خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين دین‌ :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/religion Sat, 23 Feb 2019 19:51:04 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Sat, 23 Feb 2019 19:51:04 GMT دین‌ 60 مرحوم صاحبی، هم درد دین داشت و هم درک دین http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272316/مرحوم-صاحبی-هم-درد-دین-درک به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی خسروی در آئین يادبود محمد جواد صاحبي بیان کرد: این آئین برای یادبود و گرامیداشت یک انسان دردمند و آگاه به مسائل زمان، صاحب‌نظر، محقق و صاحب تالیفات فراوان برگزار شده است. این‌گونه مجالس معمولا با دو هدف و انگیزه برگزار می‌شوند؛ نخست هدف عام همه مجالس ترحیم است که در آن تذکر و پند داده می‌شود تا طوری زندگی کنیم که منشأ خیر باشیم. محمدجواد صاحبی ازجمله شخصیت‌هایی بود که هرکس شنید از دنیا رفته، واقعا متأثر شد و واقعا برای جوانان و به‌ویژه اهل تحقیق، جای خالیش سخت و خُسران بزرگی است.   وی افزود: دومین هدف در برگزاری اینگونه آئین‌ها، آشنایی با شخصیت متوفی است؛ به‌ویژه اگر متوفی صاحب آثار و خدماتی باشد. مرحوم صاحبی در حوزه دین‌شناسی و دین‌پژوهی بسیار موفق عمل کرد؛ خدمات ارزشمند او کم‌نظیر است. آثار به‌جای مانده از ایشان، تاثیرگذار و ماندگار است. مسأله دین‌پژوهی، مسأله بسیار مهمی است که باید به آن اهتمام ورزید. به‌ویژه در این روزگار که روزگار انفجار اطلاعات است و هر روز یک حرف، سخن و شبهه جدید مطرح می‌شود، این سوال مطرح است که چه کسانی باید پاسخگو باشند و عقاید را صیانت کنند؟   مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، آموزش و توسعه مشارکت‌های امور قرآن و عترت در ادامه گفت: مبلغان وارسته و موفق صاحب دو عنصر هستند که اگر هریک در یک مبلغ نباشد، نمی‌تواند به وظیفه‌اش عمل کند؛ درد و درک. یک مبلغ هم باید درد دین داشته باشد و هم درک درستی از دین داشته باشد. افرادی شناخت خوبی از اسلام دارند، حقایق دین را می‌فهمند و عمری در حوزه‌های معرفتی تحقیق کرده‌اند، اما متأسفانه درد دین ندارند و احساس مسئولیت نمی‌کنند. کسی که دردش درد جامعه نیست و کاری به کار مردم ندارد، نمی‌تواند یک مبلغ راستین باشد. درد بی‌دردی؛ بزرگترین دردهاست. بنابراین درک و شناخت دین، یکی از پایه‌های اساسی انسانِ مبلغِ موفق است که باید توأم با درد هم باشد. امروز در میان قشر دانشگاهی و حوزوی، افراد باسواد اما بدون درد هستند.   خسروی تصریح کرد: از سوی دیگر، یک مبلغ راستین که اهل درد است، باید اهل درک هم باشد. کسانی هستند که انگیزه و شور و تلاش دارند، اما اهل شناخت نیستند؛ این‌گونه افراد هم در جامعه فراوانند. سعی کرده‌ایم بیشتر ایجاد انگیزه کنیم، اما بعد از انگیزه و شور، اگر درک و شناخت نباشد، نتیجه عکس خواهد داد و مردم از دین منحرف خواهند شد. ضرر اینگونه افراد به مراتب بیشتر از گروه اول است. این گروه دوم، خرافات را به جای اسلام وارد جامعه می‌کنند و مسیر را انحرافی می‌روند و با شور و شوق دیگران را هم به انحراف می‌کشانند. اخلاص به تنهایی کافی نیست. این اندیشه می‌تواند جامعه را به سقوط بکشاند. صاحبان اینگونه تفکر که شور دارند و شعور ندارند، اگر سنی باشند می‌شوند داعشی، اگر شیعه باشند می‌شوند گروهک فرقان که شخصیتی مثل مطهری را به شهادت می‌رسانند. جای مطهری را احدی نتواست بگیرد.   وی ادامه داد: مرحوم صاحبی، یکی از شخصیت‌هایی بود که هم درد داشت و هم درک. هم احساس مسئولیت می‌کرد و هم مسئولیت می‌شناخت که در روزگار کنونی، چه مسأله‌ای برای جامعه مهم است. او تحقیق و مطالعه و شاگردی بزرگان را کرد، اسلام را شناخت و خرافات را از حقایق دین جدا کرد. در این مسیر، ده‌ها کنگره و همایش را هدایت کرد و ده‌ها مقاله روشنگر و کتاب ارزشمند نوشت. آن مرحوم مغفور، یکی از نوادر زمان ما بود که می‌توان او را به‌عنوان مبلغ موفق معرفی کرد. این قرآن‌پژوه همچنین گفت: محمدجواد صاحبی سعی می‌کرد در همه کار نوآوری داشته باشد. یک متفکر نواندیش که آثار ارزشمندش هرگز فراموش نخواهد شد. پس از انقلاب در برهه‌های مختلف، هرجا احساس می‌کرد می‌تواند خدمت کند، بدون حاشیه‌سازی و بدون اینکه مسائل سیاسی دست‌وپای او را ببندد،‌ حضور موثر داشت. در سال 1364 احساس کرد که جامعه روشنفکری دچار تلاطم است و حقیقت اسلام باید تبیین شود، در این راستا مجله «کیهان اندیشه» را پایه‌گذاری کرد. در این مجله که 14 سال ادامه داشت و 84 شماره منتشر شد، حقایق دین را به کمک صاحب‌نظران برجسته به‌خوبی تبیین کرد. این نشریه، یکی از بهترین و تاثیرگذارترین نشریات در حوزه دین‌پژوهی، پس از انقلاب اسلامی بود. به متولیان امور علمی ایشان پیشنهاد می‌کنم، کیهان اندیشه را به‌صورت کتاب‌هایی با ویرایش جدید منتشر کنند، چون مباحثش کهنه نمی‌شود.   مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، آموزش و توسعه مشارکت‌های امور قرآن و عترت در پایان اظهار کرد: مرحوم دکتر محمدجواد صاحبی، شخصیتی ارزشمند و مورد تأیید همگان بود. احترامی که بزرگان و نهادهای مختلف کشور از دفتر مقام معظم رهبری تا مراجع عظام تقلید نسبت به ایشان نشان داده‌اند، نشانگر اهتمام و ارزشی است که برای خدمات ارزنده و شخصیت این بزرگمرد قائل شده‌اند. امروز وحدت اسلامی از موضوعات بسیار مهم جهان اسلام است و افرادی از شیعه و سنی که درد دین دارند، ولی درک از دین ندارند، جوامع اسلامی را به‌هم ریخته‌اند. مرحوم صاحبی در این زمینه هم بسیار تلاش کرد و چندین کنگره علمی را دبیری نمود. او کنگره کتاب اهل‌بیت (ع) و کنگره حماسه حسینی را نیز هدایت کرد. عشق و ارادت او به اهل‌بیت (ع)، مطمئنا پس از مرگ، به دادش خواهد رسید. آئین یادبود و گرامیداشت مرحوم محمدجواد صاحبی؛ نویسنده و پژوهشگر حوزه دین، عصر امروز (شنبه 4 اسفندماه)، با حضور سیدعباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، محمد سلطانی‌فر و عبدالهادی فقهی‌زاده؛ معاونین امور فرهنگی، مطبوعاتی و قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیکنام حسینی‌پور؛ مدیرعامل موسسه خانه کتاب، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی خسروی؛ مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی، آموزش و توسعه مشارکت‌های امور قرآن و عترت، حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر نقویان، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا حشمتی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی ابطحی و جمعی دیگر از اهالی فرهنگ و ادب، پژوهشگران و نویسندگان و نمایندگان نهادهای مختلف در مسجد نور برگزار شد. ]]> دین‌ Sat, 23 Feb 2019 16:19:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272316/مرحوم-صاحبی-هم-درد-دین-درک شمارگان «گلبرگ زندگی» به مرز 500 هزار نسخه رسید http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272287/شمارگان-گلبرگ-زندگی-مرز-500-هزار-نسخه-رسید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «گلبرگ زندگی» اثر حجت‌الاسلام والمسلمین حسین دهنوی؛ کارشناس مسائل مذهبی، تعلیم و تربیت اسلامی و مسائل خانواده، تاکنون 92 نوبت از سوی انتشارات خادم‌الرضا به چاپ رسیده است. نخستین چاپ این کتاب در سال 1388 منتشر شد.   