خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين دین‌ :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/religion Mon, 18 Jun 2018 15:55:04 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Mon, 18 Jun 2018 15:55:04 GMT دین‌ 60 ​استان مرکزی میزبان چهل و یکمین دوره مسابقات سراسری قرآن http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262230/استان-مرکزی-میزبان-چهل-یکمین-دوره-مسابقات-سراسری-قرآن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی سازمان اوقاف و امور خیریه، حجت‌الاسلام  حسین دلاوری، مدیر‌کل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی، درباره اهمیت برگزاری رویدادهای قرآنی در کشور، اظهار کرد: برنامه‌های قرآنی و رویدادهای بزرگ قرآنی در جامعه در راستای ترویج فرهنگ قرآنی امری مهم به‌شمار می‌رود، به‌طوری‌که برگزاری این برنامه‌ها زمینه‌ساز آشنایی و انس بیشتر با قرآن مجید و آموزه‌های الهی این کتاب آسمانی خواهد بود. بی‌شک با ترویج قرآن در بین اقشار مختلف جامعه به‌ویژه جوانان و نوجوان می‌توانیم در مقابل معضلات، تهدیدات و آسیب‌های اجتماعی ایستادگی کرده و برنامه‌ای مبتنی بر آموزه‌های قرآنی اجرا کنیم. وی با اشاره برگزاری چهل و یکمین دوره مسابقات سراسری قرآن در این استان، گفت: اداره‌کل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی، متولی برگزاری مسابقات سراسری قرآن سازمان اوقاف و امور خیریه کشور در سال 97 است. حجت‌الاسلام دلاوری درباره عملکرد این استان در طرح حفظ قرآن نیز افزود: در بخش نهایی برای حضور در آزمون، چهار هزار و 646 نفر از طریق سامانه ثبت‌نام کردند که از این رقم دو هزار و 933 نفر را بانوان و یک‌هزار و 711 نفر را هم آقایان تشکیل می‌دادند؛ مسابقات در 13 حوزه امتحانی همزمان با سراسر کشور در استان مرکزی برگزار شد. مدیر‌کل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی با اشاره به انعقاد تفاهم‌نامه‌ بین معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و  مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف کشور برای برگزاری ششمین دوره مسابقات طرح تربیت حافظان و قاریان قرآن کریم، بیان کرد: این تفاهم‌نامه با هدف تجمیع در برگزاری مسابقات قرآنی و حذف موازی‌کاری‌ها به امضا رسید و این نوید را می‌دهد که با همدلی به وجود آمده، در سال‌های آینده شاهد حضور چشمگیر نوجوانان و جوانان در این برنامه‌ها باشیم. وی با ابراز امیدواری برای برخورداری مسابقات از سطح کیفی بالاتر نسبت به دوره‌های قبل، گفت: مسابقات شهرستانی در اردیبهشت، مسابقات استانی در تیرماه و مسابقات کشوری هم دهم مهرماه سال 97 برگزار می‌شود و نفرات برتر رقابت‌های قرآنی به مسابقات بین‌المللی قرآن اعزام می‌شوند. حجت‌الاسلام دلاوری ادامه داد: در پایان هر مسابقه در استانی که میزبان مسابقات بوده، استان میزبان سال بعد مشخص می‌شود که در سال گذشته این اتفاق در استان آذربایجان غربی رخ داد و نشان چهل و یکمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم در مرحله کشوری به استان مرکزی واگذار شد. مدیر‌کل اوقاف و امور خیریه استان مرکزی، تاکید کرد: برای هرچه باشکوه برگزار کردن چهل‌ و یکمین مسابقات قرآنی کشور، برنامه‌ریزی‌ها آغاز شده و در همین راستا 11 کارگروه و ستاد معین به ریاست استاندار و مشارکت دستگاه‌ها و مراکز مرتبط با موضوعات قرآنی در استان  و ستاد اجرایی مسابقات کشوری به ریاست مدیرکل اوقاف و امور خیریه و دبیری امور قرآنی اوقاف استان مرکزی تشکیل شده است. وی گفت: در مرحله شهرستانی از 20 بهمن سال گذشته تا 30 فروردین امسال مهلت ثبت‌نام شرکت‌کنندگان بود که منتظر اعلام نفرات برتر هستیم که بتوانیم تا پنجم تیرماه مسابقات استانی را برگزار کنیم تا نفرات برتر استان‌ها معرفی شوند و در نهایت از دهم مهرماه تا بیست‌ و پنجم مهرماه مسابقات کشوری برگزار خواهد شد. ]]> دین‌ Sun, 17 Jun 2018 10:32:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262230/استان-مرکزی-میزبان-چهل-یکمین-دوره-مسابقات-سراسری-قرآن شعری که در مراسم نماز عید فطر قرائت شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262168/شعری-مراسم-نماز-عید-فطر-قرائت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR، مراسم باشکوه نماز عید سعید فطر، صبح امروز با حضور رهبر معظم انقلاب در مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد. در ابتدای این مراسم و پیش از اقامه‌ نماز، میثم مطیعی، مداح اهل‌بیت (ع) اشعاری را در وصف ماه مبارک رمضان و دیگر مسائل اخلاقی و سیاسی قرائت کرد.   آمدی و دل ما بردی و رفتی ای ماه! با تو خوش بود سحرهای «بِکَ یا الله»   چه سحرها، چه سحرهای خوشی بود و گذشت چه خبرها، چه سفرهای خوشی بود و گذشت   نظر لطف خدا بود که افتاد به ما تشنگی، فرصت سیراب شدن داد به ما   یاد جوع و عطشِ روز قیامت کردیم یاد ظهر عطش‌افروز قیامت کردیم   گفته بودم دل من! ماه شو و روشن شو رمضان است، ز مَن‌ها بگُذر، ایمَن شو   به خدا چلّه عشق است همین سی‌روزه می‌توان بار سفر بست همین سی‌روزه   گفته بودم که فقط چند سحر فرصت هست چند بار ای دل من! بغض تو این ماه شکست؟   روزی‌ات شد سفری در دل شب، با مولا؟ سفری تا سحرِ «فُزْتُ وَ رَبّ» با مولا؟   تشنگی ذکر لب ما شده بود این یک‌ماه روزه شد روضه لبهای اباعبدالله   سوختیم آه به یاد لب عطشان حسین یاد لبهای ترک‌خورده طفلان حسین   ای خوشا آنکه سبکبار به عید آمده است آنکه با وعده دیدار به عید آمده است   آنکه عیدانه ز لبخند امامش دارد چشم بر آمدن ماه تمامش دارد   تو عزیز دوجهانی و فقیریم، فقیر یوسفا «أَوْفِ لَنَا الْکَیْلَ»، تو ما را بپذیر   نوبهارا! دل پرخون چمن را دریاب روزه‌داران فلسطین و یمن را دریاب   طاقت امت جدّت به خدا طاق شده آه خونین‌جگرا‌ن، شعله آفاق شده   کاش آیینه دل، مات جمال تو شود عید ما رؤیت ابروی هلال تو شود   مادران شهدا! ‌عید مبارک باشد ای خوشا صبر شما، عید مبارک باشد   همسران شهدا! همسفران شهدا! عید شد، می‌ر‌سد از فاطمه عیدی به شما   موسم بندگی یار مبارک باشد مردم ای مردم بیدار! مبارک باشد   عید فطر آمده، باشیم به فکر فقرا عید فطرآمده، «قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَ»   مردم ما دلشان صبر زلالی دارد سفره کوچکشان نان حلالی دارد   همه هستند اگر نوبت ایثار شود پای کارند اگر موسم پیکار شود   گله‌مندند ولی حُجب و حیایی دارند مردم ما چه گذشتی، چه وفایی دارند   ای نشسته صف اول! صف ایثار آنجاست آن سوی «نرده»... ببین... لذت دیدار آنجاست   نکند «نرده» میان تو و مردم باشد دردِ دل‌ها پسِ این فاصله‌ها گُم باشد   دوستان! صدق و صفای دهه شصت چه شد؟ راستی حال و هوای دهه شصت چه شد؟   آن مدیران جوانی که جهادی بودند بی‌تکلّف، ز همین مردم عادی بودند   شور آن شعله مگویید که خاموش شده «اختلاس» آمده، «اخلاص» فراموش شده   ای نشسته صف اول! به عدالت برخیز مانده بر شانه تو بار امانت برخیز   عَلم داد برافراز، که ملت هستند دل به شاهینِ ترازوی عدالت بستند   همتت قطع ید دانهدُرشتان باشد وای اگر دزدی از این قافله آسان باشد   وای اگر توصیه و نامه پذیرد قاضی داد و بیداد اگر رشوه بگیرد قاضی   شکر کن، این‌همه نعمت نرود از دستت قدر دان، فرصت خدمت نرود از دستت   صف اول، صف خدمت، صف مردم‌داری یک نفر نیست مخاطب، همه هستند آری   گر به یک نقد رود صبر و قرارت از دست صف اول منشین، بین جماعت جا هست   سعی کن در سعه صدر شوی پیش‌قدم رهبری گفت که من نیز صف اولی‌ام   گوش کن قصه پرغصه بیکاران را شِکوه کارگران و کامیون‌داران را   چه شده ارز؟ که مات‌اند همه تاجرها نرخ مسکن چه شد؟ آه از دل مستأجرها   کاش آرام کنیم این نگرانی‌ها را سعی ما سد کند این موج گرانی‌ها را   معدن رنج، دل کارگران است هنوز چشم مردم به عدالت، نگران است هنوز   سنگر توست همین میز و امیدی ست به تو آن سوی میزِ تو چشمان شهیدی ست به تو   گره ار وا نکنی خود گره کار مباش برنمی‌داری اگر بار کسی، بار مباش   عید شد، آمدن عید مبارک بادت وان مواعید که کردی، نرود از یادت   عید رسوا شدن دشمن پیمان‌شکن است روز یکدل شدن و جشن خروش وطن است   شد عیان بر همه دنیا که چهل سال چرا بود ورد لب ما، مرگ به تو آمریکا...   چند روزی به تو و عهد تو دادیم زمان چند روزی محک تجربه آمد به میان   تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد تا سیه‌روی شود هر که دُروغش باشد   هان! مپندار که پیمان‌شکنی آسان است نقض این عهد میندیش که بی‌تاوان است   پنجه در پنجه مشو روبهکا! با شیران آن که با آن طرفی، جان جهان است: ایران   یک‌شبه بر طمع خام شما پایان داد موشک ما که در آفاق شما جولان داد   پشت گوشت بنویس این سخن، این سیلی را که یکی گر بزنی، می‌خوری از ما ده تا   شریان‌های حیاتی جهان در کف ماست تنگه هرمز و دریای عمان در کف ماست   صبر کن روز پریشان شدنت نزدیک است لحظه سختپشیمان شدنت نزدیک است   قفل تعلیق به امید خدا میشکنیم هرچه زنجیر کشیدی همه را میشکنیم   چرخه هسته‌ای از نو به تکاپو افتد آب رفته همه باز آید و در جو افتد   دست تو رو شد و شرّت کم و ننگت افزون پنجه از دستکش مخملی‌ات زد بیرون   شرّ تو از سرمان کم شده حمداً لله دشمنی‌هات مسلم شده حمداً لله   دولت ما شده هشیارتر، إن‌شاءالله مجلس ما شده بیدارتر، إن‌شاءالله   دل به لبخند که بستیم؟ خدایا! توببخش پای عهد که نشستیم؟ خدایا! توببخش   حیف از آن سعی و از آن آمدن و رفتن‌ها که شده با لگد بوالهوسی باد هوا   دشمن است او، چه سگ زرد و چه روباه سیاه دشمن است او، چه دموکرات و چه جمهوری‌خواه   باید این تجربه در «مدرسه تدریس» شود سند محکم بدعهدی ابلیس شود   دل به لبخند که بستیم، عدو غدار است وقت اظهار«اَشداءُ علی الکُفار» است   پس اگر ذکر تبرای کسی گشته قضا حال فریاد کند مرگ بر آمریکا را...   گفته بودند که امضای فلان تضمین است نه فلان ماند و نه امضاش، حقیقت این است   زان هیاهو چه به جا مانده به غیر از اسمش جسدی مانده ز برجام و ز روح و جسمش   بوی فاسدشدنش نیز بلند است بلند اُدکلن‌های اروپایی اگر بگذارند   اُدکلن‌های اروپایی بی‌خاصیتی که ندارند به جز گیج شدن منفعتی   این اروپا مگر آن نیست که در سعدآباد بست پیمان و بلافاصله دادش بر باد؟   ترس و ترساندنِ از جنگ غلط بود غلط ترس، دروازه به تحریم گشوده‌ست فقط   مشکلی نیست که با همّت ما حل نشود کارها کاش به برجام معطّل نشود   آنچه باعث شده تحریم شود طاقت‌سوز اقتصادی‌ست که وابسته به نفت است هنوز   نفت ما جوهر امضا شدن تحریم است نفت ما خونِ دمادم به تن تحریم است   تکیه بر همت خود کن که فرج خواهد شد ما برآنیم که تحریم، فلج خواهد شد   پشت سر لشکر فرعون و مقابل، دریاست ذره‌ای ترس به دل راه مده، حق با ماست   نیل اگر هست عصا در کف موسا هم هست مژده «إِنَّ مَعِیَ رَبِّی» آقا هم هست   باتوام ای سند جعلی باران دیده! موریانه‌زده! طومارِ به هم پیچیده!   ای به هر جنگ جهان، نحسی راه تو دلیل ننگ بادا به تو و مرگ به تو اسرائیل   ای که از عمر تو جز بیست خزان برجا نیست حرص بیهوده نخور، نام تو در فردا نیست   از سوی کرب و بلا عازم راه قدسیم روز پیکار همه عضو سپاه قدسیم   قدس ای قدس! پی یاری تو از همه سو میرسد لشکر پیروز "رِجالٌ صَدَقوا"   می‌رسیم از ری و بلخ و نجف و شام و حجاز صف به صف تا که بخوانیم به صحن تو نماز   مژده ای قدس که آیات رهایی با ماست بزن ای قلب فلسطین که صدایت زیباست   رود، آن نیست که سنگی به رهش سد نشود رود، آن است که در راه مردّد نشود   چشم این رود چهل‌ساله‌ به دریاست هنوز یک جهان، نهر دعا پشت سر ماست هنوز   اولین بارقه صبح سپید است امید نفس زخمی جانباز و شهید است امید   دشمنانی که گرفتند شهید از من و تو وای از آن دم که بگیرند امید از من و تو   دل ما مانده به پیروزی فردا روشن دل ما روشن و راه حججی‌ها روشن ]]> دین‌ Fri, 15 Jun 2018 08:07:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262168/شعری-مراسم-نماز-عید-فطر-قرائت حلاوت مناجات‌های ماه رمضان در اسارت/خداحافظی با ماه رمضان در اسارت http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262138/حلاوت-مناجات-های-ماه-رمضان-اسارت-خداحافظی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ماه مبارک رمضان در جبهه‌های جنگ، زیر آفتاب سوزان و باران آتش و گلوله، حال و هوایی دیگر داشت. در طول هشت سال دفاع مقدس، حدود 15 هزار نفر در ماه مبارک رمضان به درجه رفیع شهادت نائل آمدند. شنیدن خاطرات مربوط به ماه مهمانی خدا در روزهای اسارات نیز خواندنی است. در لابه‌لای صفحات کتاب‌های مربوط به خاطرات رزمندگان و اسرا نیز ردپایی از حال و هوای این ماه مبارک دیده می‌شود.   کتاب «سرباز کوچک امام (ره)»، خاطرات آزاده 13 ساله مهدی طحانیان است که به همت فاطمه دوست‌کامی به نگارش درآمد. در صفحات 264 تا 271 این کتاب، خاطراتی از ماه مبارک رمضان و اولین ماه رمضان و عید فطر در اسارت از زبان این آزاده روایت شده که خواندن آن‌ خالی از لطف نیست.   «ماه رمضان سال 61 از راه رسیده بود. هنوز به سن تکلیف نرسیده بودم، اما دلم می‌خواست مثل بقیه روزه بگیرم. بچه‌ها می‌گفتند، آخر مگر کسی مجبورت کرده؟ روزه که بهت واجب نیست، چرا خودت را دردسر می‌دهی؟ گوشم بدهکار این حرف‌ها نبود. تا قبل از این هم ماه رمضان‌ها با تمام غرزدن‌های مادر، یک خط درمیان روزه می‌گرفتم. عاشق حال و هوای افطار بودم. روزه که نمی‌گرفتم به خوبی می‌فهمیدم حس افطار امشب با افطار شبی که روزه بودم، زمین تا آسمان فرق می‌کند. مادر که می‌دید روزه می‌بَرَدَم و تمام توانم را می‌گیرد، سحر بیدارم نمی‌کرد. فکر می‌کرد این‌طوری کوتاه می‌آیم و بی‌سحری روزه نمی‌گیرم. اما من کله‌شق‌تر از این حرف‌ها بودم، بدون سحری روزه می‌گرفتم. با اینکه تا اذان کلی این این طرف و آن‌طرف بالا و پایین می‌زدم و رُسَم حسابی کشیده می‌شد، اما باز از رو نمی‌رفتم و کار خودم را می‌کردم.»   در ادامه این خاطرات درباره اولین ماه رمضان در اسارت، می‌خوانیم: «عراقی‌ها با اینکه مثلا مسلمان بودند و خبر داشتند که ماه رمضان آمده، اما هیچ تغییری در برنامه غذایی‌مان ندادند. از سحری و افطاری خبری نبود. همان شام و ناهار و صبحانه همیشگی‌مان را داشتیم. صبحانه همان شوربا بود و ناهار هم همان چند قاشق برنج و آب جوش رنگی‌ای که اسمش را خدایی نمی‌شد گذاشت خورش. شام را هم که عراقی‌ها هیچ‌وقت جدی نمی‌گرفتند. مجبور بودیم غذاهایمان را همان‌طوری در آسایشگاه نگه داریم برای سحر و افطار. آش صبح و شام برای افطار و ناهار را برای سحر نگه می‌داشتیم. در گرمای خرماپزان جنوب،‌ ده دوزاده ساعت نگه داشتن آش در محیط آسایشگاه، مسخره بود. گرما پدر صاحب همه‌چیز را درمی‌آورد. عصر نشده، آش کف می‌کرد و ترش می‌شد. وقت افطار در ظرفش را که برمی‌داشتیم بوی ترشیدگی بدجوری می‌زد زیر بینی‌مان، اما وقتی بعد از پانزده شانزده ساعت گرسنگی چیز دیگری نداشتیم که بخوریم، مجبور بودیم به روی خودمان نیاوریم چه بلایی سر آش آمده! گرما بیداد می‌کرد. اردوگاه عنبر در استان الانبار قرار داشت؛ یکی از جنوبی‌ و کویری‌ترین استان‌های عراق که هم‌مرز با اردن و عربستان بود. آب و هوای گرم و خشکش چیز استثنائی‌ای بود. به هر مصیبتی که می‌شد گرسنگی روزهای بلند و کش‌دار تیرماه را تحمل می‌کردیم، اما تشنگی بیچاره‌مان کرده بود. صبح تا شب، چشم به میخ «حبّانه» آسایشگاه داشتیم. برای افطار و دو لیوان آب خنک از حبّانه که سهم هر کدام‌مان بود، له‌له می‌زدیم.»   در ادامه این خاطرات مهدی طحانیان از مناجات‌های شبانه در ماه رمضان و شب‌های قدر آسایشگاه این‌طور گفته است: «مناجات‌های شبانه ماه رمضان، با همه سختی‌ها، ترک نشد. شیرینی این مناجات‌ها و اشک ریختن‌ها آن‌قدر زیاد بود که پیه همه‌چیزش را به تن می‌مالیدیم. با هزار استرس برای مراسم‌مان نگهبان می‌گذاشتیم اما حاضر نبودیم یک شب - بی‌دلیل - بی‌خیالش شویم... شب‌های قدر،  با شور و حال خوبی گذشت. در حد بضاعت‌مان احیا گرفتیم. شب‌های قشنگی بود. مطمئنیم در و دیوار آسایشگاه و اردوگاه تا عمر دارد صدای «بک یا الله» بچه ها و گریه‌هایشان را فراموش نمی‌کند.»   در سطور پایانی بخش خاطرات مربوط به اولین رمضان این آزاده 13 ساله، می‌خوانیم: «اولین عید فطر اسارت آمد و رفت. از اینکه تمام روزه‌هایم را گرفته بودم، خیلی خوشحال بودم. چهره بچه‌ها هم تکیده شده بود، هم نورانی. خداحافظی با ماه رمضان در اسارت سخت‌تر از شرایط عادی بود. با همه سختی‌هایی که داشتیم، خیلی به روزها و شب‌های باصفایش انس گرفته بودیم. در آموزش عربی پیشرفت خوبی داشتم. جمله‌سازی‌ام خیلی بهتر از قبل شده بود. از نظر حفظ قرآن هم خیلی راه افتاده بودم. هم حفظ می‌کردم هم ترجمه. حیفم می‌آمد معنای لغت‌هایی را که در آیاتش بود، ندانم. جدای این، جمله‌های امام (ره) را برای خودم ترجمه می‌کردم و برای میر سید می‌خواندم. او هم با حوصله ایرادم را می‌گرفت.» ]]> انقلاب و دفاع مقدس Fri, 15 Jun 2018 06:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262138/حلاوت-مناجات-های-ماه-رمضان-اسارت-خداحافظی فردا (جمعه) ۲۵ خرداد، عید سعید فطر است http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262162/فردا-جمعه-۲۵-خرداد-عید-سعید-فطر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، متن اطلاعیه به این شرح است: بسم الله الرحمن الرحیم با آرزوی قبولی طاعات و عبادات ملت عزیز در ماه مبارک رمضان، به اطلاع عموم مردم شریف ایران می رساند، بر اساس گزارش راصدان مورد وثوق و خبره که از نقاط مختلف کشور واصل شده است، رؤیت هلال ماه شوال المکرم در غروب پنج‌شنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۷ مطابق با ۲۹ رمضان المبارک ۱۴۳۹ هجری قمری برای رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله العالی) محرز گردیده است، بنابراین فردا جمعه ۲۵ خرداد عید سعید فطر خواهد بود. ضمن عرض تبریک این عید سعید به تمامی برادران و خواهران ایمانی و ملت مؤمن و بزرگوار ایران، نماز پرشکوه عید سعید فطر در سراسر کشور اقامه خواهد شد. دفتر مقام معظم رهبری     ۲۴ خرداد ۱۳۹۷       ]]> دین‌ Thu, 14 Jun 2018 17:56:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262162/فردا-جمعه-۲۵-خرداد-عید-سعید-فطر مشارکت ارتش جمهوری اسلامی ایران در برگزاری هشتمین جشنواره کتابخوانی رضوی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262149/مشارکت-ارتش-جمهوری-اسلامی-ایران-برگزاری-هشتمین-جشنواره-کتابخوانی-رضوی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، به دنبال موفقیت‌های پیشین نهاد در برگزاری جشنواره کتابخوانی رضوی و ترویج فرهنگ کتابخوانی از طریق بسط سیره رضوی در جامعه، ارتش جمهوری اسلامی ایران خواستار مشارکت در برگزاری هشتمین جشنواره بین‌المللی کتابخوانی رضوی شد.   بر این اساس مقرر شد مجموعه ارتش با داشتن ۳۵۰ کتابخانه مستقر در مراکز اداری، آموزشی و مسکونی این سازمان در برگزاری هشتمین جشنواره کتابخوانی رضوی مشارکت کند. نهاد نیز دو  هزار و 450 جلد کتاب از منابع این جشنواره (شامل ۳۵۰ سری از منابع)، ۱۰ هزار و پانصد برگه نقاشی، ۱۴ هزار برگ پاسخ‌نامه و قریب به  سه هزار و 500 فرم مشارکت به‌صورت خانوادگی در اختیار این سازمان قرار داد. همچنین مجموعه اقلام فرهنگی شامل پوستر، بنر و تیزر هشتمین جشنواره کتابخوانی رضوی نیز به‌منظور اطلاع‌رسانی در اختیار ارتش قرار گرفت. پیشینه همکاری نهاد و ارتش جمهوری اسلامی ایران به سال‌های گذشته و امضای تفاهم‌نامه‌ای برمی‌گردد که به‌موجب آن مقرر شد ۷۰ باب از کتابخانه‌های ارتش در قالب مشارکتی اداره شود. جشنواره کتابخوانی رضوی از مجموعه جشنواره بین‌المللی امام رضا‌(ع)، فعالیت خود را از ششمین دوره برگزاری زیر نظر نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور آغاز کرد. همزمان با هشتمین دوره این جشنواره هفت عنوان کتاب با موضوع سیره امام رضا‌(ع) در سه رده سنی «کودک»، «نوجوان» و «جوان و بزرگسال» معرفی شده است. کتاب‌های «مهمان خراسان» نوشته سعید بیابانکی از انتشارات به‌نشر و «مژده گل» نوشته محمود پوروهاب از نشر جمکران با موضوع داستان‌هایی از زندگی امام رضا‌(ع)، منابع ویژه رده سنی کودک (۱۱-۴ سال)؛ کتاب‌های «مسافر هشتم» با موضوع امام رضا‌(ع) و «کاش تو را می‌دیدم» با موضوع حضرت معصومه‌(س) نوشته مژگان شیخی از نشر قدیانی، منابع ویژه رده سنی نوجوان (۱۷-۱۱ سال) و «ماه هشتم» اثر مهدی غلامعلی از نشر دارالحدیث با موضوع امام رضا‌(ع)، «مهر ولایت در آسمان ایران» اثر آیت‌الله کریمی جهرمی از نشر بوستان کتاب با موضوع امام رضا‌(ع) و «به سپیدی یک رؤیا» اثر فاطمه سلیمانی از نشر کتاب نیستان با موضوع حضرت معصومه (س) منابع ویژه رده سنی بزرگ‌سال است. ]]> مدیریت‌کتاب Thu, 14 Jun 2018 05:34:32 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262149/مشارکت-ارتش-جمهوری-اسلامی-ایران-برگزاری-هشتمین-جشنواره-کتابخوانی-رضوی معمای مشروعه، مغازله کفر و ایمان http://www.ibna.ir/fa/doc/book/262103/معمای-مشروعه-مغازله-کفر-ایمان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، یحیی نوری وکیل‌آباد در کتاب «معمای مشروعه، مغازله کفر و ایمان» در چهار فصل با عنوان‌های «مقدمات نظری»، «مبانی مشروطه‌خواهی در غرب»، «مبانی دولت مشروطه نزد روشنفکران ایرانی» و «دولت مشروطه از منظر اهل شریعت»، درصدد بیان و تحلیل مفاهیم و بنیان‌هایی است که بیشترین مباحث پیرامون آنان سرگرفت؛ یعنی آزادی، قانون و رابطه دین و دولت یا به عبارتی برخورد سنت و تجدد در اندیشه متفکران غربی و ایرانی.   در بخشی از پیشگفتار به قلم نویسنده کتاب می‌خوانیم: «انقلاب مشروطه که نقطه آغازین ورود ایران به عصر جدید و تعارض جدی و رسمی میان سنت و مدرنیته محسوب می‌گردد،‌ به‌‌عنوان آغاز توسعه و گسترش اندیشه‌ها و ساختارهای سیاسی برخواسته از مدنیت غربی و حاکمیت قانون عرفی در کنار قانون شرعی، نقطه عطفی در تاریخ ایران محسوب می‌گردد. در این زمان مناقشات متعددی در میان گروه‌های مختلف بروز کرد. این مناقشات در اطراف مفاهیمی چون آزادی، مساوات، تکامل و ترقی دور می‌زد. روشنفکران لیبرال‌منش چون میرزا علی خان امین‌الدوله، طالبوف و آخوندزاده با الهام از اندیشه‌های روشنفکران اروپا، خواستار آزادی در شئون مختلف زندگی و رهائی از استبداد بودند. آن‌ها طالب برابری حقوق کلیه افراد جامعه صرف‌نظر از مرام و باور سیاسی و مذهبی آن‌ها بودند و بر وضع قانون جهت استقرار آزادی و برابری و برادری میان کلیه افراد جامعه تاکید داشتند. حتی برخی از آنان تا جایی پیش رفتند که تمام تباهی‌های جامعه را از بی‌قانونی ناشی دانستند. در مقابل این قشر، سنت‌گرایان (روحانیت شیعه) با رهبری شیخ فضل‌الله نوری قرار داشتند که بیشتر مفاهیم مدرنیته را خلاف شرع می‌دانستند و بر این عقیده بودند که قوانین شرعی می‌بایست حاکم گردد.»   آکوئیناس معتقد بود دولت در کار خود، مختار است مولف در بحث مربوط به «مبانی مشروطه‌خواهی در غرب» در فصل دوم با اشاره به اندیشه‌های توماس آکوئیناس،‌ نوشته است: «آکوئیناس معتقد بود که دولت در کار خود، مختار است و کلیسا می‌تواند فقط وقتی مداخله کند که فرمانروا احکام قانون طبیعی را نادیده بگیرد. حتی با وجود آنکه ممکن است فرمانروا بی‌دین باشد تا زمانی که از قانون طبیعی پیروی می‌کند، اتباع مسیحی و نیز کافران باید از او اطاعت کنند، چراکه بی‌دینی در خویشتن خود حقانیت قدرت را از بین نمی‌برد، زیرا قدرت از راه حقوق بین مردمان یا قانون بشری تاسیس شده است و تناوب بین مومنان و کافران از لحاظ قانون الهی است که قانون بشری را نابود نمی‌کند. در واقع به‌نظر سن توماس، برتری معنوی کلیسا به معنای برتری حقوقی یا قانونی آن نیست و به‌رغم مقامی که وی برای جامعه ماورایی درنظر گرفته است، نظریه او را باید در برابر نظریه‌های حکومت دینی، نظریه حکومت عرفی به‌شمار آورد که حوزه دخالت دولت و کلیسا را تمایز می‌بخشد و وجوه معنوی و اخلاقی زندگی را به خانواده و کلیسا متعلق می‌داند و پادشاه را از دخالت در آن کنار می‌‌گذارد. به این ترتیب آکوئیناس به‌عنوان یک حکیم الهی، ضمن آنکه به دولت عرفی اعتبار تازه‌ای داد، آن‌را از دخالت در امور دینی منع کرد.»   موانع رواج تمدن از دیدگاه آخوندزاده همچنین در بخشی از فصل سوم در زمینه دیدگاه روشنفکران ایرانی درباره مشروطه، به موضوع رابطه دین و دولت از دیدگاه آخوندزاده، اشاره شده است: «به نظر آخوندزاده، ایرانیان برای اخذ و رواج تمدن جدید با سه مانع مواجه هستند و تا آن موانع برطرف نشود، هرگونه تلاش برای اقتباس بیهوده و بی‌نتیجه خواهد بود. آن موانع عبارتند از: سیطره جهالت بر مردم، وجود حکومت‌های خودکامه‌ای که با اصلاحات مخالفند و نیز باورهای دینی روحانیون که وی از آن به «فناتیزم علما» یاد می‌کرد. به واقع آخوندزاده، مهم‌ترین مانع ترقی و تجدد را عقاید دینی می‌دانست. آخوندزاده با خاطره سیاه قرون وسطایی از تعارض دین و ولایت دینی با عقل و علم و انسان، بر «حجیت خرد بشری» در برابر «حجیت متون دینی و رهبران دین» تاکید می‌ورزد.»   علت پیدایش نظام‌های غربی از نگاه شیخ فضل‌الله نوری در فصل پایانی نیز دیدگاه‌های برخی از روحانیون و اهالی شریعت درباره موضوع مشروطه بیان شده که یکی از آن‌ها شیخ‌ فضل‌الله نوری است. در صفحه 192 کتاب درباره رابطه دین و دولت از دیدگاه شیخ فضل‌الله نوری می‌خوانیم: «شیخ فضل‌الله بنیاد سیاسی تحولات ایران را دقیقا مبتنی بر حکومت شرعی تفسیر می‌کرد و نگارش هرگونه قانونی را خارج از این فرایند، شدیدا مغایر با دین و زمینه‌ساز بدعت تلقی می‌کرد؛ بر همین مبنا، علت پیدایش نظام‌های غربی را فقدان یک شریعت مدون و محکم با قوانین جامع و مانع می‌داند و معتقد است به دلیل همین محرومیت و محدودیت است که این نظام‌ها ناچار از ایجاد قوانین بنا به خواست‌ها و تمایلات و دایره محدود اطلاعات خود شدند.»   نخستین چاپ کتاب «معمای مشروعه، مغازله کفر و ایمان» در 224 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 18 هزار تومان از سوی انتشارات عنوان روانه بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Wed, 13 Jun 2018 06:18:36 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/262103/معمای-مشروعه-مغازله-کفر-ایمان برپایی نمایشگاه «قرآن و فرشتگان» در کتابخانه حسینیه ارشاد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262062/برپایی-نمایشگاه-قرآن-فرشتگان-کتابخانه-حسینیه-ارشاد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی کتابخانه عمومی حسینیه ارشاد، این کتابخانه به منظور تدبر در قرآن، همزمان با روزهای پایانی ماه مبارک رمضان از 22 خرداد تا 4 تیرماه، چهلمین نمایشگاه‌ موضوعی دوهفتگی خود را با موضوع «قرآن و فرشتگان» برگزار می‌کند.   بررسی سیمای فرشتگان در قرآن، نقش فرشتگان در تدبیر امور جهان از نگاه قرآن، ارتباط فرشتگان با انسان و وجوب ایمان به ملائکه از نظر قرآن از جمله موضوعات این کتاب‌ها است.   پیش از این نیز به مناسبت‌های مختلف نمایشگاه‌های موضوعی در این کتابخانه برگزار شده که از آن‌جمله می‌توان به انسان و آزادی در قرآن، ترجمه‌های قرآن، جوان، منابع طبیعی و سعدی اشاره کرد.   علاقه‌مندان می‌توانند با شماره تلفن 22866465 تماس گرفته یا از طریق نشانی www.hepl.ir پرسش‌های خود را با کتابدار آنلاین در کتابخانه عمومی حسینیه ارشاد مطرح کنند. ]]> دین‌ Tue, 12 Jun 2018 07:15:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262062/برپایی-نمایشگاه-قرآن-فرشتگان-کتابخانه-حسینیه-ارشاد متن این اثر بیشتر به یک خطابه می‌ماند تا یک کتاب تخصصی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262060/متن-این-اثر-بیشتر-یک-خطابه-می-ماند-کتاب-تخصصی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست معرفی و بررسی کتاب «درآمدی به قرآن» اثر عبدالله سعید با ترجمه سعید شفیعی و ویراستاری محمدعلی طباطبایی، عصر دوشنبه 21 خردادماه با حضور مترجم، ویراستار اثر و شادی نفیسی، استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب برگزار شد.   سعید شفیعی در جایگاه مترجم این اثر، گفت: نگاه مولف این کتاب به مسائل جهان اسلام، نگاه واقع‌گرایانه است. وی علاوه بر توجه به دیدگاه مستشرقان، نگاه همدلانه‌ای دارد. عبدالله سعید در کنار آرای سنتی، نگاه نوگرایان را نیز مطرح کرده است. البته مولف بیشتر به نوگرایان ازجمله نصر حامد ابوزید و فضل‌الرحمان توجه دارد.   وی ادامه داد: عبدالله سعید معتقد است قرآن با شخصیت پیامبر (ص) و بافت تاریخی آن دوره مرتبط است و مطابق با آن‌ها نازل شده است. وی در عین نگاه همدلانه، سوالات انتقادی غربی‌ها را در این زمینه مطرح کرده و سعی کرده پاسخ‌های مختصری نیز بدهد. مولف همچنین از این موضوع که قرآن کلام خداست، بحث به میان آورده است. وی در ادامه نظر افرادی همچون ونزبرو را آورده و مختصری هم نظر مسلمانان را بیان کرده و حتی از اِستل ولان نیز شواهدی نقل می‌کند که قرآن وثاقت تاریخی دارد.   این مترجم تصریح کرد: در زمینه تفسیر هم به‌ویژه در فصل‌ پایانی،‌ مولف باز به آرای فضل‌الرحمان برمی‌گردد و آرای هرمنوتیکی او را بسط می‌دهد و در کنار آن از محققان روشنفکر دیگری نیز نام می‌برد. یکی از آرای جالب توجه عبدالله سعید در کتابش این است که اگر متن قرآن را سیال بدانیم، می‌توانیم تفسیر به‌روزتری داشته باشیم. نکته دیگر اینکه، مولف در کتاب خود از محققان ایرانی هیچ نامی نبرده و فقط در چند مورد مختصر دیدگاه‌های علامه طباطبایی و شهید مطهری را ذکر کرده است.   شفیعی افزود: کتاب یک سری ویژگی‌هایی دارد که نشان می‌دهد علاوه بر آموزشی بودن، حالت پژوهشی هم دارد. عبدالله سعید به‌عنوان نمونه زبان قرآن را اخلاقی می‌داند نه فقهی و حقوقی و در واقع هدف رسالت پیامبر (ص) نیز ترویج اخلاق بوده است. مولف روی این بحث تکیه دارد. یکی دیگر از موضوعات مورد تاکید وی، بحث تفسیر هرمنوتیکی آزاد است که به عقیده عبدالله سعید با این روش می‌توانیم تفسیرهای کاربردی‌تری داشته باشیم.   وی اظهار کرد: زبان روان و برخی تقسیم‌بندی‌های کتاب برای تدریس بسیار موثر و مناسب هستند. به‌عنوان مثال در فصل هفتم در معرفی ترجمه‌ها، مولف فقط به کتابشناسی نپرداخته، بلکه مباحثی همچون جواز ترجمه از صدر اسلام را نیز آورده است. عبدالله سعید کارهای خلاقانه‌ای و نوآورانه‌ای را نیز در کتاب خود انجام داده ازجمله در فصل هفتم که مباحث مربوط به تعالیم فقهی و اخلاقی قرآن را در پنج بخش دسته‌بندی کرده است. یکی از بحث‌هایی که بیشتر در کتاب‌های فقه و حدیث مطرح می‌شود و در کتاب‌های علوم قرآنی نیست، بحث ثابت و متغیر بوده که وی در کتاب خود به آن اشاره کرده است.   مترجم کتاب «درآمدی به قرآن» در پایان گفت: در فصل‌های پایانی کتاب، نوآوری مولف بیشتر است. ازجمله اینکه در فصل 11 که درباره روش‌های تفسیری بحث کرده، در ادامه توضیحات مربوط به هر روش، یک مثال یا نقل قول نیز ذکر کرده است. در فصل 12 که از نظر مولف، مهم‌ترین فصل کتاب است، از چندین نفر نام برده  که برخی از آن‌ها نام‌های آشنایی هستند ولی افرادی مانند خالد ابوالفضل چندان شناخته شده نیستند که مولف آرای آن‌ها را مطرح و درباره آن بحث کرده است. ارائه تصویر جامع و مثبت از آموزه‌های قرآنی در عین‌حال سازگار با جامعه غربی   شادی نفیسی، سخنران این نشست نیز در ادامه مباحث بیان کرد: هویت کتاب را دو مولفه تشکیل می‌دهد؛ یکی اینکه کتاب برای معرفی قرآن به یک مخاطب غربی نوشته شده و دوم اینکه معرفی عمومی برای مخاطب عمومی صورت گرفته است؛ این دو ویژگی می‌تواند کل محتوا و روش کتاب را توضیح دهد. دغدغه اصلی این اثر، ارائه تصویر جامع و مثبت از آموزه‌های قرآنی در عین‌حال ارائه تصویری سازگار با جامعه غربی است. باید بررسی شود که این کتاب برای خواننده ایرانی چه اندازه می‌تواند کاربرد داشته باشد و چه قشری مخاطب این کتاب هستند؟   وی افزود: از جمله نقاط قوت این کتاب می‌توان به روش سامان‌مند آن اشاره کرد در ابتدای هر بحث مباحث به‌طور مشخص عنوان شده و در پایان نیز چکیده‌ای ارائه می‌شود، همچنین آثار فراتر برای مطالعه بیشتر نیز به خوانندگان معرفی شده است. مطالب کتاب کاملا کلاسه‌شده به مخاطب ارائه می‌شود و در واقع یک کلاس درس مناسب برای مخاطبان هدف آن است.   این استاد دانشگاه گفت: مولف در بحث کلیت طرح موضوع، با یک مسئله مواجه است که اگر بخواهد درباره موضوعی بحث کند آن موضوع باید در جوامع اسلامی دامن گسترده و دیدگاه‌های مختلفی درباره آن موضوع خاص در داخل و بیرون جوامع اسلامی مطرح شده باشد، اما به جزئیات اختلافی پیچیده چندان نپرداخته و از آن‌ها پرهیز کرده است. وی پایبند به این بوده که دیدگاه قالب سنتی را که در جوامع اسلامی حاکم است روایت کند و اگر دیدگاه مخالفی نیز وجود دارد به اشاره‌ای از آن بگذرد. یک نکته عالمانه که در شیوه گزارش کتاب دیده می‌شود مربوط به این مسئله است که اگرچه در مباحث مختلف ساده‌سازی صورت گرفته، اما مولف از این غافل نیست درباره این موضوع دیدگاه‌های مخالفی نیز وجود دارد.   این نویسنده و پژوهشگر حوزه دین، ادامه داد: نویسنده این کتاب در مباحث غامض کلامی وارد نشده، از جمله بحث مربوط به مخلوق بودن یا نبودن قرآن که به یک اشاره کوتاه بسنده کرده است. مستندسازی مولف در این کتاب تقریبا حداقلی است و متن این اثر بیشتر به یک خطابه می‌ماند تا یک کتاب تخصصی که البته با هدفی که از ابتدا داشته سازگار است. از دیگر نقاط حسن این کتاب، جامعیت نگاه به مباحث فرقه‌ای است. وی در کنار دیدگاه اهل سنت به دیدگاه‌های اقلیت از جمله شیعه و خوارج اشاره کرده و سعی داشته در بیان دیدگاه‌های مختلف سوءگیرانه قضاوت نکند. عبدالله سعید سعی کرده ادبیات و شیوه گزارش این کتاب بیطرفانه باشد. وی به دیدگاه شیعه در موارد مختلفی اشاره کرده که از نکات مثبت کتاب است.   