات تاریخ معاصر» در برگیرنده «جایگاه تاریخ معاصر در مطالعات تاریخی»، «روش علمی تاریخ شفاهی در مطالعات تاریخ معاصر»، «معرفی و تحلیل تولیدات تاریخ شفاهی در ایران (داخل کشور)» و «معرفی و تحلیل تولیدات تاریخ شفاهی ایران (خارج از کشور)» است. مولف در آسیب‌شناسی معاصرنویسی تاریخ آورده است: «پرهیز از پرداختن برخی از مورخان و محققان به تاریخ معاصر، به ویژه بخش فعال آن، هرچند بخشی از سوء‌ظن نسبت به زمان حال و شخصیت‌های درگیر در آن، ناتمام بودن جریان‌های روز، کمبود یا احتمال کمبود اسناد، جنجال‌آفرینی و دخالت سلایق شخصی و سیاسی است، اما به شهادت تاریخ، معاصرنویسی و نگاه به دوران و زمان خود، یعنی تاریخ معاصر، جایگاه مهمی نزد مورخان شرق و غرب داشته است و تاریخ، تنها شرح حوادث زمان‌های پیش از مورخ نبوده است.» (ص 169) در همین قسمت به بررسی رویکرد مراکز و سازمان‌های فعال در این حوزه پرداخته است و در سطوری از آن در رابطه با نقد سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس‌رضوی می‌خوانیم: «مهم‌ترین مشکل در این طرح‌ها، ترس و ملاحظه‌کاری مصاحبه‌شوندگان بود. این معضل حتی در طرح «تاریخ شفاهی پزشکی مشهد» نیز وجود داشته است. راویان این پروژه، با ورود مصاحبه‌کننده به حوادث انقلاب، از سخن گفتن باز می‌ماندند. در طرح تاریخ شفاهی شهریور 1320 مشهد، عواملی غیرمنطقی، موجب ترس راویان در بیان حقایق تاریخی بود و مانع مصاحبه افراد شد. این افراد شامل افسر ارتش، اعضای احزاب، تلگرافچی مرزی، کارمند و نیروهای خدماتی مانند راننده بودند. ترس حتی بین مصاحبه‌شوندگان تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی هم دیده می‌شد و افراد معدودی با محافظه کاری سخن می‌گفتند. برخی نیز به مصالح شخصی کتمان حقیقت می‌کردند یا مصاحبه را به سمت و سوی قصه‌گویی سوق می‌دادند.» (ص 248) مغفول ماندن برخی داده‌های تاریخی درباره سازمان زنان مولف در ادامه در نقدی به رویکرد طرح بنیاد مطالعات ایران می‌نویسد: «بضاعت اندک علمی و تاریخی مصاحبه‌کننده موجب مغفول ماندن برخی داده‌های تاریخی درباره سازمان زنان از جمله تشریح کامل این سازمان و زیر مجموعه آن و وظایف هر یک، شده است. راوی به میل خود و بر اساس حافظه شخصی سخن گفته است، نه پرسشگری و جست‌و‌جوی فعالانه مصاحبه‌کننده. بنابراین، مصاحبه کم و بیش به سوی مسائل حاشیه‌ای سوق یافته است. (ص 279 )   بخش سوم «ویژگی‌ها و آسیب‌شناسی تاریخ شفاهی ایران» است و دربردارنده موضوعاتی مانند «ویژگی‌ها»، «آسیب‌ها» و «راهکارها».   نگاهی انتقادی به کیفیت تاریخ شفاهی حاکی از قرار نگرفتن در سطح استاندارهای جهانی است. در شرح این نقص آمده است: «با نگاهی به آثار تاریخ شفاهی ایران، بیش از همه این نکته چشمگیر است که آنها پدیده‌هایی هستند که بیشتر در قالب آنچه در سطح استانداردهای جهانی مقبول است، قرار نمی‌گیرند. این بدان معنی نیست که تولیدات موجود یک سر بی‌فایده و ناروا هستند؛ بلکه به رغم قرار نگرفتن در چهارچوب‌های معمول، هر گروه برای خود ساخته‌ایی دارد که مدارجی از صحت و استانداردهای موجود داراست.» (ص 325) سایه سنگین قدرت بر بیشتر طرح‌های تاریخ شفاهی درباره نگاه کلی به طرح‌های تاریخ شفاهی انجام شده در داخل و خارج از کشور می‌خوانیم: «انجام طرح‌های تاریخ شفاهی از سوی مراکز و نهادهای انقلابی و حکومتی از یک سو و موضع انفعالی مراکز دانشگاهی از سوی دیگر موجب شده است که به رغم تولید تاریخ‌های مبتنی بر روش تاریخ شفاهی، این آثار به شدت از نبود نظریه علمی و پیروی نکردن از روش علمی صدمه ببیند. در داخل و خارج کشور، سایه سنگین قدرت بر بیشتر طرح‌های تاریخ شفاهی به شدت سنگینی می‌کند. با آنکه روش تاریخ شفاهی در نتیجه توسعه دموکراسی در ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در مغرب زمین به کار گرفته شد، اما در ایران از ابتدا تا کنون بیشتر حول محور نخبگان سیاسی و حتی با تعمیم تاریخ شفاهی حول محور نخبگان سایر حوزه‌ها و میدان‌ها مانند اقتصادی و فرهنگی دور زده است.» (ص 247) کتاب «تاریخ شفاهی و جایگاه آن در تاریخ‌نگاری معاصر ایران 1358- 1385» در 430 صفحه، شمارگان یک‌هزار نسخه و به قیمت 25 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شده است. ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sat, 18 Feb 2017 08:00:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/242029/روایت-تاریخ-شفاهی-جایگاه-تاریخ-نگاری-معاصر-ایران-سایه-سنگین-قدرت عالم: ترجمه‌های مکانیکی مشکل برخی کتاب‌های علوم سیاسی است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/245409/عالم-ترجمه-های-مکانیکی-مشکل-برخی-کتاب-های-علوم-سیاسی دکتر عبدالرحمان عالم، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گفت: به نظرم در برخی جایزه‌ها، کتاب‌ها براساس ذوق و سلیقه افراد انتخاب می‌شود تا بر حسب نیاز جامعه و مراکز آموزشی. بنابراین از آنجا که داوران و مسئولان برگزاری جوایز تعیین‌کننده هستند، چندان جدیتی در کارشان نشان نمی‌دهند و در برابر آثاری که برگزیدند خود را پاسخگو به کسی یا جایی نمی‌دانند.   وی افزود: از طرفی این روزها، هر کسی که احساس می‌کند قدری زبان می‌داند، دست به قلم شده و می‌خواهد کتابی در یک حوزه تخصصی مانند علوم سیاسی ترجمه کند! در حالی که صرف دانستن زبان برای ترجمه کتاب کافی نیست و آگاهی با اصطلاحات خاص یکی از شروط برگرداندن یک اثر به فارسی است. ضمن اینکه در ترجمه، زبان اثر باید به قدری برای مترجم آشنا باشد که بتواند موضوع را درک و به فارسی برگرداند.   مترجم کتاب «سیاست جهانی» ادامه داد: احاطه مترجم به زبان اثر باید به اندازه‌ای باشد که بتواند درک کند، مولف چه می‌گوید و پس از آن با زبان خودش مطالب را بیان کند. اگرچه باید یادآوری کرد که صرف دانستن زبان و داشتن تخصص در یک حوزه باز هم برای ترجمه کافی نیست بلکه مترجم باید فارسی را نیز در حوزه‌ای که ترجمه می‌کند، به خوبی بداند.   عالم اظهار کرد: مترجم باید بداند چه مفهومی را به چه ترتیبی می‌تواند در فارسی بیان کند. اینجاست که ترجمه می‌تواند از حالت مکانیکی بیرون بیاید و به یک بیان و زبان معنا تبدیل شود و ترجمه اهمیت پیدا کند.   وی افزود: البته این‌طور نیست که بگوییم در حوزه علوم سیاسی مترجمان توانایی وجود ندارد، اما تعداد مترجمانی که با دانش، ذوق و تسلط به زبان فارسی کار ترجمه را دنبال می‌کنند، بسیار اندک است اما در این میان می‌توان به خشایار دیهیمی اشاره کرد که در حوزه اندیشه سیاسی ترجمه‌های خوبی انجام می‌دهد. افراد دیگری نیز هستند که ترجمه‌های قابل تحسینی دارند و می‌دانند چه می‌کنند.   