ضرورت ازدواج، فواید ازدواج، انگیزه ازدواج، سن ازدواج، روابط پیش از ازدواج، شیوه‌های نادرست ازدواج، آسیب‌های ازدواج، موانع ازدواج، دعا برای ازدواج، اقدام به ازدواج، همتایی در ازدواج، ازدواج‌های ویژه، شناخت ویژگی‌ها و معایب،‌ آزمایش برای ازدواج، تحقیق در ازدواج و دوران عقد ازجمله سرفصل‌های این کتاب است.   در مقدمه کتاب می‌خوانیم: «کتابی که پیش‌رو دارید، نوشته حجت‌الاسلام والمسلمین حسین دهنوی، کارشناس برنامه تلویزیونی «گلبرگ» در شبکه سه سیما است که پس از 6 ماه کارشناسی مسائل مربوط به ازدواج، اکنون در اختیار شما قرار می‌گیرد. این کتاب که به شکل پرسش و پاسخ آماده شده، ثمره پاسخ‌گویی به سوالاتی است که جوانان عزیز کشورمان از طریق ایمیل، پیامک و تلفن در طول برنامه زنده تلویزیونی مطرح کرده‌اند. ویژگی پاسخ‌ها این است که مولف با استفاده از رایحه خوش آیات شریف قرآن و روایات دینی، از مسائل روان‌شناختی، جامعه‌شناختی و حتی روان‌پزشکی نیز غفلت نکرده است؛ بنابراین با جرأت می‌توان گفت که جامع‌ترین و کاربردی‌‌ترین کتاب در زمینه مسائل ازدواج در حال حاضر است که ابعاد گوناگون آن را از نظر دور نداشته است.» حجت‌الاسلام والمسلمین حسین دهنوی، یکی از مدرسان و کارشناسان مذهبی، علوم تربیتی و مشاوره در حوزه علمیه و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است که سال‌ها به‌عنوان کارشناس در برنامه‌های «گلبرگ» و «راه روشن» حضور داشت.   چاپ 92 از کتاب «گلبرگ زندگی» در 240 صفحه با شمارگان پنج هزار و 300 نسخه به بهای 14 هزار تومان از سوی انتشارات خادم‌الرضا به بازار نشر عرضه شده است. ]]> دین‌ Sat, 23 Feb 2019 08:28:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272287/شمارگان-گلبرگ-زندگی-مرز-500-هزار-نسخه-رسید مروری بر آثار علمی آیت‌الله محمد مومن http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272257/مروری-آثار-علمی-آیت-الله-محمد-مومن به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، محمد دانش‌زاده قمی مشهور به محمد مؤمن، در سال ۱۳۱۶ در قم به دنیا آمد. وی در سال ۱۳۳۲ به تحصیل علوم دینی روی آورد و در دوران تحصیل خود در علوم مختلف از محضر استادان برجسته‌ای از جمله حاج شیخ محمد واعظ زاده، آیت الله مشکینی، آیت الله شاه آبادی، شیخ ابوالفضل خوانساری، آیت الله سلطانی، آیت الله حاج میرزا محمد مجاهدی تبریزی، حضرت امام خمینی، آیت الله بروجردی، آیت‌الله محقق داماد، آیت‌الله حاج آقا مرتضی حائری، حاج آقا مصطفی خمینی و علامه سیدمحمد حسین طباطبایی بهره برده است.     او از مجتهدین معاصری بود که از اواسط دوره اول شورای نگهبان از سال ۱۳۶۲ با حکم امام خمینی به عضویت فقهای شورای نگهبان منصوب شد و تا پایان حیات خود در این شورا عضویت داشت و آخرین بار در ۲۵ تیر ۱۳۹۲ با حکم حضرت ایت الله خامنه‌ای در سمت خود به عنوان فقیه شورای نگهبان ابقاء شد.    از جمله مهم‌ترین مسئولیت‌های ایشان پس از پیروزی انقلاب اسلامی می‌توان به مسئولیت انتخاب و اعزام قضات شرع دادگاه‌های انقلاب در سراسر کشور به دستور حضرت امام خمینی، ریاست دادگاه عالی انقلاب اسلامی، عضویت در شورای عالی قضایی، مدیریت حوزه علمیه قم و عضویت در شورای عالی سیاستگذاری حوزه علمیه قم از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۴، عضویت در دوره چهارم شورای عالی حوزه علمیه قم، نماینده مردم سمنان در دوره اول و دوم مجلس خبرگان رهبری، نماینده مردم قم در دوره سوم مجلس خبرگان رهبری و ریاست مجمع فقه اهل بیت (ع) اشاره کرد.   آیت الله مؤمن علاوه بر مسئولیت‌های سیاسی و اجتماعی آثار فراوانی در مطبوعات به چاپ رسانده است و در زمینه علوم اسلامی کتاب‌هایی مهمی را تالیف کرده که در ادامه به بررسی برخی از آن‌ها می‌پردازیم.   1- «کلمات سدیده» «کلمات سدیده» نام كتابى است كه آیت‌الله مؤمن آن را به زبان عربى در بيان چند مسئله مبتلا به و مستحدثه شرعى تأليف نموده‌اند. این کتاب از سوی  انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی به چاپ رسیده است. مباحث اين كتاب حول دوازده مسئله شرعى تنظيم گرديده كه عبارتند از: 1- اقدامى كه حكومت اسلامى راجع به حقوق شخصى افراد انجام مى‌دهد 2- مسئله تنظيم خانواده 3- تلقيح مصنوعى 4- تغيير جنسيت 5- تشريح ميت در آموزش‌هاى پزشکى 6- پيوند اعضا 7- سفارش ساخت كالا 8- عقد اختيار 9- كارت‌هاى اعتبارى 10- حكم عده زنان بدون رحم 11- حكم جهاد 12- حكم محارب و مفسد فى الارض.   اين مسائل از آن‌جايى كه مسائل روز بوده و كمتر از سوى ساير فقها به آن‌ها پرداخته شده، از اهميت بسيار بالايى برخودارند. اين  تلاش مؤلف را مى‌توان در رديف كارهاى ابداعى دانست كه اثرات بسيار ارزش‌مندى در ميان محققان و مدرسان حوزه مى‌تواند بر جاى بگذارد.   2- «مبانی تحریر الوسیله للامام الخمینی - القضاء و الشهادت» «مبانی تحریر الوسیله - القضاء و الشهادت» با موضوع قضاوت، گواهی و گواهان از سوی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی به زبان عربی در 609 صفحه به چاپ رسیده است.  این کتاب ترجمه و تفسیری از دو مقوله «قضا‌ و شهادت» کتاب «تحریر الوسیله» امام خمینی است. روش ارائه مباحث در این کتاب به این صورت است که ابتدا متن اصلی تحریر الوسیله می‌آید و سپس نویسنده به شرح و تفسیر آن می‌پردازد. طلاب علوم دینی از مخاطبان این کتاب به شمار می‌آیند.   3- « مبانی تحریر الوسیله للامام الخمینی (ره) - کتاب الحدود» «مبانی تحریر الوسیله للامام الخمینی - کتاب الحدود» با موضوع حدود از سوی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی در 410 صفحه به چاپ رسیده است.  در کتاب حاضر که به زبان عربی تدوین شده است بخشی از کتاب «تحریرالوسیله امام خمینی(ره)» با عنوان «الحدود»، به رشته تحریر در آمده است. در این کتاب نگارنده مباحثی چون، حدّ مسکر، حدّ سرقت، حدّ محارب و...  