نفیسی اظهار کرد: نویسنده کتاب در برخی موضوعاتی که در دوره معاصر به‌عنوان موضوعات چالشی مطرح می‌شوند نیز اشاره کرده از جمله موضوع زن در اسلام. مولف در توصیفی که دارد سعی کرده نگاه مثبتی را در این زمینه گزارش کند، در عین حال مشکلات و ابهامات را نیز نادیده نگیرد. وی در مساله آفرینش انسان هم تحلیل و جمع‌بندی انجام داده که براساس آموزه‌های قرآن همراه با رحمت است مانند مواجهه با گناه اولیه. یکی از شیوه‌هایی که باعث شده این کتاب خواندنی و روان باشد استفاده از جدول‌هایی است که در آن‌ها مطالب به‌طور خلاصه بیان شده است. نویسنده همچنین در طرح موضوعات مختلف از خود ابتکار به خرج داده است. همه این ویژگی‌ها نشان می‌دهد این کتاب می‌تواند الگوی خوبی برای تدوین کتاب‌هایی در این زمینه در سطح کارشناسی باشد. این استادیار دانشگاه تهران، افزود: مولف در برخی موارد نیز سعی کرده از مباحث چالشی فرار کند یا شدت آن را کاهش دهد. از جمله در بحث خاورشناسان و مسلمانان سعی کرده از شدت انتقاد مسلمانان نسبت به خاورشناسان بکاهد و این نکته را ذکر کرده که هر دو طرف به یکدیگر حمله می‌کنند. یا درباره مسئله زنان به‌صورت یک طیف، ابتدا نگاه سنتی در ادامه نگاه‌های معتدل‌تر و در نهایت دیدگاه مدرن و کاملا متفاوت را بیان کرده است. در زمینه موضع قرآن درباره چالش تحریف در کتاب یهود و مسیحیت نیز سعی کرده موضوع را تا حد امکان تعدیل کند، البته کتاب با هدفی که مدنظر داشته و مخاطبی که لحاظ کرده، کاملا موفق بوده است. این کتاب برای خواننده ایرانی بیشتر مورد توجه دانشجویان مقطع کارشناسی علوم قرآنی است. برخی مباحث مانند ترجمه‌‌ها نیز کاربردی برای خواننده ایرانی ندارد. در واقع مخاطبان اصلی این کتاب در ایران دانشجویان مقطع کارشناسی علوم قرآنی و علاقه‌مندان به مباحث قرآنی هستند که می‌خواهند دورنمایی از مباحث جدید داشته باشند. اما برای مخاطب خاص چندان کاربرد ندارد، چون گزارش‌ها بسیار کوتاه و سطحی است و وارد چالش نمی‌شود و این مخاطب تخصصی ایرانی را راضی نمی‌کند.   وی با اشاره به نکاتی در زمینه ویراستاری کتاب نیز گفت: در ویرایش کتاب نیز برخی اشکالات دیده می‌شود و یا به نظر برخی معادل‌ها در ترجمه درست نیستند. البته ترجمه و ویراستاری کار بسیار دشواری است و به این دلیل می‌گویم که نثر این کتاب در مجموع خوشخوان و روان است.   مخاطب این کتاب صرفا غیرمسلمان انگلیسی‌زبان نیست   محمدعلی طباطبایی نیز در جایگاه ویراستار این کتاب در سخنانی بیان کرد: در اولین برخورد به‌نظر می‌رسد این کتاب برای مخاطب غیرمسلمان غربی نوشته شده است. از قرن بیستم که مدخل‌نویسی در اسلام شروع شد، وقتی اثری به زبان‌های فرانسه، انگلیسی یا آلمانی نوشته می‌شد، مخاطب همان‌ها بودند، ولی به‌طور طبیعی مسلمانان ساکن آن کشورها نیز این کتاب‌ها را می‌خواندند. خود مسلمانان در جوامع غربی این نیاز را احساس کردند که درآمدی بر قرآن را خودشان باید بنویسند چون به نظر آن‌ها مدخل‌هایی که پیش از آن از سوی غیرمسلمانان نوشته شده، می‌توانست برای مسلمانان و حتی غیرمسلمانان گمراه‌کننده باشد. در ادامه کتاب‌های بسیاری در زمینه درآمدی بر قرآن به زبان انگلیسی توسط مسلمانان نوشته شد. البته از سوی غیرمسلمانانی همچون مایکل کوک هم سنت مدخل‌نویسی بر قرآن متوقف نشد که جدیدترین اثر این حوزه از سوی غربی‌ها نیز در سال 2017 از سوی نیکلای سینایی تالیف شده است.   وی افزود: احساس می‌کنم آنچه عبدالله سعید را واداشت که با وجود این همه مدخل‌ بر قرآن، باز هم به این حوزه ورود کند این بوده که هیچ‌کدام از کارهایی که مسلمانان در این زمینه انجام داده‌اند آکادمیک نبوده و نویسندگان آثار در دانشگاه‌های غربی قرآن‌شناسی نخوانده‌اند و این موضوع می‌تواند از سوی یک منتقد غیرمسلمان شکاک و دقیق غیرقابل اعتماد باشد. این کتاب تا حدی به مخاطب غربی این اعتماد را می‌دهد. مخاطب این کتاب نیز صرفا غیرمسلمان انگلیسی‌زبان نیست. نوع مطالب کتاب هیچکدام به گونه‌ای نیست که فقط بخواهد مخاطب غیرمسلمان را راضی کند، بلکه بسیاری از مسائل مانند مسائل تفسیری، پرسش‌های جوامع مسلمان در آمریکا و اروپا را نیز پاسخ می‌دهد.   این نویسنده و پژوهشگر گفت: یک کتاب مدخل‌گونه مانند این اثر در درجه اول مخاطب عام دارد، لذا زبان اثر باید روان و گویا و خالی از اغراق و پیچیدگی باشد. همچنین ساختار کتاب و نوع ارائه مطالب باید به اندازه کافی برای مخاطب جذابیت داشته باشد. جای تعجب نیست اگر ببینیم ساختار کلی و مطالب کتاب تفاوت چندانی با مدخل‌های پیش از خود ندارد، اما نویسنده کتاب برای خود از ابتدا اهداف و مخاطبان خاصی را درنظر گرفته است. بیان کتاب نیز آنقدر جذاب است که خواننده می‌تواند تا پایان آن را ادامه دهد. همچنین به کار بسیار خوب مترجم اثر نیز باید اشاره کرد که هرجا منبعی قبلا به زبان فارسی ترجمه شده در بخش منابع آن‌را در کنار منابع کتاب معرفی کرده است. طباطبایی ادامه داد: عبدالله سعید در این اثر سه ویژگی مثبت از خود نشان داده است؛ نخست اینکه وی در موضع یک مسلمان کتاب را نوشته، دوم اینکه به منابع اِشراف خوبی دارد. وی همچنین آشنایی خیلی خوبی نیز با سنت غربی پیدا کرده است. لذا دانشجویان علوم قرآن و حدیث به‌عنوان نقطه شروع می‌توانند از این کتاب کمک بگیرند و بعد مطالعات خود را کامل کنند.   وی در ادامه با اشاره به تعریف ویراستار در جامعه علمی کشور، اظهار کرد: حداقل دو معنا برای ویراستار وجود دارد که با هیچکدام از این دو معنا من ویراستار کتاب نیستم. نخست اینکه ویراستار کسی است که متن کتاب را قبل از چاپ می‌خواند و از لحاظ ادبی و صوری اجازه دخالت در متن را دارد. در معنای دوم، ویراستار کسی است که سرپرستی و نظارت بر یک کار علمی و غیرعلمی را می‌پذیرد و از طرف نویسنده و ناشر این اختیار به او داده می‌شود که در متن و ساختار آن دخالت کند و البته تمام مسئولیت‌های بعدی را نیز خودش برعهده بگیرد که در بسیاری از موسسات پژوهشی کشور این معنای دوم در حال جا افتادن است. نقش من در این کتاب صرفا این بوده که پیش از چاپ یک دور آن را بخوانم و اگر غلط فاحشی وجود داشت آن را از طریق مقابله با متن اصلی اصلاح کنم.   این پژوهشگر حوزه علوم قرآنی در پایان اظهار کرد: زمانی که پیش از چاپ کتاب به دست من رسید، بسیار خوشحال شدم که از سوی مترجمی توانا به فارسی برگردانده شده است. در مقابله با متن اصلی ترجمه را دقیق و وفادار یافتم، ایرادات در ترجمه این اثر نیز بسیار کم بود. جای خوشحالی است که یک اثر جدید به مجموعه آثار علوم قرآن و حدیث به زبان فارسی افزوده شده است. ]]> دین‌ Tue, 12 Jun 2018 06:20:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262060/متن-این-اثر-بیشتر-یک-خطابه-می-ماند-کتاب-تخصصی مبانی نظری و علمی علامه مجلسی، در نوع نگرش و برداشت او از روایات تأثیر داشت http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/262024/مبانی-نظری-علمی-علامه-مجلسی-نوع-نگرش-برداشت-او-روایات-تأثیر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، امروز در تقویم تاریخ، سالروز درگذشت محمدباقر مجلسی، معروف به علامه مجلسی و مجلسی ثانی، فقیه شیعه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی است.   وی در 13 سالگی از ملاصدرا اجازه روایت گرفت (مهدوی، سید مصلح‌الدین، زندگینامه علامه مجلسی، ج 1، ص 426)، سپس در حضور استادانی همچون علامه حسنعلی شوشتری، امیرمحمد مؤمن استرآبادی، میرزای جزایری، شیخ حرعاملی، ملا محسن استرآبادی، ملا محسن فیض کاشانی و ملا صالح مازندرانی، تحصیل کرد. محمدباقر مجلسی در زمانی اندک بر دانش‌های صرف و نحو، لغت و معانی و بیان، ریاضی، تاریخ، فلسفه، حدیث و درایه، رجال، فقه و اصول و کلام احاطه کامل پیدا کرد.   علامه مجلسی در عمر 73 ساله خویش، بیش از 100 کتاب به زبان‌های فارسی و عربی نوشت که از آن‌جمله می‌توان به دو کتاب ارزشمند «بحارالأنوار» در 110 جلد و «مرآة العقول» در 26 جلد اشاره کرد. حدود 40 کتاب نیز به وی نسبت داده شده ‌است. اولین تألیف علامه را کتاب «الأوزان و المقادیر» یا «میزان المقادیر» دانسته‌اند که در سال 1063 تألیف شده‌ و آخرین تألیف وی هم کتاب «حق‌الیقین» مربوط به سال 1109 هجری، یعنی یک سال قبل از درگذشتش است.   «ملاذ الأخیار» شرح تهذیب شیخ طوسی در 16 جلد، «الفرائد الطریفة» شرح صحیفه سجادیه، «شرح أربعین حدیث»، «حق‌الیقین»، «زاد المعاد»، «عین الحیاة» شامل مواعظ و حکم برگرفته از آیات و روایات اهل بیت و «حلیة المتقین» برخی دیگر از آثار به‌جای مانده از این فقیه شیعه است.   «بحارالانوار» و «مرآة‌العقول» قطعا مهم‌ترین آثار علامه مجلسی هستند   عبدالهادی فقهی‌زاده، نویسنده کتاب «علامه مجلسی و فهم حدیث (مبانی و روش‌های فقه‌الحدیثی علامه مجلسی در بحارالانوار)»، در سالروز رحلت علامه مجلسی در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، بیان کرد: دو کتاب «بحارُالاَنوار الجامِعَةُ لِدُرَرِ أخبارِ الأئمةِ الأطهار» و «مِرآةُ العُقُول فی شرح اخبار آل الرسول»، در بین ده‌ها اثر محمدتقی مجلسی مشهور به علامه مجلسی و مجلسی ثانی، قطعا مهم‌ترین آثار وی به‌شمار می‌روند.   وی ادامه داد: این برخلاف تصور عمومی و غیرتخصصی است که گمان می‌کنند علامه فقط روایات را جمع‌آوری کرده، بلکه وی در بسیاری موارد روایات را شرح و توضیح داده و به نوعی وجوه معنایی مختلف را بیان کرده و حتی در مواردی که با تعارض‌هایی مواجه شده نیز به حل تعارض پرداخته است.   استادتمام گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران، گفت: علامه در کتاب «بحار‌الانوار» کار علمی بسیار مهمی انجام داده است. وی در این کتاب و کتاب «مرآة‌ العقول» براساس مبانی نظری و اعتقادات پیشین عمل کرده است. در واقع کار علامه مجلسی در این آثار، براساس مبادی تصدیقیه و تصوریه خاصی بوده است.   نویسنده کتاب «پژوهشی در نظم قرآن»، تصریح کرد: علامه معتقد بود روایات موردقبول بیشتر علمای شیعه در طول تاریخ، باید مورد اعتبار قرار گیرد. وی بر این عقیده بود که عُلُو مضمون روایات، دال بر صدور آن‌ها از معصومین تلقی می‌شود. به‌نظر این فقیه شیعه، اینکه مفاهیم بلند اعتقادی در احادیث آمده باشد، حتی می‌تواند جبران‌کننده ضعف سند باشد. علامه مجلسی همچنین اعتقاد داشت که وجه مشترک روایات هم‌مضمون یا هسته اولیه روایات هم‌مضمون، بسیار اعتبار دارد.   فقهی‌زاده در بیان یکی دیگر از روش‌ها و دیدگاه‌های فقه‌الحدیثی علامه مجلسی، افزود: به عقیده وی، اگر یک مفهوم روایی در تعدادی از روایات تکرار شود، این تکرار دلالت بر این دارد که این روایات از معصوم فی‌الجمله صادر شده است. در کتابم نمونه‌های متعددی از این‌‌دست از «بحار‌الانوار» ذکر کرده و به تحلیل مبانی پرداخته‌ام. همچنین از نظر علمی اعتبار یا عدم اعتبار مطالب بررسی شده است.   وی در ادامه گفت: علامه مجلسی قبل از پرداختن به موضوع روایت و روایات شیعی، تحقیقات گسترده‌ای در حوزه‌های دیگر اسلامی ازجمله کلام و فلسفه داشته است. وی عربی‌دان بسیار برجسته‌ای نیز بوده و در دو کتاب مهم خود «بحارالانوار» و «مرآة‌العقول» هم چیره‌دستی خود در زبان و ادبیات عرب را نشان داده است.   نویسنده کتاب «علامه مجلسی و فهم حدیث (مبانی و روش‌های فقه‌الحدیثی علامه مجلسی در بحارالانوار)»، بیان کرد: آیت‌الله جعفر سبحانی، حدود 30 سال پیش در یکی از آثار خود عنوان کرده که علامه مجلسی در کتاب «بحارالانوار» اولین تفسیر جامع موضوعی قرآن را انجام داده است. در کتابم این موضوع را شرح داده و بیان کردم که این گفته آیت‌الله سبحانی، مبتنی بر اصول صحیحی است. «بحارالانوار» در صدها باب آیات مرتبط با روایات را شرح و توضیح داده است. مرحوم مجلسی به این موضوع توجه داشته که روایات باید در راستای قرآن اخذ و تلقی شده و مورد اعتنا قرار گیرند. مبانی نظری و علمی علامه مجلسی، تأثیر مهمی در نوع نگرش‌ها و برداشت‌های او از روایات داشته که در کتابم به تفصیل این موضوع را در کنار پرداختن به روش‌ها موردبحث قرار دادم. البته بحث من در این کتاب یک تتبع علمی است و چندان به جزئیات نپرداخته‌ام.   استادتمام گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ادامه داد: «بحارالانوار» اثر بزرگی از نظر حجم و ابواب موضوعی است، لذا طبیعی بوده که مشکلات خاصی از نظر علمی در آن وجود داشته باشد و مخالفت‌هایی نیز از سوی برخی علما درباره بعضی از روایات آن مطرح شده باشد. مرحوم مجلسی به‌عنوان یک عالم برجسته روایی که جزو شاخص‌ترین محدثان شیعه در طول تاریخ تشیع در کنار بزرگانی همچون شیخ مفید، شیخ طوسی، شیخ کلینی و شیخ حر عاملی است، دیدگاه‌ها و مبانی علمی خود را در آثارش بیان کرده و طبیعی است که برخی موارد، مورد چون و چرای علمی قرار گیرد. فقهی‌زاده در پایان گفت: «بحارالانوار» یک کتاب علمی است که می‌تواند از منظر علمی مورد نقد و بررسی قرار گیرد. علامه در آثارش برپایه مبانی علمی به مباحث مختلف پرداخته است. این دو کتاب ارزشمند («بحارالانوار» و «مرآة‌العقول») جزو منابع بسیار مهم و مورد اعتماد علمای بزرگ شیعه در طول تاریخ بوده‌اند.   ]]> دین‌ Tue, 12 Jun 2018 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/262024/مبانی-نظری-علمی-علامه-مجلسی-نوع-نگرش-برداشت-او-روایات-تأثیر روایتی داستانی درباره سفر امام رضا (ع) از مدینه به مرو http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262036/روایتی-داستانی-درباره-سفر-امام-رضا-ع-مدینه-مرو به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی به‌نشر، «بیدارم کن» عنوان کتابی به قلم فریبا کلهر است که نویسنده در دو بخش داستانی را براساس سفر امام رضا (ع) از مدینه به مرو در سال 200 هجری قمری روایت می‌کند. حرکت از مرو به سوی مدینه، مدینه، حرکت از مدینه، بصره، اهواز، اصفهان، نیشابور، و سرانجام مرو سرفصل‌های بخش نخست این کتاب است. نویسنده در بخش دوم نیز در قالب عناوین مردی که به تمام آرزوهایش رسیده بود، جواب همیشگی، نمازی که خوانده نشد، نقشه‌ای دیگر، به سوی بغداد و رو به آسمان داستان را روایت می‌کند. فریبا کلهر برای نگارش این کتاب از منابعی همچون عیون اخبارالرضا (ع)، منتهی الآمال، اخبارالطویل، جغرافیای تاریخی هجرت امام رضا(ع) از مدینه تا مرو، زندگی سیاسی هشتمین امام (ع) و الکافی استفاده کرده است. به‌نشر این کتاب 140 صفحه‌ای مصور را در قطع وزیری با شمارگان یک‌هزار نسخه‌ به بهای 14 هزار تومان راهی بازار نشر کرده است. «بیدارم کن» یکی از کتاب‌های سه‌گانه داستان رضوی به‌نشر برای نوجوانان است که دو جلد دیگر آن به نام‌های «راز آن بوی شگفت» به قلم فریبا کلهر و «اعترافات غلامان» اثر حمیدرضا شاه‌آبادی پیش از این منتشر شده است. در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: «به جلودی می‌گویم: از چه می‌ترسی؟ جلودی سرم فریاد می‌زند: از تو، از ابوالحسن، از تک تک این سربازها که ممکن است ظاهرا سرباز من، اما در باطن، طرف‌دار ابوالحسن باشند، از این ماه که انگار فقط برای ابوالحسن است که نورافشانی می‌کند، از این خاکی که زیر پایم منتظر فرمان ابوالحسن است تا چشمه‌هایش را نشان دهد، از این باد که در دست ابوالحسن آرام می‌گیرد، از آن گنجشک، از آن سکه، از آن آهو، از آن شیر، از همه چیز می‌ترسم رجاء! چون مسئولیت ابوالحسن با من است؛ چون ابوالحسن یارانی دارد که تمام راه ما را تعقیب کرده‌اند تا در جایی مناسب، بر سر و رویمان بریزند و امامشان را از چنگمان درآورند...»   ]]> دین‌ Mon, 11 Jun 2018 12:05:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/262036/روایتی-داستانی-درباره-سفر-امام-رضا-ع-مدینه-مرو پاداش ترجمه قرآن را به روح مطهر امام حسین (ع) تقدیم کردم http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262021/پاداش-ترجمه-قرآن-روح-مطهر-امام-حسین-ع-تقدیم-کردم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی معاونت صدا، همزمان با بیست و پنجمین روز ماه مبارک رمضان، آئین رونمایی از پایگاه جامع قرآنی ایرانصدا و تفسیر و ترجمه 30 جلدی قرآن کریم از استاد حسین انصاریان، یکشنبه 20 خردادماه، با حضور حمید شاه‌آبادی، معاون صدای رسانه ملی، آیت‌الله هاشم هاشم‌زاده هریسی، عضو مجلس خبرگان رهبری، استاد حسین انصاریان، رضا قدیمی، معاون فضای مجازی سازمان صدا و سیما، مهدی شاملو منتظر مقدم، مدیر تولید چندرسانه‌ای و  چهره‌های برجسته قرآنی و دوستداران کلام وحی رونمایی شد.   حجت‌الاسلام حسین انصاریان در این آئین بیان کرد: کرارا در این ماه مبارک رمضان بر زبان ملکوتی اهل‌بیت (ع) می‌شنویم که خداوند مهربان به ماه رمضان کرامت، شرافت و عظمت عطا کرد. خود رمضان در عالم ملکوتش ظرفی است که پروردگار عالم با ارزش‌ترین زمان را که یک شب است در این ظرف قرار داده است.   وی درباره عظمت شب قدر، گفت: اگر انسان بخواهد قرآن مجید را به حقیقت ببیند، بهترین راه این است که به 52 اسمی که خود پروردگار روی قرآن مجید گذاشته، مراجعه کند که هر 52 نام مبارک این کتاب را ابوالفتوح رازی، مفسر بزرگ شیعه در قرن هفتم بیان کرده که می‌طلبد مفسری این اسامی را تفسیر و شأن و حقایق این اسامی را برای مردم بیان کند تا قرآن کریم در حدی از طریق اسم و اسامی شناخته شود.   استاد انصاریان افزود: قرآن مجید، فضل‌الله و نورالله است و بر این اساس، گرچه سوره‌ها و آیات از لحاظ الفاظ محدود است، ولی ازنظر حقیقت نامحدود است. ظاهر و باطن آن عمیق است و این بی‌نهایت بودن قرآن را نشان می‌دهد. وجود مبارک حضرت ابی عبدالله الحسین بنا به نقل فخر رازی، مفسر بزرگ اهل سنت، فرمودند: تمام محتوای 113 کتاب گذشته به کتاب خدا و قرآن مجید منتقل شده است.  نگاه ابی عبدالله الحسین (ع) به قرآن این است که قرآن همه وحی الهی در دوران نبوت است و این کتاب حسنات و محسنات و زیبایی‌های همه کتاب‌های آسمانی را دارد.   این قرآن‌پژوه با اشاره به راه‌اندازی پایگاه جامع قرآنی ایرانصدا، اظهار کرد: کاری که شما پایه‌گذاری کردید در حقیقت کاری است که اولا خداوند متعال این کار را با لغت ابلاغ و مشتقاتش بیان کرد. کار را از خود قرآن مجید انتخاب کردید و عمل می‌کنید. این حرکت بسیار باعظمتی است، چون در رابطه با قرآن عظیم و حکیم است .حتما خداوند متعال در شما و مدیران این معاونت، پاکی دیده که قرآن را در دستتان سپرده تا بتوانید مفاهیم قرآن را به جهانیان برسانید، البته این کار اگر هنرمندانه به مردم برسد مردم آماده پذیرفتن هستند. با نگاه حقیقت‌بین کارتان را نگاه کنید و لمس کنید، چون عنایت و لطف خاصی به شما شده، بنابراین با رغبت بیشتر این کار کامل و جامع را به دست ملت اسلامی بدهید.   وی درباره  تفسیر 30 جلدی‌اش نیز گفت: با عنایت خاص پروردگار، دو صفحه‌ای را برای تفسیر 30 جلدی‌ام نوشته که می‌خواهم ابتدای آن بیاورم. البته کار تفسیر و ترجمه از من نبوده، بلکه من ابزاری در دست پروردگار عالم بودم که قلم در دستم را حرکت داد و این ترجمه و تفسیر به وجود آمد. به شدت خودم را نسبت به این موهبت الهی شرمنده می‌بینم .شاید خیلی هم گریه کرده باشم که من کجا و تفسیر قرآن کجا؟ پاداش این ترجمه را تقدیم روح مطهر حضرت ابی عبدالله الحسین (ع)، کردم.   این گنجینه سرمایه عظیمی است   شاه‌آبادی نیز در این آیین گفت: خوشحال و خرسندم از اینکه در ماه مبارک رمضان رسانه ملی در معاونت صدا، دومین خدمت ویژه قرآنی را به ساحت قرآن و به حضور مردم تقدیم کرد. با افتتاح دو رادیوی تلاوت و ترتیل، تلاش کردیم فرصت‌های بیشتری را برای انس مردم با  قرآن کریم فراهم کنیم. در حال حاضر رادیو قرآن این افتخار را دارد که با مجموعه‌ای 24 ساعته، مفاهیم و مبانی قرآن را به درستی بیان کند و برای 520 هزار معلمی که در آموزش و پرورش خدمت می کنند، آموزش قرآن داشته باشد . بعد از ماه  مبارک رمضان، رادیو ترتیل در اپلیکیشین ایرانصدا و سایر درگاه‌های اینترنتی روی صفحه نما به‌کار خود ادامه می‌دهد.   وی ادامه داد: رسانه ملی به‌عنوان بزرگترین تولیدکننده سمعی و بصری قرآن کریم در طول 40 سال گذشته افتخاراتی را آفریده و سفره‌ای را به نام پایگاه جامع قرآنی ایرانصدا پهن می‌کند. در طول دهه‌های گذشته، زحمات بسیاری برای تولیدات سمعی با محوریت قرآن کریم صورت گرفته که شامل ده‌ها تلاوت منحصر به‌فرد، ترجمه و ترتیل است. این گنجینه سرمایه عظیمی است و رادیو وظیفه دارد که درگاه انتشار را در اختیار مردم قرار دهد.   معاون صدای رسانه ملی، تاکید کرد: بالاترین سرمایه جمهوری اسلامی ایران، شخصیت‌های ارزشمند قرآنی است که به برکت نظام اسلامی تربیت شده و حرکت‌های قرآنی که صورت گرفته این شخصیت‌ها را معرفی می‌کند.   شاه‌آبادی افزود: اگر رادیو در موضوع قرآن حرفی برای گفتن دارد و بین رسانه‌های دیگر، قدرت عرض‌اندام دارد همه اینها به خاطر این است که کشور ما مهد علمایی است که در محضر قرآن کریم تربیت یافته و خدمت کرده‌اند. ما صاحب سرمایه‌هایی همچون جوادی آملی و استاد حسین انصاریان هستیم که همه عمرشان را در خدمت قرآن گذاشته‌اند و این از وظایف  رادیو است که این داشته عظیم و سرمایه را پاس بدارد و عرضه کند.   وی با بیان اینکه تولیدات قرآنی در این چند دهه قابل مقایسه با گذشته نیست، تصریح کرد: رادیو با پشتوانه این تولیدات و سرمایه‌های عظیم تلاش می‌کند تا سبک زندگی قرآنی را برای شهروندان ترویج کند. خواه ناخواه ما در هجمه زندگی غربی هستیم و جوانان ما دفاعی جز ارائه الگوهای قرآنی ندارند. رادیو باید سرمایه‌ها را تبدیل به نسخه‌ای قابل بهره‌برداری در زندگی مردم کند.   معاون صدای رسانه ملی گفت: اگر می‌خواهیم در کشور به سبک زندگی ایرانی – اسلامی زندگی کنیم، باید از لحظه لحظه عمرمان استفاده کنیم واین فرصت را همکارانمان در رادیو  فراهم کنند تا مردم از لحظات خود برای شنیدن کلام وحی و معارف قرآنی بهره ببرند. یکی از ویژگی‌های پایگاه قرآنی ایرانصدا، مرجعیت افکار عمومی است. صحت ترجمه و تفسیری که ارائه می‌شود باید برای مخاطبان رادیو اطمینان‌آور باشد تا به‌عنوان سند افتخار ارائه شود.   در بخش پایانی این آئین از برخی نخبگان قرآنی کشور همچون حمیدرضا مستفید، شهریار پرهیزگار، محمدحسین سعیدیان، سید مهدی سیف، عباس امام‌جمعه، حسین کرمی، بهروز یاری گل و محمد رضا پور زرگری، تجلیل شد.   پایگاه جامع قرآنی ایرانصدا به نشانی www.guran.iranseda.ir به تهیه‌کنندگی مسعودرضا خالقی و صدای فاخر سه استاد رادیویی رضا خضرائی، سعید بارانی و سعید توکلی با نظارت خانم قاسم‌آبادی تهیه و تولید شده است. ]]> دین‌ Mon, 11 Jun 2018 08:48:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/262021/پاداش-ترجمه-قرآن-روح-مطهر-امام-حسین-ع-تقدیم-کردم استقبال از طرح تعویض نسخه‌های فرسوده قرآن http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261976/استقبال-طرح-تعویض-نسخه-های-فرسوده-قرآن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، محمدرضا ساقی، رئیس اداره آموزش و مطالعات قرآنی مرکز قرآن کریم آستان قدس رضوی، با اشاره به مهم‌ترین برنامه‌هایی که در مدت برپایی بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم از سوی مجموعه آستان قدس برگزار شد، اظهار کرد: یکی از طرح‌های متنوع مجموعه در این دوره از نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، تعویض نسخه‌های فرسوده قرآن کریم بود. بسیاری از مردم نمی‌دانند چگونه باید از این نسخه‌ها نگهداری و آن‌ها را تکریم کنند. به‌ازای هر سه نسخه فرسوده یک نسخه قرآن متبرک حرم رضوی که از سوی آستان به چاپ رسیده به مردم تقدیم شد. این طرح در نمایشگاه تنها مختص قرآن‌هایی بود که در منازل مردم نگهداری می‌شود و قرآن‌های موجود در مساجد، مدارس و دیگر نهادها را شامل نمی‌شد.   وی ادامه داد: سال‌های گذشته این طرح از سوی نهادهای قرآنی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می‌شد؛ این طرح امسال  نخستین‌بار در غرفه آستان قدس اجرا شد. استقبال از این طرح در نمایشگاه قرآن بسیار خوب بود و بسیاری از مردم تمایل داشتند که قرآن متبرک حرم رضوی را داشته باشند. هیچ محدودیتی  در اجرای این طرح وجود نداشت و به تعداد لازم قرآن‌های متبرک در اختیار داشتیم. البته برخی قرآن‌ها قابل استفاده بوده و فرسوده نبودند که در قالب این طرح نمی‌گنجید. طرح دیگری در راستای اهدای قرآن به مناطق محروم کشور وجود دارد که مردم می‌توانند مصاحف مازاد خود را در قالب این طرح اهدا کنند و ما از طریق 31 نمایندگی در سراسر کشور این قرآن‌ها را در مناطق محروم توزیع می‌کنیم.   مسئول غرفه آستان قدس رضوی در نمایشگاه قرآن، افزود: در مدت برپایی این دوره از نمایشگاه قرآن کریم، یک‌هزار نسخه قرآن متبرک حرم در ازای نسخه‌های فرسوده قرآن‌، اهدا کردیم. در کنار قرآن،‌ نبات و نمک متبرک حرم رضوی نیز به مردم تقدیم شد. ساقی در ادامه بیان کرد: از دیگر برنامه‌های مجموعه آستان در نمایشگاه، نمایش نسخه‌ همانندسازی شده قرآن‌های خطی موجود در موزه و کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی بود که ازجمله آن‌ها می‌توان به قرآن‌هایی با دستخط هفت تن از ائمه اطهار (ع) اشاره کرد. بازدیدکنندگان با مواردی همچون سیر تحول خط و رسم‌الخط، تزئینات و صفحه‌آرایی و جنس صفحات قرآن نیز آشنا شدند. غرفه کاغذسازی و رنگ‌آمیزی سنتی کاغذ، جلدسازی و صحافی قرآن در حد ابتدایی نیز از دیگر فعالیت‌های مجموعه آستان در نمایشگاه قرآن بود.   وی افزود: برای نخستین‌بار پرچم حرم مطهر رضوی، زینت‌بخش غرفه آستان در نمایشگاه بود که بسیاری از بازدیدکنندگان ضمن تبرک، عکسی هم به یادگار با این قرآن می‌گرفتند. همچنین هرشب محفل قرآن پس از نماز مغرب و عشاء و افطار با حضور اساتید قرآنی در این غرفه برپا می‌شد.   رئیس اداره آموزش و مطالعات قرآنی مرکز قرآن کریم آستان قدس رضوی با اشاره به طرح «نذر بهشتی»، گفت: بسیاری از افرادی که به مشهد مقدس و حرم مطهر رضوی مشرف می‌شوند، تمایل دارند که قرآنی به حرم اهدا کنند تا مورد استفاده زائران قرار گیرد و در ثواب خواندن قرآن شریک شوند. از آنجا که قرآن‌های اهدایی مردم، همسان و هم‌شکل با قرآن‌های موجود در حرم رضوی نیست، این قرآن‌ها برای توزیع در مناطق محروم جمع‌آوری و به‌جای آن‌ها یک قرآن به نیت آن فرد در حرم جایگزین می‌شود. شرکت در طرح «نذر بهشتی»، از چهار روش مراجعه به دفاتر نذورات، مراجعه در نمایشگاه قرآن، سامانه پیامکی و پایگاه اینترنتی امکان‌پذیر است. علاقه‌مندان می‌توانند مبلغی را به این نیت پرداخت کرده و قبض نذورات دریافت کنند و قرآنی به نام آن‌ها تهیه و در حرم در اختیار زائران رضوی قرار می‌گیرد. ساقی درباره فعالیت‌های دیگر بخش‌‌های مجموعه آستان قدس در نمایشگاه قرآن نیز اظهار کرد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، پایان‌نامه‌ها و نشریات تخصصی قرآن و حدیث را معرفی کرد. بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی نیز کتاب‌های حوزه علوم قرآن و حدیث را در نمایشگاه قرآن کریم به نمایش گذاشت. بخش فروش مجموعه آستان به‌طور متمرکز در غرفه به‌نشر انجام شد.  البته در غرفه مرکزی، فروش قرآن نیز صورت گرفت.   وی ادامه داد: نمونه قرآن‌های چاپ شده در چاپخانه انتشارات آستان قدس رضوی به‌عنوان بزرگترین چاپخانه قرآن کشور با ظرفیت پنج میلیون نسخه در سال، در بیست و ششمین دوره نمایشگاه قرآن عرضه شد. نمونه‌هایی از قرآن‌های نفیس مجموعه قرآن‌های خطی آستان قدس ازجمله قرآن ابراهیم سلطان و قرآن بایسنغری که در چاپخانه انتشارات آستان قدس رضوی به زیور طبع آراسته شده‌اند نیز در این دوره از نمایشگاه به نمایش گذاشته شد.   مسئول غرفه آستان قدس رضوی در نمایشگاه قرآن در معرفی قرآن بایسنغری، گفت: این نسخه نفیس، بزرگترین قرآن جهان اسلام با ابعاد 101 در 178 سانتی‌متر بوده که حدود 600 سال پیش توسط بایسنغر میرزا، نوه تیمور گورکانی بروی کاغذ دست‌ساز و سنتی، کتابت شده است.   ساقی بیان کرد: یکی از فعالیت‌های خوب مجموعه آستان قدس رضوی در نمایشگاه قرآن، برپایی غرفه‌ مهدالرضا بود. مجموعه مهدهای قرآنی آستان قدس برای آموزش قرآن به کودکان با عنوان «مهدالرضا» در حال حاضر در سه استان خراسان رضوی، تهران و فارس دایر است و درنظر داریم تا پایان سال 97، این مهدها را در 31 استان کشور گسترش دهیم. والدین در نمایشگاه می‌توانستند با خاطری آسوده کودک خردسال خود را به مسئولان این غرفه سپرده و با فراغ بال به بازدید از نمایشگاه بپردازند. در این غرفه ضمن بازی، قرآن به کودکان آموزش داده شد.   وی افزود: مرکز آفرینش‌های هنری آستان نیز مجموعه‌ای از تابلوهای خوشنویسی، تذهیب، نقاشی، نقاشی خط و نگارگری از اساتید برجسته را در بخش هنری این دوره از نمایشگاه به نمایش گذاشت. همچنین در این بخش، انیمیشن‌های رضوی که حائز رتبه‌های کشوری بوده‌اند نمایش داده شد که ترکیب مباحث قرآن و عترت در کنار هم بود. آواهای رضوی و تواشیح قرآنی نیز هر روزه در غرفه آستان پخش شده و فایل‌های آن‌ها نیز در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت.   رئیس اداره آموزش و مطالعات قرآنی مرکز قرآن کریم آستان قدس رضوی در پایان گفت: نمونه‌ای از ماکت پنجره فولاد حرم مطهر رضوی ساخته شد که در نمایشگاه‌های کتاب و تهران می‌توانستند به‌صورت مجازی با دیدن تصاویر زنده زوار در حرم، زیارت انجام دهند. ]]> دین‌ Sun, 10 Jun 2018 11:12:45 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261976/استقبال-طرح-تعویض-نسخه-های-فرسوده-قرآن آیت‌الله جوادی آملی بر پیکر آیت‌الله احمدی نماز می‌خواند http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261981/آیت-الله-جوادی-آملی-پیکر-احمدی-نماز-می-خواند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به نقل از روابط عمومی «سمت»، در ادامه مراسم تشییع پیکر آیت‌الله احمد احمدی که در تهران در حال برگزاری است، امروز نماز میت بر پیکر آیت‌الله احمد احمدی، در حرم حضرت معصومه (ع) و توسط آیت‌الله جوادی‌آملی اقامه می‌شود.   حجت‌الاسلام و المسلمين سيدهاشم حسينی ‌بوشهری، معاون جامعه مدرسین حوزه علمیه و امام جمعه موقت قم در این آئین به روضه‌خوانی و قرائت دعای توسل خواهد پرداخت.   آیت‌الله احمد احمدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس سازمان «سمت» در ساعات پایانی روز جمعه (18 خردادماه) در بیمارستان امام خمینی (ره) تهران و به دلیل عارضه قلبی جان به جان‌آفرین تسلیم کرد.   دکتر احمدی از سال ۱۳۶۰ به‌عنوان عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی فعالیت داشت. او بنیان‌گذار سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) بود و حدود ۳۳ سال مدیریت این سازمان را برعهده داشت. وی همچنین از مؤسسان دانشگاه تربیت مدرس و در هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی، نماینده مردم تهران بود. از جمله آثار او می‌توان به کتاب‌های «بن‌لایه‌های شناخت»، «مختارات من نصوص الفلسفه الاسلامیه»، «نقد تفکر فلسفی غرب»، «تأملات در فلسفه اولی» (ترجمه) و «تأسیس مابعدالطبیعه اخلاق» (ترجمه) اشاره کرد.   ]]> دین‌ Sun, 10 Jun 2018 08:39:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261981/آیت-الله-جوادی-آملی-پیکر-احمدی-نماز-می-خواند فراخوان کنگره بزرگداشت آیت‌الله فقیه ایمانی منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261967/فراخوان-کنگره-بزرگداشت-آیت-الله-فقیه-ایمانی-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی سازمان اوقاف و امور خیریه، حجت‌الاسلام حسن امیری، معاون فرهنگی و اجتماعی اداره‌کل اوقاف و امور خیریه استان اصفهان در این‌باره، اظهار کرد: براساس برنامه‌ریزی انجام شده در راستای اجرای برنامه‌های فرهنگی با هدف ترویج فرهنگ وقف و تجلیل از واقفان نیک‌اندیش، امسال کنگره بزرگداشت عالم واقف آیت‌الله سید کمال فقیه ایمانی در اصفهان برگزار خواهد شد.   وی افزود: این عالم وارسته و واقف نیک‌اندیش در طول عمر بابرکت خویش و از قبل از پیروزی انقلاب شکوهمند انقلاب اسلامی، تاکنون وقف‌های زیادی را در جهت اهداف عام‌المنفعه از خود برجا گذاشته و این کنگره نیز با هدف بررسی ابعاد شخصیتی آیت‌الله سید کمال فقیه ایمانی، فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی، فردی و ترویجی وی در جهت ایجاد وقف‌های جدید با رویکرد تجلیل از این شخصیت والا برگزار خواهد شد.   معاون فرهنگی و اجتماعی اداره‌کل اوقاف و امور استان اصفهان، ادامه داد: در همین راستا نیز دبیرخانه این کنگره در معاونت فرهنگی و اجتماعی اداره‌کل اوقاف استان تشکیل شده تا آثار این عالم برجسته و واقف نیک‌اندیش جمع‌آوری شده و در قالب کتابی چاپ شود و در این کنگره رونمایی و در دسترس عموم قرار گیرد.   امیری گفت: از تمامی نویسندگان، فرهیختگان و اشخاصی که می‌توانند در جهت بررسی ابعاد شخصیت وی اطلاعاتی را در اختیار این دبیرخانه قرار دهند درخواست می‌شود با معاونت فرهنگی و اجتماعی اداره‌کل اوقاف استان با شماره ۳۶۶۲۶۶۵۲ داخلی ۳۱۶۶ تماس حاصل بگیرند.   وی بیان کرد: براساس ابلاغ سازمان اوقاف و امور خیریه، معاونت فرهنگی و اجتماعی اداره‌کل اوقاف استان درنظر دارد تا هرساله کنگره بزرگداشت عالمان واقف را با هدف معرفی یکی از عالمان و واقفان نیک‌اندیش و تببین شخصیت وی در جهت ترویج فرهنگ وقف در استان برگزار کند.    