مترجم «گرایش‌های سیاسی در جهان عرب» عنوان کرد: مترجمانی هستند که سال‌ها در این حوزه فعالیت می‌کنند و ارزش کارشان نیز بالاست، حال اینکه چرا در برخی جایزه‌ها از ترجمه‌های این افراد مجرب استقبال و قدردانی نمی‌کنند، در واقع برمی‌گردد به این که چه کسانی با چه آگاهی و دانشی درباره این افراد و آثارشان قضاوت می‌کنند!   عالم بیان کرد: وقتی اثری از یک مترجم خوب و کاردان برای سنجیده شدن در اختیار یک داور قرار می‌گیرد، با توجه به میزان تبحرش در کار ترجمه درمی‌یابد که با چه اثری روبه‌روست. اما زمانی که فرد از دایره کاری و میزان تسلط مترجم خبر ندارد، در نتیجه نمی‌تواند به درستی یک کار را ارزیابی و قضاوت کند.   وی افزود: با همه مسائلی که برشمردیم، ممکن است در داوری آثار، گرایش‌های خاصی نیز دخالت داشته باشد و در عین حال مسائل بسیاری دست به دست هم می‌دهند تا یک کتاب انتخاب شود. نتایج برخی جوایز فرهنگی با معرفی آثار برگزیده، یک مساله درونی در انتخاب آثار را نیز نشان می‌دهد.   این عضو هیات علمی دانشگاه تهران اظهار کرد: گاهی در میان ترجمه سیاسی آثار خوب نیز می‌توان پیدا کرد، ممکن است اثری از سوی یک داور به عنوان کتاب برگزیده در حوزه تالیف یا ترجمه انتخاب شود، اما داوران دیگر آن اثر را به عنوان برگزیده نپذیرند. این نوع رویکردها در میان جایزه‌های فرهنگی وجود دارد و تنها یک علت نمی‌تواند دلیل کمرنگ دیده شدن کتاب‌های علوم سیاسی در جوایز فرهنگی از جمله کتاب سال باشد.   عالم با اشاره به استقبال نکردن مولفان و مترجمان علوم سیاسی به مسائل ایران و منطقه بیان کرد: به دلیل برخی مسائلی که پیش می‌آید، ورود و انگیزه مولفان به تالیف درباره ایران اندک است. در این میان می‌توان به آن مثل معروف اشاره کرد که دیکته نانوشته غلط ندارد. وقتی یک اثری درباره ایران تالیف می‌شود، افرادی پیرامون اثر اظهارنظر می‌کنند و در این میان مسائلی مطرح می‌شود که کار را دشوار می‌کند.   وی افزود: به دلیل مشکلات حاشیه‌ای که پس از نوشتن کتاب درباره مسائل ایران وجود دارد، بسیاری ترجیح می‌دهند، در این حوزه به تالیف نپردازند تا در انتظار عواقب آن نیز نباشند. نگرانی‌های ناشی از این مساله پس از تالیف در حوزه داخلی باعث شده که مسائل ایران چندان مورد توجه مولفان علوم سیاسی قرار نگیرد. در این باره بیشتر بخوانید:    9 بهمن 1395 ساعت 10:00 با این ترجمه‌های بد انتظار داریم مردم کتاب بخوانند؟!     16 بهمن 1395 ساعت 08:30 احمدی: کتاب‌های تالیفی علوم سیاسی با تکیه بر نظریه‌های غربی تدوین می‌شود     23 بهمن 1395 ساعت 09:00 فیرحی: کتاب‌های علوم سیاسی دچار خودسانسوری می‌شوند   ۲۵ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۳۰ باوند: کتاب‌های علوم سیاسی کمتر وارد تجزیه و تحلیل مسائل روز کشور شده است   ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۰۰ نقیب‌زاده: سرقت و کتابسازی، علوم سیاسی را بی‌حُرمت کرده است ]]> تاريخ‌،سیاست،علوم اجتماعی Sun, 19 Feb 2017 05:30:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/245409/عالم-ترجمه-های-مکانیکی-مشکل-برخی-کتاب-های-علوم-سیاسی