را مطرح و به نقد بررسی آن‌ها می‌پردازد. متن کتاب همچون «مبانی تحریر الوسیله للامام الخمینی - القضاء و الشهادت» به این صورت تدوین شده است که ابتدا متن اصلی تحریر الوسیله می‌آید و سپس نویسنده به شرح و تفسیر آن می‌پردازد. طلاب علوم دینی از مخاطبان این کتاب به شمار می‌آیند.     4- «تسدید الاصول» کتاب «تسدید الاصول» با موضوع اصول فقه شیعی از سوی  انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی در 578 صفحه به چاپ رسیده است. این کتاب یک دوره کامل اصول فقه استدلالی است. كتاب حاضر ذیل یك مقدمه و پنج بخش به زبان عربی فراهم آمده است. عناوین بخش‌ها عبارت‌اند از : اوامر، نواهی، مفاهیم، عام و خاص و مطلق و مقید. دربخش‌های یاد شده، مسائل مختلف علم اصول برای طلاب علوم دینی شرح و تفسیر شده است.     5- «الولایه الالهیه الاسلامیه، او الحکومه الاسلامیه زمن حضور المعصوم و زمن الغیبه - جلد 1و2و3»  این مجموعه با موضوع حاکم و حکومت اسلامی و مسائل مربوط به آن از سوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی به چاپ رسیده است. در مقدمه مراد از ولى امر و ولایت امر مشخص شده و مسئله ولايت امرى مسئله‌اى غير از نبوت و رسالت دانسته شده است. نگارنده به ادله قرآنى و روايى ولايت معصومان (ع) اشاره كرده و دو طايفه از آيات قرآن مبنى بر ولايت معصومين (ع) و وجوب اطاعت از آنان را نقل و شرح و تفسیر مى‌كند.   آيه‌هاى ولايت، اطاعت، اولويت، آيات غدیر و روايات متعدد نبوى از جمله مستندات وى در اين بخش مى‌باشد. نويسنده با توجه به آيات و روايات معتبر ادعا مى‌كند كه براساس آن‌ها مسئله ولايت معصومان امرى الهى است و ايشان از جانب خداوند منصوب شده و امر ولايت آنان متوقف بر بيعت مردم نيست. اگرچه بیعت كردن با ولى امر بر مردم واجب است. وى در ادامه به وسعت دايره ولايت ولى امر از جهت كشورها و امكنه اشاره كرده و معتقد است كه ولايت ولى امر منحصر به كشورى خاص نيست و بر همه مردم لازم است كه از ولى امر اطاعت كنند.   در بخش ديگرى از كتاب، به اختيارات ولى فقيه و منابع مالى براى اعمال ولايت او اشاره نموده و شئون ولى امر را براى وضع قوانين حكومتى، مراقبت از اعمال مردم و كارگزاران حكومتى، روانه كردن مردم به حج، اجراى حدود و تعزيرات، تصدى امر قضا و نصب قضات، اقامه نماز جمعه و نمازهاى عید قربان و عيد فطر، حکم به ثبوت هلال ماه‌هاى رمضان و شوال، تأسيس ادارات مختلف و نصب مسئولان مختلف مملكتى، امر كردن به جنگ و جهاد و صلح، تعيين تكليف روابط با كشورهاى اسلامى و غيراسلامى و نظارت برهزينه كردن اموالى كه در اختیار اوست مورد شرح و بررسى قرار داده است. در اين زمينه‌ها نگارنده از ادله قرآنى و روايى متعددى استفاده نموده و اقوال برخى از فقهاى معتبر شیعه را نيز منعكس كرده است.   در همين راستا نگارنده اين اموال را دو قسم كرده و قسمى از آن را مال ولى امر و قسم ديگر را براى مسلمانان در نظر گرفته است. يكى ديگر از اموالى كه نگارنده آن را مخصوص ولى امر دانسته انفال است كه وى ادله قرآنى و روايى مربوط به انفال و مالكيت ولى فقیه بر آن را بررسى نموده و مصاديق مختلف انفال مانند اراضی موات، كوه‌ها، معادن، دارايى اموات بلا وارث، اراضى بدون مالك، اموال مجهول المالك، غنايم جنگى، درياها و ساير موارد انفال را بيان كرده است.   در بخش ديگر، به اختيارات ولى امر در مالكيت خمس و خرج كردن آن اشاره شده و ادله وجوب پرداخت خمس به ولى امر و امام معصوم (ع) بيان گرديده است. ضرورت پرداخت زكات به ولى امر و تصرف او در خمس و زکات و ادله روايى و اقوال فقها در اين زمينه از مباحث بعدى اين كتاب است. در بخش ديگر به بحث درباره اموال مخصوص مسلمين پرداخته و در اين زمينه اراضی مفتوحه عنوه، جزيه، غنايم جنگى، اسيران، و اموال زياده از احتياج مردم از جمله اموالى دانسته شده كه اختصاص به مسلمانان دارد و ولى امر متصدى پرداخت آن است.   6- «خاطرات آیت الله محمد مومن» کتاب حاضر از سوی انتشارات  مرکز اسناد انقلاب اسلامی در سال 1387 در 240 صفحه با موضوع خاطرات روانه بازار شد. «خاطرات آیت الله محمد مومن»حاوی خاطرات ایشان در سه بخش است: بخش اول به شرح وضعیت خانواده و تحصیلات و معرفی اساتید ایشان اختصاص یافته است. در بخش دوم به خصوصیات علمی و اخلاقی امام خمینی اشاره گردیده و در پایان به برخی از موضوعات پس از انقلاب از جمله عضویت ایشان در شورای نگهبان و مسالۀ انتخابات دورۀ سوم مجلس شورای اسلامی پرداخته شده است. ]]> استان‌ها Fri, 22 Feb 2019 12:49:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272257/مروری-آثار-علمی-آیت-الله-محمد-مومن ​ضرورت توجه به پژوهش‌های علمی و فرهنگی در جشنواره امام رضا (ع) http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/272203/ضرورت-توجه-پژوهش-های-علمی-فرهنگی-جشنواره-امام-رضا-ع به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به نقل از روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کارگروه فرهنگی هفدهمین جشنواره بین‌المللی بنیاد امام رضا (ع) با موضوع فعالیت‌های فرهنگی این جشنواره، چهارشنبه (١ اسفندماه) با حضور محسن جوادی؛ معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی‌اصغر کاراندیش؛ معاون حقوقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس هیأت مدیره بنیاد بین‌المللی امام رضا (ع)، محمودرضا برازش؛ مدیرعامل بنیاد امام رضا (ع)، ایوب دهقانکار؛ مشاور اجرای معاونت امور فرهنگی و علی غیاثی ندوشن؛ مدیرکل امور استان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ١٧ استان از طریق ویدئو کنفرانس درسالن همایش‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.   جوادی در این نشست با اشاره به شخصیت و جایگاه امام رضا (ع) در فرهنگ ایران، بیان کرد: خوشبختانه این جشنواره به برکت نام این امام عزیز، همواره منشأ خیر بوده و برنامه‌ها و فعالیت‌هایی هم که به نام ایشان مزین هستند، توانسته‌اند در شکوفاسازی استعدادها کمک کنند. برای خود افتخاری می‌دانیم که سهم کوچکی در فعالیت‌های فرهنگی بنیاد امام رضا (ع) داشته باشیم.   وی با تاکید بر ضرورت کیفی شدن این برنامه‌ها، افزود: یکی از موضوعات مغفول در برنامه‌های این جشنواره، توجه به پژوهش‌های علمی و فرهنگی است که خوشبختانه قرار است از سال آینده در جشنواره حضور داشته باشد. امید است در این پژوهش‌ها منجر به افزایش معرفت از این امام بزرگ باشد.   قول مساعد برای حل مشکلات اعتبارات استانی   علی‌اصغر کاراندیش؛ معاون حقوقی و امور مجلس و استان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس هیأت مدیره بنیاد بین‌المللی امام رضا (ع) نیز در این نشست، گفت: همواره تلاش شده نسبت به بالا بردن کیفیت برنامه‌ها و هماهنگی ستاد با استان‌ها اقدام کنیم. در تخصیص اعتبارات با استان‌ها مشکلاتی ایجاد شده که با قول‌های مساعدی که داده شده، امیدوارم تا پایان سال این موانع برطرف شوند.   