کنگره بزرگداشت عالم واقف آیت الله سید کمال فقیه ایمانی تا پایان سال جاری برگزار خواهد شد و زمان و مکان این کنگره نیز به‌زودی اعلام می‌شود. ]]> دین‌ Sun, 10 Jun 2018 07:18:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261967/فراخوان-کنگره-بزرگداشت-آیت-الله-فقیه-ایمانی-منتشر كتابخانه‌های عمومی آماده دریافت نقاشی‌های بخش كودک جشنواره كتابخوانی رضوی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261985/كتابخانه-های-عمومی-آماده-دریافت-نقاشی-های-بخش-كودک-جشنواره-كتابخوانی-رضوی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور، هشتمین جشنواره کتابخوانی رضوی در بخش كودک (۴ تا ۱۱ سال) با معرفی کتاب‌های «مهمان خراسان» نوشته سعید بیابانکی از انتشارات به‌نشر و «مژده گل» نوشته محمود پوروهاب از نشر جمکران و ارسال این آثار به كتابخانه‌های عمومی سراسر كشور از اسفندماه سال گذشته، كار خود را آغاز كرد. براساس فراخوان منتشر شده، امكان شركت برای كودكان در اين بخش به 2 روش تصویرسازی (نقاشی) از جذاب‌ترین بخش کتاب و همچنين ضبط و ارسال فایل ویدئویی از معرفی کتاب‌ها همراه با خوانش جذاب‌ترین بخش‌های کتاب، پيش‌بينی شده است. با اعلام دبيرخانه هشتمين جشنواره كتابخوانی رضوی، روند ارسال برگه‌های نقاشی مخصوص شركت در بخش كودک اين جشنواره به كتابخانه‌های عمومی سراسر كشور انجام شده و امکان دريافت و تكميل اين برگه‌ها از ابتدای خردادماه با مراجعه به كتابخانه‌های عمومی سراسر كشور، فراهم شده است. برگه‌های نقاشی طراحی شده برای شركت‌كنندگان در بخش كودک اين جشنواره، دارای كد 6 رقمی كتابخانه عمومی، بخش اطلاعات شخصی شركت‌كننده شامل نام و نام خانوادگی، سن، جنسيت و شماره ملی است. همچنين در اين برگه بخشی تعبيه شده تا شركت‌كنندگان عنوان كتاب، داستان و شماره صفحه‌ای كه نقاشی خود را براساس آن كشيده‌اند، در آن ثبت كنند. منابع هشتمين جشنواره كتابخوانی رضوی، علاوه بر ارائه در كتابخانه‌های عمومی سراسر كشور، در پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور به نشانی iranpi.ir به‌صورت الكترونيكي قابل دريافت است.  پس از واگذاری جشنواره كتابخوانی رضوی به نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور، در ششمين دوره برگزاری اين جشنواره، بيش از 50 هزار نفر و در هفتمين دوره اين جشنواره در سال گذشته بيش از 150 هزار نفر در بخش نقاشی كودكان اين جشنواره شركت كردند. ]]> دین‌ Sun, 10 Jun 2018 07:18:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261985/كتابخانه-های-عمومی-آماده-دریافت-نقاشی-های-بخش-كودک-جشنواره-كتابخوانی-رضوی «یک خوشه انگور سرخ» به بازار کتاب آمد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/261921/یک-خوشه-انگور-سرخ-بازار-کتاب-آمد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بر اساس اعلام روابط عمومی انتشارات نیستان، در معرفی این کتاب آمده است: رمان دینی به قلم و خامه بسیاری از نویسندگان جوان ایران در سال‌های اخیر توانسته است افقی تازه در ادبیات داستانی ایران بازگشاید و با کشف روایت‌ها و راویان تازه از داستان‌هایی که شاید بارها و بارها به اختصار شنیده شده باشد و استفاده از تخیلی مؤمنانه که نویسنده مبدع آن بوده است به خلق آثاری بدیع، خواندنی و مانا و در قامت یک نسخه تازه ساخت و خوش‌خوان از داستان‌نویسی تاریخی خود را به ثبت برساند. از جمله نویسندگانی که در این مسیر در سال‌های گذشته توانسته‌اند گام‌هایی بردارند، فاطمه سلیمانی ازندریانی، بانوی نویسنده جوانی است که با خلق رمان «به سپیدی یک رؤیا» بر مبنای زندگی حضرت فاطمه معصومه (س) توانست رمانی خلق کند که در آن  با استفاده از عنصر  تخیل مؤمنانه، شرحی داستانی از زندگی خواهر گرامی امام هشتم شیعیان بازگو کند. رمان تازه این نویسنده با عنوان «یک خوشه انگور سرخ» نیز با چنین رویکردی و با نگاه به زندکی اما جواد (ع) نوشته شده است. راوی این داستان ام‌فضل همسر امام و دختر مأمون است که در نهایت با تحریک معتصم خلیفه عباسی، امام نهم شیعیان را مسموم و به شهادت می‌رساند. ازندریانی در این رمان ام‌فضل را به عنوان راوی کتاب انتخاب کرده است و سعی کرده با نگاهی تازه به نقش او به عنوان یک شخصیت منفور و در عین حال ترسو و ناتوان در انتخاب میان خیر و شر، روایتی دست اول از زندگی امام هشتم و نهم شیعیان بیان کند، اما نقطه قوت او در روایت را باید در به تصویرکشیدن درون کاخ عباسی و نیز درون ذهن خود به عنوان عضوی تراز اول از آن و نیز ترسیم سیمای دو خلیفه عباسی از سویی و نیز ترسیمی از سیمای امام شیعه و سیره و زندگی و منش اخلاقی او از سوی دیگر دانست؛ تلفیقی که در قالب داستان بلند پیش از این کمتر در افق ادبیات داستانی رخ داده است. نویسنده توانسته در قالب تخیلی مؤمنانه بدون وارد ساختن خدشه و یا بیان اخباری ناصحیح درباره خلیفه عباسی و نظام زیستی امام شیعه این دو مظهر خیر و شر و زندگی غیرمؤمنانه و مؤمنانه را در مقابل یکدیگر با بهره‌گیری از کلماتی شاعرانه ترسیم کند. نثر و توصیفی شاعرانه را شاید به همین اعتبار بتوان مهم‌ترین و قابل توجه‌ترین مشخصه هنری این داستان به شمار آورد که به لذت خوانش آن بیش از پیش می‌افزاید. ]]> ادبيات Sat, 09 Jun 2018 06:29:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/261921/یک-خوشه-انگور-سرخ-بازار-کتاب-آمد «تفسیر المیزان» نقطه عطف و نقطه اوج تاریخی در تفسیر اجتهادی است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/261809/تفسیر-المیزان-نقطه-عطف-اوج-تاریخی-اجتهادی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، «المیزان فی تفسیر القرآن» که به «تفسیر المیزان» شهرت دارد از جامع‌ترین و مفصل‌ترین تفاسیر شیعی قرآن به زبان عربی است که در قرن چهاردهم هجری به قلم علامه سید محمدحسین طباطبایی (۱۲۸۱ - ۱۳۶۰ هـ. ش) تدوین شده‌ است. تفسير الميزان که در حدود سال ۱۳۷۴ قمری شروع و در شب قدر (۲۳ رمضان‌) ۱۳۹۲ قمری پايان يافت، نخستين‏‌بار در ۲۰ جلد بالغ بر هشت هزار صفحه به زبان عربی در قطع وزيری منتشر شد.   ابتدا جمعی از مدرسین حوزه علمیه قم از جمله ناصر مکارم شیرازی، محمدتقی مصباح یزدی، سید محمدباقر موسوی همدانی و عبدالکریم بروجردی به ترجمه کتاب پرداخته و آن‌را در ۴۰ مجلد به فارسی برگرداندند. اما از آنجا که نیمی از کتاب به قلم سید محمدباقر موسوی همدانی ترجمه شده بود، به توصیهه علامه طباطبایی، باقی مجلدات کتاب بار دیگر به وسیله موسوی همدانی به زبان فارسی برگردانده شد تا کل «تفسیر المیزان» با یک قلم ترجمه شده باشد.   متن عربی کتاب از سوی دارالکتب الاسلامیه در تهران (۱۳۷۵ هـ. ق) و مؤسسه الاعلمی در بیروت (۱۳۸۲ هـ. ق و ۱۴۱۷ هـ. ق) و متن فارسی کتاب از سوی مؤسسه دارالعلم قم، کانون انتشارات محمدی تهران و دفتر انتشارات اسلامی (وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم) بارها منتشر شده است.   امروز (18 خردادماه) سالروز پایان تالیف این تفسیر ارزشمند به قلم علامه سید محمدحسین طباطبایی است.   رویکرد اجتماعی «تفسیر المیزان» به مفاهیم قرآنی آیت‌الله سید محمدعلی ایازی، محقق و قرآن‌پژوه به این مناسبت در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، در معرفی این اثر گران‌سنگ علامه طباطبایی، بیان کرد: «تفسیر المیزان» نقطه عطف تاریخی در نگارش تفسیرهایی است که از قرن پنجم با تفسیر اجتهادی شیخ طوسی با عنوان «التبیان» شکل گرفت. «تفسیر المیزان» نقطه عطف و نقطه اوج تاریخی در تفسیر اجتهادی است.   وی افزود: این تفسیر هم نگاه به گذشته داشته و هم در تفسیرهای بعد از خود به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تأثیرگذار بوده است. ازجمله تفسیرهای مهمی که از تفسیر علامه طباطبایی اثر پذیرفته‌اند می‌توان به تفسیر «تسنیم» آیت‌الله جوادی آملی،‌ تفسیر «الفرقان» آیت‌الله صادقی تهرانی، «تفسیر نمونه» آیت‌الله مکارم شیرازی و تفسیر «احسن الحدیث» سید علی‌اکبر قرشی اشاره کرد. حتی تفسیرهای موضوعی مانند تفسیر آیت‌الله سبحانی و تفسیر «المدخل الی القرآن» آیت‌الله ابطحی اصفهانی هم تحت‌تأثیر «تفسیر المیزان» بوده‌اند.   این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به شاخصه‌های این تفسیر قرآن، گفت: از مهم‌ترین ویژگی‌های تفسیر قرآن علامه طباطبایی می‌توان به پنج مورد شاخص اشاره کرد. نخست اینکه، «تفسیر المیزان» به‌ روش تفسیر قرآن به قرآن انجام شده، به این‌صورت که فهم آیه قرآن را به استناد خود قرآن انجام داده و نه روایات و به این دلیل، متفاوت از تفاسیر گذشته و برخی از تفسیر معاصر است. عقل‌گرایی دومین ویژگی این تفسیر قرآن کریم است. «تفسیر المیزان» عقلی - فلسفی با روش تحلیل عقلانی برای فهم متن است. این روش به دنبال این است که فهم قرآن چگونه می‌تواند مبنای عقلی داشته باشد.   آیت‌الله ایازی ادامه داد: سومین ویژگی تفسیر علامه طباطبایی، رویکرد اجتماعی آن به مفاهیم قرآنی است. بیشتر تفسیرهای گذشته رویکرد فردگرایانه داشتند، ولی این تفسیر به مقولاتی همچون زندگی اجتماعی، سنت‌های تاریخی، حرکت جامعه و ویژگی‌های اجتماع توجه ویژه نشان داده است. همچنین می‌توان گفت این تفسیر، تفسیر عصری است و به نیازهای دوران معاصر و نسل جوان توجه دارد و به بسیاری از شبهات امروز پاسخ می‌دهد. این تفسیر با زبان مخاطب امروزی سخن می‌گوید. نثر آن هرچند عربی است که بعدها ترجمه شده، اما انسان را مخاطب قرار داده، اما تلاش کرده دغدغه‌های انسان معاصر را بشناسد و به آن پاسخ بدهد.   نویسنده کتاب «فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن» با اشاره به پنجمین ویژگی «تفسیر المیزان»، افزود: این تفسیر یک نگاه تقریبی نیز دارد. خیلی از تفاسیر گذشته یا براساس حمایت از اعتقادات اهل سنت یا دفاع از اعتقادات شیعه و به تعبیری با رویکرد کلامی تدوین شده‌اند. اما این کتاب، ضمن نگاه محوری به مکتب اهل‌بیت (ع)، هوشمندانه به جنبه‌های تقریبی هم توجه داشته است. نگاه علامه طباطبایی در «تفسیر المیزان» نگاه یک عالم اسلامی است و نه یک عالم شیعه. البته مفهوم این کلام این نیست که پیش ذهنیت‌های شیعی نداشته باشد که هر تفسیری از جایگاه و موضع فکری خود سخن می‌گوید.   وی در ادامه در تشریح چگونگی تأثیرگذاری «تفسیر المیزان» بر تفاسیر بعد از خود، اظهار کرد: از سه جهت می‌توان درباره یک تفسیر قرآن صحبت کرد؛ مبانی تفسیری، روش تفسیری و رویکرد و جهت‌گیری تفسیری. «تفسیر المیزان» از هر سه جهت به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در تفاسیر بعد از خود تأثیرگذار بوده است. ازجمله تفاسیر معاصر که از تفسیر علامه طباطبایی تأثیر زیادی پذیرفته می‌توان به تفسیر 20 جلدی «راهنما» اثر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی اشاره کرد. تفسیر «نور» حجت‌الاسلام محسن قرائتی نیز هم از لحاظ روش و هم رویکرد از «تفسیر المیزان» تأثیر گرفته است. این تفسیر همچنین بر تفاسیری همچون «مواهب الرحمان» آیت‌الله سبزواری نیز تأثیرگذار بوده است.   این قرآن‌پژوه در پایان گفت: در دوره معاصر، حدود 16 تفسیر براساس یا با الگوبرداری از «تفسیر المیزان» نوشته شده است. کمتر تفسیری از میان تفاسیر معاصر با این قوت و قدرت علمی وجود دارد که تأثیر‌گذار بوده و از تفسیر علامه طباطبایی تأثیر نپذیرفته باشد. ]]> دین‌ Fri, 08 Jun 2018 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/261809/تفسیر-المیزان-نقطه-عطف-اوج-تاریخی-اجتهادی آثار فاخر گذشته همه‌چیز را درباره امیرالمومنین (ع) نوشته‌اند http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261835/آثار-فاخر-گذشته-همه-چیز-درباره-امیرالمومنین-ع-نوشته-اند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، امام علی (ع) در سحرگاه نوزدهم ماه مبارک رمضان سال چهلم هجری با توطئه خوارج در حال نماز در مسجد کوفه به ضرب شمشیر ابن ملجم مرادی، مجروح و در شب بیست و یکم ماه رمضان به شهادت رسید.   حجت‌‌الاسلام والمسلمین علی نظری منفرد، نویسنده ده‌‌ها عنوان کتاب در حوزه دین به مناسبت سالروز شهادت حضرت امیرالمومنین علی (ع)، در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا با اشاره به دو کتابی که درباره سیره و زندگانی آن حضرت تالیف کرده، بیان کرد: کتاب «بیست و پنج سال مظلومیت؛ امام علی (ع) از امامت تا حکومت» بیشتر بر این محور که امیرالمومنین (ع) پس از رحلت رسول خدا تا خلافت ظاهری که 25 سال بوده چه می‌کردند، حوادث و وقایع سیاسی و اجتماعی آن دوران چه بوده و حضرت چه عکس‌العملی در مواجهه با این وقایع داشتند. در این کتاب، فعالیت‌هایی که امام در مدت 25 سال کناره‌گیری از سیاست داشتند، مورد بحث قرار گرفته است.   وی افزود: کتاب حدود 700 و سه بخش کلی دارد. بخش نخست به وفات پیامبر (ص) و دوره خلافت ابوبکر اختصاص دارد. در بخش دوم دوره خلافت عمربن خطاب و در بخش سوم دوران خلافت عثمان‌بن عفوان مورد بررسی قرار گرفته است.   حجت‌الاسلام نظری منفرد درباره دیگر کتاب خود با عنوان «قصه کوفه: تاریخ زندگی امام امیرالمومنین علی (ع) از هجرت به کوفه تا شهادت»، گفت: این اثر بر محور دوره پنج ساله خلافت امیرالمومنین علی (ع) تدوین شده است. کتاب در 500 صفحه و 15 فصل، ضمن نگاهی کلی به زندگی امام علی (ع)، به ترتیب آغاز خلافت، آغاز پیمان‌شکنی ناکسین، آماده شدن مدینه برای جنگ با پیمان‌شکنان، امیرالمومنین در تعقیب ناکسین، جنگ جمل، حرکت به سمت صفین، جنگ صفین، فتنه خوارج، جنگ خوارج، کودتا در مصر، شهادت امیرالمومنین (ع)، همسران و فرزندان حضرت علی (ع)،‌ برخی از یاران امیرالمومنین (ع) و معرفی بانوانی از شیعیان علی (ع) را براساس مستندان تاریخی، مورد بحث و بررسی قرار داده است.   نویسنده کتاب «صحيفه كربلا» در ادامه با اشاره به کتاب‌هایی که در طول تاریخ درباره امیرالمومنین (ع) به رشته تحریر درآمده، اظهار کرد: برخی کتاب‌هایی که درباره امام علی (ع) نوشته شده، صرفا به‌طور خلاصه به سیره آن حضرت پرداخته‌اند، برخی دیگر بر بستر تاریخی تاکید داشتند و وقایع تاریخی مرتبط با امام را به‌طور گسترده شرح داده‌اند. دسته‌ای دیگر از کتاب‌ها نیز به تحلیل تاریخی آن دوران پرداخته‌اند که از آن‌جمله می‌توان به «الصحیح من سیرة امیرالمومنین» جعفر مرتضی اشاره کرد.   وی ادامه داد: برخی از آثار به جمع‌آوری روایات پرداخته‌اند و افرادی مانند سید رضی در «نهج‌البلاغه» خطبه‌ها و نامه‌ها را جمع‌آوری کرده‌اند. مرحوم عزیزالله عطاردی قوچانی هم در مجموعه 25 جلدی «مسند الامام امیرالمومنین» به جمع‌آوری و شرح روایات همت گمارده‌اند. تعدادی از کتاب‌های این حوزه، تنها تاریخ نبوده، بلکه درباره مسائل کلامی و مباحث امامت حضرت نیز به‌صورت استدلالی بحث کرده‌اند؛ مانند کتاب «اَلْإرْشاد فی مَعْرفة حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد» معروف به «الارشاد» از شیخ مفید یا «الغدیر» اثر علامه امینی.   حجت‌الاسلام نظری منفرد درباره تفاوت کتاب‌هایی که در این زمینه به نگارش درآمده در دهه‌‌ها و سده‌های گذشته با دوران معاصر، گفت: گذشتگان تقریبا همه‌چیز را درباره حضرت امیرالمومنین (ع) نوشته‌اند. جلدهای 35 تا 42 کتاب «بحار‌الانوار» به زندگی امام علی (ع) اختصاص دارد و در جلدهای 23 تا 35 نیز مباحث کلامی امامت مطرح شده است. این‌گونه آثار به‌طور جامع و همه‌جانبه درباره آن حضرت نوشته‌اند، بنابراین اطلاعاتی چندانی باقی‌ نمی‌ماند که در آثار جدید به آن‌ها پرداخته شود و لاجرم بیشتر آثار جدید به تکرار بخش‌هایی از همان بحث‌ها به شکل و زبانی دیگر پرداخته‌اند. البته یک نکته مهم این است که در آثار پژوهشی امروز، نوآوری کمتر به چشم می‌خورد.   نویسنده کتاب «صلح خونين» افزود: به‌عنوان مثال درباره «نهج‌البلاغه» افرادی مانند ابن‌میثم و ابن ابی‌الحدید شرح‌هایی نوشته‌اند که تمام مسائل ازجمله تاریخی و کلامی را مورد بررسی قرار داده‌اند، اما هنوز هم این کتاب شریف جای کار بسیار دارد و بسیاری از زوایای زندگی، سیره و شخصیت امام علی (ع) وجود دارد که چندان به آن‌ها پرداخته نشده است.   وی بیان کرد: به‌عنوان یک پژوهشگر، یکی از خلأهایی که احساس کردم مربوط به زمان وفات پیامبر (ص) تا دوران خلافت حضرت امیر (ع) است که کتاب‌های مستقل زیادی درباره آن برهه تدوین نشده است و با توجه به این خلأ، کتاب «بیست و پنج سال مظلومیت؛ امام علی (ع) از امامت تا حکومت» را تالیف کردم. همه این کتاب تاریخ نبوده، بلکه آن دوران از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته و به مباحث کلامی و امامت حضرت نیز به تفصیل اشاره شده است. خلأهای پژوهشی این حوزه باید به‌طور دقیق از سوی کارشناسان مورد بررسی قرار گیرد. ]]> دین‌ Wed, 06 Jun 2018 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261835/آثار-فاخر-گذشته-همه-چیز-درباره-امیرالمومنین-ع-نوشته-اند معرفی«قدیس» نوشته ابراهیم حسن بیگی در نماز جمعه http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261865/معرفی-قدیس-نوشته-ابراهیم-حسن-بیگی-نماز-جمعه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از پایگاه اطلاع رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، مناشر،علی علیه‌السلام در تاریخ بشر بهترین نمونۀ شجاعت و جوانمردی و مهربانی و از خودگذشتگی است. سراسر زندگانی امیرالمؤمنین مملو از فداکاری و اعمالی است که هر انسانی بی‌اختیار در برابر آن‌ها سر فرود آورده و به عظمت و شخصیت وی ایمان می‌آورد. روایت است که پس از ضربت خوردن امام علی علیه‌السلام جبرئیل فریاد زد: «به خدا قسم ارکان هدایت ویران شد و نشانه‌های بزرگ تقوا تاریک گردید و دستگیرۀ محکم ایمان شکسته شد، پسر عموی مصطفی کشته شد، علی مرتضی کشته شد، او را شقی‌ترین اشقیا کشت.» رمان قدیس، نگاهی است تاریخی به بُعد حکومت‌داری حضرت امیرالمؤمنین، علی(ع) در پنج سال دوران خلافت ایشان، با یک موضوع تکراری ولی با بیانی تازه. ابراهیم حسن‌بیگی، نویسندۀ رمان، با تسلط خوبی که بر زندگی امام علی(ع) و نهج‌البلاغه داشته، با تکیه بر منابع و مآخذ فراوان که مورد پسند نسل امروز است به معرفی حضرت از زبان یاران و دشمنانش پرداخته است. کتاب، کنایه‌های فراوانی دارد که حکام نالایق کشورهای عربی را نشانه می‌رود و درست آن‌ها را ادامۀ حکومت بنی‌امیه و بنی‌عباس معرفی می‌کند. نویسنده با پرهیز از پرداخت صرف به جنبۀ تاریخی زندگی مولای متقیان، در قالب یک داستان متفاوت، هم حوادث تاریخی دوران امام علی(ع) را به تصویر می‌کشد و هم شخصیت پرجاذبۀ حضرت را که حتی برای مسیحیان و دیگر ادیان جذاب است، نشان می‌دهد. نویسنده با محور قرار دادن شخصیت یک کشیش مسیحی، سیر تحول باورها و اندیشه‌ها و نحوۀ آشنایی‌اش با شخصیت امام را به بهترین شکل به تصویر می‌کشد. در قدیس که پای افراد مشهوری چون جورج جرداق هم باز می‌شود برخی از حصارهای ذهنی خواننده، به هم می‌ریزد و باعث می‌شود خواننده در حین خواندن، غرق در داستان کتاب شود و در انتها از خواندن آن لذت ببرد. نثر رمان ساده و روان است و با اینکه نویسنده در طول داستان بازگشت‌های فراوانی به گذشته دارد و از تاریخی سخن می‌گوید که مخاطب رمان بارها و بارها آن را در کتاب‌های تاریخ خوانده و یا در منابر شنیده است، ولی دچار کلیشه‌زدگی نمی‌شود. در واقع در داستان روایت‌هایی را می‌خوانیم که قبلاً از زبان دیگران هم شنیده‌ایم، اما این بار با نثری متفاوت که در برخی قسمت‌ها باعث جذابیت سیر تاریخی داستان می‌شود. این کتاب از انتشارات کتاب نیستان، در طرح ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی در نماز جمعه‌های کشور، به‌همت مجمع ناشران انقلاب اسلامی و با همکاری شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه سراسر کشور در حال اجرا است، معرفی شد. ]]> دین‌ Tue, 05 Jun 2018 08:18:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261865/معرفی-قدیس-نوشته-ابراهیم-حسن-بیگی-نماز-جمعه انتشار رایگان نسخه‌ الکترونیکی کتاب «تفسیر سوره‌ی مجادله» http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261857/انتشار-رایگان-نسخه-الکترونیکی-کتاب-تفسیر-سوره-ی-مجادله به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) از دوران پیش از پیروزی و در جریان مبارزات علیه رژیم طاغوت از معلمان دروس فهم و تفسیر قرآن کریم و برپاکنندگان این جلسات بوده‌اند. معظم‌له پس از پیروزی انقلاب اسلامی و نیز پس از تصدی رهبری انقلاب اسلامی همواره از مشوقان و توصیه‌کنندگان برجسته در زمینه‌ی ترویج و گسترش جلسات تلاوت و تفسیر قرآن کریم هستند.   از دوران قبل و پس از پیروزی انقلاب اسلامی جلسات تفسیر متعددی از رهبر انقلاب در دست است که حاوی مطالب و نکات بسیار راهگشا و آموزنده در فهم مفاهیم بلند قرآن کریم است. یکی از این تفاسیر کتاب «تفسیر سوره مجادله» است که در بهار ۱۳۹۶ از سوی انتشارات انقلاب اسلامی چاپ و عرضه شد.     این انتشارات نسخه‌الکترونیکی کتاب را همزمان با ایام ماه مبارک رمضان در پایگاه اطلاع‌رسانی BOOK-KHAMENIE.IR  قرار داد تا مخاطبان با دانلود این کتاب از مطالب ارزشمند آن بهره‌مند شوند.   این اثر متن ویراسته‌ جلسات تفسیر سوره‌ی مجادله است. این جلسات در دوران مسئولیت ریاست‌جمهوری معظم‌له در جمع پاسداران و اعضای دفتر ریاست جمهوری در هفت نوبت از هفدهم اردیبهشت تا یازدهم تیرماه ۱۳۶۱ برگزار شده و تمامی ۲۲ آیه‌ این سوره مورد بحث قرار گرفته است. ایشان درباره‌ علّت انتخاب این سوره می‌فرمایند: «علّت اینکه اینجا را انتخاب کردیم این است که سوره‌‌هاى جزء بیست‌وهفتم و بیست‌‌وهشتم و این حدود، غالبا سوره‌‌هاى مدنى است و از سوره‌‌هایى است که در مدینه‌‌ طیبه بر پیغمبر اکرم (ص) نازل شده و مربوط است به بعد از تشکیل حکومت اسلامى، یعنى مثل وضع کنونى ما. نوع مطالب و مسائلى که بعد از تشکیل حکومت براى یک جامعه لازم است با نوع مطالب و مسائلى که [مربوط به] حین مبارزه‌‌ مردم براى تشکیل حکومت اسلامى است فرق می‌کند؛ کمااینکه شما در جامعه‌‌ خودمان هم این را مشاهده می‌کنید. امروز شما یک مسائلى دارید که این مسائل قبل از بهمن ۵۷ براى شما وجود نداشت، مطرح نبود؛ آن روز مسائلى داشتید که امروز براى شما مطرح نیست. مثلاً مسئله‌‌ منافقین و مسئله‌‌ نفاق، مسئله‌‌ى عدالت اجتماعى، مسئله‌‌ حکومت، مسئله‌‌ جهاد در جبهه‌‌هاى جنگ و ده‌ها مسئله از این قبیل، مسائل عمده‌‌ بعد از تشکیل حکومت است و این مسائل همان مسائلى است که در آیات مدنى بیشتر به آنها پرداخته شده است.» ]]> دین‌ Mon, 04 Jun 2018 07:05:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261857/انتشار-رایگان-نسخه-الکترونیکی-کتاب-تفسیر-سوره-ی-مجادله معرفی کتاب «درآمدی به قرآن» در سرای اهل قلم http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261821/معرفی-کتاب-درآمدی-قرآن-سرای-اهل-قلم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست معرفی و بررسی کتاب «درآمدی به قرآن» اثر عبدالله سعید با ترجمه سعید شفیعی، دوشنبه 21 خردادماه در سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب برگزار می‌شود. سعید شفیعی، نویسنده کتاب، محمدعلی طباطبایی و شادی نفیسی، استادیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه تهران، سخنرانان این نشست هستند. نخستین چاپ کتاب «درآمدی به قرآن» در 336 صفحه سال 1397 از سوی انتشارات حکمت روانه بازار نشر شده است. علاقه‌مندان به حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 17 تا 19 روز دوشنبه 21 خردادماه به سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب واقع در خیابان انقلاب اسلامی، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، پلاک 2 مراجعه کنند.  ]]> دین‌ Sun, 03 Jun 2018 08:16:24 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261821/معرفی-کتاب-درآمدی-قرآن-سرای-اهل-قلم قرآن‌هایی منسوب به دستخط امام علی (ع) در کتابخانه آستان قدس http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261813/قرآن-هایی-منسوب-دستخط-امام-علی-ع-کتابخانه-آستان-قدس به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط ‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان با بیان اینکه بیشترین مجموعه قرآن‌های منسوب به ائمه اطهار (ع) در گنجینه کتاب‌های خطی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود، از وجود 9 نسخه‌ مصحف شریف منسوب به دستخط مبارک امام علی (ع) در این گنجینه که بر پوست کتابت شده خبر داد و گفت: برخی از این مصاحف شریف، مستقیما در قرن ششم و هفتم هجری قمری وقف آستان قدس شده و برخی وقفی شاه عباس صفوی و دارای دستخط شیخ بهایی است.   سید محمدرضا فاضل هاشمی با اشاره به نفیس‌ترین قرآن این مجموعه، افزود: در میان 9 نسخه قرآن و جزوات قرآنی منسوب به دستخط حضرت، نسخه‌ای که به خط کوفیِ مایل روی پوست کتابت شده، از ارزش زیادی برخوردار است و براساس تحقیقاتی که روی آن انجام گرفته، بی‌تردید در قرن اول به دست مبارک حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) کتابت شده است.   وی با بیان اینکه این مصحف شریف، بعدها توسط علی‌بن ابی‌القاسم المقریّ الشروتی، وقف روضه رضویه شده، بیان کرد: این قرآن دو قسمت دارد که در قطع رحلی در اوراقی به اندازه 35 در 48 سانتی‌متر به‌صورت 24 سطری کتابت شده و جلد قرآن، میشن بوده که در قرن سیزدهم و در دوره قاجار ساخته شده است.   کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان در ادامه، گفت: گنجینه کتاب‌های خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی، یکی از بزرگ‌ترین مخازن قرآن‌های خطی جهان را که از قرن اول تا چهاردهم کتابت شده دارا است. این مجموعه از لحاظ زبان فارسی و نثر و سیر تطور و تکامل نثر فارسی با توجه به ترجمه‌های قرن چهارم و پنجم اهمیت زیادی دارد.   فاضل هاشمی با بیان اینکه این مجموعه، از لحاظ جلدسازی نیز با جلدهای سوخت و روغنی و دارای آرایه‌های هنری، منبعی برای پژوهش علاقمندان به تحقیق در مورد جلدهای کهن است، ادامه داد: جلدهای تیماج و چوب گره‌بندی‌شده از سده‌های چهارم و پنجم و نیز نسخه‌های دارای تذهیب و کتاب‌آرایی که در این مجموعه وجود دارد، جزو شاهکارهای هنری ایران و جهان است.   وی در پایان اظهار کرد: ارزشمندترین قرآن‌های این مجموعه، قرآ‌ن‌هایی است که روی پوست کتابت شده و منسوب به ائمه اطهار (ع) است که از جمله آن‌ها مصاحف شریف منسوب به دستخط مبارک امام علی (ع)، امام حسن مجتبی (ع)، امام حسین (ع)، امام جعفر صادق (ع)، امام موسی کاظم (ع) و امام رضا (ع) در این گنجینه نگهداری می‌شود. ]]> دین‌ Sun, 03 Jun 2018 06:22:47 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261813/قرآن-هایی-منسوب-دستخط-امام-علی-ع-کتابخانه-آستان-قدس ​بیش از دو هزار و 500 نسخه نفیس درباره حضرت علی‌ (ع) در کتابخانه آستان قدس http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261806/بیش-دو-هزار-500-نسخه-نفیس-درباره-حضرت-علی-ع-کتابخانه-آستان-قدس به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط ‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان از وجود افزون بر دو هزار و 500 نسخه خطی، چاپ سنگی و دیجیتالی با موضوع حضرت علی‌ (ع) شامل گفتارهای حضرت، احادیث، فضائل و اثبات خلافت در گنجینه کتاب‌های خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی خبر داد و گفت: از این تعداد، بیش از 600 نسخه خطی، حدود دو هزار نسخه چاپ سنگی و 17 نسخه دیجیتالی است. این آثار بجز نسخه‌های متعدد نهج‌البلاغه و مصاحف شریف منسوب به دستخط مبارک حضرت است. حدود هشت هزار منبع چاپی نیز در موضوع موردنظر در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی وجود دارد.   سید محمدرضا فاضل هاشمی با اشاره به دو نسخه به کتابت قرن هشتم، اظهار کرد: «کشف الغمه فی معرفه الأئمه» از علی بن عیسی اربلی در قرن هفتم تألیف و در 784 قمری کتابت شده و «تنزیه‌الأنبیاء و الأئمه» از علی بن حسین علم‌الهدی از علمای قرن پنجم با موضوع کلام در سال 787 قمری کتابت شده است.   وی همچنین درباره نسخه‌ای با موضوع اثبات خلافت حضرت علی (ع)، افزود: احتجاج شیخ طبرسی از احمدبن علی طبرسی در قرن ششتم تألیف و در قرن یازدهم کتابت شده است.   کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان، ادامه داد: «احادیث قدسیه» که روایت عبدالله بن عباس از حضرت امیرالمؤمنین (ع) است، در سال 1345 قمری به دست نادرشاه افشار وقف آستان قدس شده و نسخه دیگر با عنوان «مصباح‌الأنظار» با موضوع کلمات قصار حضرت علی(ع) قبل از قرن دهم کتابت شده و وقفی شیر احمد تونی است.   فاضل هاشمی در ادامه با اشاره به دو نسخه کتابت شده در قرن یازدهم، ‌گفت: «غررالحکم و دررالکلم» (به معنای اندرزهای برتر و سخنان چون دُر) تألیف عبدالواحدبن محمد آمدی، گفتارهای حضرت علی (ع) است که به شیوه الفبایی چیدمان شده و در سال 1021 هجری قمری در نجف اشرف کتابت و از سوی میرزارضا نائینی وقف آستان قدس شده است. «مشارق انوار یقین» تألیف رجب بن محمد حافظ برسی، نسخه دیگری است که تألیف آن به قرن هشتم برمی‌گردد.   وی تصریح کرد: «تعیین المخالفین لأمیرالمؤمنین» تألیف محقق کرکی از علمای قرن دهم که در قرن سیزدهم کتابت شده و «فصول المهمه فی معرفه الأئمه» تألیف ابن صباغ در قرن نهم نیز از نسخه‌های ارزشمند کتابخانه آستان قدس رضوی است.   کارشناس مسئول اداره مخطوطات این سازمان، افزود: «چهل کلمه» یا «چهل سوره از تورات» با موضوع احادیث روایت‌شده از حضرت علی(ع) که در قرن یازدهم کتابت شده، «نثر اللآلی» از شیخ طبرسی که سخنان قصار حضرت را جمع‌آوری نموده و دعای مصباح و دعای کمیل با ترجمه مدرس چهاردهی از علمای قرن سیزدهم که در کربلا کتابت شده، از دیگر نسخه‌های موجود در گنجینه کتاب‌های خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی است. ]]> دین‌ Sun, 03 Jun 2018 05:49:51 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261806/بیش-دو-هزار-500-نسخه-نفیس-درباره-حضرت-علی-ع-کتابخانه-آستان-قدس روایتی کودکانه از زندگی معمار کبیر انقلاب به قلم امیرحسین فردی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261801/روایتی-کودکانه-زندگی-معمار-کبیر-انقلاب-قلم-امیرحسین-فردی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی به‌نشر، «امام خمینی(ره)» عنوان کتابی به قلم مرحوم امیرحسین فردی است که نویسنده در آن داستان زندگی معمار کبیر انقلاب اسلامی ایران را به زبان ساده و روان برای کودکان گروه سنی «ج» روایت می‌کند. انتشارات آستان قدس رضوی این کتاب را در قطع رحلی کوتاه با شمارگان دو هزار نسخه منتشر می‌کند. تصویرگری این اثر 40 صفحه‌ای مصور را وحید خاتمی انجام داده است. این کتاب کودکان را به حال و هوای روزهای انقلاب می‌برد؛ روزهایی که مردم دل‌نوشته‌های خود را روی دیوارها می‌نوشتند. همراه با این کتاب شابلونی در اختیار کودکان قرار می‌گیرد که حاوی شعارهای روزهای انقلاب است و کودکان می‌توانند آن را رنگ‌آمیزی کنند. زنده‌یاد امیرحسین فردی، نویسنده و فعال عرصه ادبیات داستانی در حوزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس بود که در حوزه کودک و نوجوان نیز سالها قلم زده است. وی سردبیری و مدیرمسئولی کیهان بچه‌ها را به مدت ۳۱ سال برعهده داشت. همچنین عضویت در شورای داستان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، عضویت در شورای داستان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مدیریت کارگاه قصه و رمان حوزه هنری از مسئولیت‌های اجرایی مرحوم فردی محسوب می‌شود. مرحوم فردی که پیش از هر چیزی به‌عنوان یک معلم و تربیت‌کننده نسلی از نویسندگان مشهور کشور است، در سال 1392 در سن 64 سالگی درگذشت.  ]]> دین‌ Sun, 03 Jun 2018 04:57:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261801/روایتی-کودکانه-زندگی-معمار-کبیر-انقلاب-قلم-امیرحسین-فردی هزار شب آسمانی در فرهنگسرای ارسباران http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261796/هزار-شب-آسمانی-فرهنگسرای-ارسباران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از روابط عمومی فرهنگسرای ارسباران، ویژه‌برنامه «هزار شب آسمانی» با موضوع «حکمت عملی زندگی معنوی»،  روزهای 13، 15 و 17 خردادماه  برابر با روزهای هجدهم، بیستم و بیست و دوم ماه رمضان) از ساعت 22 و 30 در فرهنگسرای ارسباران برگزار خواهد شد.   در این برنامه عبدالجبار کاکایی (شاعر و ترانه سرا)، محمدجواد ادبی (نویسنده و پژوهشگر حوزه عرفان و ادیان)، ابوالفضل جلیلی (کارگردان )، حسام‌الدین سراج (خواننده)، امیرحسین مدرس (مجری، شاعر)، برزو ارجمند (بازیگر)، حمیدعجمی (خوشنویس ) و حافظ ایمانی (شاعر) به بررسی موضوعات و بیان دینداری و تجربه‌های معنوی می‌پردازند .   این برنامه ششمین سال خود را سپری می‌کند و سال گذشته نیز با حضور محمدجواد ادبی با موضوع «تجربه های معنوی و دینی انسان معاصر و مدرن امروزی» با استقبال شهروندان برگزار شد.   علاقه‌مندان برای حضور در این برنامه می‌توانند به فرهنگسرای ارسباران به نشانی خیابان شریعتی بالاتر از پل سیدخندان خیابان جلفا مراجعه کنند. تلفن گویای 20-22872818 داخلی 122 برای آگاهی بیشتر اعلام می‌شود .                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ]]> دین‌ Sat, 02 Jun 2018 11:45:43 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261796/هزار-شب-آسمانی-فرهنگسرای-ارسباران اعلام محورهای ویژه همایش کتاب سال حوزه http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261789/اعلام-محورهای-ویژه-همایش-کتاب-سال-حوزه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، حجت‌الاسلام و‌المسلمین مقیمی حاجی، دبیر همایش کتاب سال حوزه با اعلام این خبر گفت: اعلام محورهای ویژه برای تولیدات مکتوب حوزویان، در راستای جهت‌دهی پژوهش‌های حوزوی به سوی نیازهای پژوهشی جامعه صورت گرفت که از سیاست‌های برگزاری این همایش است.   وی افزود: همایش کتاب سال حوزه به‌عنوان خاستگاه و آوردگاه آثار مکتوب علمی حوزویان، باید از حالت انفعالی خارج شده و براساس نیازهای علمی روز جامعه، محورها و اولویت‌های پژوهشی را اعلام کند.   دبیر همایش کتاب سال حوزه، اظهار کرد: زن و خانواده، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، علوم انسانی اسلامی، فضای مجازی، آسیب‌های اجتماعی، جمعیت، اقتصاد مقاومتی، سبک زندگی اسلامی، هنر (فلسفه هنر، هنر در اسلام) و محیط زیست و منابع طبیعی، عناوین محورهای ویژه «همایش کتاب سال حوزه » و «جشنواره مقالات علمی حوزه» است. این محورها تا پنج دوره آتی همایش قابل اجرا است.   مقیمی حاجی گفت: محورهای ویژه اعلام شده، از بیستمین دوره کتاب سال حوزه تا بیست وچهارمین دوره برگزاری آن معتبر است و به پژوهش‌هایی که در موضوعات اعلام شده تولید شده باشد، امتیاز ویژه‌ای تعلق می گیرد و درصورت برگزیده شدن نیز از جوایز ویژه‌ای بهره‌مند خواهند شد. دبیر جشنواره مقالات علمی حوزه، ادامه داد: مقالات علمی پژوهشی حوزویان که در یکی از نشریات علمی پژوهشی حوزوی منتشر شده و منطبق با محورهای ویژه اعلام شده باشد نیز از امتیاز ویژه در ارزیابی و جوایز ویژه‌ برگزیدگی برخوردار خواهند بود.   