محمودرضا برازش؛ مدیرعامل بنیاد امام رضا (ع) نیز در این برنامه، با اشاره به تغییرات انجام شده در برخی از برنامه‌های این جشنواره در دوره جدید، اظهار کرد: با توجه به کارشناسی‌های انجام شده در معاونت امور فرهنگی، برخی از برنامه‌ها و فعالیت‌های جشنواره در سال آینده با یکدیگر ادغام شدند. برای نمونه در سال گذشته هشت برنامه در حوزه شعر داشتیم که در سال جدید این برنامه‌ها در قالب چهار برنامه اجرا خواهند شد. همچنین برخی برنامه‌ها نیز به صورت دو سالانه برگزار می‌شوند.   وی ادامه داد: قرار شد در سال آینده در استان ایلام با توجه به درخواست این استان فعالیتی درباره اربعین برگزار شود. در استان‌های مرزی نیز برنامه‌ای با هدف همدلی و دوستی میان اقوام و ادیان برگزار می‌شود.   تاکید بر پژوهش‌محوری و جنبه اسنادی آثار   در ادامه ایوب دهقانکار؛ مشاور اجرایی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این نشست گفت: ایده‌آل معاونت امور فرهنگی آن است که بتواند از تمامی برنامه‌های جشنواره امام رضا (ع) در استان‌ها حمایت کند. در برنامه‌های سال آینده جشنواره امام رضا (ع) نیز بر دو موضوع تکیه شده است؛ نخست بحث پژوهش‌محوری و جنبه اسنادی آثار و نکته دوم نیز توجه به بُعد بین‌المللی فعالیت‌ها و برنامه‌ها.   وی افزود: معاونت امور فرهنگی در سال جاری از برنامه‌های جشنواره امام رضا (ع) در 11 استان حمایت کرده و کل اعتبار اختصاص داده شده برای این موضوع سه میلیارد و 950 میلیون ریال بوده است. دو میلیارد و 630 هزار ریال از این اعتبارات در قالب قسط اول به استان‌ها پرداخت شده و منتظر تخصیص بودجه برای پرداخت‌های بعدی هستیم.   علی غیاثی ندوشن؛ مدیرکل امور استان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این نشست بیان کرد: یکی از شاخص‌های ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای استان‌ها، برگزاری باکیفیت برنامه‌های جشنواره امام رضا (ع) است که امیدوارم استان‌ها در برگزاری برنامه‌های خود در سال آینده با تلاش مضاعف اقدام کنند.   این برنامه با حضور مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ١٧ استان از طریق ویدئو کنفرانس برگزار شد. ]]> دین‌ Wed, 20 Feb 2019 10:26:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/272203/ضرورت-توجه-پژوهش-های-علمی-فرهنگی-جشنواره-امام-رضا-ع مرحوم صاحبی با تندروی و خشونت مخالف بود http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/272200/مرحوم-صاحبی-تندروی-خشونت-مخالف به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، محمدجوادصاحبی، دین‌پژوه، نویسنده و روزنامه‌نگار پیشکسوت حوزه دین و اندیشه که شامگاه سه‌شنبه 23 بهمن‌ماه در سن ۶۴ سالگی، دار فانی را وداع گفت، ازجمله چهره‌هایی است که علاوه بر مسئولیت‌های اجرایی، علمی و فرهنگی متعدد، کتاب‌ها و مقالات بسیاری را نیز در زمینه‌های دین و اندیشه از خود به‌جای گذاشته است.   آیت‌الله سیدمحمدعلی ایازی؛ مجتهد و قرآن‌پژوه برجسته کشور که سال‌ها در زمینه قرآن و معارف دینی به تحقیق و تالیف پرداخته، در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، به تشریح برخی از شاخصه‌های اخلاقی و ویژگی‌های قلم  محمدجوادصاحبی پرداخت.   وی گفت: محمدجواد صاحبی تقریبا از اوان پیروزی انقلاب اسلامی، در حوزه کارهای فرهنگی فعالیت دارد. در مجله «پیام انقلاب» متعلق به سپاه پاسداران مقالاتی می‌نوشت. بعدها در قم در مجله «حوزه» با ما همکاری می‌رکد و مقاله می‌نوشت. در ادامه راه با حکم سید محمد خاتمی که آن زمان مسئولیت «کیهان» را برعهده داشت، به‌طور مستقل مجله «کیهان اندیشه» را منتشر می‌کرد.   نویسنده کتاب «قرآن و تفسیر عصرى»، ادامه داد: وی با روشی آزاد و با استفاده از ظرفیت‌های مختلف، مقاله می‌نوشت و در کارش سعه صدر بسیار داشت. فضایی که در آن مناسبات حاکم باشد را نمی‌توانست تحمل کند و به این دلیل از «پیام انقلاب» جدا شد و به مجله «حوزه» پیوست. در کار بسیار مسئولیت‌شناس و دغدغه‌مند بود.   ایازی با تاکید بر دغدغه‌مندی مرحوم صاحبی در نوشته‌هایش، افزود: یکی از دغدغه‌هایی که کشورهای اسلامی از آن رنج می‌برند، گرایش به استبداد است. متاسفانه روحیه استبدادطلبی و استبدادخواهی در این کشورها ریشه دارد و در چنین فضایی افکار و نظریات مختلف به راحتی مطرح و نقد نمی‌شود. محمدجواد صاحبی معتقد بود که یکی از مشکلاتی که آینده جامعه ایران را تهدید می کند، همین مساله تحمل نکردن عقاید مختلف است. وی کتاب «نقد و تصحیح طبایع الاستبداد» را در این راستا تدوین کرده است. مرحوم صاحبی معتقد بود مهم‌ترین مساله در سیر نواندیشی از سید جمال‌الدین اسدآبادی تا امروز، مساله عقب‌ماندگی است.  نویسنده کتاب «قرآن و فرهنگ زمانه»، همچنین اظهار کرد: محمدجواد صاحبی، متواضع و خلاق بود و هنر کار کردن با جمع را بلد بود. یکی از خصوصیات بارز اخلاقی وی این بود که با کسانی که اهل خشونت و تندروی بودند مخالف بود و کنار نمی‌آمد و به همین دلیل نتوانست با مدیران کیهان ادامه همکاری دهد.   وی با اشاره به ویژگی‌های قلم این نویسنده فقید نیز، گفت: مرحوم صاحبی، قلم روانی داشت و متعهدانه، دغدغه‌مند و مسئولانه می‌نوشت. از دیگر ویژگی‌های قلمش، واقعیت‌شناسی بود. به نیازهای روز جامعه توجه داشت. خیلی آسمانی و آرمانی فکر نمی‌کرد و بیشتر مشکلات کنونی و جاری را می‌دید. در سخنانش نیز بارها از ناکارآمدی برخی مدیرات امروز کشور در حل مشکلات جامعه می‌گفت.   ایازی با تاکید بر پاسداشت بزرگان علم و فرهنگ و قلم در زمان حیاتشان، ادامه داد: محمدجواد صاحبی اگر دار فانی را دواع نگفته بود، باز هم درباره‌اش سخنی گفته نمی‌شد و نسبت به کارهای ارزنده‌اش قدردانی صورت نمی‌گرفت. نگذاریم کار به جایی برسد که بخواهیم پس از درگذشت محققان، نویسندگان و کسانی که خدمات ارزنده‌ای انجام داده‌اند، حرف بزنیم. باید شرایط به‌گونه‌ای فراهم شود که بتوان در زمان حیات این افراد، از تجربیاتشان بهره گرفت و قدردان خدماتشان بود.   این عضو شورای مرکزی مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در پایان، بیان کرد: کارهای ارزشمند ایشان به‌ویژه کارهایی که در جهت معرفی مباحث جدید دین‌پژوهی انجام داده، می‌تواند برای دین‌پژوهان و حوزویان در یافتن مسیر پژوهش‌های کاربردی و نو، راهگشا و موثر باشد.   ]]> دین‌ Wed, 20 Feb 2019 09:31:32 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/272200/مرحوم-صاحبی-تندروی-خشونت-مخالف مجلس یادبود محمدجواد صاحبی برگزار شد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272158/مجلس-یادبود-محمدجواد-صاحبی-برگزار به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، مراسم یادبود هفتمین روز درگذشت مرحوم محمدجواد صاحبی، رئیس انجمن ادیان و مذاهب اسلامی حوزه علمیه قم و رئیس شورای دین پژوهان کشور عصر روز سه‌شنبه 30 بهمن‌ماه با حضور آیت‌الله سیداحمد خاتمی، مسئولین کشوری و استانی و اقشار مختلف مردم در مسجد الغدیر شهر قم برگزار شد.   در این مراسم پس از قرائت قرآن و مرثیه سرایی به مناسبت وفات حضرت ام‌البنین (س)، حجت‌الاسلام و المسلمین زارع در سخنانی با اشاره به تفاوت انسان با سایر موجودات گفت: قدرت تفکر وجه تفاوت انسان با سایر موجودات است. اگر خودیت کنار رود، نفس اماره و چشم و زبان کنترل می‌شود و تدریس و تعلیم از دورترین نقاط محقق می‌شود. وی افزود: علامه طباطبایی در تفسیر المیزان به کرامت خاص خدا به انسان اشاره می‌کند و آن را به افسر عقل تعبیر می‌کند و می‌فرمایند این عقل است که اگر در زندگی کسی حاکم شود، نفس او را در بند می‌کند. استاد محمدجواد صالحی از این موهبت الهی برخوردار بود.   این خطیب حوزوی بیان کرد: اگر شخصی ظاهر و باطن و دل و جسمش پر از ایمان و یقین شود، شخصیتش همتای کسی می‌شود که پیامبر (ص) فرمود امروز علی (ع) تجسم همه ایمان است و این ویژگی را برای حضرت زهرا (س) نیز به کار برده‌اند.   وی ابراز کرد: پیامبر می‌فرمودند،‌ حب فاطمه (س) در صد جا به درد انسان می‌خورد، دکتر محمدجواد صاحبی هم از دوستان حضرت زهرا (س) بود.   حجت‌الاسلام والمسلمین زارع به فعالیت‌های مرحوم صاحبی هم اشاره کرد و گفت: مبارزات مرحوم صاحبی در قبل از انقلاب و فعالیت‌های جهادگونه ایشان در بعد از انقلاب منشا خدمات بزرگی بود. ]]> استان‌ها Wed, 20 Feb 2019 09:09:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272158/مجلس-یادبود-محمدجواد-صاحبی-برگزار آیا گفت‌وگوهای قصص قرآن، گفت‌وگوی داستانی است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271654/آیا-گفت-وگوهای-قصص-قرآن-گفت-وگوی-داستانی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «ساختار گفت‌وگوهای داستانی قرآن کریم (قرآن و هنر)» به قلم بشیر سلیمی،‌ با هدف فراهم کردن بستر مناسب برای ارائه جنبه‌های هنری قرآن کریم در روایات است که در جهان امروز و از منظری دیگر آن‌را در هنرهای دراماتیک مانند سینما، نمایش و داستان می‌بینیم، تدوین شده است.   در بخشی از مقدمه این کتاب درباره اهداف و شیوه تدوین آن آمده است: «کسانی که نزدیک به این پژوهش کار کرده‌اند، عمدتا از روش ریخت‌شناسی پراپ روسی بهره جسته‌اند. به‌طور مثال آقای علی معموری در کتاب «تحلیل ساختار روایت در قرآن» به بررسی منطق توالی پیرفت‌ها پرداخته است... یا علامه فضل‌الله در کتاب «گفت‌وگو در قرآن» به وظایف یک مبلغ دین می‌پردازد و اشاره‌ای به جلوه‌های هنری ندارد. چنانکه آقای محسن عباس‌نژاد در مجموعه مقالات «قرآن، ادب و هنر»، در بخشی از کتاب به جلوه‌های سینمایی قرآن اشاره نموده است. از دیگر آثار نزدیک به این اثر می‌توان به کوشش‌های سید قطب در کتاب «تصویر هنری قرآن» و دکتر محمود بستانی در کتاب «پژوهشی در جلوه‌های هنری داستان‌های قرآن» اشاره نمود. ما در حین پرداختن به فصل‌های دوم و سوم همین اثر، تفاوت دید خود را با این پژوهشگران محترم نشان خواهیم داد و در جهت تکمیل مباحث زیبایی‌شناسی قرآن در نمونه‌های گفت‌وگو و قصص قرآن، تلاش خواهیم کرد. در این اثر می‌خواهیم بدانیم که آیا گفت‌وگوهای موجود در قصص قرآن، می‌تواند گفت‌وگوی داستانی محسوب شود؟ آیا آن‌ها از ویژگی‌های گفت‌وگوهای داستانی برخوردارند؟ می‌توان این ویژگی‌ها را در آن‌ها یافت و تحلیل کرد؟ و لذا به سوال اصلی پاسخ خواهیم داد: 1) گفت‌وگوی داستانی چیست؟ و چه تفاوتی با گفت‌وگوهای عرفی و محاوره‌ای دارد؟ 2) گفت‌وگوهای داستانی قرآن کریم از چه شیوه‌ها و شاخصه‌هایی استفاده می‌کند؟ و با گفت‌وگوهای داستانی دارای چه نسبتی است؟ (تبیین تحلیلی رابطه گفت‌وگوی داستانی و قرآنی) 3) از تطبیق گفت‌وگوهای داستانی نظیر: حضرت آدم و موسی چه رهیافتی به‌دست می‌آید؟ (ارائه ساختاری از قصص قرآن).»   «عناصر روایی و ساختاری قصه‌ها و رابطه آن با زبان‌شناسی»، «شاخصه‌های گفت‌وگوی داستانی» و «رهیافت‌ها در گفت‌وگوهای داستانی قرآن»، سه فصل این کتاب است. گفت‌وگوهای قرآنی و زمینه‌های مکانی، زمانی و معنایی، شاخصه‌های گفت‌وگوهای داستانی قرآن و مستندسازی آن، نگاهی به ساختار گفت‌وگوها در قصه‌های قرآن کریم و بررسی ساختار گفت‌وگوی قصه‌های حضرت آدم (ع)، حضرت موسی (ع)، حضرت مریم (س) و حضرت ابراهیم (ع) از سرفصل‌هایی است که در این اثر تبیین شده است.   در زمینه بررسی ساختار گفت‌وگوی داستان حضرت موسی (ع) در قرآن در صفحه 158 کتاب می‌خوانیم: «قصه حضرت موسی (ع) در قرآن، پرتکرارترین و با درنظر گرفتن مجموع آیات در سوره‌های قرآن، پرحجم‌ترین داستان قرآنی می‌باشد. کلمه موسی در قرآن 136 مرتبه تکرار شده، در 36 سوره و در حدود 420 آیه. زندگی این پیامبر اولوالعزم را می‌توان در پنج دوره کلی تقسیم‌بندی کرد که هریک قابل تقسیم به دوره‌‌های بیشتر می‌باشد. این پنج دوره کلی عبارتند از: 1- تولد و کودکی 2- ازدواج موسی تا بعثت 3- کشمکش با فرعون تا غرق شدن در دریا 4- حکومت موسی پس از فرعون 5- انحراف در قوم، گوساله‌پرستی و سرگردانی در بیابان. از مجموع 36 سوره‌ای که نام حضرت موسی (ع) در آن آمده، در حدود 18 سوره آن قابل بررسی ازنظر عناصر داستان می‌باشد که باز در این میان چند سوره برجسته‌تر هستند. این سوره‌ها عبارتند از: البقره – الاعراف- یونس- طه- الشعراء- القصص و غافر.»   نخستین چاپ کتاب «ساختار گفت‌وگوهای داستانی قرآن کریم (قرآن و هنر)» در 255 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 22 هزار تومان از سوی انتشارات صبای اندیشه راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Tue, 19 Feb 2019 08:51:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271654/آیا-گفت-وگوهای-قصص-قرآن-گفت-وگوی-داستانی موضع ائمه اطهار در مقابل اسرائیلیات http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272121/موضع-ائمه-اطهار-مقابل-اسرائیلیات به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «اسرائیلیات: تخریب‌ها و تحریف‌های یهود» در چهار فصل به قلم سیف‌الله مدبر چهاربرجی ضمن بررسی مبادی اسرائیلیات، به تبیین اسرائیلیات در عقاید، اسرائیلیات در قصص و برخورد با اسرائیلیات می‌پردازد. این کتاب از سوی مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص)، منتشر شده است.   معیارهای تشخیص اسرائیلیات، عوامل و افراد موثر در نشر اسرائیلیات،‌ تاریخچه اسرائیلیات، اسرائیلیات در مبدأشناسی، اسرائیلیات در راهنماشناسی، مفهوم‌شناسی اسرائیلیات در قصص، اسرائیلیات درباره حضرت محمد (ص)، موضع‌گیری ائمه اطهار (ع) و برخورد برخی از مفسران، ازجمله مهم‌ترین سرفصل‌های کتاب حاضر است.   