وی تصریح کرد: نویسندگان حوزوی می‌توانند در یکی از محورهای ویژه اعلام شده به تحقیق و پژوهش بپردازند و مقالات علمی پژوهشی خود را از دومین دوره تا ششمین دوره جشنواره مقالات علمی حوزه ارسال کنند.   مقیمی حاجی افزود: مهلت ارسال پایان‌نامه‌های سطح 4 (دکتری) و کتاب‌های حوزویان به بیستمین همایش کتاب سال حوزه و مهلت ارسال مقالات علمی پژوهشی به «دومین جشنواره مقالات علمی حوزه» تا 31 خرداد 1397 است. علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر، می‌توانند در ساعات اداری با تلفن شماره 02537255890 (داخلی 603 تا 605) تماس گرفته و یا از طریق نشانی @ketabehowzeh در پیام‌رسان ایتا، سوالات خود را مطرح کنند. ]]> دین‌ Sat, 02 Jun 2018 10:29:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261789/اعلام-محورهای-ویژه-همایش-کتاب-سال-حوزه موضوع معراج از هر زاویه‌ای به آن نگاه کنیم مظلوم است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261746/موضوع-معراج-زاویه-ای-نگاه-کنیم-مظلوم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بنابر روایات احتمالا معراج بیش از دو مرتبه و طی دفعات متعدد اتفاق افتاده که یکی از آن‌ها بسیار شاخص و معروف شد که گفته شده این معراج در شب هفدهم ماه رمضان سال دهم بعثت اتفاق افتاده‌ است. (سبحانی، فروغ ابدیت، جلد ۱، صفحه ۳۸۴.)   طبق آیات قرآن (نخستین آیات سوره اسراء و نجم)، مسلمانان به سیر شبانه محمد بن عبدالله باور دارند. پیروان هر دو مذهب اهل تشیع و اهل تسنن بر این باورند که محمد سوار بر بُراق از مسجد الحرام مکه تا مسجدالاقصی اسرائیل را پرواز کرده و در این خلال از کوه طور و بِت لِحِم هم بازدید کرده‌ و از مسجدالاقصی به آسمان هفتم عروج کرده و دوباره در مسجدالاقصی فرود آمده ‌است. (کاشانی، منهج‌الصادقین، ۱۳۳۶ش، ج۵، ص۲۳۵؛ بحارالانوار، ۱۴۰۴ق، ج۱۸، ص۲۸۳، به نقل از سبحانی، فروغ ابدیت، ۱۳۸۵ش، ص۳۷۰). باورمندان، این واقعه را معراج می‌نامند. (ترجمه تفسیر المیزان - محمد حسین طباطبایی - جلد نوزدهم صفحه 57 ).   سید محمدحسین طباطبایی در جلد نوزدهم «تفسیر المیزان» در مورد آیه اول سوره اسراء براساس سخنی از جعفر بن محمد به نقل از محمد، روایاتی همچون سوارشدن بر بُراق، توقف و نماز در طور سینا، بیت‌لِحِم و سپس بیت‌المقدس، پیشنهاد آب و شراب و شیر به محمد و انتخاب از بین آن‌ها و صعود به هفت آسمان را آورده است.   درباره معراج پیامبر اکرم (ص) کتاب‌های زیادی در طول تاریخ نوشته شده که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می توان به «معراج نامه» خیام نیشابوری، «رساله معراج» حمیدالدین ناگوری، «رساله معراج نبی» فضل الله همدانی، «مثنوی معراج نامه» عطارتونی، «دره التاج في حقيقة المعراج» عبدالرحمن محمدی هيدجی، «اسرار معراج پيامبر اسلام حضرت محمد (صلی الله علیه و آله)» علی قرنی گلپايگانی و «پرتوی از معراج» عبدالعلی محمدی شاهرودی، «معراج» ميثاق امير فجر اشاره کرد.   بزرگانی همچون علامه طباطبایی در جلدهای 13 و 19 «تفسیر المیزان» و دیگران نیز در آثار تفسیری، روایی و حدیثی خود به این واقعه اشاره کرده اند.   کمبود آثار پژوهشی مستقل درباره معراج پیامبر (ص)   علیرضا زکی‌زاده، نویسنده کتاب «پژوهشی قرآنی و روایی درباره معراج پیامبر (ص)»، در سالروز معراج رسول اکرم (ص)، در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به کتاب‌هایی که در این حوزه تالیف کرده، بیان کرد: این کتاب در حقیقت چهارمین اثر من در زمینه موضوع معراج است. پیش از این «شنیدنی‌های معراج و پاسخ به شبهات آن»، «امام علی (ع) در آیینه معراج» و «نقش معراج در قرن 21» را نوشته بودم. وی ادامه داد: در کتاب «پژوهشی قرآنی و روایی درباره معراج پیامبر (ص)» بیشتر بحث‌های علمی پیرامون این موضوع از جهات مختلف مدنظرم بود. در این اثر، درپی اثبات معراج پیامبر (ص) براساس آیات قرآن، روایات، اجماع و از دیدگاه عقلی بودم. در ابتدای یک بحث علمی درباره مشاهدات پیامبر (ص) در معراج بیان شده و در ادامه مباحثی همچون حرکت حضرت محمد (ص) با براق، ورود به بیت‌المقدس برای شروع عروج و حوادث تاریخی و پیشینه مرتبط با آن‌ها با نگاه پژوهشی تبیین شده‌ است.  معراج (سفر شبانه) یک تابلو نقاشی از عروج به آسمان‌ها، سوار بر اسب بُراق، در صفحه‌ای از یک نسخه بوستان سعدی متعلق به سال ۱۵۱۴ میلادی (نقاش: نامعلوم، خوشنویس: سلطان محمد نورالله) این نویسنده و پژوهشگر،‌ گفت: در بخش دوم کتاب، حوادث سیر آسمانی در آسمان‌های هفت‌گانه به تفکیک مورد بررسی قرار گرفته و بخش سوم به موضوع ولایت در آیینه معراج اختصاص دارد که این مساله به‌طور جداگانه و مفصل در کتاب «امام علی (ع) در آیینه معراج» ارائه شده است. مهمترین بخش کتاب، بخش چهارم است که به بررسی شبهات و سوالات مربوط به معراج و ارائه پاسخ‌ با دید پژوهشی می‌پردازد. بخش پایانی کتاب نیز مربوط به حدیث معراج و گفتمان خصوصی خداوند و پیامبر (ص) است.  زکی‌زاده افزود: استقبال بسیار خوبی از کتاب صورت گرفته و تاکنون با میانگین شمارگان بین 2 تا پنج هزار نسخه به چاپ سیزدهم رسیده است.  وی همچنین درباره کتاب «شنیدنی‌های معراج و پاسخ به شبهات آن» نیز اظهار کرد: این کتاب بیشتر حول محور حوادث راه، داستان‌های معراج، نکات آموزنده و 9 پرسش اصولی درباره معراج است. دو موضوع مهم معراج از منظر عرفان الهی و معراج از دید زبان و ادب فارسی نیز بخش دیگری از این کتاب را به خود اختصاص داده است. در این بخش گلچینی از اشعاری که درباره معراج  شاعرانی همچون خاقانی، قاآنی، اوحدی، سعدی، سنائی غزنوی،‌ مولوی و فخرالدین عراقی سروده‌اند، برای علاقه‌مندان ارائه شده است.    نویسنده بیش از 90 اثر پژوهشی در حوزه دین، در ادامه با اشاره به پیشینه پژوهشی با موضوع معراج در کشور، گفت: در این زمینه در سال‌ها و دهه‌های اخیر کتاب‌های خوبی در کشور نوشته شده است. کتاب «معراج در آیینه استدلال» اثر مرحوم محمدی شاهرودی و کتاب «معراج پیامبر (ص)» نوشته مرحوم عمادزاده از جمله این آثار هستند. برای نوشتن درباره این موضوع سعی کردم منابع پژوهشی مختلف را مورد بررسی قرار داده و با کم کردن حاشیه‌ها، مطالب را به زبان ساده بیان کنم. بیشتر جلد 18 کتاب «بحار‌الانوار» به موضوع معراج اختصاص دارد و به این دلیل زیاد از آن استفاده کردم.  زکی‌زاده ادامه داد: نکته قابل ذکر این است که کتاب‌های پژوهشی مستقل در بحث معراج خیلی کم نوشته شده در حالی‌که جای کار بسیاری در این زمینه وجود دارد. زمانی که در این زمینه پژوهش انجام می‌دادم، به تعداد انگشتان یک دست هم منابع پژوهشی در این‌باره وجود نداشت.  وی تصریح کرد: در «تفسیر المیزان» علامه طباطبایی در ذیل تفسیر سوره نجم یا سوره اسراء، به این موضوع پرداخته شده است. همچنین در تفسیر نمونه یا اثنی عشری و دیگر منابع تفسیری، حدیثی و روایی ما نیز اشارات بسیاری به موضوع معراج پیامبر (ص) شده است. اما به‌عنوان یک اثر مستقل پژوهشی در این حوزه، آثار زیادی تالیف نشده است.    عروج محمد به بهشت؛ اثر سلطان محمد نگارگر به سال (ca. 1539–1543) میلادی این نویسنده و پژوهشگر حوزه دین، گفت: این کتاب‌ها باید به خانه‌های مردم راه پیدا کنند، نه اینکه فقط در قفسه کتابخانه‌ها خاک بخورند. نویسنده و ناشر تلاش زیادی را متحمل می‌شوند که باید دیده شود. شاید اگر هزینه‌های چاپ و انتشار کتاب کاهش پیدا کند، تمایل مردم به کتابخوانی بیشتر شود. یک نویسنده یا پژوهشگر به این امید می‌نویسد که مردم حاصل زحمتش را بخوانند و نکات قوت و ضعف آن‌را مطرح کنند. همچنین باید به نویسندگانی که در ابتدای راه قرار دارند، بیشتر بها داده شود. زکی‌زاده در پایان بیان کرد: بسیاری از مردم عامه با موضوع و مفهوم معراج آشنایی چندانی ندارند. رواست که اهالی قلم، رسانه‌ها و به‌ویژه رسانه ملی در این زمینه همت بیشتری داشته باشند. باید در حوزه کودک نیز برنامه‌ریزی صورت گیرد. حتی در عرصه سینما هم اثری در این زمینه در کشور تولید نشده است. از هر زاویه‌ای به موضوع معراج نگاه کنیم، مظلوم است.  ]]> دین‌ Sat, 02 Jun 2018 07:56:33 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261746/موضوع-معراج-زاویه-ای-نگاه-کنیم-مظلوم دایره فعالیت‌های حوزه فرهنگ با هم‌افزایی تسهیل می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261774/دایره-فعالیت-های-حوزه-فرهنگ-هم-افزایی-تسهیل-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سید‌عباس صالحی، دومین دور از سفر استانی خود به استان البرز که از صبح امروز آغاز شد، در نشست مدیران دستگاه‌های هم خانواده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه جلساتی از این دست می‌تواند هم‌افزایی ایجاد کند، اظهار داشت: حوزه فرهنگ، حوزه مهمی است که با هم‌افزایی بیشتر دایره فعالیت‌ها تسهیل می‌شود و هر میزان با یکدیگر هم‌افزایی داشته باشیم تاثیرگذاری و کارآیی ما بیشتر خواهد شد.   وی ادامه داد: اعضای یک خانواده باید بیشتر به هم متصل شوند و از همه امکانات خود در شکل حداکثری استفاه کنند، ما باید به دارایی‌های خود توجه کنیم زیرا اگر این دارایی‌ها کنار هم جمع شود اتفاقات خوبی را رقم خواهد زد.   وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد: حوزه قرآن یکی از حوزه‌های مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و فرهنگ است، خوشبختانه امسال هم‌افزایی معاونت قرآن و عترت و سازمان اوقاف به همراه ادارات کل  باعث شد یک حرکت خوب اتفاق بیفتد.   صالحی گفت: باید دارایی‌های خود در قرآن را به هم وصل کنیم، در واقع سازمان‌های اوقاف، حج و زیارت، خبرگزاری و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور می‌توانند در قالب فعالیت‌های خود به قرآن بپردازند، همچنین حوزه مناسبت‌ها و فعالیت‌های مذهبی امری مهم است، به‌طور طبیعی هویت دینی، بخش اصلی از هویت کشور ماست از این رو می‌توانیم در این بخش هم بیشتر به هم نزدیک شویم.   وی افزود: در حوزه زائران حج و عتبات باید از فرصت‌های فرهنگی ـ اجتماعی در زیارت بهره‌گیری لازم صورت پذیرد. باید به این سمت حرکت کنیم که چگونه می‌توان از فضای زیارت بهره فرهنگی برد، موضوع زیارت تنها مربوط به سازمان حج و زیارت نیست و همه در امور فرهنگی نسبت به آن وظیفه دارند.   صالحی بیان کرد: در پیاده‌روی سال گذشته اربعین «کتاب تصویر اربعین» منتشر شد، برای بسیاری از زائران این کتاب جذاب بود، سال پیش، بحث فیلم‌نامه و سفرنامه در تهران در حال انجام بود؛ بنابراین اگر ما ذهن خود را به شبکه‌های ارتباطی یکدیگر مشغول کنیم می‌توانیم مسیر خوبی را در فرهنگ پیش بگیریم.   وی ادامه داد: بحث‌های ستادی موضوع دیگر گروه‌های هم‌خانواده است. اگر ما همدیگر را هم خانواده ببینیم می‌توانیم به راحتی مشکلات اداری خود را حل کنیم، اینکه ما ظرفیت‎های اداری مالی خود را برای حل مشکلات گروه‌های هم‌خانواده به کار بگیریم حرکت خوبی است.   وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: هم‌افزایی در اطلاع‌رسانی و انتقال اخبار و گزارش دستگاهی موضوعی مهم است. اطلاع‌رسانی دستگاهی و حوزه فرهنگی تنها در دست خبرگزاری نیست بلکه کل وزارتخانه باید با روزنامه‌ها و رسانه‌های مختلف ارتباط داشته باشند و این ارتباطات باعث می‌شود اقدامات فرهنگی استان به خوبی منعکس شود.   وی گفت: هم‌افزایی در حوزه کتاب و کتابخوانی نیز امری ضروری در بخش فرهنگ است. مسئولیت کتابخوانی تنها بردوش کتابخانه‌ها نیست بلکه سایر ادارات هم می‌توانند به کمک کتابخانه‌ها بیایند.   وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: استفاده از فضای مکانی و زیرساختی ادارات برای همدیگر یک فرصت است. سازمان اوقاف و امور خیریه بقاع زیادی دارد و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور فضای خوبی است. پس می‌توان استفاده حداکثری از فضاهای در اختیار یکدیگر داشت. فضای ما امروز باید چند فضایی شود زیرا با تک فضایی نمی‌توان مخاطب را جذب کرد چرا‌که علاقه مخاطب تکثر زیادی پیدا کرده است.   صالحی عنوان کرد: هم‌افزایی در منابع انسانی امری کیفی است. بنابراین در این خانواده باید نیروهای کیفی بین سازمان‌های هم‌خانواده تبادل شود تا بتوانند کارهای تخصصی و چندوجهی را به خوبی انجام دهند.   وی ادامه داد: هم‌افزایی در تبادل تفکرات هنرمندان هم از ضروریات است. همچنین اشتغال و حمایت از فعالان فرهنگی و قرآنی مهم است و باید برای اشتغال و حمایت از فعالان فرهنگی و دینی استان البرز برنامه‌ریزی شود.   وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان بیان کرد: به هم‌افزایی درونی نیاز داریم تا بتوانیم به سوی هم‌افزایی بیرونی برویم. اگر بتوانیم ظرفیت ناپیوسته را به هم وصل کنیم به‌طور قطع موفق می‌شویم. ]]> مدیریت‌کتاب Sat, 02 Jun 2018 07:00:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261774/دایره-فعالیت-های-حوزه-فرهنگ-هم-افزایی-تسهیل-می-شود دوزدوزانی با پشتوانه علمی و ادبی در حوزه ترجمه و تفسیر این اثر فاخر را تدوین کرد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261760/دوزدوزانی-پشتوانه-علمی-ادبی-حوزه-ترجمه-تفسیر-این-اثر-فاخر-تدوین به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آئین رونمایی از ترجمه منظوم قرآن کریم اثر عباس دوزدوزانی، جمعه شب (11 خردادماه) با حضور صاحب اثر، عبدالهادی فقهی‌زاده، رئیس بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم و حجت‌الاسلام والمسلمین سید حمید حسینی، معاون اجرایی نمایشگاه در سالن تشریفات برگزار شد.  فقهی‌زاده در این آئین با اشاره به برپایی نشست‌های تخصصی در موضوعات قرآن، عترت و هنر در نمایشگاه قرآن، گفت: برنامه‌ریزی نشست‌های تخصصی از حدود دی‌ماه 1396 در معاونت قرآن به همت سید هدایت جلیلی با مشاوره متخصصان و اساتید برجسته، صورت گرفت. در این دوره 10 میزگرد تخصصی، 14 نشست رونمایی و معرفی کتاب و حدود 50 نشست نیمه تخصصی دیگر در بخش‌های مختلف نمایشگاه برگزار شد. امیدواریم در دوره‌های بعد بتوانیم تعداد میزگردهای تخصصی را به دو برابر برسانیم. وی افزود: جذابیت‌های بسیاری در نمایشگاه امسال قابل مشاهده است که بخشی از آن به شور و نشاطی که در این جلسات حاکم بود، برمی گردد. فضای تضارب آرا، بررسی‌های علمی، عبور از نگرش‌های عامه و اندیشیدن در مبانی و رویکردهای جدید در این نشست‌ها بر غنای علمی و محتوایی نمایشگاه قرآن کریم افزود. معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه درباره ترجمه منظوم قرآن کریم، بیان کرد: عباس دوزدوزانی از مبارزان پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و از مدیران ارشد نظام جمهوری اسلامی بوده است. او با پشتوانه علمی در حوزه ترجمه، تفسیر و ادبیات، موفق به تدوین این اثر فاخر قرآنی شده است. فقهی‌زاده ادامه داد: این کتاب را حدود 6 ماه قبل مطالعه و بسیاری از بخش‌های آن‌را پرعظمت دیدم. حقیقتا از لحاظ بیان فارسی، قوت نظم و دقت‌های تفسیری در درجه بالایی قرار دارد.  رئیس بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، گفت: تمام کارهای علمی - تخصصی ترجمه‌های قرآن کریم اعم از منظوم و غیرمنظوم و فارسی و غیرفارسی در معاونت قرآن بررسی و ارزیابی می‌شوند و در عرصه ترجمه نیز سخت‌گیری‌ها به مراتب بیشتر است. ترجمه عباس دوزدوزانی از جمله آثار این حوزه است که با گذراندن مراحل مختلف ارزیابی و داوری علمی، مجوز انتشار را با نظر مثبت کارشناسان خبره‌ای همچون حسین استاد ولی، محمدعلی کوشا و محمدعلی خسروی، دریافت کرد.  هرگز شاعر حرفه‌ای نبودم در ادامه عباس دوزدوزانی در سخنانی کوتاه، اظهار کرد: چهار سال پیش که این کار را انجام دادم، شنیده بودم چاپ ترجمه منظوم قرآن کریم، ممنوع است. در همان اوان، یکی از دوستان جوان در تماسی از من یک نسخه از کار را درخواست کرد. چند ماه بعد از حوزه علمیه و معاونت قرآن و عترت با من تماس گرفتند که در حال بررسی اثر هستند.  این مترجم قرآن کریم، افزود: من هرگز شاعر حرفه‌ای نبودم، ولی سخن منظوم به‌گونه‌ای در درون انسان شکل می‌گیرد و خداوند این توفیق را نصیب من کرد تا بتوانم این ترجمه منظوم از قرآن کریم را تدوین کنم. امیدوارم به لطف و کرم خداوند و به حق این روزها و شب‌های مبارک، نهال مطالعات و پژوهش‌های قرآن هر روز رشد کند.  ]]> دین‌ Sat, 02 Jun 2018 06:12:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261760/دوزدوزانی-پشتوانه-علمی-ادبی-حوزه-ترجمه-تفسیر-این-اثر-فاخر-تدوین ​نرم افزار قرآنی «طنین وحی» با حضور سید عباس صالحی رونمایی شد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261759/نرم-افزار-قرآنی-طنین-وحی-حضور-سید-عباس-صالحی-رونمایی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آئین رونمایی از نرم افزار قرآنی «طنین وحی»، شامگاه جمعه 11 خردادماه با حضور سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و عبدالهادی فقهی زاده، رئیس بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم در این نمایشگاه برگزار شد.   صالحی در این آئین گفت: قرآن کریم برای اینکه پیام و معارفش را به جوامع منتقل کند، سطح های مختلفی از جمله ترجمه و تفسیر و بسیاری روش های دیگر را تجربه کرده است. نرم افزار «طنین وحی» با ارائه ترجمه گویای قرآن در قالب ادبیات نمایشی، یک ابتکار تازه برای انتقال مفاهیم و معارف قرآن کریم است.  وی ادامه داد: ترجمه قرآن به شکل  مکتوب سابقه بیش از هزارساله دارد، اما ترجمه قرآنی که بتواند با ادبیات بیانی و نمایشی مفاهیم قرآن را عرضه کند، یک کار جدید است. حدود یک سوم قرآن کریم، قابلیت عرضه در قالب ادبیات نمایشی را دارد. ترکیب ترجمه گویا در قالب ادبیات نمایشی امکان ارتباط با مفاهیم قرآن را برای طیف وسیع تری از مخاطبان فراهم می کند.  وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اظهار کرد: از طریق این نرم افزار قرآنی مخاطب می تواند از طریق شنیدن با مفاهیم انسان ساز قرآن آشنا شود و ادبیات نمایشی هم تاثیرگذاری آن را بیشتر می کند. ابزارهای ادبیات و هنر به گسترش بهتر و آسان تر مفاهیم قرآن کمک می کنند.  ویژگی های نرم افزار قرآنی «طنین وحی» - عرضه برای اولین بار در جهان اسلام - متن کامل قرآن کریم با ترجمه گفتاری نمایشی به صورت صوتی به سبک ادبیات نمایشی - ترجمه روان حجت الاسلام والمسلمین محسن قرائتی - ایفای نقش 162 هنرمند و صداپیشه - صوت ترتیل جدید و دلنشین استاد محمد سعیدیان - امکان پخش به صورت «فقط ترتیل» یا «ترتیل و ترجمه گویا» یا «فقط ترجمه گویا» - امکان جستجو در متن آیات ]]> دین‌ Fri, 01 Jun 2018 18:31:05 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261759/نرم-افزار-قرآنی-طنین-وحی-حضور-سید-عباس-صالحی-رونمایی پس از انقلاب توجه ویژه به ترجمه قرآن به زبان فارسی شده است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/261758/انقلاب-توجه-ویژه-ترجمه-قرآن-زبان-فارسی-شده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در سیزدهمین روز از بیست و ششمین نمایشکاه بین المللی قرآن کریم در حاشیه بازدید از این رویداد قرآنی در پاسخ به خبرنگار ایبنا مبنی بر اینکه این نمایشگاه تا چه اندازه توانسته به کیفی‌تر شدن نزدیک شود، بیان کرد: این مسیر طبعا زمان بر است تا بتوانیم نمایشگاه قرآن را از فضای فروشگاهی به سمت نمایشگاهی جامع سوق دهیم.  وی ادامه داد: امسال اتفاقات قابل توجهی در نمایشگاه رخ داده است. در دو بازدیدی که داشتم، با همین نگاه که چه اتفاقاتی را در این مسیر داشته‌ایم، توجه داشتم. یک نکته این است که ما چگونه می‌توانیم با یک طبقه بندی خوب، فرصت ارتباط نزدیک تر را فراهم کنیم. فروشگاه‌ها معمولا به صورت انبار هستند ولی نمایشگاه‌ها یک طبقه بندی خوب دارند. طبقه بندی خوب این فرصت را برای مخاطبان و علاقه مندان ایجاد می‌کند که بتوانند در یک فرصت کوتاه تر، به شکل حداکثری به خواسته‌های خود برسد. مقام عالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، افزود: طبقه بندی صورت گرفته در بخش های مختلف نمایشگاه امسال این فرصت را فراهم می‌کند. مثلا در بخش دیجیتال و فضای مجازی، طبقه‌بندی موضوعی که برای بیش از هزار اثر انجام شده، عملا این فرصت را ایجاد می‌کند تا مخاطب متناسب با نیاز و تقاضای خود با سرعت بیشتری به محصول مورد علاقه خود دسترسی پیدا کند. به نظر می‌آید اتفاق خوب این دوره از نمایشگاه قرآن کریم، طبقه بندی خوب است.  صالحی گفت: نکته دیگر برپایی بخش‌هایی است که به نگاه نمایشگاهی نزدیک تر شده‌اند و این یک نقطه قوت برای این نمایشگاه است. به عنوان نمونه می‌توان به بخش ویژه ترجمه‌های قرآن اشاره کرد. پس از انقلاب توجه ویژه‌ای به ترجمه قرآن به زبان فارسی شده است. یکی از اتفاقات بسیار خوبی که پس از انقلاب اسلامی در کشور رخ داده این است که ترجمه‌های قرآن در کشور بسیار گسترش پیدا کرده است. وی اظهار کرد: قبل از انقلاب چند ترجمه محدود صورت گرفته بود که چندان هم راضی کننده نبودند، اما امروز بیش از 100 ترجمه که پس از انقلاب در کشور انجام شده، به صورت نمایه بندی شده در نمایشگاه قرآن دیده می‌شود. ممکن است ما 10 یا 20 ترجمه قرآن را دیده باشیم، اما از ده ها ترجمه دیگر بی اطلاع باشیم. این 100 ترجمه در یک مکان به صورت متمرکز در معرض دید علاقه مندان و کسانی که می‌خواهند در حوزه ترجمه کار کنند، قرار گرفته و ویژگی‌های هریک نیز معرفی شده است. غرفه‌های متعددی با همین نگاه که فرصت نمایشگاهی را برای مخاطبان پدید آورند، در این دوره از آوردگاه بزرگ قرآن ایجاد شده‌اند.  وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ادامه داد: نکته دیگر درباره این نمایشگاه، افزودگی بیشتر بحث عترت به نمایشگاه قرآن است. براساس حدیث ثقلین که قرآن و عترت در کنار هم حرکت می‌کنند، افزودگی بخش عترت کمک می‌کند که نمایشگاه جامع‌تری را شاهد باشیم. به نظر می‌رسد در این دوره از نمایشگاه قرآن، با این سه ویژگی و فعالیت‌های دیگری که صورت گرفته، توانسته گامی موثر به سمت نمایشگاهی‌تر شدن بردارد. امیدواریم تکامل و تحولات بیشتری هم در سال‌های بعد به همت مسئولان برگزاری نمایشگاه قرآن، انجام گیرد. ]]> دین‌ Fri, 01 Jun 2018 16:13:34 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/261758/انقلاب-توجه-ویژه-ترجمه-قرآن-زبان-فارسی-شده اشاعه فرهنگ قرآنی با بهره‌گیری از هنر و فناوری http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261744/اشاعه-فرهنگ-قرآنی-بهره-گیری-هنر-فناوری به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، طرح‌های جدید و خلاقانه‌ای برای ارائه و ترویج مفاهیم قرآن کریم از جنبه‌های مختلف، اجرا شده است. یکی از این طرح‌ها که با استفاده از هنر و فرهنگ در کنار آیات قرآن تلاش دارد، مفاهیم والا و انسان‌ساز قرآنی را به مخاطبان ارائه دهد، «آیه محبوب من» بوده که با استقبال بسیار خوبی نیز از سوی بازدیدکنندگان نمایشگاه قرآن روبه‌رو شده است.   محمدصادق زمانی، طراح و دبیر اجرایی طرح خلاقانه «آیه محبوب من» در معرفی آن گفت: «آیه محبوب من»، اولین غرفه نمایشگاهی دارای قابلیت لایک محتوا در ایران است و اقدام به شبیه‌سازی بخشی از فضای مجازی در دنیای واقعی کرده است. این کار برای نخستین‌بار در ایران و در نمایشگاه بین‌المللی قرآن انجام می‌شود.   وی ادامه داد: بر مبنای اینکه زبان ارتباطی ما با مردم و به‌ویژه نسل جوان در حوزه انتقال مفاهیم آموزنده و انسان‌ساز کتاب آسمانی باید به‌روز باشد، لازم است کمی از سبک‌های سنتی فاصله بگیریم، با این هدف «آیه محبوب من» را طراحی کردم. در ورودی غرفه به شکل موبایل است و انگار افراد وارد فضای مجازی می‌شوند. افراد با ورود به این فضا با 26 تابلو دارای طرح‌های مفهومی و گرافیکی زیبا، خاص و جدید روبه‌رو می‌شوند.   این طراح اظهار کرد: در هر تابلو یک آیه از کتاب خدا انتخاب و این آیه تبدیل به یک ایده مفهومی و هنری برای انتقال سریعتر آن مفهوم قرآنی شده است. آیات برمبنای نیازهای روز جامعه در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اخلاقی و حتی اقتصادی انتخاب شده‌اند. این آیات یک مسیری را برای ما ترسیم می‌کنند که اگر در آن مسیر قدم برداریم، خیلی از مشکلات جامعه حل می‌شود. تابلوها مفهومی و چند لایه بوده و باید روی آن‌ها فکر شود. گاهی فرد در سطح اول متوجه مفهوم می‌شود ولی گاهی باید وارد سطح‌های بعدی تفکر شود.   زمانی افزود: زیر هر تابلو یک سیستم لایک دیجیتال وجود دارد که مخاطبان می‌توانند همه آیات را به دلخواه لایک کنند ولی در انتها یک آیه را به‌عنوان آیه محبوب خود انتخاب می‌کنند. عکاسان ما از مخاطب کنار تابلو موردنظر عکس می‌گیرند و همان موقع در صفحه اینستاگرامی «آیه محبوب من» بارگزاری و منتشر می‌شود. هر فردی در صورت تمایل می‌تواند به مدت 60 ثانیه نیز درباره اینکه چرا این آیه برایش محبوب است،‌ صحبت کند که این ویدیوهای کوتاه نیز در صفحه اینستاگرامی بارگزاری خواهد شد.   وی همچنین گفت: انتشار این پست‌ها در فضای مجازی باعث می‌شود این آیات قرآن و مفهوم موردنظرشان تکثیر شود و می‌تواند در نشر فرهنگ قرآنی در فضای مجازی تاثیرگذار باشد. در پایان نمایشگاه فیلم مستند «آیه محبوب من» را خواهیم داشت که از همان 60 ثانیه‌ها ساخته شده است. هچنین با یک آلبوم عکس دیجیتالی قرآنی روبه‌رو می‌شویم. در پایان نمایشگاه فیلم مستند «آیه محبوب من» را خواهیم داشت که از همان 60 ثانیه‌ها ساخته شده است. هچنین با یک آلبوم عکس دیجیتالی قرآنی روبه‌رو می‌شویم.     طراح «آیه محبوب من» با اشاره به جزئیات بیشتری از محتوای تابلوها، بیان کرد: در قسمت پایین، زیر هر آیه ترجمه‌های فارسی و انگلیسی هر آیه نیز نوشته شده است تا اگر مخاطبان غیرایرانی و حتی غیرمسلمان به صفحه فضای مجازی ما و یا خود غرفه در نمایشگاه قرآن مراجعه کردند هم بتوانند معنا و مفهوم زیبای آیه را دریافت کنند. ما با زبان هنر با همه دنیا صحبت کردیم. زبان هنر، زبان مشترک همه مردم دنیاست. این طرح را فقط به مخاطب ایرانی یا مسلمان محدود نکرده‌ایم.   زمانی ادامه داد: همانطور که پیش‌بینی می‌کردیم استقبال از این کار نو بی‌نظیر بود. مخاطبان از همه رده‌های سنی مراجعه می‌کنند. اینجا فرصتی برای مطالعه کتاب خدا به شکلی نو فراهم شده است. مطالعه با طرح‌های گرافیکی همراه با تأمل و تدبر است. در انتها مجبور به انتخاب می‌شوند و وقتی می‌توانند آیه محبوب خود را انتخاب کنند که این 26 تابلو را دیده باشند.   وی درباره اقدامات تشویقی در حاشیه این طرح نیز گفت: هرشب بین بازدیدکنندگانی که از آن‌ها عکس و فیلم تهیه شده، برگه قرعه‌کشی توزیع می‌شود و در ساعات پایانی یکی از این تابلوها به‌علاوه 50 هزار تومان بُن خرید از بخش مکتوب یا دیجیتال نمایشگاه به سه نفر تقدیم می‌شود. همچنین در روز پایانی نمایشگاه از بین افراد فعالی که با صفحه اینستاگرامی «آیه محبوب من» همراه هستند و طرح را ترویج می‌کنند هم قرعه‌کشی صورت می‌گیرد و به چهار نفر هرکدام پنج میلیون ریال هدیه نقدی تقدیم می‌شود.   طراح غرفه «آیه محبوب من»، درباره رویکرد انتخاب آیات و طراحی تابلوها نیز توضیح داد: در جامعه ما متاسفانه روحیه‌ای باب شده و بسیاری انسان‌ها می‌خواهند راه یک ساله را یک شبه طی کنند. این باعث می‌شود افراد در جایگاه‌های مختلفی که قرار دارند، رشوه را بپذیرند، کلاهبرداری کنند، تخلف و قانون‌شکنی کنند. به‌عنوان مثال ما برای این موضوع آیه 39 سوره نجم «لیس للانسان الا ما سعی» را با تیتر «نابرده رنج» انتخاب کردیم. مسیری که انسان‌ در آن باید پله‌ها را بالا برود تا به هدف برسد در تابلو ترسیم شده است.   زمانی افزود: شرایط موجود جامعه، اندکی مردم ما را کم‌تحمل کرده و گاهی ناامیدی سراغ برخی از ما می‌آید. برای این موضوع بخشی از یک آیه «و بشرالصابرین» را انتخاب کردیم و طرحی مفهومی از تعدادی آجر که یک گل از زیر آنها رشد کرده و برای رسیدن به به بالا با صبر مسیر سخت را با کلید پیروزی طی کرده است. یک حدیث با این مضمون «الصبر مفتاح الظفر» در آیه فوق مستتر است. همچنین متاسفانه در جامعه ما بسیاری اوقات جواب بدی با بدی داده می‌شود. برای این موضوع نیز آیه 34 سوره فصلت «ولا تستوی الحسنة ولا السّیئة إدفع بالّتی هی أحسن فإذا الّذی بینک و بینه عداوة کأنّه ولی حمیم» را انتخاب کردیم. این تابلو با تصویری گرافیکی از دست‌های دو انسان به شکل تفنگ که سر تفنگ‌ها به عقب است و این دو انسان به هم دست داده‌اند، با تیتر «دوئل نکن» به تصویر کشیده شده است.   وی بیان کرد: طراحی این کار  اعم از طرح تابلوها، انتخاب آیه‌ها و انتخاب تیترها با خودم بود. امیدوارم حمایت لازم از تداوم این طرح صورت گیرد. باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت قرآن و عترت تشکر می‌کنم که از طرح‌های خلاقانه قرآنی حمایت می‌کنند. ایده‌ای که برای این طرح در ذهن دارم ادامه‌دار است و درنظر دارم از 6 هزار و 236 آیه قرآن، هر تعدادی را می‌شود، تصویرسازی کنیم تا در نهایت این طرح به یک قرآن مصور و گرافیکی تبدیل شود. ]]> دین‌ Thu, 31 May 2018 13:44:51 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261744/اشاعه-فرهنگ-قرآنی-بهره-گیری-هنر-فناوری حرکت امام در پذیرش صلح، ادامه حرکت علی (ع) برای احیای سنت پیامبر (ص) بود http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261735/حرکت-امام-پذیرش-صلح-ادامه-علی-ع-احیای-سنت-پیامبر-ص به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، حسن بن علی بن ابی‌طالب، مشهور به امام حسن مجتبی (ع)، نیمه رمضان سال سوم هجری، دیده به جهان گشود. ایشان، نخستین فرزند امام علی (ع) و فاطمه زهرا (س) و نخستین نوه پیامبر(ص) است. بنابر گزارش‌های تاریخی، نام «حسن» را پیامبر (ص) برایش برگزید و ایشان را بسیار دوست داشت. امام حسن مجتبی (ع)، هفت سال از عمر خود را با پیامبر (ص) همراه بود و در بیعت رضوان و ماجرای مباهله با مسیحیان نجران حضور داشت. ایشان دومین امام شیعیان بوده که ۱۰ سال (۴۰-۵۰ق) امام و حدود هفت ماه خلیفه مسلمانان بود. اهل‌سنت امام حسن مجتبی (ع) را آخرین خلیفه از خلفای راشدین دانسته‌اند.   به مناسبت سالروز این میلاد فرخنده، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی‌راد در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، به بیان برخی از ویژگی‌های رفتاری و خصلت‌های وجودی امام حسن مجتبی (ع) پرداخت.   وی بیان کرد: در سالروز ولادت باسعادت امام حسن مجتبی (ع) کاملا شایسته است با نگاهی گذرا به مسیر زندگی آن بزرگوار، درس‌های لازم را فرا بگیریم و به آن‌ها عمل کنیم.   این نویسنده و قرآن‌پژوه افزود: با توجه به اینکه سیره اعتقادی ائمه (ع) برای همیشه روزگار است، در این  زمانه خاص، قرائت‌های مختلفی از سیره معصومان می‌توانیم داشته باشیم، اما باید دید کدام قرائت فوری‌ترین، ضروری‌ترین و کارآمدترین است. در روزگار حاضر، برای ما جنبه‌های انسانی و اخلاقی سیره امامان (ع) ضروری‌ترین است.   مهدوی‌راد در ادامه گفت: نوع نگاهی که امام حسن مجتبی (ع) به شأن و شخصیت انسان داشتند و توصیه‌ای که به حفظ کرامت و حیثیت انسان‌ها می‌فرمودند، بسیار درس‌آموز است. امام تاکید داشتند که انسان‌‌ها با همگرایی زندگی را پیش ببرند؛ در این زمینه سیره آن حضرت حقیقتا حیرت‌آور است.   نویسنده کتاب «آفاق تفسیر» اظهار کرد: معروف است امام مجتبی (ع) در مدینه گام برمی‌داشت که شخصی که مشخص بود از دربار بنی‌امیه است، امام را دید و به ایشان ناسزا گفته و درشت‌گویی کرد. وقتی صحبت او تمام شد، حضرت فرمود که به‌نظر می‌رسد شما مسافر باشید و آنچنان که باید مرا نمی‌شناسید. اگر در این شهر جایی را برای اسکان ندارید، برای شما محلی را مهیا کنیم و امکانات مالی در اختیار شما قرار دهیم و اگر تنها هستید، مصاحبت با ما برای شما نیکو خواهد بود. آن فرد با شنیدن این سخنان و مشاهده برخورد امام مجتبی (ع)، بی‌اختیار از مرکب پایین آمد و دست حضرت را بوسید و گفت که خدا می‌داند چه کسی باید امام و پیشوا باشد و امامت ملت را بردوش بکشد.   سردبیر فصلنامه نقد کتاب «قرآن و حدیث»، ادامه داد: در آن زمان که به دلیل فشارهای حکومت مردم در تنگنا بودند، در مهمانخانه امام به روی همه باز بود. امام بارها در طول زندگی بابرکت خود، همه اموالش را در راه خدا بین نیازمندان تقسیم کرد.   مهدوی‌راد همچنین با اشاره به قرارداد صلح میان امام حسن مجتبی (ع) و معاویه، گفت: نکته‌ای درباره این صلح که بسیار کم به آن توجه شده این است که امام قراداد صلح را قبول کرد، ولی حرکت حضرت در پذیرش صلح در ادامه حرکت امیرالمومنین علی (ع) برای احیای سنت پیامبر (ص) بود. این موضوع در کتاب «صلح امام حسن (ع) باشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» با ترجمه مقام معظم رهبری به خوبی تبیین شده است. علی (ع) بعد از 25 سال که زمام امور را به‌دست گرفت، وقتی در مسجد به نماز ایستاد، ابوموسی اشعری گفت که نماز علی ما را به یاد نماز رسول‌الله انداخت. مهم‌ترین برنامه‌ریزی حضرت علی (ع)، بازگشت سنت به جایگاه اصلی خود بود.   این قرآن‌پژوه افزود: امام حسن مجتبی (ع) دست‌کم در بندهای قرارداد صلح، به‌‌گونه‌ای هوشمندانه در جهت احیای سنت نبوی گام برداشت. از جمله اینکه معاویه به کتاب خداوند و سنت پیامبر (ص) پایبند باشد، پس از معاویه خلافت به خاندان عترت بازگردد، معاویه باید ناسزا گفتن به امیرالمومنین علی (ع) را ترک کند، بیت‌المال کوفه به معاویه واگذار نخواهد شد، معاویه باید به خانواده‌های شهدای جنگ رسیدگی و از بیت‌المال به آن‌ها غرامت پرداخت کند و اموال مومنان نباید تاراج شود. امام مجتبی (ع) در فرصت 10 ساله امامت، توانستند در مرکزیت شام و دمشق، سنت پیامبر (ص) را تبلیغ کنند.   وی در پایان بیان کرد: این نگاه بسیار نو و روشنگرانه درباره قیام و آنگاه صلح امام حسن مجتبی (ع) و موضع ایشان در مدت 10 سال امامت در حهت احیای سنت و ضربه زدن به خاندان اموی، بسیار درس‌آموز است. علامه آیت‌الله سید سامی البدری در کتاب خوبش با عنوان «الامام الحسن فی مواجهة انشقاق الاموی» به خوبی این رویکرد را تبیین و واکاوی کرده است. ]]> دین‌ Thu, 31 May 2018 05:57:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/261735/حرکت-امام-پذیرش-صلح-ادامه-علی-ع-احیای-سنت-پیامبر-ص برخورد زیبای امام حسن مجتبی (ع) با ناسزاگویان http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261705/برخورد-زیبای-امام-حسن-مجتبی-ع-ناسزاگویان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- محمدرضا انصاری: تاریخ زندگی امام حسن مجتبی (ع) مملو از فراز و نشیب و تعامل و تهاجم است! با تورقی در برگ‌های تاریخ، موارد استثنایی و عجیبی از برخوردهای خاص امام حسن (ع) با دشمنان، مخالفان و معاندان دیده می‌شود که بررسی و تحلیل هر کدام، فرصتی جداگانه می‌طلبد. به یقین می‌توان ماجرای صلح امام حسن (ع) را نقطه عطفی در زندگی و سیره آن امام دانست؛ در کنار ماجرای صلح، وقایعی همچون ناسزاگویی نزدیکترین افراد به امام، ناسزاگویی افرادی که صرفا شناختی نداشتند و براساس شنیده‌ها دشمن بودند، ناسزاگویی امویان و ... صحنه‌های جالبی از عکس‌العمل امام حسن (ع) را به نمایش گذاشته است. امام مجتبی (ع) در مواردی که یاران و نزدیکان - پس از صلح با معاویه - زبان به شماتت گشوده و زخم زبان می‌زدند با آرامش، پاسخی درخور به آنان می‌فرمود و آینده‌ای روشن تبیین می‌کرد. در مواردی که دشمنان - بدون شناخت از مقام امامت - زبان به دشنام می‌گشودند، با خوشرویی و گشاده‌دستی برخورد می‌کرد و با رفتاری سرشار از مهر و عطوفت حسنی، آن شخص را دگرگون می‌کرد؛ ماجرای برخورد زیبای امام با آن مرد شامی که بی‌پروا دشنام و ناسزا گفت، اما با مهمان‌نوازی امام حسن (ع) روبه‌رو شد، بهترین نمونه ثبت شده در تاریخ است. اما نکته قابل توجه این است که امام مجتبی (ع) در رویارویی با وارثان سقیفه، به شدت و با لحنی تند در مقابل گفتار بی‌شرمانه آنان ایستاد و یکایک دشنام‌گویان را مواخذه و تادیب نمود! یک اتفاق کوچک، وقایعی را رقم زد که در نگاه اول هیچ‌کس گمانش را نداشت؛ به‌ویژه معاویه بن ابی سفیان!! حتی تاریخ گمان نمی‌کرد چنین حقایق ناگفته‌ای در آن روزگار و در اوج غربت، از لسان امامی مظلوم منتشر شود و یادگار بماند. قابل ذکر است که احادیثی بلند با معارفی عظیم در منابع شیعی وجود دارد که تحقیق و عرضه آن‌ها می‌تواند از نمونه‌های بارز احیای یادگارهای علمی تشیع به‌شمار آید و کتاب «محاکمه امویان در کلام امام مجتبی (ع)» اقدام به احیای این ماجرا نموده است. این تقابل و تهاجم هنگامی اتفاق افتاد که پس از شهادت امیرالمومنین (ع)، معاویه بر تبلیغات مسموم خود افزود و در تمام ممالک اسلامی دستور به دشنام و لعن بر آن حضرت داد. البته اهل‌بیت (ع) در برابر این هتاکی‌ها و حرمت‌شکنی‌ها غالبا سکوت می‌کردند، اما در ماجرای کتاب «محاکمه امویان در کلام امام مجتبی (ع)»، معاویه و یارانش با عکس‌العمل شدید سبط اکبر پیامبر (ص) روبه‌رو شدند. این کتاب در 6 فصل با عنوان‌های «آشنایی با داستان محاکمه امویان»، «امام حسن (ع) و امویان در کوفه»، «فضائل امیرالمومنین (ع) در برابر بنی‌امیه»، «ننگ‌های معاویه از زمان پیامبر (ص)»، «سوابق و نسب پسران عثمان و عاص و عقبه» و «سوابق ننگین عتبه و مغیره و مروان» تدوین شده که فصل اول مقدمه‌ای برای آشنایی با کلیات ماجراست و پنج فصل بعدی به تشریح این ماجرا پرداخته‌اند. این ماجرای رویارویی برای اولین‌بار با جمع‌آوری روایات مرتبط و ترکیب و تدوین آن‌ها براساس زمان و مکان وقایع، به‌صورت متنی داستانی آماده و از سوی انتشارات دلیل ما در 72 صفحه منتشر شد. ]]> دین‌ Wed, 30 May 2018 18:33:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261705/برخورد-زیبای-امام-حسن-مجتبی-ع-ناسزاگویان تحلیل مبارزات سیاسی امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261731/تحلیل-مبارزات-سیاسی-امام-حسن-حسین-علیهماالسلام به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR کتاب «دو امام مجاهد» مشتمل بر سخنرانی‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سال‌های ۵۱ و ۵۲ در تحلیل سیره سیاسی امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) است که توسط انتشارات دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب اسلامی منتشر و در اختیار علاقمندان قرار گرفت.   شناخت سیره معصومان یکی از مهم‌ترین منابع برای پیروان هر دین و مذهب در تبعیت از پیشوایان خود، روش و سیره‌ی آن رهبران در مواجهه با مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی روزگار خود است و دین اسلام نیز از این قاعده مستثنی نیست. بدیهی است رهبران متعدد یک دین در عمل، تابع اصول و مبانی و معارف آن دین می‌باشند بنابراین علاوه بر آنکه سیره‌ی هریک از آنان براساس این اصول شکل میگیرد، مجموع عملکرد و سیره‌ آنان نیز قاعدتاً نمیتواند از اصول و مبانی آن دین خارج باشد. دین مقدس اسلام و خصوصاً مکتب حیات‌بخش شیعه از این امتیاز منحصر به فرد برخوردار است که علاوه بر پیامبر گرامی آن، تمامی ائمه‌ی بعدی نیز اولاً به مشیت الهی به امامت رسیده‌اند و ثانیاً همگی معصوم‌اند و خطا و اشتباه نظیر آنچه در رهبران سیاسی جوامع و مکاتب دیگر دیده میشود در فکر و عمل آنان راه ندارد. این ویژگی‌ها و ابتنای مکتب شیعه بر اصول عقلی و دینی و مبارزه‌ مستمر ائمه‌ی هدى(علیهم‌السلام) برای برقراری حکومت عادلانه، تشیع را به عنوان مکتب آزادی‌بخش طول تاریخ بشر برتری بخشیده است.    تفاوت رفتار امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) اما در میان سیره‌ی برخی از این ائمه‌ی بزرگوار گاه اختلافاتی در نگاه اول به نظر میرسد که از جمله مهم‌ترین این تفاوتها، نحوه‌ی رفتار امام حسن(علیه‌السلام) و امام حسین(علیه‌السلام) در رفتار با حکومت اموی است. امام حسن(علیه‌السلام) با معاویه صلح می‌کند و امام حسین(علیه‌السلام) علیه یزید قیام می‌کند در حالی که معاویه و پسرش یزید هر دو حاکم اموی‌اند و از نظر فکرو عمل، تفاوت ماهوی ندارند. تفاوت رفتار امام حسن و امام حسین(علیهماالسلام) در طول تاریخ، مورد سؤال و بحث فراوان واقع شده و در برخی موارد نیز مورد تحلیل‌های غلط قرار گرفته است. براساس تفکر شیعی، علت این تفاوت عملکرد به تفاوت شرایط و مقتضیات زمانه‌ی هریک از این بزرگواران باز می‌گردد.  ابداع تعبیر «انسان ۲۵۰ ساله» برای تحلیل زندگی ائمه(علیهم‌السلام) حضرت آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) که مطالعات گسترده‌ای را از دوران جوانی در سیره‌ی سیاسی امامان معصوم(علیهم‌السلام) داشته‌اند، با ابداع تعبیر «انسان ۲۵۰ ساله» این بزرگواران را در حکم یک انسان واحد می‌دانند که در طول ۲۵۰ سال دوران امامت، با انتخاب راهکارهای مختلف، برای حفظ اسلام ناب و دستیابی به رهبری سیاسی جامعه تلاش نموده‌اند. ایشان تمامی امامان را در یک جبهه و یک سنگر می‌بینند که با جهاد و مبارزه‌ سخت و طاقت‌فرسا و هدایت تشکیلاتی شیعه، به دنبال اهداف والای خود بوده‌اند. و به همین دلیل بود که همیشه در معرض زندان‌ها، بازداشت‌ها، محاصره‌ها و تبعیدها قرار داشتند و تمامی این بزرگواران به دست حاکمان زمان خود به شهادت رسیدند.  ساختار کتاب «دو امام مجاهد» انتشارات انقلاب اسلامی بنابر وظیفه‌ی ذاتی خود، انتشار مباحث تحلیلی- تاریخی معظم‌له را در دستور کار خود دارد و تاکنون با همین انگیزه آثار متعددی را در این زمینه منتشر کرده است. اثر حاضر مشتمل بر شش گفتار از آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) است که در سالهای ۵۱ و ۵۲ ایراد شده است. دو گفتار اوّل کتاب، شامل دو سخنرانی ایشان در فروردین سال ۵۱ است که در حسینیّه‌ ارشاد تهران انجام شده است. معظّمٌ‌له در این دو جلسه که به مناسبت ایّام شهادت امام حسن(علیه‌السّلام) در آخر ماه صفر برگزار شده، علاوه بر شرح نظریّه‌ی «انسان ۲۵۰ساله» به جایگاه والا و مهمّ امام حسن(علیه‌السّلام) در این دوران و چرایی دست کشیدن از جنگ و علل پذیرفتن آتش‌بس و بیان تفاوت شرایط امام حسن و امام حسین(علیهماالسّلام) پرداخته‌اند. گفتار سوّم تا پنجم اثر، اختصاص به سه سخنرانی ایشان در شب تاسوعا، عاشورا و شام غریبان محرّم ۱۳۹۴ هجری قمری (مصادف با بهمن ۱۳۵۲) با موضوع «تحلیل قیام حسینی» دارد. این سه سخنرانی در مسجد کرامت مشهدایراد شده‌اند. ایشان در گفتار سوّم به اهمّیّت آشنایی با علّت قیام امام حسین(علیه‌السّلام) و طرح برخی از نظریّات اشتباه و ناقص در این زمینه میپردازند و با تأکید بر ماهیّت انقلابی داشتن حرکت ایشان، بحث را به پایان می‌برند. در گفتار چهارم به اهداف قیام حسینی اشاره و برای روشن شدن مطلب به تحلیل ریشه‌های آن می‌پردازند ایشان با انقلاب دانستن بعثت پیامبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله)، دگرگونی‌هایی را که پس از ظهور پیامبر اسلام در جامعه‌ی جاهلی آن روز ایجاد شد، برمی‌شمرند. معظّمٌ‌له اهمّ اهداف پیامبر را، گستراندن تفکّر توحیدی و نفی عبودیّت طواغیت، از بین بردن اختلافات طبقاتی و ناعدالتی‌ها و تکریم انسان می‌دانند. ایشان با پرداختن به موضوع انحراف جامعه‌ی اسلامی از اهداف بعثت، به ترسیم شرایط دوران خلفای سه‌گانه‌ی اوّل بویژه خلیفه‌ی سوّم میپردازند. این گفتار با مرور اجمالی اقدامات امیرالمؤمنین و امام حسن(علیهما‌السّلام) برای بازگرداندنِ قطار از ریل خارج‌شده‌ جامعه‌ی اسلامی خاتمه می‌یابد. در گفتار پنجم پس از مرور سریع مباحث دو گفتار قبل، به دوران امام حسین(علیه‌السّلام) و اقدامات ایشان اشاره می‌کنند و بحث مستوفا و مستندی را در این زمینه ارائه می‌دهند. نکته‌ی جالب توجّه در این گفتار، قسمت پایانی آن است که با دعوت مخاطب به تفکّر در اهداف قیام امام حسین(علیه‌السّلام) با نقل داستان «طوطی و بازرگان» همگان را به انقلاب بر ضدّ یزیدیان دعوت می‌کنند. شایان ذکر است که ایشان پس از آزادی از زندان حکومت طاغوت (۲۲/آبان/۱۳۵۰) به شدّت تحت نظر ساواک بوده‌اند که گزارش جلسات مختلف ایشان در مساجد و منابر و حوزه، در اسناد ساواک وجود دارد. اهمّیّت شرایط آن زمان برای ایشان به وجهی بود که با وجود بیماری‌ای که در آن سه روز داشتند، بیش از یک ساعت و ایستاده برای عزادارانی که در مسجد کرامت جمع شده بودند به ایراد سخن پرداخته‌اند.   آیت‌الله خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) در سال ۵۲ برای تبلیغ و سخنرانی به تهران می‌آیند. ایشان در این مدّت، در جلسات مختلفی به ایراد سخن پرداخته‌اند. از جمله‌ی آن جلسات، جلسات هیئت انصارالحسین(علیه‌السّلام) تهران می‌باشد. این هیئت از هیئات انقلابی تهران بود و در مناسبت‌های مختلف با دعوت از سخنرانان انقلابی، سعی در تنویر افکار جوانان پرشور و انقلابی داشت. ایشان از سوّم تا دوازدهم محرّم در ده جلسه بحث «سیره‌ مبارزاتی امامان معصوم(علیهم‌السّلام)» را از ساعت ۷:۳۰ تا ۹ صبح مطرح کرده‌اند که این ده گفتار با ‌عنوان کتاب «همرزمان حسین(علیه‌السّلام)» از سوی انتشارات انقلاب اسلامی منتشر شده است. گفتار آخر کتاب حاضر، مربوط به سخنرانی شب عاشورای معظّمٌ‌له در محرّم سال ۱۳۹۳ هجری قمری (مصادف با ۲۴/بهمن/۱۳۵۲) در این هیئت است. در این گفتار با نقد سه نظریّه در باب قیام حسینی، نظریه‌ی چهارمی به‌عنوان نظریّه‌ی صحیح اثبات می‌گردد. ایشان هدف قیام حسینی را تجدید حیات انقلاب پیامبر اعظم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله) میدانند و در این گفتار نیز به‌طور ضمنی و در لفّافه مخاطب خود را دعوت به الگوبرداری از حرکت امام حسین(علیه‌السّلام) در قیام بر ضدّ دشمنان اسلام و حاکمان طاغوتی می‌کنند. این گفتار اگرچه که ممکن است در برخی از مضامین با گفتارهای سوّم تا پنجم مشابهت‌هایی داشته باشد ولی وجود برخی از امتیازات در آن، باعث شد تا در کتاب حاضر درج گردد. نوع نگاه معظّمٌ‌له در این شش گفتار، بسیار بدیع است و با اینکه در زمان ایراد این بیانات در سنّ ۳۲ و ۳۳ سالگی بوده‌اند. منابع روایی و تاریخی متعدّدی مورد استفاده‌ی ایشان قرار گرفته است که سخنرانی ایشان را بسیار متفاوت از سخنرانی‌های معمول آن زمان و حتّی حال حاضر میکند و بیشتر به جلسات علمی و درسی محقّقانه شبیه است. هم‌اینک این گفتارها پس از ۴۴ سال با امید به افزایش معرفت جامعه‌ی اسلامی نسبت به سیره‌ی سیاسی ائمّه(علیهم‌السّلام) در اختیار عموم مردم انقلابی و متعهّد جامعه‌ی اسلامی قرار می‌گیرد. ]]> دین‌ Wed, 30 May 2018 18:27:25 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261731/تحلیل-مبارزات-سیاسی-امام-حسن-حسین-علیهماالسلام آیات قرآن عین کلام خداوند است یا گزارشی از صحنه نزول وحی؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261723/آیات-قرآن-عین-کلام-خداوند-یا-گزارشی-صحنه-نزول-وحی به ‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست معرفی و بررسی کتاب «وحی قرآنی» اثر ابراهیم کلانتری، رئیس دانشگاه معارف اسلامی، امروز چهارشنبه (9 خردادماه)، با حضور نویسنده کتاب و عبدالمجید طالب‌تاش، رئیس پژوهشکده قرآن و عترت در سرای اهل‌قلم موسسه خانه کتاب برگزار شد.   کلانتری در این نشست بیان کرد: وقتی انسان قدری در فضای اسلامی تأمل می‌کند این سئوال پیش می‌آید که قرآن به‌عنوان کتاب آسمانی در همه بخش‌های زندگی ما حاضر است. آیا کلام خداوند است که بر پیامبر (ص) نازل شده یا گزارشی از نزول وحی است بر پیامبر (ص).   وی ادامه داد: یک بحث جدی در عرصه پژوهش‌های قرآنی وجود دارد که خیلی هم زیربنایی است و اگر پاسخ روشنی به آن داده نشود، آثار تزلزل در همه رشته‌های پژوهشی مرتبط با قرآن دیده می‌شود. سئوال این است که اگر این تعداد آیه قرآن که در اختیار ماست، عین کلام خداوند است در این‌صورت وقتی به آیات قرآن استناد می‌کنیم باید دقیق، ظریف و همه‌جانبه باشد، اما اگر معتقد باشیم که این آیات کلام خداوند نیست و گزارشی از صحنه نزول وحی است، در این صورت می‌توان گفت فرهنگ بشر گزارش‌دهنده روی آن اثر گذاشته، لذا قابل استناد و دقیق نیست. این بحث بسیار مهم و زیربنایی بوده و قدیمی‌ هم نیست. در گذشته مطرح بوده، امروز مطرح می‌شود و فردا هم مطرح خواهد شد. این بحث، یک بحث علمی دقیق و همه‌جانبه است که در زمان متوقف نمی‌شود. قرآن کتاب جاودان و زیربنای فقه و اصول، اخلاق و سبک زندگی ماست. مسلمانان همه زوایای زندگی خود را براساس قرآن تنظیم می‌کنند و چون زندگی ادامه دارد، قرآن هم همیشه جاری است.    مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران، گفت: از بدو شروع مباحث قرآنی، درباره همین مسئله چندین نظریه مطرح شده است. یک نظریه، دیدگاه غالب مسلمانان اعم از عالم و غیرعالم است، مبنی بر اینکه قرآن به لفظ و معنا عین کلام خداست و پیامبر (ص) حتی یک «و» هم به آن اضافه نکرده است. این کلام از سوی فرشته وحی بر پیامبر (ص) نازل شده، پیامبر (ص) آن را دریافت و به مردم ابلاغ کرده است. در کنار این نگاه اجمالی و غالب، یک نظریه نادر هم در قرون اولیه اسلامی شکل گرفت، مبنی بر اینکه معارف و محتوای قرآن وحی آسمانی است، اما این معارف و محتوا بر قلب پیامبر (ص) وارد شده و حضرت محمد (ص) با الفاظ خود آن را به مردم عرضه کرده است؛ دلیل قانع‌کننده‌ای پشت این نظریه وجود ندارد.   کلانتری در ادامه اظهار کرد: نظریه سومی که به شدت مخالف با نظریه اجماعی مسلمانان است نیز وجود دارد و آن نظریه این را مطرح می‌کند که نه محتوای قرآن و نه الفاظ کلامی آن از جانب خدا نیست، بلکه وحی به معنای کشف و شهود است. پیامبر (ص) در مقامات عالی معنوی یک سری موارد را کشف و شهود و در قالب الفاظ خاص بیان می‌کند. این نظریه در دوران اخیر مطرح شده و بدون پایه و اساس است. شاید این نظریه به نوعی از جریان نوع‌اندیشی دینی در غرب هم تبعیت داشته باشد.   نویسنده کتاب «نظریه تکامل و آیات آفرینش در قرآن»، افزود: چون غربی‌ها نتوانستند واقعیت کتاب‌های مقدس خود را متوجه شوند به این دلیل که انجیل و تورات دچار تحریف‌هایی شده‌اند، چیزی به‌عنوان تجربه دینی را مطرح کردند که همان کشف و شهود و دریافت شخصی است. می‌گفتند این وحی، نوعی تجربه دینی است که بر شخص حادث می‌شود و پس از مدتی از بین می‌رود. این سه نظریه در کتاب حاضر به اختصار همراه با دلایل و پاسخ‌ها مطرح شده است. به اعتقاد من چون نظریه اجماعی مسلمانان یک نظریه متقن و جامع بوده در این کتاب بیشتر به آن پرداخته‌ام.   وی ادامه داد‌: هم معارف و هم الفاظ و ساختار کلامی قران از خداست. خدا با بشر حرف می‌زند و می‌خواهد انسان را هدایت کند. همه این معارف و ساختار کلامی برای ما موضوعیت دارد، باید در برداشت از محضر قرآن به تمام ظرایف توجه کنیم. اندیشمندان مسلمان همیشه پایبند به همین سنت بوده‌اند.   کلانتری تصریح کرد: از ابتدا تا انتهای کتاب بنابر اختصار است. کتاب با نثر سلیس و رسا می‌تواند در رفع شبهات به‌ویژه بری نسل جوان مفید باشد. دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد و طلبه‌های سطح عالی حوزه و علاقه‌مندان علوم قرآنی، مخاطبان اصلی این کتاب هستند.   رئیس دانشگاه معارف اسلامی همچنین گفت: در کشور چون فرهنگ کتابخوانی ضعیف است، سعی مطالعه و ارزش کتاب در آن تنزل پیدا می‌کند و بسیاری از اشتباهات رخ می‌دهد چون اهل کتاب نیستیم.   وی در ادامه با اشاره به اینکه دیدگاه صدرالمتآلهین درباره وحی بسیار مهم است، افزود: در دیدگاه علامه طباطبایی گوش و چشم حسی رد می‌شود، در حالی‌که صدرالمتالهین عکس آن‌را گفته است. صدرالمتالهین می‌گوید وقتی پیامبر (ص) اوج پیدا کرد، یک سلسله تصویر غیرمادی بر وجود او نقش می‌بندد و هنگامی که به حالت عادی بازگشت، چشم و گوش مادی راه افتاد. صدرالمتالهین به دلیل خلوص و پاکی و ارتباط با جهان معنوی، از هر حیث می‌درخشد و کارهای او امروز هم نو و قابل استفاده در فضای علمی کشور است.   تبیین چیستی، حقیقت و چگونگی وحی قرآن بر پیامبر (ص)   عبدالمجید طالب‌تاش نیز در ادامه بحث گفت: یک نظم خاص در شیوه نگارش، انسجام و دسته‌بندی مطالب در کل کتاب حاکم بوده که آن‌را تبدیل به یک اثر منسجم کرده است. هیچ اثری از آشفتگی در نوشته‌های کتاب مشاهده نمی‌شود. گویا بودن نوشته‌ها در عین ایجاز و اختصار همراه با قلم شیوا و رسای نویسنده، این اثر را خواندنی کرده است.   وی افزود: این کتاب یک مسأله خاص و مشخص را از ابتدا تبیین و پیرامون آن بحث و استدلال کرده و تا پایان به آن پایبند بوده است. نویسنده از ابتدا روشن بیان کرده که می‌خواهد در کتابش درباره چیستی، حقیقت و چگونگی وحی قرآن بر پیامبر (ص) صحبت کند و کاملا نیز پایبند بوده که از بحث خارج نشود. نویسنده به تمام فرضیه‌ها و نظریه‌های پیرامون وحی و چگونگی نزول آن بر پیامبر (ص)، دقت و تأمل داشته و هرجا لازم بوده به نقد نظریات پرداخته است. این کتاب کاملا با آیات و روایات و با دیدگاه اجماعی علمای مسلمان همسویی دارد و مطلبی را مغایر و خلاف آیات و مغایر با اجماع علوم قرآنی مطرح نکرده است.   رئیس پژوهشکده قرآن و عترت، بیان کرد: نظریه پیرامون چیستی، حقیقت و چگونگی نزول وحی، پیشینه‌ای به درازای زمان رسول الله دارد. در همان زمان هم برخی از مسلمانان از پیامبر (ص) درباره چیستی و چرایی وحی سوال می‌کردند. در طول تاریخ ظاهرا پاسخ نهایی به این پرسش داده نشده و بین علمای قرآنی در تمام دوره‌های اسلامی این سوال مطرح شده است. همه علمای اسلامی اجماع دارند که تمام معارف و الفاظ قرآن توسط جبرئیل بر پیامبر (ص) نازل شده است. نویسنده این کتاب، پیرامون این نظریه کنکاش زیادی کرده و استدلال‌های لازم را ذکر کرده است. در این زمینه به آیات و روایات اهل‌بیت (ع) و استدلال‌های بیرونی و درونی استناد شده است.   طالب‌تاش ادامه داد: یک بحث قابل‌توجه در کتاب این است که نویسنده برای تبیین دقیق نظریه به سراغ «تفسیر القرآن» ملاصدرا رفته است. ملاصدرا می‌گوید انسان چگونه می‌تواند نسبت به دنیای مادی آگاهی پیدا می‌کند در صورتی‌که صورت مثالی اشیای مادی، نزد نفس شما آشکار شود. آیا لازمه آن فقط دیدن با چشم و شنیدن با گوش مادی است؟ نفس از آنجا که مسلط بر عالم ماده و ناسوت است، ممکن است از راه‌های دیگری نیز به آنها دست پیدا کند.   این عضو هیات علمی پژوهشکده قرآن و عترت، گفت: رسول خدا در یک سیر صعودی در عالم فرشتگان قرار می‌گیرد و جبرئیل الفاظ و معانی و معارف را بر قلب رسول‌الله تثبیت می‌کند و حضرت محمد (ص) وقتی به میان انسان‌ها و صحابه برمی‌گردد،‌ آثار دریافت‌ها بر جان رسول‌الله نقش بسته بود. به‌نظرم با توجه به دیدگاه ابن خلدون و امام خمینی (ره)، این بحث قابل تأمل است. علامه طباطبائی تصریح می‌کند دریافت وحی توسط وجود مبارک پیامبر (ص) صورت گرفته و توسط حس ظاهری نبوده است. خیلی نمی‌توان اثبات کرد چشم و گوش در دریافت وحی دخالتی داشته باشد.   وی اظهار کرد: نویسنده تعلق‌خاطری البته از نوع منفی نیز به دیدگاه سوم داشته و بخشی از کتاب را نیز به این نظریه اختصاص داده است. عبدالکریم سروش معتقد است هم الفاظ و هم محتوای قرآن همگی تولید پیامبر (ص) است. گمان می‌کنم در بحث تجربه دینی، سروش تحت‌تأثیر اقبال لاهوری و علمای غربی بود. نظر سروش در دو مقطع زمانی و با دو گونه طرح مسأله در کتاب بیان شده است. سروش در کتاب «بسط تجربه نبوی» نزول وحی را یک کشف و شهود ربانی می‌داند که پیامبر (ص) به کشف حقایقی نائل می‌آید و آنها را برای مردم بیان می‌کند. بین ایده سروش و فلسفه بعثت پیامبران تضاد وجود دارد. دیدگاه سروش با مسأله اعجاز قرآن کاملا مغایرت دارد. اگر قرار باشد وحی تجربه شخصی پیامبر (ص) باشد، تابع شرایط زمانه می‌شود. وی همچنین مساله رویاانگاری وحی نبوی را مطرح کرده، بر این اساس که وحی در حقیقت رویای پیامبر (ص) است و قرآن محصول خواب حضرت محمد (ص) است. نارسائی‌های این دیدگاه در هفت محور مورد بررسی قرار گرفته است.   طالب‌تاش افزود: فکر می‌کنم این کتاب نقطه شروع خوبی برای پاسخ به دیدگاه‌های سروش و تثبیت دیدگاه اجماعی عالمان مسلمان باشد. ]]> دین‌ Wed, 30 May 2018 13:39:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261723/آیات-قرآن-عین-کلام-خداوند-یا-گزارشی-صحنه-نزول-وحی جوادی: برداشت‌ها از اخلاق در قرآن متفاوت است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261697/جوادی-برداشت-ها-اخلاق-قرآن-متفاوت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «نگاه اخلاقی به قرآن؛ آموزه‌ها و مسائل» از سری نشست‌های تخصصی بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، سه‌شنبه شب (8 خردادماه) با سخنرانی محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و سید حسن اسلامی، استادتمام و مدیر گروه فلسفه اخلاق دانشگاه ادیان و مذاهب در ساختمان تشریفات مصلای امام خمینی (ره) برگزار شد.   مهدی محسنیان‌راد از اساتید پیشکسوت ارتباطات در ایران، پیش از شروع این نشست به معرفی کتاب خود با عنوان «هنجارها در سه کتاب مقدس» پرداخت.   وی گفت: حدود 41 سال سابقه تدریس در دانشگاه دارم و رشته تخصصی‌ام به دور از موضوع این کتاب است. ولی این سئوال پیش می‌آید که چرا سراغ این تحقیق رفتم و حدود پنج سال درگیر آن بودم؟ در رشته ارتباطات صحبت از این است که ما در دهکده جهانی زندگی می‌کنیم. مارشال مک‌لوهان سال‌ها قبل پیش‌بینی کرد که یک سیستم عصبی جهانی چند دهه بعد شکل می‌گیرد و دنیا چنان به هم وابسته می‌شود که در هر گوشه‌ای اتفاقی رخ دهد، همه درگیر آن می‌شوند. ولی این پیش‌بینی یکی دو دهه زودتر به وقوع پیوست و از سال 1990 دهکده جهانی آغاز شد.   محسنیان راد ادامه داد: سپتامبر 2011 در انجمن بین‌المللی محققان ارتباطات در بوداپست مجارستان در سخنرانی خود گفتم دهکده جهانی به پایان می‌رسد و بعد از آن عصر جدیدی مانند بازارهای سنتی به وجود می‌آید که هر کالایی را می‌توانید در آن عرضه کنید. شرط وقوع این اتفاق نیز این است که دستگاه‌هایی ایجاد شود که بتوانند همزمان همه زبان‌ها را ترجمه کنند. این نظریه بعدها در آمریکا و مصر منتشر و به‌عنوان یک نظریه جدید در ارتباطات ثبت شد. چندین سخنرانی در این زمینه در کشورهای مختلف داشتیم و به‌عنوان یک نظریه جدید در ارتباطات ثبت شد.   این استاد ارتباطات تصریح کرد: روزی در سفر حج در مسجد‌النبی یکی از دانشجویان دکتری من که به زبان عربی مسلط بود در هنگام خطبه نماز در این مسجد سخنان فردی که سخنرانی می‌کرد را اینطور ترجمه کرد که وی به شدت به دعای کمیلی که شب پیش ایرانیان برگزار کرده‌اند حمله می‌کند، ولی مردم عادی متوجه این موضوع نبودند. همان‌جا به این فکر افتادم که چه خوب بود، اگر آدم‌ها بدون حضور روحانیون سه دین (اسلام، مسیحیت و یهودیت) کنار هم می‌نشستند و درباره کتاب‌های خود صحبت می‌کردند که چه اندازه این کتاب‌ها باهم شباهت و یا تفاوت دارند.   وی افزود: بودجه این طرح پس از ارائه از سوی وزارت علوم تأمین شد. با یک نرم‌افزار خاص و یک تیم هفت نفره از تخصص‌های حوزه‌های مختلف همچون علوم قرآنی، حوزوی و آموزش در دین یهود، این طرح تحقیقاتی را در مدت زمان حدود پنج سال پیش بردیم و امروز ماحصل آن تولید این کتاب است. کتاب حاضر سه سوال را دنبال می‌کند؛ نخست اینکه در این سه کتاب مقدس، چه بایدها و نبایدهایی مطرح شده است، دوم اینکه پاداش‌ها و مجازات‌ها و به‌عبارتی انگیزه‌ها و ضمانت اجرایی این سه کتاب چیست و سئوال سوم این است که مخاطب این بایدها و نبایدها کیست؟ با این سه سوال و یک روش تحقیق جدید (تحلیل محتوای عمقی) این کار انجام شد.   محسنیان راد همچنین گفت: حامی تحقیق یکی از پژوهشگاه‌های وزارت علوم بوده و دانشگاه ادیان قم کتاب را منتشر کرد. تاکنون استقبال خوبی از کتاب صورت گرفته و به چاپ دوم نیز رسیده است. مدتی پس از چاپ کتاب با یک سری کنجکاوی جدید درگیر شدم و این سئوال در ذهنم شکل گرفت که وقتی خداوند به همه علوم اِشراف دارد، پس باید به دانش رشته من هم اِشراف کامل داشته باشد. باید دید در این کار ارتباطی، قواعد دانش ارتباطات چقدر تامین شده است. ویرایش جدید کتاب نوشته شد و عنوان آن نیز به «هنجارها، مجازات‌ها و پاداش‌ها در سه کتاب مقدس» تغییر پیدا کرد. ویرایش جدید تا مهرماه منتشر می‌شود.   نویسنده کتاب «هنجارها در سه کتاب مقدس» در پایان افزود: در کتاب جدید فهرستی 40 صفحه‌ای ارائه شده است. کتاب دارای یک مقدمه و در ادامه یک بحث کلی بوده و پیشینه، کلیات و روش تحقیق توضیح داده شده و در ادامه مباحث، تک‌تک هنجارها دسته‌بندی و تشریح شده است.   چیستی نگاه اخلاقی به قرآن   در ادامه جلسه محسن جوادی با اشاره به موضوع نشست «نگاه اخلاقی به قرآن؛ آموزه‌ها و مسائل» بیان کرد: به‌نظر من در این زمینه دوگونه بحث را می‌توان دنبال کرد: ابتدا باید بگوییم اخلاق چه معنایی دارد؟ انسان احساس می‌کند به گونه‌های مختلف می‌تواند زندگی کند، ولی همه آن‌ها خوب نیست. وقتی به این فکر می‌کنیم که می‌توان زندگی بهتر را انتخاب کرد از اینجا اخلاق شروع می‌شود. نگاه اخلاقی به قرآن یعنی پیدا کردن زندگی و حیات بهتر از قرآن کریم. در زندگی اخلاقی، یک بُعد بایدها و نبایدهاست به این صورت که در قرآن این بایدها و نبایدها را جستجو کرد. بخش دیگر مربوط به فضیلت‌ها و رذیلت‌هاست که عمیق‌تر از سطح قبلی است. از آن هم عمیق‌تر، باورهای متناسب با زندگی خوب از طریق جستجوی زندگی اخلاقی از قرآن کریم است.   وی ادامه داد: بسیاری اوقات پرداخت قرآن به موضوع فضیلت‌ها و رذیلت‌ها و بایدها و نبایدها به‌طور مستقیم نیست. در دل تاریخ و داستان‌های تاریخی قرآن، این فضیلت‌ها و رذیلت‌ها مطرح می‌شود که از متن این داستان‌ها می‌توان این مفاهیم را برداشت کرد. نسبت به اهمیت بایدها و نبایدها و فضیلت‌ها و رذیلت‌ها، بیان‌های متفاوتی می‌تواند وجود داشته باشد. یک دسته انسان‌های نتیجه‌گرا هستند که بیشتر بر فواید انگشت می‌گذارند، اما دسته دیگر افرادی هستند که به دنبال ارزش اخلاقی در قرآن می‌گردند که راه سعادت و زندگی بهتر را از دل این کتاب آسمانی استخراج کنند.     معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: یک نوع پژوهش در قرآن کریم اصطلاحا به پژوهش‌های درجه اول موسوم هستند که مربوط به خود اخلاق‌اند و مفهوم آن راهنمایی اخلاقی از قرآن است؛ این نوع پژوهش‌ها بسیار بنیادین هستند. البته به اعتقاد من هر نوع نگاهی به قرآن، نگاه اخلاقی است. نوع دیگر پژوهش‌ها درباره اخلاق در قرآن، نگاه فرااخلاقی یا درجه دوم است، به این معنی که ما به قرآن به عنوان کتاب زندگی اعتقاد نداریم، بلکه می‌خواهیم ببینیم مبانی اخلاق از منظر قرآن کریم چگونه است. به دنبال این هستیم که قرآن به‌عنوان یک متن دینی مقدس که راهنمای میلیاردها انسان است، معرفت اخلاقی را چگونه می‌بیند یا می‌خواهیم بگوییم اخلاق از دیدگاه قرآن واقعیتی در متن هستی است یا یک مفهوم قراردادی؟   مقولات اخلاقی حتی در فعل خداوند هم صادق است   جوادی اظهار کرد: سئوال دیگر در این زمینه این است که آیا اخلاق فقط در عالم انسانی محقق است یا نه و اینکه دید قرآن در این زمینه چیست؟ در پاسخ به این سئوال باید گفت که مقولات اخلاقی حتی در فعل خداوند هم صادق است؛ بحث‌های فرااخلاقی بسیار مهم است. سئوال دیگر در این مقوله این است که سازوکار و انگیزش قرآن برای سوق دادن مردم به اخلاق چیست و آیا از ضمیر، وجدان و ذات انسان نیز بهره می‌گیرد؟   وی افزود: دو رویکرد عمده در این بحث وجود دارد؛ نخست مربوط به جایی است که می‌خواهیم از آن راهنمایی بگیریم و در اینجا آموزه‌های اخلاقی مطرح می‌شود و مراد این است که قرآن را بشناسیم که ما را به انتخاب حیات بهتر و انسانی‌تر راهنمایی کند. شکل ابتدایی آن بایدها و نبایدها و شکل عمیق‌ترش رذیلت‌ها و فضیلت‌هاست. بعضی وقتها باور وجود دارد، ولی مشکلاتی در بین هست که نمی‌گذارد امر اخلاقی محقق شود؛ در قرآن راهنمایی‌های خوبی در این زمینه وجود دارد. وقتی هم کسی خیلی گرفتار رفتارهای بد می‌شود، این رفتارها کم‌کم باعث می‌شوند انسان باورهایش را از دست بدهد. فرایند پیچیده‌ای در این زمینه وجود دارد. یک نکته مهم در مورد این بحث نیز این است که بسیاری از محققان غیرمسلمان درباره موضوع فرااخلاق در قرآن پژوهش‌های خوبی انجام داده‌اند، ولی این مسئله نباید با منظور ما در مسئله اخلاق در قرآن خلط شود.   معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه با اشاره به این موضوع که بسیاری از مفاهیم اخلاقی به‌طور مستقیم در قرآن بیان نشده، گفت: باید مجال بیشتری برای دریافت نکته اصلی داستان در اختیار داشت. به‌عنوان مثال پیام اخلاقی داستان حضرت ابراهیم (ع) و اسماعیل (ع) این نیست که اگر صدایی شنیدیم که گفت فرزندت را بکش، گمان کنیم این صدا از جانب خداوند است و فرزندمان را باید بکشیم. در کنار این داستان آیات بسیاری هم می‌بینیم که ما را از کشتن نهی می‌کند از اینجا می‌فهمیم که پیام اخلاقی داستان این نیست و درباره حضرت ابراهیم یک مورد خاص به‌عنوان وحی به یک پیامبر بوده است.   اگر انسان اخلاق نداشته باشد، سرمایه وجودی‌اش از بین می‌رود   جوادی تصریح کرد: درباره داستان ابراهیم و مسئله عذاب قوم لوط نیز ذکر این نکته لازم است که وقتی خداوند به انسان عقل داده و اعتبار عقل را قبول داشته باشیم، پس انسان می‌تواند با خداوند هم احتجاج داشته باشد. اصل اینکه بخش‌های زیادی از داستان‌های تاریخی قرآن مضامین مخفی اخلاقی دارند، درست است؛ ولی اینکه این مضامین چگونه باید فهمیده شوند، بحث دیگری است. برخی اوقات حتی آنچه در قرآن است، داستان نیست ولی باز عمق اخلاقی زیاد دارد. مانند آیه اول سوره عصر که از لحاظ اخلاقی مضمون بسیار عمیقی دارد و به این موضوع اشاره می‌کند که اگر انسان اخلاق نداشته باشد، سرمایه وجودی‌اش هم از بین می‌رود و چیزی از انسان نمی‌ماند.   وی ادامه داد: یک لایه از بحث‌های اخلاقی، همان بایدها و نبایدهاست و لایه عمیق‌تر نفسانیات انسان است که اگر به خوبی پرداخت نشود ممکن است چیزی از انسان باقی نگذارد. البته بستگی دارد که انسان با چه سرمایه‌ای سراغ قرآن برود. گاهی ممکن است کسی در قرآن غور هم بکند، ولی اگر سرمایه لازم را در اختیار نداشته باشد چیزی دستگیرش نمی‌شود.   معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان سخنانش با ذکر چند نکته اساسی درباره این بحث، گفت: مضامین اخلاقی قرآن را نباید از آیاتی که دارای متشابهات هستند استخراج و برداشت کرد. مسئله دیگر اینکه اخلاق در قرآن کریم با نتایج گره می‌خورد، ولی برداشت‌ها متفاوت است و این ماهیت علم دینی است. یک نکته دیگر نیز این است که بدون دین هم می‌توان لایه‌هایی از اخلاق را داشت، چراکه اخلاق دارای لایه‌های مختلفی است که امام حسین (ع) نیز در این زمینه فرموده است: «اگر دین ندارید آزاده باشید.» اما دین افق‌های اخلاقی جدیدتری را به روی انسان باز می‌کند. بیان علم‌النفس اخلاقی در برخی آیات قرآن   سیدحسن اسلامی دیگر سخنران این نشست تخصصی، بیان کرد: در سنت تفسیری ما غالبا مفسران قرآن را از آغاز تا فرجام تفسیر می‌کردند. به تدریج دیدگاه تفسیر موضوعی شکل گرفت که چگونه می‌توان به قرآن به صورت شاخه‌های مجزا و موضوعی نگریست. در این زمینه نگاه‌های مختلفی مانند نگاه عرفانی، نگاه انقلابی (سیدقطب)، نگاه علم به قرآن وجود دارد در کنار اینها از نگاه اخلاقی به قرآن هم می‌توان سخن گفت. شاید اولین کسی که به این مسئله پرداخت، محمد عبدالله‌ درّاز، استاد مصری و نویسنده کتاب «قانون اخلاق در قرآن» است که رساله دکتری خود را در زمینه آموزه‌های قرآنی نوشته است. اما وی تحت‌تاثیر تفکر الازهر، به‌شدت تفسیر کانتی از قرآن به‌دست می‌دهد. ساختار تفسیر وی کانتی اما مصداق‌ها از قرآن کریم استخراج شده است. افراد دیگری نیز در ادامه این کار را دنبال کرده‌اند.   