در مقدمه این کتاب آمده است: «با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و در عصر جهانی شدن ارتباطات، پرسش‌ها و چالش‌های نوینی در حوزه علوم انسانی فراروی اندیشمندان مسلمان قرار گرفت که همه به نوعی برخاسته از مسئولیت دشوار حکومت در این عصر است؛ دورانی که پایبندی به دین و سنت در مدیریت همه‌جانبه کشورها بسیار چالش‌برانگیز می‌نماید. از این‌رو مطالعات و پژوهش‌های به‌روز، جامع، منسجم و کاربردی در حوزه دین، براساس معیارهای معتبر جهانی و عمق و اصالت اندیشه‌های ناب، بایسته و ضروری است و جلوگیری از انحرافات فکری و تربیتی پژوهندگان وزه دین، مهم و مورد عنایت تمامی بنیان‌گذاران این شجره طیبه، به‌ویژه معمار بزرگ انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری می‌باشد.»   کتاب «اسرائیلیات: تخریب‌ها و تحریف‌های یهود» در 456 صفحه با شمارگان 300 نسخه به بهای 41 هزار تومان از سوی مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص) راهی بازار نشر شده است.   ]]> دین‌ Tue, 19 Feb 2019 07:45:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/272121/موضع-ائمه-اطهار-مقابل-اسرائیلیات ​رویکردهای نوین در حدیث‌پژوهی شیعه چگونه‌اند؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/272061/رویکردهای-نوین-حدیث-پژوهی-شیعه-چگونه-اند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «رویکردهای نوین در حدیث‌پژوهی شیعه» شامل 16 مقاله تخصصی در زمینه حدیث‌پژوهی شیعه کتاب است که از سوی جمعی از نویسندگان تالیف شده‌اند. گردآوری و تدوین کتاب نیز به همت مرتضی سلمان‌نژاد و سید محمدهادی گرامی صورت گرفته است.   بخش نخست کتاب شامل دو مقاله با عنوان‌های «مروری بر مطالعات میان‌رشته‌ای حدیث؛ گونه‌شناسی و نمونه‌ها» نوشته مشترک مرتضی سلمان‌نژاد و قاسم درزی و «نگاهی تحلیلی بر جدیدترین پژوهش‌های آکادمیک غربیان در حدیث شیعه» اثر مشترک علی حسن‌نیا و محمد قندهاری است.   در بخش دوم کتاب نیز دو مقاله از سید محمدهادی گرامی با عنوان‌های «جریان‌شناسی تاریخی و نقش آن در حل تعارض‌های گزارش‌های رجالی» و «تاریخ‌نگاری گفتمان‌های حدیثی براساس تحلیل عناوین کتب متقدم امامیه» درج شده است.   بخش سوم کتاب به چهار مقاله با عنوان‌های «اصالت‌سنجی و نقد بیرونی» از احمد پاکتچی، «مروری بر مسائل بازسازی متون حدیثی با تاکید بر حدیث شیعه» اثر مشترک محمدکاظم رحمتی و محمد قندهاری، «کتابت و استقامت؛ انتقال علم دینی در تشیع متقدم» تالیف ماریا ماسی دکاکه با ترجمه علی ثقفیان و «روش تاریخ‌‌گذاری اسناد-متن، با توجه به «حلقه مشترک» پژوهش موردی: روایات آخرالزمان» نوشته آندریاس گورگه با معرفی و ترجمه سعید شفیعی، اختصاص دارد.   نویسندگان کتاب در بخش پایانی نیز هشت مقاله با موضوع «فقه‌الحدیث و نقد درونی» ارائه کرده‌اند. «سطوح فهم متن و مقوله فقه‌الحدیث (با تکیه کاربردی بر سطح زبان)» و «جایگاه مطالعات عهدینی در فقه‌الحدیث» اثر احمد پاکتچی، «واکاوی بسترهای گفتمانی برای خوانش و فهم احادیث» نوشته یونس دهقانی فارسانی، «استفاده از روش «تحلیل محتوا» به مثابه رویکردی نوین در فقه‌الحدیث» تالیف محمد عترت‌دوست، «درآمدی بر نقش انسان‌شناسی فرهنگی در فهم و ترجمه احادیث» به قلم مشترک یحیی میرحسینی، محمدحسین شیرزاد و محمدحسن شیرزاد، «روش نقد متن حدیث (با رویکرد تطبیق بر نمونه‌ها)» نوشته مهدی ایزدی و «سنجش محتوایی حدیث؛ روشی در کشف اصالت و دیرینگی آموزه‌های امامتی راویان متهم به غلو» اثر حجت‌الاسلام سید علیرضا حسینی شیرازی، عنوان‌های این هشت مقاله است.   در بخشی از مقاله «نگاهی تحلیلی بر جدیدترین پژوهش‌های آکادمیک غربیان در حدیث شیعه» نوشته مشترک علی حسن‌نیا و محمد قندهاری، می‌خوانیم: «تلاش غربیان در باب حدیث‌پژوهیِ شیعه، عمدتا بر منابع و آثار سنی متکی بوده است و تا سال‌های اخیر، کمتر به روایات شیعی، نقل، نقد و تحلیل آنها همت گماشته‌اند. می‌توان ادعا نمود که خاستگاه زمانی خاورشناسان و حدیث شیعه نیز همزمان با مطالعات عمومی و تاریخی حدیث نزد خاورشناسان، از دوره میانی قرن بیستم آغاز شده است، به‌ویژه که اگر بخواهیم به لحاظ مبنایی به آن نگاه کنیم. ژرارد لوکُمت (1926-1997)، در مقاله‌ای در سال 1970 میلادی، نشان می‌دهد که آگاهی غربیان از حدیث شیعه امامیه تا چه اندازه اندک است (موتسکی: 1389). اما اوضاع و احوال از دهه 1970 میلادی به این‌سو تغییر کرد؛ در این زمان، اِتان کُلبرگ کوشید به ایضاح بیشتر این موضوع کمک کند. از نیمه دوم قرن بیستم، تغییرات به سمت شناسایی بیشتر شیعه، عقاید و اصول آن از دل مجموعه‌های روایی سوق یافت و غربیان از یک روند آرام شناسایی شیعه به معنای عام، به سوی دریافت درکِ صحیحی از شیعه اثنی عشریه و اصول اعتقادی و مبانی فکری آن حرکت کردند و در این مسیر، کم‌کم به مباحث تخصصی‌تر روایی امامیه وارد شدند.»   نخستین چاپ کتاب «رویکردهای نوین در حدیث‌پژوهی شیعه» در 488 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 32 هزار تومان از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) راهی بازار نشر شده است.    ]]> دین‌ Mon, 18 Feb 2019 11:05:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/272061/رویکردهای-نوین-حدیث-پژوهی-شیعه-چگونه-اند باید اعتراف کنیم که متدینانمان نسبت به حقوق زنان اهتمام نداشته‌اند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272059/باید-اعتراف-کنیم-متدینانمان-نسبت-حقوق-زنان-اهتمام-نداشته-اند به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، اعضای کمیته‌های علمی و اجرایی و شورای سیاستگذاری نخستین همایش کتاب سال بانوان با آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)، در سالن جلسات مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) دیدار کردند. در ابتدای این نشست حجت‌الاسلام‌ والمسلمین حمید پارسانیا دبیر علمی همایش کتاب سال بانوان، با بیان اینکه بانوان و نظام دانشگاهی، دو پاشنه آشیل انقلاب اسلامی ایران هستند، عنوان کرد: برخی با توجه به حضور زنان در جوامع غربی تصور می‌کنند که حضور زنان در جامعه نوعی تقابل با دیانت است، حال آنکه چنین تصوری اشتباه است. پارسانیا با اشاره به تأثیر حرکت بانوان در پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تصریح کرد: بانوان می‌توانند نقطه قوت انقلاب اسلامی باشند، همانطور که حضور زنان در انقلاب مشروطه نیز چشمگیر بود، بانوان در پیروزی انقلاب اسلامی ایران تأثیر فراوانی داشتند. دبیر علمی همایش کتاب سال بانوان ادامه داد: جمعی که در این محفل حضور دارند، جمع بین علم و حرکت زنان در جامعه ایران هستند و جامعه‌الزهرا علیهاالسلام متعلق به بانوانی است که در صحنه علم و دانش فعالیت می‌کنند، همچینین این مرکز در مسیر علم و دانش پیشگام و پیشتاز بوده است. وی در ادامه با اشاره به همایش کتاب سال بانوان افزود: نخستین همایش کتاب سال بانوان به همت این مؤسسه علمی حوزوی در سال جاری برگزار می‌شود و در این همایش کتاب‌هایی که بانوان تألیف کردند و یا در عرصه زنان و خانواده تألیف شده است، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. پارسانیا در پایان تصریح کرد: جامعه‌الزهرا علیهاالسلام این حرکت را آغاز کرده تا بدین وسیله آثار پژوهشی در عرصه زن و خانواده شناسایی و پژوهشگران این عرصه مورد حمایت قرار گیرند. ارسال 500 اثر به دبیرخانه همایش کتاب سال بانوان در ادامه این نشست، ریحانه حقانی معاون پژوهش جامعه‌الزهرا علیهاالسلام گفت: شورای سیاستگذاری این همایش با ریاست حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سیدمحمود مدنی مدیر جامعه‌الزهرا علیهاالسلام تشکیل شد و اعضای این شورا متشکل از اساتید فاضل حوزه و دانشگاه هستند.   