وی افزود: به‌نظر می‌رسد قرآن در چندلایه و به چند شکل درباره اخلاق سخن می‌گوید. در اولین لایه به هنجارهای اخلاقی تصریح شده است. بخش‌های زیادی از قرآن هم هنجارهایی را بیان می‌کند. یکی از بهترین توصیه‌های اخلاقی که به نظر بین قرآن و کتاب مقدس و انجیل مشترک است، مضمون آیه‌ای از قرآن کریم است که بدی را به بهترین شکل پاسخ بدهیم. در سطح دیگری از قرآن کریم، خداوند به منش آدم‌هایی اشاره می‌کند که مقبول، برگزیده و عبادالرحمن هستند؛ بندگان برگرفته خدا کسانی هستند که بر زمین آرام گام می‌نهند و اگر کسی با آن‌ها جاهلانه سخن بگویند با سلام پاسخش می‌دهند. برخی آیات قرآن نیز نه مستقیم به هنجارهای اخلاقی و نه به منش‌های اخلاقی اشاره کرده‌اند، بلکه نوعی علم‌النفس اخلاقی را مطرح می‌کنند؛ به این مضمون که سرشت انسان چیست؟   سردبیر فصلنامه نقد کتاب اخلاق، علوم تربیتی و روان‌شناسی، گفت: سطح دیگری نیز وجود دارد که به‌نظر من عمیق‌ترین سطح آموزه‌های اخلاقی است که اگر آن را بفهمیم در فهم آیات قرآن گامی عمیق برداشته‌ایم. در داستان‌های تاریخی قرآن در بسیاری جاها بُن‌مایه‌های اخلاقی وجود دارد، مهم این است که این بن مایه‌های اخلاقی را استخراج کنیم. در این زمینه می‌توان به داستان حضرت ابراهیم و اطلاع از نزول عذاب بر قوم لوط اشاره کرد که حضرت ابراهیم پس از شنیدن این خبر با خدا مجادله کرد که چرا می‌‌خواهد این قوم را عذاب کند. در اینجا به‌نظر، قرآن در حال ترویج نوعی از اخلاق به متدینین است که آن‌ها را به تسلیم دعوت می‌کند. در مورد داستان موسی و عبد صالح نیز این مورد نیز مصداق دارد با اینکه موسی به عبد صالح قول داده بود که اعتراض نکند، ولی براساس سرشت انسانی خود و ارزش‌های اخلاقی درونی، هرجا که لازم بود در مقابل رفتار به ظاهر غیراخلاقی، موضع می‌گرفت. تاکید بر مسئولیت‌پذیری در آموزه‌های قرآن   اسلامی ادامه داد: یکی از شخصیت‌های معروف قرن بیستم که در سال 1961 در اورشلیم محاکمه شد، آیشمن بود. هانا آرنت گزارش این محاکمه را نوشت و تبدیل به کتاب کرد. بسیاری فکر می‌کردند آیشمن یک هیولای هولناک است که از کشتن انسان‌ها لذت می‌برد، ولی او یک انسان عادی بود که فاقد هویت بوده و بیشتر تبعیت داشت و می‌گفت پیرو کانت است. در اینجا این بحث مطرح می‌شود که یکی از آموزه‌های اخلاقی قرآن مسئولیت‌پذیری است. قرآن تاکید می‌کند که همه انسان‌های مسئول هستند و تمام مشکلات در عالم، زاده رفتار انسان‌هاست. آموزه مسئولیت‌پذیری در قرآن به شکل‌های مختلفی مورد تاکید قرار داده است. هنگامی که مسئولیت را در قرآن برجسته ببینیم، این مسئولیت مسلتزم آگاهی، انتخاب و اعتراض است. پس در داستان موسی می‌توان این را دریافت که موسی با اینکه می‌دانست عبدصالح درست‌کار است و قول هم داده بود اعتراض نکند، ولی از روی مسئولیت انسانی در موارد مختلف اعتراض کرد از جمله اینکه کشتن کودک بی‌گناه خطاست.   سردبیر نشریه پژوهش‌های ادیانی، بیان کرد: سومین داستان که بزنگاه مناقشات اخلاقی است، داستان حضرت ابراهیم و اقدام به ذبح فرزندش است. چه منطقی پشت این داستان وجود دارد؟ روایت کتاب مقدس و قرآن درباره این داستان تا حدودی متفاوت است. این سئوال پیش می‌آید که چرا خداوند چنین فرمانی می‌دهد؟ مفسران معتقدند که این جزو اوامر امتحانی است، ولی این سئوال پیش می‌آید که چرا ابراهیم پذیرفت؟ رابرت یو آدامز، فیلسوف آمریکایی می‌گوید این داستان در سه گزاره خلاصه می‌شود؛ فرمان خداوند را باید اطاعت کرد، کشتن فرزند بیگناه خطاست و اینکه ابراهیم پذیرفت فرزند خود را بکشد.   وی در پایان گفت: ابن عربی و برخی متفکران تا جایی در این داستان پیش می‌روند که می‌‌گویند ابراهیم اشتباه کرده، چون در خواب چنین فرمانی را دریافت کرد و باید آن را تعبیر می‌کرد. در این زمینه بحث‌های دیگری نیز از سوی دیگر متفکران ازجمله ابوالفتوح رازی مطرح شده است.   ]]> دین‌ Wed, 30 May 2018 07:32:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261697/جوادی-برداشت-ها-اخلاق-قرآن-متفاوت این روزگار بیشترین نیاز را به معارف نهج‌البلاغه دارد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261683/این-روزگار-بیشترین-نیاز-معارف-نهج-البلاغه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست معرفی و بررسی «نهج‌البلاغه؛ ترجمه و شرح واژگان» که کار ویراستاری علمی و ترجمه آن برعهده حسین استادولی بوده و زهرا قرة‌الاعیان، فاطمه لاجوردی و افسانه مجاوری استخراج و شرح واژگان را در این اثر برعهده داشتند، عصر سه‌شنبه 8 خردادماه با سخنرانی حسین استادولی، منصور پهلوان، محمدرضا شاهرودی و افسانه مجاوری در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد.   استادولی در این نشست بیان کرد: در این اثر، لغات و واژگان از حدود 300 کتاب به همت خانم‌ها لاجوردی، مجاوری و قرة‌الاعیان، بررسی و شرح شد. 85 درصد کار را پذیرفتم و روی حدود 15 درصد آن اصلاحاتی انجام دادم و در مواردی نیز جای خالی وجود داشت که به اثر افزودم. البته برخی لغات که به‌نظر تکراری یا غیرضروری بودند را نیز حذف کردم.   وی افزود: در نهج‌‌البلاغه مرحوم صبحی صالح برخی غلط‌هایی را که وجود داشت، اصلاح کردم و متن ترجمه شده این کتاب در واقع همان متن اصلاح شده صبحی صالح است. من با اِشرافی که نسبت به کتاب‌های لغت داشتم، ویرایش این کتاب را انجام دادم. برای شرح بیشتر لغات از شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید و ابن میثم بهره بردم. ترجمه را با این دو شرح تطبیق دادم تا ترجمه پاکیزه‌ای تدوین شود. در نهایت نیز ترجمه را با متن تطبیق دادم که لغات آن‌ها با هم همخوانی داشته باشد.   در این اثر، واژگان براساس صورت تنظیم شده‌اند   در ادامه افسانه مجاوری به نمایندگی از پدیدآورندگان کتاب، گفت: یکی از مهم‌ترین نشانه‌های شکوفایی علم و اندیشه و رشد و پویایی یک جامعه در تبادل و تضارب آرا و افکار و اندیشه‌هاست. جامعه موردپسند اسلام، جامعه‌ای است که در آن اندیشه عالمان ارزش و جایگاه شایسته داشته باشد.   این پژوهشگر ادامه داد: در طول تاریخ، اندیشمندان و پژوهشگران بسیاری به بررسی زوایای گوناگون ابعاد وجودی امیرالمومنین (ع) پرداخته‌اند و هنوز هم این حوزه جای کار بسیار دارد. بعد از پایان دروس دانشگاهی، برای حفظ پویایی، جلسات هفتگی را با دوستان برگزار می‌کردیم که در یکی از جلسات، فاطمه لاجوردی پیشنهاد انجام یک کار خاص برای عرض ارادت به پیشگاه علی بن ابی‌طالب را ارائه داد. این کار زمان و زحمت زیادی را می‌طلبید که با عشق و علاقه وافر کار آغاز شد. بین سه نف تقسیم وظایف صورت گرفت و به‌طور متوسط روزانه حدود هشت ساعت در کتاب‌ها و منابع مستند به جستجو می‌پرداختیم. در این میان به‌طور مرتب جلسات هم‌اندیشی برای یکدستی و هماهنگی در کار برگزار شد. با اتمام هر بخش از کار نیز، توسط دو نفر دیگر مورد بازبینی قرار می‌گرفت.   وی اظهار کرد: در این کار دو رویکرد اصلی مدنظر قرار گرفت؛ رویکرد موضوعی به نهج‌البلاغه و تمرکز روی واژگان. حاصل کار، کتاب «تجلی حکمت» بود که برای محققان این حوزه کاربرد زیادی داشت. استقبال از آن کتاب و تجربه‌ای که به‌دست آمد سبب شد با هدف آسان‌سازی نهج‌البلاغه برای سهولت ارتباط افراد با سطح سواد متوسط با آن، به تولید کتاب حاضر ترغیب شدیم.   «نهج‌البلاغه؛ ترجمه و شرح واژگان»، افزود: یکی از پدیدآوردگان کتاب برای ویراستاری علمی اثر به دنبال فردی توانا با اشراف کامل به موضوع بودیم که با شناختی که از حسین استادولی و تالیفاتش داشتیم، از ایشان برای همکاری دعوت کردیم. استاد علیرغم مشغله فراوان این کار را پذیرفتند و با دقت علمی و مراجعه به شروح نهج‌البلاغه کار را به انجام رساندند.     مجاوری همچنین گفت: هرچند در گذشته تلاش‌هایی درباره واژگان نهج‌البلاغه صورت گرفته، ولی این کتاب از ویژگی‌هایی برخوردار است. در بیشتر آثاری که در این زمینه تدوین شده‌اند کار براساس ریشه واژگان انجام شده که نیاز به تخصص و دانستن علم صَرف دارد، اما در این اثر، واژگان براساس صورت تنظیم شده و به ریشه آن‌ها نیز اشاره شده است. همچنین در این کتاب، متن عربی نهج‌البلاغه،‌ ترجمه و مفردات آن بخش به‌صورت یکجا در دو صفحه روبه‌روی هم ارائه شده است. ارائه اصلاحاتی از نهج‌البلاغه دکتر صبحی صالحی و ریشه‌یابی لغوی از دیگر ویژگی‌های این کتاب است. کتابی ناظر به پنج سال از دوران حکومت اسلامی   منصور پهلوان، عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز در این نشست با اشاره به اینکه این روزگار بیشترین نیاز را به معارف نهج‌البلاغه دارد، بیان کرد: در بین کتاب‌هایی که از سوی ائمه یا اصحاب آن‌ها نوشته شده، تنها کتابی که ناظر به پنج سال از دوران حکومت اسلامی بوده، نهج‌البلاغه است. نهج‌البلاغه جزو کتاب‌هایی است که در مضان ممنوعیت و سانسور هم قرار دارد، چراکه مطالب عالیه امیرالمومنین (ع) درباره استانداران و مسائل حکومتی، اقتصادی و ... اگر امروز بیان شوند، کمابیش با اشکال مواجه می‌شویم.   وی در ادامه با اشاره به چند نقد درباره کتاب «نهج‌البلاغه؛ ترجمه و شرح واژگان»، افزود: سه دسته کلی اشکال درباره این اثر می‌توان برشمرد. یک اشکالاتی متوجه ناشر، چند اشکال متوجه پدیدآورندگان و اشکالاتی نیز متوجه ویراستار آن است. یکی از اشکالاتی که به ناشر کتاب (بنیاد نهج‌البلاغه) وارد است، مربوط به جلد آن است که برخلاف رسم معمول از روی جلد مشخص نمی‌شود چه کسی چه کاری انجام داده است. این عنوان و سمت‌ها در چاپ‌های بعدی باید اصلاح شود. اشکال دیگر به ناشر این است که متن تصحیح شده توسط حسین استادولی را در کتاب اعمال نکرده است که باید در نوبت بعد اصلاح صورت گیرد.   این نویسنده و پژوهشگر حوزه دین، گفت: یکی دیگر از اشکالاتی که به این کتاب وارد می‌شود، عدم تطبیق ترجمه با لغات پانویس صفحات است. لغات در متن به یک صورت و در پاورقی با عبارت دیگری نوشته شده است. لغات پاورقی، در این کتاب طبق معمول پاورقی کتاب‌ها در شرح واژگان دشوار نیست. شاید برخی از واژگان ساده‌تر هم که شرح شده‌اند، موردنیاز مخاطب نباشند. اگر دشواری‌ها را توضیح دهیم خیلی خوب است، ولی همه لغات نیاز به توضیحات در پاورقی ندارند. به‌نظر من توضیحات باید برای لغات حساس‌تر ارائه شود. البته این نوع کار که همه لغات شرح و توضیح داده شوند، برای قشر دانشجویان و طلاب مفید است.   پهلوان در پایان اظهار کرد: یکی از بهترین ترجمه‌های نهج‌البلاغه اثر حسین استادولی است. زحمات ایشان و پدیدآورندگان را برای تدوین این اثر ارج می‌نهم، ولی اشکالاتی در آن وجود دارد که لازم است در چاپ‌های بعدی مورد بازنگری قرار گیرد.   یک ترجمه کامل، پخته و خوب از نهج‌البلاغه   محمدرضا شاهرودی، دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران نیز در بخش پایانی این نشست در سخنانی کوتاه، گفت: بعد از سال‌ها یک ترجمه کامل، پخته و خوب ارائه شده است. فقط چند نکته برای بهتر شدن کار بیان می‌کنم تا در صورت صلاحدید در چاپ بعدی اصلاح شوند.   وی در ادامه با ذکر نمونه‌ها و مصداق‌هایی از کتاب حاضر، به بیان اشکالات از دیدگاه خود پرداخت. ]]> دین‌ Tue, 29 May 2018 15:38:42 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261683/این-روزگار-بیشترین-نیاز-معارف-نهج-البلاغه شب نهج‌البلاغه در کتابخانه ملی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261660/شب-نهج-البلاغه-کتابخانه-ملی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «شب نهج‌البلاغه»، عصر چهارشنبه 9 خردادماه به همت مجله بخارا در سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار می‌شود.  سید محمدمهدی جعفری، مترجم کتاب «نهج‌البلاغه: گزیده سخنان، نامه‌‌ها و حکمت‌های امیرالمومنین امام علی بن ابی‌طالب (ع)» در این نشست سخنرانی خواهد کرد. این کتاب در بیست و ششمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان اثر برگزیده معرفی شده است. علاقه‌مندان به حضور در این برنامه می‌توانند از ساعت 18 روز چهارشنبه 9 خردادماه به تالار فرهنگ سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران واقع در بزرگراه شهید حقانی (از غرب به شرق)، بعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی مراجعه کنند.  ]]> دین‌ Tue, 29 May 2018 08:37:05 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261660/شب-نهج-البلاغه-کتابخانه-ملی-برگزار-می-شود مهدوی‌راد: در قرآن تعبیری به نام اعجاز یا معجزه نداریم http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261652/مهدوی-راد-قرآن-تعبیری-نام-اعجاز-یا-معجزه-نداریم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «بازاندیشی در اعجاز و تحدی قرآن» دوشنبه‌شب (7 خردادماه) با حضور حجت‌الاسلام محمدعلی مهدوی راد، محمدکاظم شاکر و سیدهدایت جلیلی در سالن تشریفات بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن برگزار شد.   پیش از شروع این نشست روح‌الله شفیعی، نویسنده کتاب «خاندان پیامبران در کتاب مقدس و قرآن» به معرفی کوتاهی از این اثر پرداخت. وی گفت: این کتاب متن چاپ شده پایان‌نامه کارشناسی ارشد من بوده که سعی کرده‌ام در آن مفاهیمی که پشت پرده تفکر شیعه قرار داشتند را بازمفصل‌بندی کنم.   این نویسنده اظهار کرد: سه یا چهار قرن نخست پس از تشیع، سوال‌هایی در ذهن مسلمانان وجود داشته از جمله اینکه درباره تعداد امامان و یا اینکه موضوع انتقال امامت از روی وصایت بر روی چه اصل و اساسی است و یا چرا امام بعدی باید فرزند ذکور ارشد امام قبلی باشد؟ در این کتاب سعی شده با روش پدیدارشناختی به این پرسش‌ها پاسخ داده شود.   باب تحدی یا هماوردطلبی را خود قرآن باز کرده است   در ادامه محمدعلی مهدوی راد، نویسنده و قرآن‌پژوه با اشاره به تحول و تطور در زمینه اعجاز قرآن، گفت: باب تحدی یا هماوردطلبی را خود قرآن باز کرده و در سوره‌ها و آیات مکی و مدنی این زمینه شکل گرفته است. البته تحدی در آن زمان در بستری شکل گرفت که مشرکان ادعای همانندسازی را داشتند. البته در بین متفکران مسلمان درباره این موضوع اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد که در بین تمام اظهارنظرها به نظر من بهترین نظریه، دیدگاه علامه طباطبایی است.   وی ادامه داد: از لحاظ تمدنی می‌توان گفت از نیمه دوم قرن سوم، بحث تحدی به‌صورت جدی آغاز شد. زمینه‌هایی در تمدن اسلامی باعث شد مسئله تحدی به‌صورت مکتوب نیز مطرح شود. در این زمینه کشمکش‌هایی بین مذاهب مختلف به وجود آمد. برخی نیز ورود ترجمه به تمدن اسلامی را از دیگر عوامل شروع بحث‌های جدی در این زمینه می‌دانند. اگر سیر تاریخی را در این زمینه نگاه کنیم، می‌بینیم که در اوایل تحدی به معنی بیان، چینش، سخن و طرح مسأله بوده ولی در ادامه به‌صورت‌های دیگری بروز کرد. تا قرن ششم دقیقا تحدی فقط در حد متن به معنای واژه‌گزینی متن و شناخت ترکیبات آن بود. در قرن ششم غزالی برای نخستین‌بار، بحث اشتمال قرآن را وارد مطالعات قرآنی کرد. این جریان تا قرن 13 ادامه داشت. از قرن 14 این قضیه عمق بیشتری پیدا کرد و مطالعات عمیق‌تری شکل گرفت که از گسترده‌ترین مطالعات در این زمینه می‌توان به کار شیخ محمدحسین آل کاشف الغطاء اشاره کرد.     نویسنده کتاب «سیر نگارش‌هاى علوم قرآنى»، افزود: هنوز هم شاید بتوان گفت به لحاظ تاملات، دقت و بحث درباره اعجاز، حوزه متن‌شناسی از همه حوزه‌ها مهم‌تر است. البته موضوعاتی همچون وجهه تاریخی آن نیز شاید اهمیت بسیاری داشته باشد. به اعتقاد من در اولین گام باید یک امر مهم صورت گیرد که کتاب‌های در زمینه اعجاز و تحدی از قرن سوم به بعد بررسی و به‌صورت درون‌مایه تحلیل طبقاتی شود.     مهدوی‌راد در ادامه با اشاره به مساله اعجاز بیانی قرآن، تصریح کرد: اعجاز بیانی شمول دارد. اعجاز بیانی و اعجاز متنی تحدی، به حدیث است نه کلمه. حدیث سخنی است که سروته و پیام دارد و دارای مقدمه و موخره است و یک پیام را در قالبی فرازین عرضه می‌کند. از قرن 14 مطالعات در حوزه تمدن اسلامی در همه ابعاد در حالت انفجار قرار دارد. به لحاظ سمت‌و‌سو، درونمایه‌ها و ژرفای پژوهش، قابل مقایسه با قرن‌های قبل از خود نیست. مطالعات در حوزه تحدی و اعجاز در قرن 14 عمق پیدا می‌کند.     این قرآن‌پژوه گفت: ما اینجا درباره معجزه و چگونه معجزه‌بودن قرآن می‌خواهیم بحث کنیم. متکلمان اسلامی از نیمه دوم قرن سوم به دلیل مشکلاتی که در فضای جامعه اسلامی به وجود آمد این بحث را مطرح کردند، در حالی‌که در قرآن تعبیری به نام اعجاز یا معجزه نداریم. در ادبیات روایی ما هم تا زمان امام محمد باقر (ع) چنین واژه‌ای به‌کار برده نشده و بعد از آن هم خیلی کم است. اولین‌بار که واژه اعجاز به‌کار برده شد به اواخر قرن چهارم برمی‌گردد. علی‌ابن ربن طبری کتاب بسیار مهمی در زمینه اثبات وحیانی بودن کتاب پیامبر دارد. در کتاب «الدین و الدولة فی اثبات نبوة النبی محمد» واژه معجزه و اعجاز مطلقا به‌کار نرفته است.   قرآن با درونمایه‌هایی که دارد، مانندپذیر نیست   وی ادامه داد: مهم‌ترین موضوع در زمینه کاربرد تحدی این است که به این نتیجه برسیم قرآن اتصال به وحی دارد و ساخته و پرداخته شخصی به نام محمدبن‌ عبدالله نیست. مهمترین کاری که متکلمان داشته‌اند این بوده که اثبات کنند این کار دست بشر نیست و بشر نمی‌تواند چنین کاری را انجام دهد. قرآن با درونمایه‌هایی که دارد، مانندپذیر نیست. این پذیرفتنی است که پیامبر (ص) درس نخوانده و مکتب هم نرفته است، ولی در زمان 23 نزول قرآن هیچگونه دگرسانی در آن نمی‌بینیم، بلکه چیزهایی از پیامبر (ص) می‌بینیم که از یک ملای درس‌خوانده هم برنمی‌آید.     نویسنده کتاب «تراث الشیعه القرآنى» افزود: بازاندیشی در اعجاز و تحدی قرآن، راه‌های بررسی بسیاری دارد. یکی از مطالعات بسیار مهم در ادبیات قرآنی، موضوع تکرار است. شاید تکرار از حدود قرن ششم به ادبیات تمدنی قرآنی ما وارد شده است. خداوند در قرآن گفته من آیات را تصریف می‌کنم نه تکرار که نمونه آن هم داستان حضرت موسی (ع) است. مساله دیگر در زمینه وحدت موضوعی سوره‌هاست. محمدتقی شریعتی اولین کسی است که در بین مفسران فارسی‌زبان در این زمینه مطالعاتی انجام داده است. فخر رازی هم می‌گوید همه قرآن مانند یک کلمه است و اگر یکجای سوره را جابجا کنیم، معنای آن دگرگون می‌شود.   دبیر علمی جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی، تاکید کرد: اگر بخواهیم در حوزه اعجاز بازشناسی انجام دهیم، مهمترین کار پرداختن به متن یعنی اعجاز بیانی است که راه‌های قابل‌توجهی درباره آن وجود دارد. مترجمان باید متن‌هایی خوب و قابل توجه را در حوزه ادبیات قرآنی ترجمه کنند. در مغرب آثار بسیار خوبی در این زمینه تولید شده که اگر به فارسی برگردانده شود، می‌توانیم در این زمینه بحث‌های زیادی روی آن‌ها انجام دهیم.   اعجاز به‌معنای مصطلح، یک بحث قرآنی نیست   محمدکاظم شاکر دیگر سخنران این نشست گفت: بحث اعجاز به‌معنای مصطلح، یک بحث قرآنی نیست و شاید تا قرن سوم بحث اسلامی هم نبوده است، ولی این بحث در مسیحیت و دین یهود وجود داشت؛ اینکه معجزه به معنای کار خارق‌العاده در دعوت به معارضه است و تحدی جز ارکان اعجاز است و کسی نمی‌تواند با آن مقابله کند بحث گسترده‌ای است.     وی افزود: آنچه درباره انبیاء در قرآن داریم این است که پیامبر باید دلیلی بیاورد که مخاطب باور کند او پیامبر است؛ هدف شعبده‌بازی و انجام کار خارق‌العاده نیست. در سوره «حدید» بیان شده که همه پیامبران همراه با بینات آمده‌اند. بینات اعم از خارق‌العاده یا غیرخارق‌العاده‌اند. بینات خارق‌العاده نص قرآن است، ولی لزومی ندارد پیامبری با آوردن خارق‌العاده پیامبری خود را ثابت کند. به نظر من قرآن مطابق آیه 48 سوره «عنکبوت»، الهی‌بودن نبوت پیامبر اسلام را به خوبی ثابت می‌کند. به‌نظر من قرآن ممکن است فوق‌العاده باشد. خارق‌العاده را اگر به معنای فوق‌العاده بگیریم، قرآن خارق‌العاده است.     این استادتمام دانشگاه علامه طباطبایی، اظهار کرد: طبق نظر علمی، معجزه یعنی چیزی که قانون طبیعت را خَرق کند. سئوال این است که قرآن چه چیزی را خَرق کرده و خارق‌العاده بودن قرآن در چیست، آیا مصادر ادبی دلیل بر اعجاز است و در بخش اعجاز بیانی قرآن کدام قانون را خرق کرده است؟ متن قرآن یک متن فوق‌العاده از نظر ادبی است، ولی خارق‌العاده در بحث مصطلح آن نیست. از ابتدا خارق‌العاده برای قرآن استفاده نمی‌شده است. از قرن سوم شاید فشار زیادی که در مواجهه با یهودیان و مسیحی‌ها روی مسلمانان وجود داشته، باعث شد متکلمان اسلامی در یک نظر تطبیقی بگویند که ما هم معجزه‌ای به نام قرآن داریم؛ در واقع آن‌ها پاسخ را اشتباه دادند.   تحدی جزو ذاتیات آیات و قرآن نیست   شاکر ادامه داد: در زمینه بحث تحدی هم باید گفت جزو ذاتیات آیات و قرآن نیست. طبق تقسیم‌بندی برخی از متفکران، دوره رسالت پیامبر به سه بخش تقسیم شده که هر بازه‌ای شامل هفت تا هشت سال است. آیات مربوط به تحدی در پنج سوره قرآن در یک بازه زمانی هفت تا هشت ساله، آمده‌اند. اگر تحدی جزو لوازم ذاتی اثبات قرآن از جانب خدا بوده، چرا در بازه هفت  ساله اول و در بازه سوم این مسئله مطرح نشده است. لذا معتقدم قرآن یک کتاب واقعا تعاملی است. الهی‌بودن قرآن نه ربطی به تحدی دارد و نه ربطی به خارق‌العاده بودن آن دارد. آنچه در زمینه قرآن مهم بوده این است که باید الهی‌بودن آن را ثابت کنیم نه خارق‌العاده بودن آن را.   وی گفت: مشکل پیامبران با مخالفانشان معرفتی نبوده که نپذیرند او پیامبر بر حق بوده، بلکه مشکل آن‌ها اخلاقی بوده است. آن‌ها با لجاجت هر اتفاق و بینه‌ای را هم رد کرده و باز نمی‌پذیرفتند که او پیامبر است. درباره اعجاز علمی نیز باید گفت که این بحث بیشتر در قرن 14 مطرح شده و به نظر من تفسیر علم است تا اعجاز. به این معناست که یک متن مانند قرآن قانونی را بیان کند و برای افراد این قانون روشن بوده باشد. اگر قرآن به صراحت قانون علمی را بیان کند که تا آن زمان کشف نشده بود، می‌توان گفت قرآن معجزه است. دیدگاه من این است که اکثریت قریب به اتفاق مواردی که به نام اعجاز علمی قرآن بیان شده، بیشتر تفسیر علمی است.   در حوزه اعجاز و تحدی ضرورتی از جنس بازاندیشی احساس می‌شود   هدایت‌الله جلیلی سومین سخنران این نشست تخصصی در ادامه بحث، بیان کرد: پیش‌فرض عنوان این نشست این است که در حوزه اعجاز و تحدی ضرورتی از جنس بازاندیشی به‌معنای نگرش اساسی کلی احساس می‌شود. معنایش این است که وضعیت موجود در حوزه اعجاز و تحدی قرآن نیاز به بازنگری و بازاندیشی دارد. احساس می‌کنم تاریخ اندیشه درباره اعجاز طی این قرن‌ها تا امروز در مسیر خود با دو ویژگی روبه‌رو بوده است؛ از یک طرف موضوع توسعه و تکثر این مسئله مطرح می‌شود و از سوی دیگر بیان شده که با فقر دلیل در این حوزه روبه‌رو هستیم. با بازاندیشی باید مدعاهایمان را روشن کنیم و در عمق‌بخشی به دلایل‌مان بکوشیم.     وی افزود: در این زمینه الزاماتی برای ما وجود دارد. بحث اعجاز و تحدی قرآن یک بحث مصداقی و موردی از بحث کلی اعجاز است. اگر این موضوع را بپذیریم که بحث اعجاز قرآن مصداقی از یک بحث کلی است، باید نتجیه بگیریم هر اتفاقی که در آن بحث کلی رخ می‌دهد، در مصداق خود هم همان رنگ را می‌گیرد. درباره معجزه، مطالعات در بخش‌های مختلفی از جمله معناشناختی، هستی‌شناختی، تاریخی، معرفت‌شناختی و دلالت صورت می‌گیرد که همه موارد در شمار مباحث برون‌دینی هستند.   این مدرس دانشگاه گفت: ما در حوزه مطالعات معناشناختی در زمینه معجزه تا حدی پیش رفته‌ایم. بحث هستی‌شناختی برعهده فیلسوفان و بحث‌های تاریخی برعهده مورخان است. به مطالعات معرفت‌شناختی هم مسلمانان توجه چندانی نداشته‌اند و عمدتا در این زمینه وامدار فیلسوفان مغرب‌زمین هستیم. درباره موضوع خارق‌العاده بودن معجزه، تقریبا در بین فیلسوفان مغرب‌زمین این مبنا پذیرفته شده که معجزه چیزی همچون نقض قانون طبیعت است.   بررسی امکان عقلی معجزه   جلیلی ادامه داد: بحث بعدی که فیلسوفان دین مطرح می‌کنند، بررسی امکان عقلی معجزه است که آیا با علیت و علم تعارضی ندارد و تحت چه شرایطی می‌توان به نحو معقول پذیرفت که حادثه‌ای اعجاز‌آمیز رخ داده است. آیا معجزه با حوادث تاریخی قابل تعریف است یا نه و چگونه می‌توان فهمید که حادثه اعجاز‌آمیز تبیین طبیعی ندارد؟ همچنین این سئوال مطرح می‌شود که تحت چه شرایطی می‌توان پذیرفت که خداوند در وقوع آن ‌حادثه نقش مستقیم داشته است؟ آخرین بحث در این زمینه هم دلالت اعجاز است؛ اینکه چرا و چگونه دلالت می‌کند، اعتبار دلالت چیست و مسئله تعارض دلالت چگونه حل می‌شود؟     این نویسنده و پژوهشگر اظهار کرد: در زمینه موضوعی که مبنی بر مسئله اعجاز قرآن به‌عنوان مصداقی از بحث کلی اعجاز مطرح است، باید گفت حلقه‌ای بین بحث مصداقی و کلی وجود دارد. در حال حاضر بحث مصداقی ما در این زمینه در یک جزیره به‌سر می‌برد و فارغ از تحولاتی است که حول پرسش‌ها رخ می‌دهد. به‌نظر من بحث معجزه، اصطلاحی است که بر اثر تسلط گفتمان علمی چند قرن پس از نزول قرآن در ادبیات دینی ما رایج شده است. در گفتمان پساقرآنی به علت سیطره گفتمان کلامی، سیطره گفتمان معجزه را شاهد هستیم.   وی گفت: در زمینه تحدی نیز باید به این نکته اشاره کرد در مقام فهم و تفسیر آیات، آیا به مفهومی به نام تحدی رسیده‌ایم؟ بحث مهم در این زمینه آزمون‌پذیری یا تحقیق‌پذیری تحدی است. اگر تحدی را به عرصه آزمون‌پذیری ببریم با مشکلاتی از جمله مشخص بودن، ملاک و آمادگی پذیرش نتیجه روبه‌رو هستیم. مفاد آیات موسوم به تحدی نشان می‌دهد کارکرد این آیات بیشتر تقویت بُعد ایمانی مومنان است. توجه به بستر آیات تحدی این موضوع را می‌گوید که این آیات سخنی از سوی خدا بوده و در پی اثبات این مسئله است نه معجزه بودن آن. باید به این نکته توجه کرد که منطق تحدی تا چه حد عقلانی است. ]]> دین‌ Tue, 29 May 2018 08:11:55 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261652/مهدوی-راد-قرآن-تعبیری-نام-اعجاز-یا-معجزه-نداریم ​نویسنده کتاب «تدبیر و سیاست در نهج‌البلاغه» درگذشت http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261658/نویسنده-کتاب-تدبیر-سیاست-نهج-البلاغه-درگذشت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، حجت‌الاسلام والمسلمین اکبر حمیدزاده گیوی از خطبای برجسته مذهبی، دار فانی را وداع گفت. وی در دوره‌های اول و دوم مجلس شورای اسلامی به‌عنوان نماینده مردم بوئین‌زهرا و آوج حضور داشت.   از جمله آثار تالیفی این خطیب اهل قلم می‌توان به «سی گفتار راه تربیت»، «تدبیر و سیاست در نهج‌البلاغه» و مجموعه ۱۲ جلدی «شرحی بر نهج‌البلاغه» اشاره کرد.   مراسم تشییع آن مرحوم، ساعت ١١ صبح روز چهارشنبه ٩ خردادماه از حسینیه جماران برگزار می‌شود.       ]]> دین‌ Tue, 29 May 2018 08:00:41 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261658/نویسنده-کتاب-تدبیر-سیاست-نهج-البلاغه-درگذشت درس‌هایی از کتاب‌نگری آیت‌الله خامنه‌ای http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261631/درس-هایی-کتاب-نگری-آیت-الله-خامنه-ای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- محمدعلی مهدوی‌راد: سپاس خداوند سبحان را که امسال هم مانند برخی سال‌های پیشین، توفیق را رفیق راه ساخت که در نمایشگاه کتاب در محضر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای باشم. در آغاز ورود رهبر معظم انقلاب، وقتی ایشان بنده را دیدند، اظهار ارادت کرده و عرض کردم: الحمدلله این بخش از تفسیر شما –تفسیر سوره‌ برائت- هم چاپ شد و چقدر خوب، منقح و روزآمد با آن مقدمه‌ طولانی و فاخر که دوستان زحمت کشیدند. فرمودند: «شما نوشته‌اید؟» عرض کردم خیر، دوستان زحمت کشیده‌اند؛ با من هم مشورت می‌کردند. عرض کردم: و نیز کتاب مجموعه سخنرانی‌هایی که همه و حتی حضرت‌‌عالی تصور می‌کردند که گم شده و پیدا نمی‌شود: کتاب همرزمان حسین (علیه‌السلام). بیفزایم که تفسیر سوره‌ برائت در سال ۱۳۵۱ در مدرسه‌ میرزا جعفر مشهد، پنجشنبه‌ها و جمعه‌ها ساعت هفت صبح تدریس می‌شد. این بنده در این جلسات از آغاز تا پایان حضور داشتم. تفسیر از ابعاد هدایتی، اجتماعی، جهت‌آفرین و به تعبیر خود آن بزرگوار «سپیده‌گشا و زندگی‌ساز» برخوردار بود. همچنین کتاب همرزمان حسین (علیه‌السلام)، مجموعه‌ ۱۰ سخنرانی درباره‌ سیره‌ معصومان (علیهم‌السلام) حقاً و انصافاً کم‌نظیر است؛ به‌ویژه آخرین سخنرانی در موضوع «تقیه در سیره‌ امامان» که بی‌نظیر است و چند سخنرانی در موضوع «دو امام مجاهد» که در سه سخنرانی آن درباره‌ امام حسین (علیه‌السلام) حضور داشتم. امیدوارم بحث‌های مسجد کرامت که موضوعات آن بسیار دقیق و هوشمندانه برگزیده شده بود و ابعاد تحریف‌زدایی، روشنگری و استوارسازی مفاهیم در آن سلسله، بسیار قابل توجه بود، پیدا شود و نشر یابد؛ مانند «صبر» و «نماز» و این سه سخنرانی که نشر یافته است.   باری، رهبر انقلاب در ادامه در غرفه‌ «انتشارات سخن» با دقتِ تمام، عناوین را نگریستند، مجموعه‌ سه جلدی درباره‌ حافظ از سلسله آثار گران‌قدر استاد شفیعی کدکنی را معرفی و عرض کردم که برای اولین‌بار است که از استاد درباره‌ حافظ این‌همه مطلب یکجا نشر می‌یابد و نیز «منتهی الارب» را و مجموعه‌ای فاخر از انتشارات مشترک «سخن» و «موقوفات افشار».   وقتی «نامه‌ خسروانِ» شاهنامه‌پژوه باریک‌بین و استوارنویس آقای سجاد آیدین‌لو را معرفی کردم، ورق زدند و تأمل کردند و فرمودند: «یکی دو سال قبل هم گزیده‌ای از شاهنامه را برایم فرستاده بودند که خواندم؛ آن هم بسیار خوب بود.» مجموعه‌ این آثار را که به‌دقت ملاحظه کردند، فرمودند: «ایشان ماشاءالله موفق هستند.»   بر روی هم، همراهی با حضرت آقا در کتاب‌نگری، بسیار درس‌آموز است. ایشان هنوز هم در خواندن آثار ادبیِ فاخر و میراثِ مکتوبِ تمدن اسلامی به‌روز هستند: 1- برخی از آثار ادبی چاپ‌شده در سال‌های پیش را فرمودند: «۵۰ سال پیش این را خوانده‌ام.» 2- یکی از آثار ادبی بسیار مهم ترجمه ‌شده با مجلدات زیاد را فرمودند خوانده‌اند و در چگونگی آن اظهارنظر کردند. 3- درباره‌ ظاهر کتاب، کاغذ، تجلید و قیمت آن به‌درستی و دقت اظهارنظر می‌کردند و با تورقی از کتابی فرمودند: «گران است» و آن‌گاه رو به آقای صالحی یادآوری کردند: «مسئله‌ کاغذ را حل کنید.» 4- حضرت آقا از آن روزگارانی که برای استفاده و تعلیم و بهره‌گیری در محضرشان بودیم، کتاب را که می‌خواندند در آغاز و یا پایانش نظرشان را درباره‌ کتاب می‌نوشتند. یکی از ناشران درخواست کردند که ایشان در کتابی چیزی بنویسند، فرمودند: «من باید کتاب را بخوانم و حس و برداشتم از کتاب را بنویسم.»   پس از گلگشتی درس‌آموز و تنبه‌آفرین برای ما، در فضایی که از قبل آماده شده بود نشستند، در این هنگام درباره‌ کتاب و نشر، خطاب به آقای دکتر جوادی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و آقای دکتر صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی فرمودند: «کتاب بسیار مهم است. نقش کتاب با همه‌ فرازها و فرودها باقی می‌ماند، نقش کتاب ازبین‌رفتنی نیست؛ بنابراین نشر را جدی بگیرید. ممیزی هم به قاعده و دقیق باید باشد؛ نه‌تنها اشکالی ندارد، لازم است و همه‌جای دنیا هم هست. کجاست که خط قرمزهایی نداشته باشد؟» بعد مواردی هم یاد کردند.   واقعاً پیوند رهبر انقلاب با کتاب شگفت‌انگیز است. در مواردی در گزارش‌ها آمده است و در این دیدار هم اشاره فرمودند که در همین روزگار رهبری، «خانواده‌ی تیبو» را خوانده‌اند و در ملاقات با جمعی که زنده‌یاد ابوالحسن نجفی در میانشان بوده‌اند، از اینکه حضرت آقا کتاب را خوانده‌اند، ایشان و آن جمع -که یکسر اهل قلم و دانش بودند- تعجب کرده بودند و ایشان نقدهایی را هم مطرح کرده بودند.   اکنون که این گزارش‌گونه به اینجا رسید، خاطره‌ای را بنویسم: روزگاری که در مشهد، گاه افتخار حضور در محضر پرفیض آن بزرگوار را داشتیم؛ یک‌بار فرمودند: «من حدود هزار رُمان خوانده‌ام». این گذشت تا پس از انقلاب اسلامی و در روزگاران ریاست‌جمهوری، در مصاحبت خدمت ایشان عرض کردم: قبل از انقلاب از حضرت‌عالی شنیدم که فرمودید هزار رُمان خوانده‌اید. فرمودند: «عدد یادم نیست اما هر آنچه در حوزه‌ای که اشاره کردید نشر یافته و شایسته‌ خواندن بوده، چه ترجمه و چه اصل، خوانده‌ام.»   زنده‌یاد غلامرضا قدسی، ادیب و سخن‌سرای فرزانه‌ی روزگار معاصر -که استاد محمدتقی شریعتی درباره‌ ایشان فرمودند: آقای قدسی در غزل‌سرایی اعجاز می‌کنند- در مقامی فرمودند: نثر آقا سید علی آقا (۱) در میان روحانیان بی‌نظیر و در میان غیر روحانیان (۲) کم‌نظیر است. باری، از سخن سخن برآید. روایت این دیدار باعث شد این خاطرات هم گفته شود. در ادامه‌ دیدار، رهبر معظم انقلاب غرفه‌هایی را دیدند و با صاحبان غرفه‌ها و نیز کسانی از اهل قلم سخن گفتند ... تا پایان دیدار.   ۱) آیت‌الله خامنه‌ای ۲) عین تعبیر ایشان درباره‌ی غیر روحانیون، «مکلّاها» بود.   منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR ]]> دین‌ Mon, 28 May 2018 11:00:59 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261631/درس-هایی-کتاب-نگری-آیت-الله-خامنه-ای کاربردی سازی مطالعات قرآنی یک ابرمسأله است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261619/کاربردی-سازی-مطالعات-قرآنی-یک-ابرمسأله به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی»، یکشنبه شب (6 خردادماه) با سخنرانی احمد پاکتچی، عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع) درنمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم برگزار شد.   پیش از آغاز این نشست، معتمد دزفولی نویسنده کتاب «خوانش‌ پدیدارشناسانه سوره‌های مکی قرآن» درباره این اثر توضیحاتی ارائه داد.     وی گفت: در این کتاب تلاش کردم با روش پدیدارشناسانه و با طرح یک مسئله تمدنی آغاز کنم. قرآن یک متن تمدن‌ساز است که در دوره‌های تاریخی به‌عنوان یک متن گفتمان‌ساز مطرح  بوده است. این متن تمدن‌ساز خود را از قرن دوم و سوم آغاز کرده و با افول تمدن اسلامی که با طلوع جدید آغاز شده، از دست داده است. خوانش متن همانطور که در درون تمدن اسلامی با گفتمان اشاعره و معتزله شروع شده بود، امروز با تلاش برای خوانش متن همراه است و خود این تلاش نشان از اشکالی در خوانش متن دارد. ما با روش پدیدارشناسانه می‌خواهیم حجاب‌های خوانش متن را کنار بگذاریم و سخن این است که من سعی کردم شرایط فهم و خوانش را مهیا کنم.   