حقانی ادامه داد: کمیته علمی همایش با ریاست حجت‌الاسلام ‌والمسلمین حمید پارسانیا و با عضویت اساتید برجسته از جمله خانم امین‌مجد، روح اللهی، علیپور و گرجیان تشکیل شد که در این کمیته، رؤسای هیئت داوری را تعیین کردند.   معاون پژوهش جامعه‌الزهرا علیهاالسلام با بیان اینکه در برگزاری این همایش چند هدف مورد توجه قرار گرفت، بیان کرد: حمایت از آثار پژوهشی بانوان و آثار برتر پژوهشی در عرصه زن و خانواده، شناسایی ظرفیت‌ها و تقویت توان پژوهشی بانوان و مراکز فعال در عرصه مطالعات زن و خانواده، زمینه‌سازی مشارکت پژوهشگران و واحدهای پژوهشی در تولید علم از جمله اهداف برگزاری این همایش است.   وی افزود: تلاش ما در این همایش این است که پژوهش و تولید علم را در بین بانوان طلبه تعمیق و گسترش دهیم و پژوهش‌های علمی را در عرصه زن و خانواده هدایت کنیم.   حقانی در ادامه گفت: ما در چند فاز، برنامه‌ریزی را آغاز کردیم که در فاز اول، بحث اطلاع‌رسانی و ظرفیت‌سنجی مراکز علمی را داشتیم که از طریق سایت، انتشار بنر و فضای مجازی با مراکز علمی، دانشگاهی و حوزوی ارتباط برقرار شد و اطلاع‌رسانی صورت گرفت، همچنین از نظرات آنان در قسمت‌های مختلف بهره‌مند شدیم.   معاون پژوهش جامعه‌الزهرا علیهاالسلام ادامه داد: پس از اعلام فراخوان همایش، آثار پژوهشی از مراکز حوزوی و دانشگاهی دریافت شد و پژوهشگران بیش از ۵۰۰ اثر را به دبیرخانه همایش ارسال کردند که بیشترین آثار در حوزه مطالعات زن و خانواده است.   وی هدف نهایی این همایش را مورد توجه قرار داد و تصریح کرد: هدف ما از برگزاری این همایش این است که در ادامه همایش، ظرفیت‌های اصلی و خلأهای پژوهشی را در این عرصه شناسایی کنیم و پژوهش‌های خود را جهت دهیم.   حقانی با اشاره به اینکه آثار این همایش در چهار گروه دریافت شد، گفت: این چهار گروه شامل رساله‌های سطح چهار و رساله‌های دکتری بانوان، کتاب‌های تألیفی بانوان در حوزه‌های علوم اسلامی و انسانی است، همچنین بخش ویژه شامل مطالعات زن و خانواده است که به صورت مشترک بین آقایان و بانوان آثار را دریافت کرد.   معاون پژوهش جامعه‌الزهرا علیهاالسلام با اشاره به استقبال پژوهشگران از این همایش، افزود: امسال فقط آثار پژوهشی در قالب کتاب مورد پذیرش قرار گرفت و مقالات را در دستور کار قرار ندادیم؛ با این حال، استقبال پژوهشگران از این همایش بسیار چشمگیر بود و حضور پررنگی در این همایش داشتند.   وی در ادامه به تشریح آثار دریافتی پرداخت و تصریح کرد: آثار پژوهشی دریافتی رده‌بندی شدند؛ 11 هیئت داوری با حضور 100 داور از اساتید فاضل دانشگاهی و حوزوی برای بررسی آثار تشکیل شد و آثار پژوهشی در مرحله ارزیابی اجمالی و تفصیلی قرار گرفتند که در ارزیابی تفصیلی، 147 اثر مورد پذیرش قرار گرفتند.   حقانی یادآور شد: اختتامیه همایش کتاب سال بانوان همزمان با ایام ولادت باسعادت حضرت زهرا علیهاالسلام در مرکز علمی جامعه‌الزهرا علیهاالسلام برگزار می‌شود و برگزیدگان مورد تجلیل قرار می‌گیرند.   معاون پژوهش جامعه‌الزهرا علیهاالسلام تأکید کرد: پس از برگزاری همایش کتاب سال بانوان، کار اساسی ما آغاز می‌شود و این همایش در واقع پایلوتی بود تا در ادامه کار، فعالیت‌های دیگر را ساماندهی و جهت‌دهی کنیم، خلأهای پژوهشی را شناسایی کرده و به آن توجه کنیم و در نهایت راهبری موضوع را در عرصه زن و خانواده داشته باشیم.   بانوان می‌توانند در مسیر علم و دانش، باعث افتخار کشور و نظام اسلامی باشند در پایان این نشست، آیت‌الله مصباح یزدی رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) در سخنانی با بیان اینکه برای رسیدن به کمال و نتایج مطلوب باید همواره تلاش کرد، افزود: برای رشد و تکامل هر چیزی باید استعدادهای آن را کشف کنیم، لوازمی که برای شکوفایی آن مورد نیاز است شناسایی شود و به این مسئله توجه داشت که در هر فرصتی چه نوع خدمتی را می‌توان ارائه داد که این موضوع در همه موجودات از جمله گیاهان و حیوانات و در سطح بالاتری برای انسان‌ها صادق است. آیت‌الله مصباح یزدی با بیان اینکه انسان به فرموده خداوند متعال، کامل‌ترین و به عنوان بهترین مخلوق معرفی شده است، افزود: انسان‌ها همه یکسان نیستند و در هر مرحله از زندگی، ویژگی‌های خاصی دارند، همچنین در برخی انسان‌ها ویژگی‌های منحصر به فردی وجود دارد، در این صورت این سؤال مطرح است که برای رسیدن به کمال، چه باید کرد و آیا برنامه و فرمول دقیقی وجود دارد یا نه؟ رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان این مطلب که استعدادها، حقوق و وظایف انسان‌ها یک جهت مشترک دارد، ادامه داد: همه انسان‌ها در اصل انسانیت، مشترک هستند و همه انسان‌ها بر اساس این اصل، استعدادهای مشترک، حقوق مشترک، وظیفه مشترک و مسئولیت مشترک دارند. عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ادامه داد: اختلافاتی در تکوین انسان‌ها وجود دارد که انسان‌ها را به دو دسته زن و مرد تقسیم می‌کند، اما در وظایف و حقوق آنان تفاوتی نمی‌گذارد، اگر خودمان می‌خواستیم وظایف و حقوق را تعیین کنیم، بسیار دچار اشتباه می‌شدیم. وی به برخی از آیات قرآن کریم اشاره کرد و افزود: در قرآن کریم به وظایف مشترک زن و مرد و استعدادهای مشترک و کمال مشترک اشاره شده است و چیزی که افراد می‌توانند از آن پیش‌تر بیفتند در ادبیات دینی ما به قرب خداوند یاد می‌شود، چراکه خداوند متعال، انسان را به عنوان خلیفه‌الله معرفی کرده است تا نشان دهد انسان می‌تواند به خدا نزدیک شود و این موضوع بین زن و مرد مشترک است. استاد اخلاق حوزه علمیه افزود: این رشد در انسانیت است و در جهت قرب الهی هیچ فرقی بین زن و مرد نیست، چنانچه همه ائمه معصومین علیهم‌السلام، نسبت به حضرت زهرا علیهاالسلام خضوع فراوانی داشتند و آن حضرت را الگویی برای خود می‌دانستند. آیت‌الله مصباح یزدی به اعتقادات انسان‌ها درباره تفاوت زن و مرد اشاره کرد و گفت: برخی معتقدند که فرقی بین زن و مرد نیست و اختلافات جزئی در جهات بدنی و روحی وجود دارد که در وظایف و حقوق این