دزفولی ادامه داد: ما در افق فرهنگی متفاوتی با افق فرهنگی متن هستیم و خواننده متن باید بتواند شرایط فرهنگی خود را حفظ کند و در نوعی مفاهمه بین اکنون و دیروزی که متن در آن شکل گرفته است، به خوانش آن بپردازد.   نویسنده کتاب «خوانش پدیدارشناسانه سوره‌های مکی قرآن» افزود: پیش‌فرض من این است که این متن در دو گفتمان مدنی و مکی شل گرفته، اما در ادامه تاریخ اسلام گفتمان مدنی بر گفتمان مکی غلبه یافته است. زیست جهان مدنی وقتی به گفتمان مکی می‌رسد، سوره‌ها را با خوانش مدنی می‌خواند و ما نیاز داریم که این متن را در شرایط اولیه متن و در گفتمان مکی بخوانیم. آنچه می‌تواند گره خوانش متن را باز کند، آغاز از سوره‌های مکی قرآن است و این روشی است که من سعی کرده‌ام در این اثر دنبال کنم.   وی با بیان اینکه این متن در چهار گام نگاشته شده، گفت: هدف ما قرار گرفتن در افق مخاطبان عصر نزول است. روش ما در این خواش پدیدارشناسانه است که تا جایی که می‌توانیم پیش‌فرض‌های خود را کنار گذاشته و به اتمسفر مخاطبان عصر نزول نزدیک شویم. در این گشایش می‌توانیم به افق متن نزدیک شویم.   دزفولی تصریح کرد: اینکه ما مفاهیم را در یک گستره ببینیم کمتر رخ داده و سعی کرده‌ام کلیت سوره‌ها حفظ شوند. متن با مخاطب خود دریک دیالوگ شکل گرفته و بدون مخاطبان عصر نزول شکل‌گیری متن غیرممکن بوده، به همین دلیل فهم متن در گرو بازسازی فهم مخاطبان نخستین است.   این نویسنده ادامه داد: جایگاه متن در زمانه ما در کانال خاص تفسیری قرار می‌گیرد و  برای من فارسی‌زبان در این قرن مفهوم خدا تحت‌تاثیر میراث تمدن اسلامی است و برای مثال«الله» در بسم الله الرحمن الرحیم، تحت‌تاثیر تلاش‌هایی است که در این میراث صورت گرفته است. سوره ناس از مردم سخن می‌گوید، اما مردم در ذهنیت من امروز مفهومی جدید و متاثر از روشنگری و بحث‌های حقوق بشری است و از این‌رو مردم در این سوره متفاوت از مفهوم جدید مردم است.   وی همچنین گفت: میان متن و اکنون من فاصله دورانی جدی‌ای وجود دارد و مترجم باید با یک سوءظن جدی به واژه ها بنگرد. ما باید بدانیم متن چه سخنی دارد نه اینکه یک عالم و فیلسوف اسلامی چه معتقد است. در یکی از روش‌هایی که من به کار برده ام و در یک مثال برای نام‌های سوره‌ها عنوان فارسی آورده‌ام، نوعی گسست و آشنایی زدایی و فاصله انداختن میان ما و متن انجام داده‌ام. ما هیچ وقت برای سوره بقره نمی‌گوییم سوره گاو و شاید حتی فکر کنیم این نوعی توهین باشد. این بدان خاطر است که گفتمان ما امروز شهری و غیرطبیعت‌گرایانه است و ما امروز کلمات روستایی استفاده نمی‌کنیم. این گفتمان شهری حجابی شده که من در این گفتمان قرآنی تلاش کرده‌ام تا از آن فاصله بگیرم، زیرا آن مانعی است تا من نتوانم با این متن ارتباط برقرار کنم.   دزفولی بیان کرد: نام‌های سوره‌های قرآن منبعث از طبیعت و حیوانات است، در حالی‌که ما در تمدن امروزی با این رویکرد از کلمات استفاده نمی‌کنیم. این تکنیک را ایجاد شکاف و گسست می‌خوانند که به ما این امکان را می‌دهد که ما از درون کانال‌های دورانی عبور کرده و به درک متن نزدیک شویم. ما در این روش شرایطی را فراهم می‌کنیم که خود متن سخن بگوید. متن با گفتمان مکی شکل گرفته است و فهم آن در گرو فهم این گفتمان خواهد بود.   کاربردی سازی مطالعات قرآنی یک ابرمسأله است   در ادامه احمد پاکتچی با اشاره به موضوع این نشست، گفت: کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی یک ابرمسأله است که از مسائل جزئی‌تر دیگری تشکیل می‌شود و من نسخه مشخصی برای حل آن ارائه نخواهم داد.   عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، افزود: ابتدا درباره علم نافع نکاتی را بیان می‌کنم. ما مجموعه‌ای از احادیث در این زمینه داریم از جمله حدیث نبوی که بیان می‌کند علم در واقع دو علم است، علمی که در قلب است که علم نافع است و علمی در لسان، که خداوند به واسطه آن عالم را مورد مواخذه قرار خواهد داد که چرا به آن عمل نکردی. در این روایت درباره علم نافع، مراد خود علم نیست، بلکه مراد نحوه برخورد عالم با علم است. این‌که علم لقلقه زبان است و تاثیر محتوایی در زندگی ندارد.   وی تصریح کرد: در حدیث نبوی دیگری که در برخی منابع شیعی نقل شده، علم عبارت است علم ادیان و علم ابدان که به دنبال آن است که برخی از علوم به بحث دین می‌پردازند و برخی از علوم به مسائل جاری در زندگی انسان می‌پردازند. گوینده این سخن می‌خواهد نیاز ما را به دو علم که ارزش کاربردی و اخروی دارند، جلب کند.   پاکتچی با بیان اینکه عبدالله بن‌مقفع متفکر قرن دوم و به نوعی یکی از وامداران اندیشه خسروانی نیز سخن جالبی دارد، ادامه داد: او در کتاب «الادب الکبیر» می‌گوید که علم دوگونه است: کاربردی و نظری. مصداق‌هایی مانند علم الشریعة، علم التوحید، علم القرآن و امثال این‌ها که در متون ما آمده است از باب جری و تطبیق است و نه تحدید نافع بودن علم.   نویسنده کتاب «فقه‌الحدیث: مباحث نقل به معنا»، گفت: توجه دوستان را باید به قسمتی از کتاب «منیة المرید» شهید ثانی جلب کنم که در حوزه نظریه تعلیم و تربیت برای حوزویان ما بسیار مطرح بوده است. شهید ثانی تاکید می‌کند اگر علم درخت باشد، میوه‌ای دارد و اصرار دارد که غرض از کاشتن درخت داشتن محصول است و اگر محصول نداشته باشد، درخت کاشته نمی‌شود. در آخر شهید ثانی می‌گوید همه علوم را می‌توان به دو موضوع معامله و معرفت باز گرداند. شهید ثانی توجه دارد که علوم از علوم نظری و عملی تقسیم شده‌اند که ثمره علوم نظری از جنس نظری است و ثمره علوم عملی از جنس علمی و این مطالب در آثار غزالی نیز وجود دارد.   این عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق(ع)، افزود: ما در علوم غربی دو سده اخیر، تقسیم‌بندی را ملاحظه می‌کنیم که در آن علوم به پایه و علوم کابردی تقسیم شده‌اند. علم کاربردی، غرض خاصی درباره کشور، کسب و مشتری مداری یا حوزه عملی دیگری دنبال می‌کند و درباره علومی مانند فیزیک و شیمی و ... حتی ریاضیات و فلسفه، در حوزه‌های مختلف دانش همیشه این بحث وجود دارد که چطور می‌تواند کاربردی شود.   وی تصریح کرد: این بحث به روش‌های پژوهش هم ارتباط پیدا کرده است. من به کتاب frascati  Manual، یکی از منابع معتبر روش‌شناسی علم رجوع کردم که در آن می‌گوید پژوهش‌ها گاهی پایه و گاهی عملی‌اند، البته نوع سومی نیز دارند که به بحث ما مربوط نمی‌شود.   پاکتچی با بیان اینکه در کتاب‌های درسی روش تحقیق وقتی می‌خواهند در انتخاب موضوع پژوهش سخن بگویند، مهم این است که موضوع پژوهش چقدر اولویت دارد، گفت: در توضیح اولویت گفته می‌شود که آن‌ها باید پاسخگو به نیازهای روز باشند و یا راهگشا باشد برای تحقیقات دیگر و در پاسخگویی ما سه سطح ایجابی، سلبی و سومی خنثی داریم.   این عضو شورای عالی علمی مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ادامه داد: در سطح اول، یک پژوهش پاسخگو به نیازهای روز، چنین اثری باید فرهنگ‌سازی برای بهبود شرایط انجام دهد. در سطح سلبی مسائل موجود جامعه را باید حل کند و در سطح خنثی باید یک ارزیابی از شرایط داشته باشد.   آموزش علم برای علم، بزرگ‌ترین سد کاربردی‌سازی علوم قرآنی   وی تصریح کرد: در حوزه مطالعات قرآنی ما یک انتقاد اساسی وجود دارد، یکی از مشکلات ما در مطالعات قرآنی و در آموزش‌های دانشگاهی در این حوزهآن است که هدف ما نفس علم است و این مهم‌ترین سد هر نوع کاربردی‌سازی است.   عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، افزود: ذکر مثال آموزش اژدها در این جا راهگشاست. از فردی که آموزش اژدها پرسیدند تو چه درس می‌دهی؟ فرد پاسخ داد که من اژدها‌گیری درس می‌دهم، پرسش شد که هدف تو از این کار چیست که فرد آموزش‌دهنده گفت به این هدف که اژدها بگیرند و با این پرسش مواجه شد که آخر امروز دیگر اژدهایی وجود ندارد و پاسخ شنیده شد که هدف من این است که شاگردان من به شاگردانی دیگر همین علم را تدریس کنند. هر جا آموزش علم با هدف آموزش علم صورت می‌گیرد، قضیه تکرار می‌شود و دور مصرحی رخ می‌دهد. نکته این است که وقتی اهداف برنامه‌های آموزشی ما در مطالعات قرآنی اذکر می‌شود، شما به وضح این دور مصرح را می‌بینید.   پاکتچی گفت: در برنامه و اهداف این رشته آمده است که «فارغ التحصیلات این رشته می‌توانند در زمینه‌های زیر ایفای نقش نموده و برخی از نیازهای علمی جامعه را مرتفع سازند،تدریس در موسسه آموزشی ارگان‌ها، تدریس در دانشگاه‌های و موسسات آموزش عالی به عهنوان مربی و تحقیق و تالیف در راستای تهیه کتب درسی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی». دقیقا معلوم نیست که قرار است چه هدفی به غیر از تدریس محقق شود. یکی از اهداف در این برنامه اجرای پژوهش‌های علمی و اجرایی طرح‌های پژوهشی است و مگر ما چقدر نهاد پژوهشی در کشور داریم.   وی ادامه داد: ما نمی‌دانیم که برنامه‌های آموزشی رشته علوم قرآن و حدیث برای چه هدفی انجام می‌شود، قرار است با انجام آن به چه هدفی برسیم و دستاورد معلوم نیست   نویسنده کتاب «ماهیت علوم قرآن»، اظهار کرد: در 13 اسفند 94 گزارشی در قدس آنلاین با عنوان «برزخی که فارغ التحصیلان قرآنی در آن دست و پا می‌زنند»، منتشر شده و به وضعیت این دانشجویان پرداخته است. در آماری که در جای دیگری منتشر شده، گزارشی از تعداد اعضای هیأت علمی و دانشجویان و فارغ‌التحصیلان این رشته وجود دارد که بیان می‌کند تعداد دانشجویان ما در رشته علوم قرآنی در یک سال 25 هزار و 323 نفر بوده است. این پتانسیل بسیار بالایی است و انتظار می‌رود این جمعیت کاری را انجام دهد.   این عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، افزود: در گزارش یاد شده در روزنامه قدس، جماعتی از علوم قرآنی معتقدند که مسئله اصلی ما کم‌سوادی است و برای باسوادان مشکل اشتغال وجود ندارد، اما اگر مشکل این باشد اساتید نیز بی‌سواد هستند که نمی‌توانند دانشجویان خوبی را تربیت کنند. برخی دیگر گفته‌اند جایگاه بخش قابل توجهی از علوم این رشته قلب دانشجوست. در این صورت اگر این مطلب درست باشد، ما در یک سال در حدود 25 هزار نفر تربیت می‌کنیم که در اعلی علیین قرار بگیرند، آیا واقعا ما تصور می‌کنیم افرادی که علوم قرآنی نخوانده‌اند به اعلی علیین خواهند رسید؟ و اگر سال‌‌های پیش این رشته نبود، علما اعلام ما در جایگاه پایین‌تری قرار می‌گرفتند؟   امکان‌های موجود برای کاربردی‌سازی علوم قرآنی کافی نیست   پاکتچی با بیان اینکه مسئله اصلی در این رشته کاربردی‌سازی آن است، گفت: باید افرادی کارهای نظری انجام بدهند و بحث کنند که مثلا سوره‌های مکی را بتوان خوانش پدیدارشناسی انجام بدهند، آیا ما در قرآن ناسخ منسوخ داریم و ... ما برای این کارها چند نفر نیاز داریم؟ شاید 200 نفر، بقیه افرادی که باید بیایند در این رشته کار کنند، قرار نیست کار نظری انجام بدهند. تربیت دانشجو برای حوزه‌های قرآن و حدیث وقتی معنادار است که بدانیم به غیر از بسط نظری چه کاری می‌توان انجام داد؟ تنها راه برون رفت از موقعیتی که در آن هستیم ایجاد ظرفیت‌هایی برای این است که مطالعات قرآنی در مسیر کاربرد در علوم دیگر قرار بگیرند.   وی در بخش دیگری از سخنان خود ادامه داد: قرار نیست برای حدود 25 هزار دانشجو که ممکن است در 20 سال آینده به نیم میلیون نفر تبدیل شوند، اشتغال ایجاد کنم؛ اعتراف می‌کنم که این کار اشتباه است. حتی اگر ما در مسیر کاربردسازی مطالعات قرآنی باشیم، این تعداد نیرو لازم نداریم و من درکی ندارم با چه هدفی این مقدار دانشجو در این رشته اخذ می‌شود؟   این نویسنده و پژوهشگر افزود: این میزان دانشجو معلوم نیست، باید چه کاری انجام دهند و اگر ما در راستای کاربردی‌سازی هم باشیم، داشتن این تعداد از دانشجو در این رشته درست به نظر نمی‌رسد. کاربردی‌سازی در فضای علوم قرآنی با چه هدفی می‌تواند باشد، یکی از مباحث می‌تواند این باشد که مطالعات قرآنی در ساحت دیگر علوم کاربردی شوند.   مدیر کنونی گروه نشانه‌شناسی هنر در فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران، اظهار کرد: اگر هنوز در فضای آکادمیک هستیم، می‌توانیم در را کمی بگشاییم تا حوزه مطالعات قرآنی بتواند خدماتی به علوم دیگر برساند. ما شاهد به وجود آمدن رشته‌هایی در این سال‌های اخیر مانند رشته اعجاز قرآن هستیم که به دنبال این است که پلی بین مطالعات قرآنی با رشته‌های دیگری مانند جنین‌شناسی، علوم شناختی، علوم رایانه و ... بزند و ارتباطی بین علوم قرآنی و این علوم به وجود بیاورد تا حداقل با این رویکرد علم قرآنی در بیرون از خود کاربردی داشته باشد. این رویکرد کافی نیست و مگر چقدر قرار است ما روی اثبات معجزه بودن قرآن سرمایه‌گذاری کنیم. چند درصد از مسائل ما حل اعجاز قرآن برای کفار است؟   وی گفت: راه‌حل دیگر، روی آوردن به علوم انسانی قرآن‌بنیان بوده است، اینکه حوزه‌های مختلف علوم انسانی را با علوم قرآنی پیوند بزنیم که این‌ها بتوانند از طریق مطالعات قرآن تغذیه شوند و نهایتا ما به علوم انسانی قرآن‌بنیان دست بیابیم، من 10 سالی است درگیر این دغدغه هستم، اما هنوز درگیر عملی بودن این پروژه‌ایم؛ این نمی‌تواند برون‌رفت مسئله کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی باشد. اگر به صورت ناگهانی این‌کار صورت گیرد و ما مسائل این علوم را گام به گام پیش نبریم، ممکن است به علوم انسانی ما آسیب بزند و ما با این رویکرد دیگر جامعه‌شناسی، اقتصاد و ... نخواهیم داشت. این پروژه باید خیلی حساب شده و دقیق پیش برود و نمی‌تواند پروژه‌ای بی‌مهابا باشد.   معنای اصلی کاربردی‌سازی علوم قرآنی یعنی حل مسائل جامعه   پاکتچی با بیان اینکه اصلی‌ترین معنای کاربردی‌سازی این است که این مطالعات مسائلی که در جامعه وجود دارد را حل کند، ادامه داد: یعنی اگر ما بحران آب داریم، آیا مطالعات قرآنی می‌تواند مشکل را حل کند؟ آیا می‌توان بحث جدی به غیر از طرح یک آیه مطرح کرد. این نیازمند این است که گام‌های مهمی صورت بگیرد و ظرفیت‌های مهمی به وجود بیاید که به‌صورت فعال و حلال وارد شد و نه اینکه گه‌گاه پلاکاردی برای شهرداری و یا سازمان آب آماده شود که منقش به یک آیه و یا یک حدیث باشد. نمی‌توان با این حدیث که منحوس‌ترین کار نزد خدا طلاق است، مسئله طلاق را حل کرد.   این عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق(ع)، افزود: ما در مطالعات علوم قرآنی نیاز داریم تا در روش‌های کمی و کیفی توسعه جدی‌ای انجام دهیم. خوانش قرآن کریم در فضای فرهنگ عصر نزول و ترجمه فرهنگی آن به زبان عصری یکی از کارهاست. ما باید بتوانیم آنچه که در فضای عصر نزول روی می‌داده است و افرادی که در آن دوره زندگی می کردند و نسخه‌هایی عملی برای دوره‌های خود داشتند را درک کرده و آن را در عصر خودمان بازسازی کنیم.   وی اظهار کرد: بحث مهم دیگر این است که ما باید در حوزه تفسیر به استخراج برداشت‌های موجود در تفاسیر قرآن، با تکیه بر تاریخ اندیشه و تاریخ گفتمانی و پالایش برداشت‌ها و اقوال برای کاربرد عصری بپردازیم. ما باید چرخش‌ها در تفاسیر را مطالعه کنیم و برای مثال بدانیم که چرا تا تاریخی یک آیه به نحوی فهمیده شده و پس از تاریخی به نحو دیگر فهمیده شده‌اند و باید بدانیم کدام مباحث تفسیری مناسب عصر ماست.   نویسنده کتاب «علل الحدیث، به ضمیمهٔ بازشناسی متن مصباح الشریعه»، گفت: حتی بحث استفاده از روش‌های کمی، مهم است. تا وقتی ما یاد نگیریم از روش‌های کمی استفاده کنیم و از نرم‌افزارهای پیمایشی بهره‌مند شویم، قادر به حل مسائل اجتماعی و کاربردی‌سازی نخواهیم بود. ما درکی از آمار نداریم و ضرورت سنجش واقعیت اجتماعی با استفاده از روش‌های پیمایشی و کمی با تکیه بر شاخص‌هایی برای ارتباط دادن آن به آموزه‌های قرآن کریم، وجود دارد.   پاکتچی ادامه داد: آخرین بحث، بازتولید متناسب آموزه‌هاست. ضرورت دارد تا نگاه درجه دوم در کنار نگاه درجه اول داشته باشیم و پژوهش درباره تعامل میان این دو منظر انجام دهیم و ضرورت تعریفی درست از نسبت فرد و جامعه در بازتولید آموزه‌ها وجود دارد و در کنار این ضرورت ها باید به به راهکارهای موثر و روشن در تعامل میان دین و عقل برسیم. ما فکر می‌کنیم بازتولید آموزه‌ها این است که آیه و ترجمه را بنویسیم و آدرس آن را بگوییم. تنها ابتکار جدید پلاکاردها این است که آدرس احادیث داده می‌شود که گاه به خاطر آدرس‌دهی ضعیف اثر معکوس می‌تواند داشته باشد.   باید مخاطب امروز را بشناسیم   وی با بیان اینکه باید به اقتضائات زندگی امروز توجه کنیم، افزود: ما باید مخاطب امروز را بشناسیم، راه مسئله این است که مشخصات جامعه مدرن را شناسایی کنیم. یکی از ویژگی‌های تمدن مدرن اهمیت نگاه درجه دوم است که فرد در آن می‌تواند به نوعی خودشناسی برسد. این ویژگی تمدن جدید است و اگر ما نتوانیم در بازخوانی متون دینی نگاه درجه دوم را در کنار درجه اول داشته باشیم، بازتولید‌های ما بازتولید‌های تاریخ گذشته خواهند بود.   این عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق (ع)، تصریح کرد: بحث دیگر مسئله فردگرایی است و البته اینجا فردگرایی لجام گسیخته منظور نیست. اینکه در طول 100 سال اخیر مسئله تدبر اهمیت پیدا کرده، به این خاطر است که فردگرائی رواج یافته است. در زمان قدیم عده‌ای مفسر بودند که تفسیر می‌کردند و بقیه مردم در پای یک موعظه می‌نشستند الان مسئله تغییر کرده و افراد به دنبال ادراک فردی هستند و احاله به ادراک دیگری در جامعه امروز جایی ندارد. این گونه است که پدیده کاربردی‌سازی روی می‌دهد.   پاکتچی ادامه داد: مسئله رسیدن به راهکارهای تعامل دین و عقل مهم است که معمولا ما در اینجا جاخالی داده‌ایم و گفته‌ایم دین و عقل عین هم هستند. موقعی ما از چالش دین و عقل را حل می‌کنیم که بتوانیم جاهایی که این دو حرف هم را نقض می‌کنند راه‌حل بدهیم و ما باید در مطالعات قرآنی راه کارهایی باید برای این مسئله‌ها داشته باشیم. مراد از عقل در اینجا عقل به معنای عرفی است، والا کجا می‌توان عقل ایده‌آل را یافت. انسان‌های جامعه امروز انسان‌هایی معمولی‌اند که عقل‌های‌شان در تعارض با وحی می‌تواند باشد.   وی با بیان اینکه یکی از بحث‌هایی که ما در مطالعات قرآنی داریم لزوم توجه به اختلاف نسل‌ها با رویکرد علمی است، گفت: فرزندان ما مثل ما فکر نمی‌کنند و تفاوت فکر کردن ما زیاد است و من‌ نمی‌توانم نسل جدید را درک کنم. ماجرا این است که ما عقلانیت‌های متفاوت داریم و دقیقا این مسئله است که ما همدیگر را به بی‌عقلی متهم می‌کنیم، راه حل این است که حرف‌مان را به هم ترجمه کنیم و در اینجا ما نیاز به چنین دانشی داریم تا بتوانیم بازخوانی متفاوتی برای نسل‌های دیگر داشته باشیم، اگر ما به هوش‌ها و پسندهای متفاوت توجه داشته باشیم، بازخوانی موفقی از قرآن خواهیم داشت.   نویسنده کتاب «تاریخ حدیث» افزود: در کاربرد‌سازی نیازمند مطالعات نسل‌شناسی هستیم و تفاوت نسلی باید در مطالعات قرآنی خود را نشان دهد و برای همه گروه‌های سنی و اجتماعی نمی‌توان یک بازخوانی ارائه داد. مطالعه در این زمینه‌ها یعنی کاربردی‌سازی که می‌تواند ارتباط‌مان را با جامعه ایجاد کند.   پاکتچی در پایان با اشاره به اینکه در این زمینه که قرآن به چه مسئله‌ واقعی جامعه ما پاسخ می‌دهد؟، بیان کرد: اگر شما از یک فیلسوف اسلامی بپرسید که چه مقدار از امر مورد تجارت اعتباری است و چه مقدار حقیقی، خواهد گفت اکثرش اعتباری است. این در حالی است که ما یک و نیم میلیارد مسلمان داریم که قرآن را کتاب خدا و محور زندگی می‌دانند و در یک‌هزار و 400 سال گذشته قرآن نهاد‌سازی کرده که این‌ها واقعیات هستند. واقعیات به معنای عینی و فیزیک مراد نیست و مطالعات قرآن نسبت به علوم انسانی دیگر غیرواقعی نیستند. ]]> دین‌ Mon, 28 May 2018 07:54:22 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261619/کاربردی-سازی-مطالعات-قرآنی-یک-ابرمسأله عرضه 140 عنوان کتاب از سوی انتشارات انقلاب اسلامی در نمایشگاه قرآن http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261614/عرضه-140-عنوان-کتاب-سوی-انتشارات-انقلاب-اسلامی-نمایشگاه-قرآن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی انتشارات انقلاب اسلامی وابسته به دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظّم انقلاب اسلامی، این انتشارات با 140 عنوان کتاب و 15 عنوان لوح‌فشرده و نرم‌افزار در زمینه بیانات، تصاویر و فیلم‌های دیدار معظّم‌له به بیست و ششمین نمايشگاه بين‌المللی قرآن کریم آمد.   از جمله کتاب‌های ارائه شده در غرفه این انتشارات در نمایشگاه قرآن می‌توان به «ثلاث رسائل فی‌الجهاد؛» بیانات رهبر معظّم انقلاب در بحث جهاد، «مرگ تاجرانه» بیانات معظّم‌ٌله در موضوع شهید و شهادت، «تفسیر سوره‌ی برائت» حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی)، «معیشت پرهیزکارانه» بیانات معظّم‌ٌله در موضوع تقوا، شعار سال 1396؛ اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال»، «دو امام مجاهد» شش گفتار از حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) در تحلیل مبارزات سیاسی حسنین (ع)، «عدالت و عدالت‌خواهی در اندیشه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی)» و «همرزمان حسین(علیه‌السّلام)» ده گفتار از حضرت آیت‌الله ‌العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی) در تحلیل مبارزات سیاسی امامان معصوم (ع) اشاره کرد.   «نسیم سحر» مجموعه احادیث ابتدای درس خارج فقه حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) احادیث منتخب از کتاب النوادر، «معیشت مؤمنانه» آشنایی با چهار مفهوم زهد، رفاه، تجملگرایی و اشرافیگری در کلام رهبر معظّم انقلاب اسلامی (مدّظلّه)، «تفسیر سوره‌ مجادله» حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) و نرم‌افزارهای چندرسانه‌‌ای مراسم شعرخوانی در حضور رهبر فرزانه، قطعه‌‌ای از بهشت حدیث ولایت و قاب ماندگار از جمله دیگر آثاری هستند که در این نمایشگاه از سوی انتشارات انقلاب اسلامی عرضه خواهد شد.   انتشارات انقلاب اسلامی تا 14 خردادماه همه روزه از ساعت 17 تا 23  در راهروی 7 سالن شبستان مصلای بزرگ امام خمینی (ره)، میزبان علاقه‌مندان است. ]]> دین‌ Mon, 28 May 2018 07:05:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/261614/عرضه-140-عنوان-کتاب-سوی-انتشارات-انقلاب-اسلامی-نمایشگاه-قرآن کتابخانه آستان قدس از قوی‌ترین کتابخانه‌های جهان در زمینه منابع خطی و پژوهشی است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261607/کتابخانه-آستان-قدس-قوی-ترین-کتابخانه-های-جهان-زمینه-منابع-خطی-پژوهشی به ‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «جایگاه قرآن و عترت در چشم‌انداز علمی آستان قدس‌رضوی» و آئین رونمایی و معرفی هشت عنوان از تازه‌های نشر آستان قدس رضوی با حضور حجت‌السلام والمسلمین علی راد، رئیس دفتر نمایندگی بنیاد پژوهش‌‌های اسلامی آستان قدس در قم و سیدمحسن ناجی نصرآبادی، معاون پژوهشی و برنامه‌ریزی بنیاد در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم برگزار شد.   حجت‌الاسلام راد در این آئین گفت: آستان قدس رضوی در ذیل معاونت علمی خود، دارای مرکز بزرگ پژوهشی باعنوان بنیاد پژوهش‌های اسلامی و دانشگاه‌هایی همچون امام رضا (ع) و علوم اسلامی رضوی است. با توجه به جایگاه فاخر و معنوی آستان قدس، از آن انتظار می‌رود به مباحث قرآن و عترت‌پژوهی توجه ویژه و شایسته‌ای داشته باشد.   وی ادامه داد: قرآن به لحاظ زیبایی‌شناختی و جلوه‌های بصری و همچنین از لحاظ پژوهشی جای کار بسیار دارد که بخشی از فعالیت‌های مجموعه آستان قدس در این حوزه متمرکز شده است. بدون پژوهش دستیابی به وجوه زیبایی‌های قرآن چندان میسر نیست.   رئیس دفتر نمایندگی بنیاد پژوهش‌‌های اسلامی آستان قدس در قم با اشاره به چشم‌انداز فعالیت‌های آستان بیان کرد: مجموعه فعالیت‌های مجموعه آستان قدس رضوی را از سه چشم‌انداز گذشته، حال و آینده می‌توان مورد بررسی قرار داد. در زمینه فعالیت‌های گذشته آستان قدس می‌توان به این موضوع اشاره کرد که تاکنون سرمایه‌گذاری‌های بسیاری در این مجموعه در زمینه منابع علمی و نیروی انسانی انجام شده است. کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی از قوی‌ترین کتابخانه‌های جهان در زمینه وجود نسخه‌های خطی و منابع پژوهشی ارزشمند است. در کنار این مجموعه پژوهشگران بسیار خوبی نیز در این سال‌ها تربیت و مشغول به‌کار هستند. امروزه اگر یک قرآن‌پژوه در ایران فقط در کتابخانه آستان قدس به پژوهش بپردازد از لحاظ منابع بی‌نیاز از سایر کتابخانه‌ها خواهد بود.   حجت‌الاسلام راد افزود: چشم‌انداز حال مجموعه آستان قدس تا حد بسیاری به رویکرد علمی و پژوهش‌محور، تولیت آستان مرتبط است. تمرکز فعالیت‌های مجموعه بر تثبیت و توسعه بحث‌های علمی است. آستان در ارتباط با دیگر مراکز پژوهشی و آموزش کشور تلاش دارد از دستاوردهای علمی و قرآن‌پژوهی این مراکز نیز استفاده لازم را ببرد و تعامل علمی مناسبی صورت گیرد. در زمینه چشم‌انداز آینده نیز تولیت بر مرجعیت علمی آستان قدس تاکید دارد. البته هنوز با این مرجعیت فاصله داریم، ولی در این زمینه برنامه‌ریزی‌های بسیاری صورت گرفته است. امیدوارم آستان در چشم‌انداز فراروی خود، به یک قطب و مرجع علمی قابل اعتماد در حوزه قرآن و عترت و پژوهش تبدیل شود.   وی تصریح کرد: آستان در حوزه قرآن و عترت‌پژوهی به حضور موثر و فراگیر قرآن در منظومه فکری، سیاسی و اجتماعی ایران می‌اندیشد. توسعه، ترویج و تعمیق قرآن کریم جزو مهمترین اولویت‌های بنیاد است. از دیگر اولویت‌های علمی و پژوهشی مجموعه آستان قدس و بنیاد پژوهش‌ها می‌توان به حراست از جایگاه قرآن در برابر شبهات و دگراندیشان، انتشار و ترجمه پژوهش‌های خاورشناسان درباره قرآن وعترت، اشاعه فرهنگ قرآنی به‌عنوان یک اصل و بنیان و حراست از جایگاه قرآن با رصد شبهات جدید اشاره کرد. توجه ویژه بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس به مقوله‌های قرآن و عترت    ناجی نصرآبادی نیز در ادامه این نشست گفت: شاید نخستین جرقه‌های پژوهش در حوزه قرآن در مجموعه آستان قدس به دهه 40 بازگردد. با آمدن رجایی بخارایی، نخستین پژوهش‌های قرآنی در آستان آغاز شد. با بهره‌گیری از متخصصان دانشگاه فردوسی و همچنین برخی از فرهیختگان آموزش و پرورش مرکزی برای تولید آثار قرآنی ایجاد و پژوهش‌های ارزشمندی صورت گرفت. این مجموعه زیرنظر رجایی بخارایی کار تدوین فرهنگنامه قرآنی را آغاز کرد که در آن 144 نسخه ترجمه قرآن از قرن 4 تا 7 هجری جمع‌آوری و بررسی شد که این کار سال‌ها راکد ماند. با پیروزی انقلاب و تاسیس بنیاد در سال 1363، دکتر یاحقی از دست‌اندرکاران این فرهنگنامه، فیش‌های نوشته شده در آن دوران را به بنیاد آورد و گروهی از محققان با پژوهش روی آن‌ها، فرهنگنامه قرآنی را در پنج مجلد تدوین کردند.   وی افزود: تاکنون کارهای پژوهشی بسیاری در گروه‌های تخصصی بنیاد انجام شده که ازجمله کار روی تفسیر قرآن ابوالفتوح رازی است. سال‌ها پیش این اثر توسط مرحوم شهرانی ترجمه شده بود که به همت محققان گروه قرآن، نسخه‌های این اثر شناسایی و کار تصحیح آن از سال 1363 آغاز شد. با کمک 10 پژوهشگر در مدت 10 سال، 20 مجلد 500 صفحه‌ای تدوین و منتشر شد که به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی نیز معرفی شده است.   معاون پژوهشی و برنامه‌ریزی بنیاد، بیان کرد: کارهای ترجمه‌ای و تفسیری بسیاری زیرنظر متخصصان گروه‌های علمی بنیاد صورت گرفته که از آن‌جمله می‌توان به ترجمه تفسیر «جوامع‌الجامع» اثر فضل بن حسن طبرسی و همچنین ترجمه تفسیر «هدایت» اثر آیت‌الله محمدتقی مدرسی اشاره کرد. یک تفسیر از متون ادبی فارسی با‌ عنوان «لطایف التفسیر» اثر فخرالاسلام ابونصر احمد بن الحسن بن احمد بن سلیمان درواجکی از علمای ماورا‌لنهر نیز در مجموعه در دست پژوهش است. جلد نخست آن منتشر شده و امیدواریم تا پایان سال 6 مجلد دیگر آن را نیز منتشر کنیم. همچنین در زمینه کار روی قرآن‌های خطی نیز باید اشاره کرد که قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی در ایران به قرآن چهارم هجری برمی‌گردد، ولی در لابه‌لای این قرآن‌ها صفحاتی از قرآن های قرن سوم نیز مشاهده شده که امیدواریم در مجموعه بنیاد با همکاری کتابخانه مرکزی آستان قدس بتوانیم با بررسی و پژوهش برخی از این نسخه‌ها، آن‌ها را در قالب اثر پژوهشی منتشر کنیم.   ناجی نصرآبادی گفت: تاکنون بالغ بر 400 عنوان کتاب در زمینه‌های عترت‌پژوهی از سرنوشت‌نامه‌ها تا سیره امام رضا (ع) در مجموعه بنیاد پژوهش‌های اسلامی منتشر شده است. تنها درباره سیره امام رضا (ع) بالغ بر 180 عنوان کتاب پژوهشی به چاپ رسیده است. گروه تاریخ بنیاد درباره دیگر ائمه نیز تاکنون آثار فاخری را تولید کرده‌ است. گروه قرآن بنیاد نیز کارهای بسیاری در زمینه‌های مرتبط با علوم قرآنی انجام داده که یکی از کارهای مهم این گروه نیز پژوهش روی موضوع نصوص قرآن است. از این مجموعه تاکنون 10 جلد آن منتشر شده و جلد 11 آن زیر چاپ قرار دارد که امیدواریم بتوانیم تا پایان نمایشگاه قرآن آن را ارائه کنیم.   وی با اشاره به موضوع سادات‌پژوهی نیز ادامه داد: در زمینه سادات‌پژوهی یکی از مراکزی که در کشور به آن استناد می‌شود، بنیاد پژوهش‌های اسلامی است. تاکنون برخی از منابع خطی سادات را در مجموعه تصحیح و منتشر کرده‌ایم که از جمله آن به کتابی با موضوع وضعیت مهاجرت سادات در ایران می‌توان اشاره کرد. این آثار برگرفته از منابع رجالی معتبر هستند. در حوزه تاریخ و سیره معصومین نیز تاکنون نزدیک به 300 اثر در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس تولید و منتشر شده است.   معاون پژوهشی و برنامه‌ریزی بنیاد با اشاره به پژوهش‌های بنیاد در حوزه کلام اسلامی نیز اظهار کرد: در این زمینه تاکنون کارهای متعددی انجام داده‌ایم که از جمله آن‌ها می‌توان به «دایرة‌المعارف کلام اسلامی» در 6 مجلد اشاره کرد که این اثر در حال حاضر در دست تدوین قرار دارد. در مجموعه بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس، توجه خاصی به مقوله‌های قرآن و عترت داریم و امیدواریم هرساله بتوانیم آثار ارزشمندی را از پژوهشگران ایرانی و خاورشناسان ارائه کنیم.   ناجی نصرآبادی در پایان در معرفی هشت اثر جدید این  مجموعه، گفت: «تاریخ نقاره‌خانه رضوی» برگرفته از اسناد موجود در کتابخانه مرکزی، مجموعه 9 جلدی «السیرة‌ العملیه لنبی المصطفی (ص)»، «زندگی و فضیلت‌های آل‌عبا در کلام امام رضا (ع)»، «الأمام موسی بن جعفر»، جلد سوم «شرح نهج‌البلاغه ابن ابی الحدید»، «امام هادی(ع)»، «گزیده حکمت‌نامه رضوی» و «نقش وقف در ترویج فرهنگ زیارت»، از تازه‌های نشر مجموعه بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس هستند که در گروه‌های مختلف علمی تدوین و منتشر شده است. ]]> دین‌ Mon, 28 May 2018 06:06:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261607/کتابخانه-آستان-قدس-قوی-ترین-کتابخانه-های-جهان-زمینه-منابع-خطی-پژوهشی تالیفات قرآنی ما در جهان اسلام حرف اول را می زند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261598/تالیفات-قرآنی-جهان-اسلام-حرف-اول-می-زند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آیین افتتاحیه بخش بین الملل بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآن کریم، شامگاه یکشنبه (6 خردادماه) با حضور آیت الله تسخیری، عبدالهادی فقهی زاده، سفرای کشورهای حاضر در بخش بین الملل نمایشگاه و مدیران و مسئولان قرآنی کشور برگزار شد.   آیت الله تسخیری در این آیین گفت: عظمت ماه رمضان که بهترین ماه ها بوده، در نزول قرآن است. عظمت این ماه در شب قدر است و عظمت شب قدر در نزول قرآن در این شب پربرکت است.   وی ادامه داد: امیرالمومنین (ع) می تواند به بهترین شکل قرآن را تبیین کند. آن حضرت می فرماید که باید چشمان، زبانتان، گوشتان و دیدتان قرآنی باشد. اگر بخواهیم با قرآن عجین باشیم، باید چشم، نطق و سمع ما قرآنی باشد. یعنی کل وجود ما باید قرآنی باشد.   دبیرکل سابق مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، بیان کرد: همچنین حضرت امیرالمومنین (ع) می فرمایند که قرآن را به نطق درآورید. قرآن به این آسانی صحبت نمی کند، تنها با آنهایی که با آن عجین شده اند، حرف می زند. در قرآن سخن از آینده بشریت است و صحبت از تاریخ و اینکه چه عبرتی باید از تاریخ بگیریم؛حل همه مشکلات در قرآن است. اگر بخواهیم قرآنی باشیم، باید از قرآن دید نسبت به تاریخ و آینده بدست آوریم. همه نظامات ما باید از قرآن باشد. آیا واقعا مسلمانان توانسته اند به این مرحله برسند؟ مسلمانان باید در محضر قرآن مشکلات خود را مطرح کنند و فقط گوش دهند قرآن چه راهی نشان می دهد.   آیت الله تسخیری در پایان گفت: خدایا ما را در این راه هدایت کن. ما را در راه تحقق اهداف بزرگ قرآن، توفیق بده. امیدوارم در این ماه رمضان بتوانیم برخی بینات قرآن را کسب کنیم. عبدالهادی فقهی زاده، معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز محمود واعظی، مدیر بخش بین الملل نمایشگاه نیز در سخنانی، اظهار کرد: در دوره بیست و ششم نمایشگاه قرآن کریم شاهد راه اندازی مجدد بخش بین الملل هستیم.   قرآن میراث مشترک مسلمانان در جهان اسلام است   عبدالهادی فقهی زاده، معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این آیین، اظهار کرد: امسال پس از چند سال فترت، مجددا جنبه بین المللی بودن نمایشگاه قرآن را به  آن بازگرداندیم. در جمهوری اسلامی به دو دلیل عمده نمایشگاه قرآن را برگزار می کنیم. اولا به جهت اهمیت و ضرورتی که پرداختن به بزرگترین کتاب آسمانی داشته و نقشی که در دیپلماسی جهانی بین مسلمانان ایفا می کند. دوم اینکه قرآن میراث مشترک مسلمانان در جهان اسلام است.   وی افزود: هیچ مسلمانی را نمی توان یافت، مگر اینکه قلب او با نام قرآن کریم می تپد. این اقتضا می کند ما در محافل باشکوه، اهمیت قرآن در شکل دهی فکر، منش و روش ملت های مسلمان را نشان دهیم. امیدوارم این رویداد بزرگ، هرسال محتوایی تر برگزار شود.   رئیس بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی قرآند کریم، گفت: قصد داریم از رهگذر این رویداد باشکوه، جریان سازی فکری، علمی، هنری و فرهنگ سازی کنیم. این نمایشگاه حادثه ای بزرگ در حوزه قرآن کریم بوده که بدون شک در جهان اسلام بی نظیر است.   ساماندهی مجموعه ظرفیت های قرآنی جمهوری اسلامی   محمود واعظی، مدیر بخش بین الملل نمایشگاه قرآن کریم نیز در سخنانی کوتاه بیان کرد: در دوره بیست و ششم نمایشگاه قرآن کریم، شاهد راه اندازی مجدد بخش بین الملل هستیم. هدف ما این است که با نگاهی آینده پژوهانه، مجموعه ظرفیت های قرآنی جمهوری اسلامی را  ساماندهی کنیم. امیدواریم این نگاه جدید، آینه ای برای نشان دادن ظرفیت های قرآنی داخلی در خارج از کشور باشد.   وی ادامه داد: جمهوری اسلامی در عرصه قرآن بی نظیر است. دانشکده، دانشگاه ها، شخصیت ها و تالیفات ما بدون شک در جهان اسلام حرف اول را می زند. دانشگاه های معتبر جهان، نیازمند ظرفیت های قرآنی ما هستند، به شرط اینکه عزم بین المللی شدن را داشته باشیم.   در بخش پایانی این برنامه، از ترجمه قرآن کریم به زبان پشتو با همکاری موسسه ترجمان وحی و چهار ویژه نامه شامل ظرفیت های قرانی ایران برای عرضه در سطح بین الملل به زبان های عربی، انگلیسی، ترکی و اردو، رونمای شد. ]]> دین‌ Sun, 27 May 2018 17:27:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261598/تالیفات-قرآنی-جهان-اسلام-حرف-اول-می-زند لزوم احصاء موارد مختلف کاربرد یک واژه در مطالعات قرآنی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261592/لزوم-احصاء-موارد-مختلف-کاربرد-یک-واژه-مطالعات-قرآنی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، پنجمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی نمایشگاه بین‌المللی قرآن با عنوان «رویکرد‌ها و گونه‌های معناشناسی قرآن کریم» شنبه شب (۵ خردادماه) با سخنرانی محمدعلی خوانین‌زاده، استادیار دانشگاه خوارزمی، مریم قاسم احمد، عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی و سمیه طاهری، برگزار شد.   پیش از آغاز بحث اصلی نشست، مهدیه کسایی‌زاده، دانش‌آموخته دکترای عرفان اسلامی درباره کتاب خود با عنوان «امتداد زندگی(جستاری در پیام منزل)» توضیحاتی ارائه داد.   وی گفت: در این کتاب این بحث مطرح می‌شود که آیا انسان فقط به عنوان کاشف زندگی می‌تواند زندگی‌اش را معنادار کند؟ نقش ارادی و فعال دارد یا اینکه منفعل است؟ در فصل چهارم کتاب به این مسئله پرداخته‌ایم، در جایی که بررسی می‌شود، چرا آفرینش آسمان‌ها و زمین بزرگتر از آفرینش انسان است یا اینکه در اینجا ما باید جهان و آسمان و زمین را به مثابه ظرفی تلقی کنیم و انسان را مظروف تا بتوانیم این نسبت را معنادار ببینیم یا خیر. وقتی بررسی می‌کنیم متوجه یک نسبت ارادی بین انسان و ‌جهان می‌شویم و از خلال آن در می‌یابیم انسان چطور می‌تواند زندگی خود را معنادار کند و ادامه زیست دهد.   کسایی‌زاده ادامه داد: در این کتاب، بحث شناخت خدا مطرح می‌شود، خدایی که به‌عنوان خدای متشخص یا خدای نامتشخص، آرای مختلفی را به خود اختصاص داده است. اینجا بررسی می‌شود آیا ما ناچاریم در این دوگانه قرار بگیریم، یا می‌توانیم یک تعریف بینابینی داشته باشیم. از این مسیر می‌توانیم به مفاهیمی همچون ایمان و تقوا دست پیدا کنیم. در پایان نیز یک تعریف و جمع‌بندی از معنای زندگی ارائه شده است.   در ادامه محمدعلی خوانین‌زاده، استادیار دانشگاه خوارزمی به‌عنوان نخستین سخنران نشست «رویکرد‌ها و گونه‌های معناشناسی قرآن کریم»، با ارائه بحثی پیرامون «معناشناسی ساخت‌گرا در حوزه مفاهیم قرآن»، بیان کرد: چرا از دانش معناشناسی استفاده می‌کنیم و مبدا ورود به مطالعه چه چیزی است، با ذکر مثالی توضیح می‌دهم، در آیه ۴ سوره مبارکه ابراهیم که می‌فرماید: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ»، بحث این است که هیچ رسول و پیامبری به او ابلاغ نمی‌شود مگر به زبان قوم او باشد، طبعا در مورد پیامبر اسلام (ص) هم قرآن به زبان قوم نازل شده زبان قوم و مخاطبان پیامبر اهل حجاز و در منطقه جغرافیایی حجاز و بازه زمانی آن هم ابتدای قرن ۷ بوده، پس در یک منطقه و با یک زبان و یک منطقه جغرافیایی مشخص قرار داریم.   وی افزود: شناخت زبان قوم دانش زبان‌شناسی است که مطالعه علمی زبان است، می‌شود یکی از زبان‌های طبیعی بشر که در دوره‌ای مشخص گفت‌وگو می‌شده و کماکان گفت‌وگو می‌شود. در نگاه زبان‌شناسانه به قرآن، این آیه یکی از مبادی ورودی به بحث است.   معناشناسی روش مطالعه علمی معناست استادیار دانشگاه خوارزمی با بیان اینکه یکی از حوزه‌هایی که در ذیل زبان شناسی مطرح می‌شود و در مطالعات قرآنی طی دهه‌های اخیر فراگیر شده، معناشناسی زبان‌شناختی است، گفت: در دانش زبان‌شناسی، یکی از حوزه‌هایی که به آن توجه می‌شده، معناشناسی است. معناشناسی روش مطالعه علمی معناست، اینکه معنا چگونه در ذهن گویشگر زبان شکل می‌گیرد، رابطه معانی با هم و با واژگان چیست و فرایند‌های تغییر و تحول معنایی در گذر تاریخی به چه شکل است، ذیل حوزه معناشناسی زبانی تعریف می‌شود و منظور از معناشناسی هم همین است، لذا یکی از رویکرد‌های معناشناسانه «معناشناسی ساخت‌گرا» است.   خوانین‌زاده ادامه داد: در اواخر قرن ۱۹ و ابتدای قرن ۲۰، دانش زبان‌شناسی دچار تغییراتی می‌شود که مطالعه زبان را به دو حوزه مطالعه در زمانی و هم‌زمانی تقسیم می‌کند و این با توجه به مبادی که درباره زبان فردی، زبان اجتماعی و تفاوت زبان با گفتار است، مطرح می‌شود. تا پیش از قرن ۲۰ رویکرد عمده در زبان‌شناسی، زبان‌شناسی تاریخی یا در زمانی بوده و بیشتر تاریخ تغییر و تحول مطرح بوده است.   به گفته وی بحثی که مطرح می‌شود این است که اگر بخواهیم یکی از واژه‌ها را بررسی کنیم، صرف‌نظر از تغییر و تحولاتی که در گذر زمان روی هر یک واژگان اتفاق می‌افتد، در یک زمان مشخص یک واژه در پیوند با دیگر واژه‌هایی است که در آن زبان به‌کار رفته، معنا و مفهوم یک واژه منفک و مستقل از دیگر واژه‌های به‌کار رفته در آن زبان نیست.   زبان ساختاری از روابط و نظامی از درون به‌هم پیوسته است این عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی با اشاره به تعریف جان لاینز در این‌باره، اظهار کرد: وی می‌گوید زبان ساختاری از روابط و نظامی از درون به‌هم پیوسته است. مثالی که برای این بحث می‌توان گفت؛ مثال تور است، اینکه هر واژه از واژه‌های زبان گره‌ای از تور هستند که وقتی می‌خواهیم این گره را بکشیم، تمام گره‌ها با هم حرکت می‌کنند. یک واژه معنا و مفهوم مستقلی از دیگر واژه‌ها ندارد. خوانین‌زاده افزود: بحث بر سر بررسی روابط مفهومی است، یعنی روابطی که یک واژه با دیگر واژه‌ها در آن زبان در مقطع زمانی مشخص دارد، یک روشی در بررسی روابط مفهومی است و با عنوان تحلیل مولفه‌ای مطرح می‌شود، به این معنا که در بررسی هر واژه به‌طور تئوریک می‌توان این معنا و مفهوم را به اجزای کوچکتری تقسیم کرد. به‌عنوان مثال، مفهوم مرد یک انسان است که جنسیت مذکر دارد و بالغ است، سه جز ریزتر معنایی در این مفهوم می‌گنجد، در مقابل مفهوم زن را می‌ببنیم که انسان غیرمذکر و بالغ است.   وی ادامه داد: روابط مفهومی در یک نگاه کلی به دو نوع رابطه تقسیم می‌شود؛ نوع اول، رابطه مفهومی ترکیبی یا همنشینی است که در این نوع، ترکیب بین واژه‌هایی که در یک ساخت مشخص به‌کار می‌روند به‌وجود می‌آید، مثل واژه «ضرب» در قرآن و کاربرد‌های مختلف آن بسته به همنشینی با واژه‌های دیگر معنای متفاوتی پیدا می‌کند، یک‌جا در قرآن می‌فرماید: «وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا» «ضرب» در کنار «مثل» به‌کار رفته که معنای ضربه زدن و کوبیدن نیست، جایی دیگر می‌فرماید «وَ آخَرُونَ یَضْرِبُونَ فِی الْأَرْضِ یَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ» که «ضرب» با «فی‌الارض» آمده که به معنای ضربه زدن نیست بلکه به معنای سفر کردن است و یا آیه مبارکه «فَإِذَا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ» که در اینجا ضربه زدن با شمشیر به قصد کشتن مطرح است. این روابط که ترکیب واژه با دیگر واژه‌ها به چشم می‌آید روابط مفهومی ترکیبی یا همنشینی نام دارد. استادیار دانشگاه خوارزمی، با اشاره به نوع دیگر روابط مفهومی، گفت: دیگر نوع این روابط، رابطه مفهومی جانشینی است که در این نوع بین واژه‌هایی از مقوله‌های مختلف دستوری رابطه برقرار می‌شود، همچون رابطه‌ای است که بین اعضای جایگزین‌پذیر یک مقوله دستوری برقرار می‌شود. در مثال «من از خانه به نمایشگاه آمدم» اجزای مختلفی از نهاد و گزاره و قید، ظرف زمان و مکان در این جمله وجود دارد. جای فعل آمدن چه مفاهیمی می‌توان در این جمله به کار برد؟ بازگشتم، برگشتم و ... واژه‌هایی که به کار می‌رود از نوع فعل هستند. آن مفاهیمی که می‌توانند در زبان جانشین هم شوند در این مفهوم گنجانده می‌شوند.   خوانین‌زاده با ذکر مثال واژه «ماء» در قرآن، افزود: «وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً»، در زنجیره همنشینی این عبارت، «ماء» به معنای باران است که از آسمان نازل می‌شود و نتیجه آن رویش درختان و گیاهان و غلات و ... است. این از روابط همنشینی به دست می‌آید. شناسایی روابط جانشینی نیز به این‌گونه است که اگر زنجیره‌ای یکسان را از قرآن استخراج کنیم که به جای واژه ماء واژه دیگری به کار رفته باشد، اما بقیه اجزای جمله یکسان باشد، آن واژه جایگزین ماء باشد. «وَیُنَزِّلُ لَکُم مِّنَ السَّمَاءِ رِزْقًا»، فعل یکسان است، فاعل یکسان است که هر دو فاعل خداوند است، نتیجه مشخص است، اما واژه‌ها مختلف‌اند، در یک آیه واژه «ماء» و در یک آیه واژه «رزق» به‌کار رفته است.   اعضای یک حوزه معنایی در یک رابطه تباینی معنایی از هم قرار دارند وی با بیان اینکه حوزه معنایی به مجموعه مفاهیمی اطلاق می‌شود که در یک مولفه معنایی مشترک‌اند، ادامه داد: به‌طور مثال حوزه معنایی نافرمانی خدا در قرآن، مفاهیمی است که مولفه نافرمانی خدا در آن‌ها وجود دارد، حوزه معنایی گناه از جمله سیئة، اثم، خطیئة و عصیان، فاحشة و مفاهیمی از این دست، در یک مولفه معنایی مشترک‌اند و در حوزه معنایی نافرمانی خداوند قرار می‌گیرند. اعضای یک حوزه معنایی در یک رابطه تباینی معنایی از هم قرار دارند و می‌توانند یک رابطه جانشینی را شکل دهند.   این عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی، بیان کرد: اگر بخواهیم نگاهی ساخت‌گرا به مفاهیم قرآن داشته باشیم واژه «رزق» و «فاطر» را انتخاب کرده‌ایم، ابتدا یک بررسی می‌کنیم که در زبان‌های هم خانواده عربی و در عربی این واژه به چه معناست، آنچه که در عربی درباره «فطر» گفته شده شکافتن است و از این مفهوم نمایان شدن و آشکار شدن ساخته می‌شود و از این هم معنای خلق کردن و به وجود آوردن مطرح می‌شود.   خوانین‌زاده گفت: در دیگر زبان‌های سامی هیچ‌یک از این واژه‌ها برای خدا به‌کار نرفته و این واژه به معنای پاره کرده و شکافتن در دیگر زبان‌ها است، اما به‌عنوان وصف خداوند تنها در زبان حبشی کلاسیک دیده شده و زبان‌شناسان تطبیقی منشا این واژه را زبان حبشی می‌دانند. صرف‌نظر از اینکه پیشینه واژه چیست، از منظر ساخت‌گرایی در یک نگاه همزمانی شکل می‌گیرد. با متن قرآن که بازه زمانی مشخص دارد سر و کار داریم، زبان مشخص است و فرض می‌شود معانی و مفاهیم واژه‌ها در کمترین تغییر و تحول هستند.   وی در پایان افزود: اولین مرحله بحث ساخت‌گرا در حوزه مطالعات قرآنی این است که موارد مختلف کاربرد واژه را احصاء کنیم، ریشه یک واژه در زبان‌شناسی اسلامی عامل وجه مشترک معنایی است که در تمام ساخت‌های واژه مفهوم اولیه وجود دارد. اگر می‌خواهیم هر کدام از مشتقات و ریشه‌های یک واژه را استخراج کنیم، ابتدا باید تمام کاربرد‌های ریشه را احصاء کنیم و سپس روابط مفهومی واژه‌ها را استخراج کنیم؛ لذا ریشه اسم فاطر که «فطر» است، کاربرد‌های آن باید احصاء شود.   رویکرد تاریخی به معانی واژگان قرآن کریم   در ادامه این نشست، سمیه طاهری، پژوهشگر تاریخ، به ارائه بحثی درباره رویکرد تاریخی به معانی واژگان قرآن کریم با بررسی ریشه‌شناسی واژه ارث پرداخته و اظهار کرد: معناشناسی تاریخی، شناخت معنای اولیه و معنای بعدی کلمه طی تاریخ لغت، چگونگی پیدایش و تطورات کلمه در طول تاریخ است. ریشه‌شناسی که شاخه‌ای از زبان‌شناسی تاریخی است، یکی از رویکرد‌های نوین جهت مطالعه لغات و واژگان زبان است. ریشه‌شناسی در حوزه واژه به معنای رصد تغییرات فرم، معنا بدون ثبات لفظ یا معناست.   وی ادامه داد: درباره ریشه‌شناسی واژگان عربی به‌ویژه کلمات قرآن باید گفت، این ریشه‌شناسی به معنای یافتن ریشه واژه در طیفی از زبان‌های هم خانواده یا زبان عربی است که خود جز خانواده بزرگ زبان‌های سامی است. خانواده سامی به خانواده‌های بزرگتر سامی حامی تعلق دارند. تقسیم بندی‌هایی در زبان‌های سامی وجود دارد که آن را به سه شاخه شمال شرقی مشتمل بر زبان اکدی دارای دو گویش بابلی و آشوری است، شاخه شمال غربی که شامل گویش‌های عبری، آرامی، کنعای و سوریانی است و شاخه جنوبی که شامل زبان‌های عربی و حبشی است، این تقسیم‌بندی به صورت‌های مختلفی ارائه می‌شود.   ویژگی‌های دستوری و لغوی زبان‌های سامی   طاهری با اشاره به ویژگی‌های دستوری و لغوی زبان‌های سامی، گفت: از جمله ویژگی‌های دستوری و لغوی زبان‌های سامی، می‌توان به ریشه سه حرفی کلمات، دارای دو زمان اصلی بودن افعال، تغییر دلالت به وسیله تغییر در حرکات کلمات، مشابهت در وزن‌های اسامی و افعال، یکسان بودن صیغه‌های ضمایر و نحوه کاربرد آن‌ها اشاره کرد.   این پژوهشگر در پژوهشی به‌صورت موردی واژه ارث را با توجه به این گونه‌های مختلف بررسی کرده و در این نشست درباره این مقوله، بیان کرد: در بحث زمان‌شناسی تاریخی، یک محور زمانی درنظر می‌گیریم که یک زمان قبل و بعد دارد که زمان اصلی t، زمان قبلی –t، و زمان بعد +t است. اگر زمان نزول قرآن را t. درنظر بگیریم، زمان قبل آن –t مشتمل بر زبان‌های سامی است و زمان +t زبان عربی کلاسیک است که قواعد عربی شکل گرفته است. برای بررسی یک واژه در زمان t. لازم است خانواده این واژه از نظر تاریخی و ریشه‌شناسانه مورد بررسی قرار گیرد.   کاربرد‌های متنوع واژه «ارث» در قرآن   وی افزود: به‌عنوان مطالعه موردی واژه ارث را انتخاب کردم و علت این انتخاب هم کاربرد‌های متنوع و ۳۵ گانه این واژه در قرآن کریم است که این نشان می‌دهد این واژه در زمان‌های گذشته هم قابل ردیابی است، مسئله دیگر صورت صرفی متنوع این واژه است. این واژه به‌صورت‌های مضارع، ماضی، افعال مجرد صورت‌های مصدری به‌کار رفته است.   طاهری گفت: در قرآن کریم با الگوی سه گانه «میراث‌گذار، میراث‌بر و ارث» مواجهیم که گاهی در قرآن میراث‌گذار خداوند است و گاهی میراث‌بر خداوند است، گاهی زنان ارث می‌برند، گاهی بهشت ارث داده می‌شود. اما در این بحث آنچه مطرح می‌شود این است که آیا در تمام الگو‌هایی که در قرآن به کار برده شده آن معنایی که امروز از این واژه استفاده می‌کنیم یعنی ترکیب میت و چیزی که میت برای بستگان خود باقی می‌گذارد به کار برده می‌شود که با بررسی دیده می‌شود در خیلی جا‌ها این الگو استفاده شده است.   به گفته این پژوهشگر، در رهگذر این ریشه‌شناسی به این پرسش می‌خواهیم پاسخ دهیم که آیا در قران کریم هم با همین نگاه می‌توانیم ببینیم و یا واژه ارث اشتراک معنوی دارد و ما می‌توانیم معانی دیگری را قرار دهیم. اولین گام پیدا کردن ریشه صناعی آن کلمه است، واژه ارث ریشه‌های متفاوت با معانی متفاوت در زبان‌های مختلف دارد و یک طیفی از معانی در این ریشه داریم که هر کدام در قرآن کاربرد متفاوتی دارند.   وی با اشاره به آیه «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ» و اینکه در این آیه خداوند اشاره می‌کند که زمین را صالحان به ارث می‌برند، ادامه داد: در کتاب مضامیر هم دقیقا همین عبارت آمده و ارث بردن را با واژه یرشو به کار برده و می‌گوید صدیقین زمین را به ارث می‌برند و بر آن ساکن می‌شوند.   تحلیل قول لغوین؛ از دستاورد‌های ریشه‌شناسی   طاهری افزود: اگر در عربی کلاسیک معنای ارث را بخواهیم بررسی کنیم، دو معنا وجود دارد، باقی ماندن شی و انتقال، دو مفهومی است که به کار رفته است. در زبان عبری طیف‌های گسترده‌تری از معانی وجود دارد. معنای خیلی قدیمی‌تر این واژه؛ مرگ، رویا و خواب است سپس معنای دادن و گرفتن، بعد از آن معنی به ارث بردن، خواستن، جانشین کردن و غصب کردن است، در شاخه آرامی، اشغال کردن، تحت مالکیت درآوردن است و در زبان سریانی تصاحب و جانشینی کردن و در زبان حبشی اشغال کردن، تحت مالکیت در آوردن و به ارث بردن مطرح است و معنای انتقال، باقی ماندن و به ارث بردن در عربی کلاسیک پیرامون این واژه مطرح می‌شود. با بررسی در ریشه‌های دیگر این واژه این نتیجه حاصل شد که معنای ابقاء معنای دقیقی برای این واژه نیست. یکی از دستاورد‌های ریشه شناسی تحلیل قول لغوین است و به ما یک ابزاری می‌دهد که می‌توانیم قول لغوی‌ها را محک بزنیم.   معناشناسی قومی و استفاده از داده‌های انسان‌شناسی در آن   نشست «رویکرد‌ها و گونه‌های معناشناسی قرآن کریم» با سخنرانی مریم قاسم احمد، عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی ادامه پیدا کرد. وی با اشاره به بحث معناشناسی قومی و استفاده از داده‌های انسان‌شناسی در معناشناسی قومی با رویکرد کرامت و تحلیل داده‌های معناشناسی و کاربرد آن در قرآن با رویکرد تحلیل-منطقی، اظهار کرد: بحث معناشناسی قومی وامدار اندیشه‌های همبولت آلمانی است که بعد از آن اندیشه‌های او توسعه پیدا کرد و پس از آن در دو مکتب معناشناسی قومی در آمریکا و نیز معناشناسی قومی-تاریخی در آلمان مطرح می‌شود که این مکتب با وقوع جنگ‌های جهانی خیلی بارور نشد.   مریم قاسم احمد، ادامه داد: بحث کرامت در قرآن به این صورت است که معناشناسی قومی از دو مطالعه تاریخی (ریشه شناسی تاریخی) و مباحث انسان شناسی (با توجه به مطالعات زیست فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی) بهره‌مند می‌شود.   وی افزود: در فرایند معناسازی ریشه «کرم» بر اساس زبان‌های متفاوت، در زبان آرامی که از زبان‌های شمالی غربی است، معنای متراکم شدن وجود دارد و در زبان عبری معنای دشت وسیع و حاصلخیز را می‌بینیم، جلوتر در زبان‌های حبشی معنای پرباران بودن و سخاوت ابر‌ها به این معانی اضافه می‌شود و جلوتر در زبان عربی به سخاوت، شرافت، اعتبار و احترام معنا می‌شود.   عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی با بیان اینکه ظهور این معانی در این فرایند ما را به این پرسش می‌رساند که آیا این ظهور معانی می‌تواند انگیزه فرهنگی و اجتماعی داشته باشد؟، گفت: با بررسی‌های دیدگاه انسان‌شناسان بحث بخشش و سخاوت در زبان جاهلی بسیار مطرح شده و عرب عصر نزول سعی می‌کند هر چه دارد ببخشد تا به عنوان کریم شناخته شود. در بحث‌های انسان شناسی هم بخشش یک پدیده مهمی است، کتابی در این زمینه با عنوان (The Gift) نوشته شده که بستر و شرایطی که در آن بخشش ظهور پیدا می‌کند مطرح می‌کند.   جایگاه بخشش در عصر نزول مریم قاسم احمد، بیان کرد: در فضای عصر نزول می‌بینیم که کاملا می‌شود به این برداشت‌ها رسید که این‌ها در آستانه نزول هم وجود داشته، انسان‌شناسان ساخت‌گرا معتقدند هر پدیده‌ای مانند پدیده بخشش به خودی خود نمی‌تواند به تنهایی مطرح شود این‌ها یک کل هستند و همه چیز از جمله سیاست، اقتصاد و فرهنگ تحت‌الشعاع قرار می‌گیرند.   وی ادامه داد: در عصر نزول پدیده بخشش چه جایگاهی داشته، بحث‌هایی که در این رابطه وجود دارد. در آستانه نزول قرآن رخداد بزرگی در فضای شبه جزیره می‌بینیم که به دلیل اختلافی که بین امپراطوری روم و ایران رخ می‌دهد، جاده ترانزیتی کالا از ایران به فضای دیگری منتقل می‌شود و در اثر سرد شدن روابط این جاده به عربستان منتقل و شهر‌های مکه و مدینه را در بر می‌گیرد. آیات سوره قریش کاملا به این بحث احاطه دارد، فرهنگ تجارتی که در آن منطقه شکل می‌گیرد تغییراتی در گفتمان اقتصادی آن منطقه به وجود می‌آورد.   عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی، گفت: بنا بر نظری که انسان‌شناسان مطرح می‌کنند، فضای مبادله در این منطقه، هدیه‌ای بوده، یعنی برای تعمیق روابط اجتماعی هدایایی داده می‌شد و خواه ناخواه دراین فضا که تبادلات به صورت کالا به کالا بوده، انگیزه‌های خاصی هم مطرح نمی‌شود و بیشتر بحث تعمیق روابط مطرح است. با تغییر این گفتمان اقتصادی و تغییر مبادله هدیه‌ای به مقوله ثروت اندوزی، خواسته‌های مردم هم برای انجام این بخشش‌ها تغییر می‌کند و تلاش برای ثروت‌اندوزی بیشتر شکل می‌گیرد. گفتمانی در قرآن در این دوره دیده می‌شود و دعوت بسیار به دادن قرض حسن به خداوند و اینکه خداوند آن را جبران می‌کند، دیده می‌شود.   مریم قاسم احمد با بیان اینکه می‌بینیم اگر بخششی هم وجود دارد انگیزه‌های سیاسی نیز مطرح می‌شود، افزود: خداوند می‌فرماید: «جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا» این بخشش‌هایی که شما می‌کردید و به واسطه آن می‌خواستید کریم نامیده شوید و برای اعتبار و قدرت آن قبیله بوده، لذا از آن‌ها می‌خواهد در این بخشش‌ها تقوای الهی داشته باشند، نه انگیزه‌های سیاسی که برای آن بخشش انجام می‌دهید. در این شرایط یک الگوی قدرت و ثروت وراثتی در فضای شبه جزیره شکل می‌گیرد، ریاست قبیله هم ثروت و هم قدرت‌زا برای او به وجود می‌آورد و الگوی حکومتی وراثتی به اکتسابی می‌شود، از این جهت که همه در یک رقابتی برای کسب قدرت و ثروت قرار می‌گیرند، اینجا کسانی قدرت بیشتری خواهند یافت که ثروت بیشتری دارند. آن کسی که ثروت بیشتری به دست بیاورد، احترام و اعتبار بیشتری میان مردم می‌تواند کسب کند و این مسئله یک انگاره شرافت را پدید می‌آورد به این معنی که دادن هدیه می‌تواند نباشد، اما وقتی انجام شد گیرنده بخشش باید آن را برگرداند.   وی تصریح کرد: اگر برنگردانند انگاره پست انگاری و اطاعت نکردن را در آن‌ها تقویت می‌کند. به همین دلیل است که در قرآن روی این بحث که انگیزه بخشش‌ها باید خداوند باشد بسیار تاکید شده است. در حالی که مباحث انسان شناسی ما را به اینجا می‌رساند که این‌ها بدون انگیزه‌های الهی این بخشش‌ها را انجام می‌دادند.   به گفته این عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی، در قرآن بیشترین بسامد همنشینی «کریم» با «رب» است و این مفهوم به کریمی که رب است و انسان نیست بر می‌گردد؛ «اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ»، انسان را از نیستی خلق می‌کند و هر چه را که نمی‌دانسته به او می‌دهد. این همنشینی مبین این است که گفتمان قرآن می‌خواهد این مفهوم را توسعه دهد که کرامتی که شما با قصد و غرض‌های مادی دارید، در قرآن یک فضای دیگری دارد.   بیشترین میزان گیرایی کرامت بعد از «رب»، کتاب، ملک و رسول است   وی ادامه داد: «کرم» به دو بخش مفاهیم و مصادیق تقسیم می‌شود، اولین بسامد آن «رب» و پایین‌ترین بسامد هم از آن بنی‌آدم و زوج (گیاه) است. بحث همنشین‌ها در قرآن کریم بعد از رب، رتبه‌ای از کتاب، ملک و رسول هستند که بیشترین میزان گیرایی کرامت را دارند، خداوند بعد از خود این‌ها را به عنوان کریم مطرح کرده و بیشترین گیرایی را در پیام پروردگار نسبت به انتقال پیام دارند.   مریم قاسم احمد در پایان با اشاره به مولفه‌های کرامت، گفت: از این بحث تحلیلی می‌توانیم به هسته کرامت در سه مولفه اشاره کنیم؛ اولین مولفه ربوبیت است، مولفه دیگر شرافت است، به این معنا که کسی که می‌بخشد و نمی‌توان این بخشش را به او برگرداند، در بالاترین مرتبه شرافت قرار دارد، این مولفه برای خداوند به اتم معنا صادق است. معنای اعطاء یا دهش که سومین مولفین کرامت است و این را در علم، ثروت و خدمتی که خداوند به انسان داده می‌بینیم، در همه این‌ها یک ارتباط دو سویه رابطه بین خداوند و جمادات و انسان‌ها وجود دارد. ]]> دین‌ Sun, 27 May 2018 11:39:32 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/261592/لزوم-احصاء-موارد-مختلف-کاربرد-یک-واژه-مطالعات-قرآنی بانوی عشق و ایمان http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261586/بانوی-عشق-ایمان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران: «در بعضی زیارت‌نامه‌ها از حضرت خدیجه (س) با عبارت «حبیبه‌الله» یاد کرده‌اند، به فارسی امروز احتمالاً باید گفت «عزیز دل خدا». اما خدیجه (س) چگونه چنین جایگاه رشک‌برانگیزی یافته بود؟ البته او نخستین فرد و نیز نخستین زنی بود که آیات قرآن را از زبان پیامبر(ص) شنید و اسلام آورد. او تا زنده بود و جان در بدن داشت، حامی پیامبر (ص) بود و تمام دارایی خود را در کنار جانش وقف رسول‌الله و اسلام کرد. در زیارت‌ها آمده «وَ اَسْلَمَتْ نَفْسَاً وَ اَنْفَقْتَ مالَها لِسَیدِ الْأَنْبِیآءِ» که یعنی جانش را در دست پیامبر (ص) نهاد و مالش را برای او انفاق کرد.   تمام اینها نشانه‌های درخشان ایمان آن بانوی بزرگواری است که کمتر قدرش را شناخته‌اند. اما در کنار ایمان، چیزی دیگر نیز در میان است. خدیجه (س) نه‌تنها پاسدار ایمان خود بود، که پاسدار نسبت شخصی خود با رسول‌الله نیز بود و این امری است که کم‌ از آن گفته‌اند و گفته‌ایم. این که خدیجه (س) هرچه داشت، از اعتبار اجتماعی تا ثروت و حتی جانش را وقف پیامبر (ص) کرد، از سویی عملی مومنانه است و از سویی رفتاری عاشقانه. او اگر کسری از این را نیز در راه اسلام به‌جا می‌آورد، هم مقبول خداوند بود و هم پسند رسول خدا. اما او حد و مرزی برای این کار خود قائل نشد. نه‌تنها از پیامبر(ص) و سختی‌های همراه با او کناره نگرفت، که حتی سر سوزنی از آنچه داشت را برای خود نگه ‌نداشت و همه را ایثار رسول خدا کرد.   خدیجه (س) پیش از هجرت در مکه از جهان رفت، همان سالی که یار دیگر پیامبر (ص)، ابوطالب نیز دیده از جهان فروبست و این دو فقدان چنان بر پیامبر (ص) تلخ بود که سال درگذشت آنها را عام‌الحزن نام نهادند.   ما در ادبیات عاشقانه و تغزلی ایران، بارها با تصویری آرمانی از عشق مواجه می‌شویم که در آن عاشق اسطوره‌ای، دیگر از خود خبر ندارد و هر سو می‌نگرد معشوق را می‌بیند؛ حتی در آینه و در جبّه. خدیجه (س) مصداقی واقعی، عینی، ملموس و زیسته از این عشق است. او چنان عاشقانه همسر پیامبر (ص) بود که همه عالم - و ازجمله خود را - در پرتو حسن محمد مصطفی (ص) می‌دید.   این عشق آشکار و بی‌هیاهو بود که یاد خدیجه (س) را تا آخر عمر پربرکت پیامبر (ص) همنشین او کرد. او بارها و بارها از خوبی و یگانه بودن خدیجه (س) سخن می‌گفت، چندان که درپاره‌ای اخبار سخن از واکنش بی‌شکیب بعضی از همسران پیامبر (ص) در برابر این ذکر مستدام خدیجه (س) به میان آمده است.   حضرت حتی در علاقه‌مندی به خدیجه (س) سال‌ها پس از مرگ او، دوستان وی را از احسان خود برخوردار می‌کرد و هدایایی برایشان می‌فرستاد. خدیجه (س)، 15سال پیش از ظهور اسلام شیفته محمد امین شد و پس از آن نماد ایمان اسلامی و عشق به پیامبر (ص) بود که پیش از رسیدن زمان عاشقان پیامبر (ص) از نظر معنا و معنویت متولد شده بود. او نه‌تنها نخستین مومن و نخستین مسلمان که نخستین دلداده پیامبر (ص) نیز بود. از این‌روست که در طول تاریخ نه فقط ائمه شیعه به فرزندی حضرت خدیجه (س) افتخار می‌کردند، بلکه همه امت اسلامی با وجود همه تفاوت‌ها، به ایشان به‌عنوان بانوی کامل می‌نگریسته‌اند. بازتابی از این مقام والا را می‌توان در زیارتنامه‌های معصومان ملاحظه کرد: «السلام علیک یا بن فاطمه و خدیجه (س)»   منبع: روزنامه همشهری ]]> دین‌ Sun, 27 May 2018 11:03:39 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/261586/بانوی-عشق-ایمان رونمایی از هشت کتاب با موضوع امام رضا (ع) در نمایشگاه قرآن http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261584/رونمایی-هشت-کتاب-موضوع-امام-رضا-ع-نمایشگاه-قرآن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، همزمان با هشتمین روز برپایی بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، نشست «جایگاه قرآن و عترت در چشم‌انداز علمی آستان قدس رضوی» و رونمایی از هشت عنوان کتاب جدید آستان قدس با موضوع امام رضا (ع)، امشب (یکشنبه 6 خردادماه) در سالن نشست‌های علمی بخش محتوایی نمایشگاه برگزار می‌شود.   محمدمهدی طهرانچی، سرپرست معاونت علمی آستان قدس رضوی، سید محسن ناجی نصرآبادی، معاون پژوهشی و برنامه‌ریزی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی و حجت‌الاسلام والمسلمین علی راد، رئیس دفتر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در این برنامه حضور خواهند داشت.   در غرفه بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در مساحتی بالغ بر 40 مترمربع، حدود 250 عنوان کتاب در فضایی که با الهام از معماری حرم مطهر طراحی شده، به نمایش گذاشته شده است.   کار ویژه بنیاد در این نمایشگاه این است که مجموعه آثاری را که در زمینه عترت در سال‌های مختلف از سوی ناشران به چاپ رسیده، از نظر کتاب‌شناسی جمع آوری و براساس آنها ماکتی تهیه و در نمایشگاه ارائه شده است.   حدود یک‌هزار و 500 عنوان کتاب با موضوع امام رضا (ع)، همچنین درباره امام هادی (ع) و امام جواد (ع) هر کدام ۳۰۰ عنوان کتاب شناسایی و در قالب جزواتی در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته است.   بیست و ششمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم تا 14 خردادماه در مصلای بزرگ امام خمینی (ره) برپاست.   ]]> دین‌ Sun, 27 May 2018 10:34:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/261584/رونمایی-هشت-کتاب-موضوع-امام-رضا-ع-نمایشگاه-قرآن آیت‌الله سیستانی را بهتر بشناسیم http://www.ibna.ir/fa/doc/book/261572/آیت-الله-سیستانی-بهتر-بشناسیم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «نگاهی به دیدگاه‌های فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی، سیاسی و سبک زندگی آیت‌الله‌العظمی سید علی حسینی سیستانی» با گردآوری و تدوین سید محمد غضنفری، از سوی انتشارات ایده نو منتشر شده است.   این کتاب در سه فصل به «تبیین دیدگاه‌های فرهنگی - اجتماعی در دیدار با شخصیت‌ها و مسئولین مختلف»، «دیدگاه‌های اخلاقی و سبک زندگی آیت‌الله سیستانی» و «نگاهی به دیدگاه‌های سیاسی و نقش آیت‌الله سیستانی در عراق» می‌پردازد. در صفحات نخستین کتاب نیز زندگینامه آیت‌الله سیستانی برای مطالعه علاقه‌مندان ارائه شده است.   در بخشی از زندگینامه آیت‌الله سید علی حسینی سیستانی درباره «هوشمندی علمی» ایشان می‌خوانیم: «آیت‌الله سیستانی (دام‌ظله) در حلقه درس استادان خویش، با طرح اشکالات قوی، درک سریع مطلب، تحقیق و تتبع بسیار و تلاش پیگیر علمی و آگاهی از دیدگاه‌های گوناگون در زمینه‌های مختلف علوم حوزوی درخششی چشمگیر یافت. گواه این مطلب آن است که ایشان در سال 1380 ه.ق، در حالی‌که سی‌ویک ساله بود، موفق به دریافت گواهی اجتهاد مطلق از سوی دو استاد خود یعنی آیت‌الله خویی و شیخ حسین حلی، شد. این در حالی بود که از یک‌سو، آیت‌الله خویی جز برای اندکی از شاگردان خود هرگز چنین اجازه‌ای صادر نفرموده است، یکی از آن‌ها آیت‌الله سیستانی و دیگری مرحوم آیت‌الله میرزاعلی فلسفی از علمای مشهد مقدس بوده است و از سوی دیگر، تنها کسی که موفق به دریافت اجازه اجتهاد از شیخ حسین حلی شد، حضرت آیت‌الله سیستانی است.»   آدمی که خانه‌اش شیشه‌ای است، نباید به خانه همسایه سنگ بیندازد فصل نخست کتاب به تبیین دیدگاه‌های فرهنگی - اجتماعی آیت‌الله سیستانی اختصاص دارد. در بخشی از این فصل در صفحه 80 کتاب، آمده است: «آقای مهدوی‌راد چند بار از ایشان خواست اجازه چاپ کتاب «تعادل و تراجیح» خودشان را بدهند. فرمودند: این‌ها افکاری بوده است در همین حد که گفته یا نوشته‌ام و نمی‌خواهم چاپ بشود. من، وجودم و نوشته‌هایم متعلق به امام زمان (عج) است. هرکس می‌خواهد می‌تواند استفاده کند. ایشان روی نکته اخیر چندبار تکیه کردند و فرمودند: اگر کسی می‌تواند از همان‌ها استفاده کند، اما بیشتر از این نمی‌شود؛ یعنی اگر کسی آن‌ها را به‌دست آورد و استفاده کرد، اشکالی ندارد. آقای مهدوی درخواست دیگری مطرح کرد و آن چاپ بحث تحریف قرآن بود که به هرحال، انتشار آن از سوی مرجع تقلید برای دفاع از شیعه مهم است. ایشان فرمودند: به‌عنوان نظر من، می‌توانید نظرم را درباره عدم تحریف قرآن اعلام کنید؛ اما چاپ آن بحث‌ها فعلا مقدور نیست. ایشان فرمودند: زمان صدام هم کسی کتابی نوشت و عقاید اهل‌سنت را درباره تحریف به‌صورت تاریخی از اول به این طرف آورد؛ مثلا آیه رجم و قصه بز عایشه و ... . من گفتم: چه لزومی دارد این‌ها منتشر شود؟ آدمی که خانه‌اش شیشه‌ای است، نباید به خانه همسایه سنگ بیندازد. مگر شما می‌خواهید این چند نفری را هم که در نجف مانده‌اند از بین ببرند؟!».   همچنین در ادامه مباحث کتاب در فصل سوم درباره موضوع «مواجهه با آمریکا»، می‌خوانیم: «با سقوط حاکمیت صدام و حمله آمریکا به عراق، نقش کلیدی آیت‌الله در مقابل آمریکا نیز آغاز شد. اولویت آیت‌الله سیستانی در این زمان، سرنگونی رژیم بعث بود. در دوره ثبات و تشکیل دوره جدید، اما رضایت به دخالت خارجی نمی‌دهند و حاکمیت را از آن مردم عراق می‌دانند. در بیانیه‌هایی که ایشان پس از سقوط صدام صادر کردند، این دغدغه‌ها نمایان است. وقتی که خبرگزاری رویترز از ایشان می‌پرسد: نظر شما درباره حکومت آینده عراق چیست؟ این‌گونه پاسخ می‌شنود: «نظر اصلی ایشان درباره حکومت جدید عراق که بر آن تاکید می‌ورزند، این است که باید فقط در اختیار عراقی‌ها و بدون هرگونه سلطه خارجی باشد و این خود عراقی‌ها هستند که حق دارند نظام موردنظر خویش را بدون دخالت اجانب انتخاب کنند.» آیت‌‌الله سیستانی خواهان انتخابات و مشارکت عراقی‌ها در اداره کشور بود؛ کاری که آمریکا از آن اِبا داشت.» نخستین چاپ کتاب «نگاهی به دیدگاه‌های فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی، سیاسی و سبک زندگی آیت‌الله‌العظمی سید علی حسینی سیستانی» در 254 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 20 هزار تومان از سوی انتشارات ایده نو راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Sun, 27 May 2018 09:56:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/261572/آیت-الله-سیستانی-بهتر-بشناسیم