دو گروه تأثیری ندارد؛ برخی نیز معتقدند که همواره نسبت به زنان ظلم شده و شاید در هیچ برهه‌ای از تاریخ، حقوق زنان که شایسته حقوق انسانی و الهی باشد، وجود نداشته باشد. رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) یادآور شد: ما در چنین شرایطی با افراط و تفریط مواجه هستیم و باید اعتراف کنیم که متدینان ما در این مسئله به درستی به وظایف خود عمل نکردند و نسبت به حقوق زنان اهتمام نداشتند، چنانچه سال‌های طولانی حقوق زنان به درستی رعایت نشد و این مسئله باعث شد که احساس شکست و محرومیت برای زنان به وجود آید و عکس العمل زنان این باشد که ضد آن عمل کنند. وی با بیان اینکه یکی از کمبودهای جامعه اسلامی ما، به هم خوردن تعادل و افراط و تفریط در حقوق زن و مرد است، عنوان کرد: وقتی انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، باید به این مسئله توجه می‌شد، همانطور که این مسئله در سخنان حضرت امام (ره) انعکاس داشت، چنانچه ‌فرمودند که من برای اسلام احساس خطر می‌کنم، ما برای اسلام قیام کردیم و برای اسلام شهید می‌شویم. آیت‌الله مصباح یزدی بیان کرد: متأسفانه ما در فهم افراط و تفریط‌ها هم ضعف‌هایی داریم و وقتی به منابع رجوع می‌کنیم، پیش داوری‌های افراطی و تفریطی داریم؛ بنابراین یکی از وظایف فرهیختگان جامعه ما این است که حقوق زن و مرد را به تعادل نزدیک کنند و از نظر عملی و نظری، تعادل حقوق زن و مرد را مورد توجه قرار دهند. رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) ادامه داد: یکی از جهاتی که برای زن و مرد مطرح می‌شود، این است که آیا تحصیل علم برای مردان است و یا زنان؟ که در پاسخ باید گفت که علم برای انسانیت است و به جنسیت ربطی ندارد، همچنین مشارکت در امور اجتماعی و سیاسی نیز به جنسیت ربطی ندارد؛ خداشناسی، عبادت، معرفت خدا و تقرب به خداوند، ایمان به خداوند و قرب الهی و همه اینها مرد و زن نمی‌شناسد. استاد اخلاق حوزه علميه در ادامه افزود: یکی از خدمات حضرت امام (ره)، یاران و دست پروردگان مکتب آن حضرت این بود که زمانی که نهضت روحانیت شروع شد، مسئله تحصیل و آموزش بانوان هم مطرح شد که در پی آن مکتب توحید راه‌اندازی شد. عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره مؤسسان حوزه‌های علمیه خواهران، بیان کرد: در ایران قدم‌های ارزنده ای در این زمینه برداشته شد که نمونه آن جامعه‌الزهرا علیهاالسلام است. وی تصریح کرد: در این زمینه وقتی بانویی عالم و دانشمند شد، علم خود را باید عرضه کند، بحث علمی کند، کتاب بنویسد، در کنفرانس‌های عملی و در فعالیت‌های علمی شرکت کند، اما حدود زن و مرد باید رعایت شود و به حقوق اختصاصی ضرری وارد نشود. آیت‌الله مصباح یزدی در ادامه به کتاب «بلاغاتُ النّساء» نوشته احمدبن‌ابی‌طاهر مشهور به ابن‌طیفور اشاره کرد که سخنرانی‌های بانوان نامدار تاریخ اسلام در این کتاب گردآوری شده است. رئیس مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، با بیان اینکه بانوان جامعه می‌توانند در مسیر علم و دانش، باعث افتخار کشور و نظام اسلامی باشند، برگزاری همایش کتاب سال بانوان را اقدام شایسته‌ای عنوان کرد و افزود: این گام برای احقاق حقوق بانوان، احترام به شخصیت آنان و استفاده از استعدادهای خدادادی آنان برداشته شده است که قابل قدردانی است. ]]> استان‌ها Mon, 18 Feb 2019 10:10:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/272059/باید-اعتراف-کنیم-متدینانمان-نسبت-حقوق-زنان-اهتمام-نداشته-اند اسلامی: با انقلاب کتاب‌های دین از پشت صحنه به ویترین آمدند http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/271474/اسلامی-انقلاب-کتاب-های-دین-پشت-صحنه-ویترین-آمدند خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- زهرا حقانی: به عقیده عده‌ای از صاحب‌نظران در سال‌های اخیر تحول محتوایی خاصی در وضعیت نشر حوزه دین رخ نداده است. محمدعلی مهدوی‌راد، دبیر علمی جایزه کتاب سال نیز در گفت‌وگویی که 26 مهر 1396 با ایبنا داشت،‌ بیان کرد: «در سه سال گذشته که مسئولیت برگزاری جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی را داشتم، اینطور تصور می‌کنم که تحول خاصی در وضعیت نشر حوزه دین رخ نداده است. البته از نظر کمی هیچگاه کمبودی نداشتیم، بلکه گاهی رشد نیز داشته‌ایم، ولی از لحاظ کیفی، نه اینکه کارهای مهمی انجام نمی‌شود، بلکه باید گفت که کارهای مهم در سطح توقع ما انجام نمی‌شود. ما در کشور جمهوری اسلامی هستیم و ادعای ام‌القرایی برای جهان اسلام داریم و قرائت ما از اسلام، قرائت شیعی است که حقا و انصافا، عقلانی‌ترین، دقیق‌ترین، استوارترین و بی‌مساله‌ترین قرائت است... با توجه به همه این موارد، برایند خیلی رضایت‌بخش نیست. عدم حضور کتاب‌های حوزه دین در بین برگزیدگان سی‌وششمین دوره جایزه کتاب سال نیز شاید مهر تاییدی بر این مدعا باشد.»    همزمان با چهل سالگی انقلاب اسلامی، میزگردی با موضوع «بررسی کتاب‌های حوزه دین در چهار دهه انقلاب اسلامی» در ایبنا برگزار شد که در این نشست سید حسن اسلامی اردکانی؛ نویسنده و دبیر جایزه نقد کتاب و محمدکاظم رحمتی؛ نویسنده و پژوهشگر حوزه دین، به آسیب‌ها و نقاط قوت و ضعف و چالش‌های مرتبط با تولید و نشر محتوا و کتاب‌های حوزه دین پرداختند.   سیر تحول کمی و کیفی کتاب‌های حوزه دین از سال‌های ابتدایی انقلاب تا امروز چگونه بوده است؟   اسلامی اردکانی: انقلاب را اگر بخواهیم از حیث مسائل پشت‌صحنه‌ای بررسی کنیم، این است که کتاب‌های دینی ویترین می‌شوند و از پشت‌صحنه بودن به ویترین می‌آیند. در سال‌های اول انقلاب،‌ هم اقبال جامعه از آن‌ها بیشتر شد و هم حمایت دولتی از آن ها بالا رفت. نمونه اقبال جامعه به این آثار را در کتاب‌های شهید مطهری و دکتر شریعتی می‌توان دید. شمارگان برخی از این کتاب‌ها 40 یا 50 هزار بوده که هنوز هم برای من سوال است که این همه کتاب چگونه به فروش می‌رسید. آن زمان تعداد کتابخانه‌های عمومی هم مثل امروز نبود که از سوی وزارت فرهنگ خریداری و در کتابخانه‌ها توزیع شود. خریدار این کتاب‌ها شخصیت‌های حقیقی بودند. جامعه اقبال عجیبی به این کتاب‌ها داشته است. در کنار اقبال مردمی، دولت هم به‌طور مستقیم و غیرمستقیم همچون مجوز نشر و توزیع و سوبسید و کمک مالی، از این کتاب‌ها حمایت می‌کرد.   بعد از انقلاب کتاب‌های دینی این فرصت را پیدا کردند که از طریق دولتی در سطح جهانی هم منتشر شوند و این امر به دو شکل صورت گرفت؛ یکی در قالب نمایشگاه‌های خارج از کشور به همت سفارتخانه‌ها و رایزنی‌ها و دیگری در قالب ترجمه این آثار به زبان‌های دیگر از طریق سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان‌های دیگر. لذا از این جهت شاهد رشد کمی بسیار گسترده‌ای در جامعه در زمینه کتاب‌های دینی هستیم. این موضوعی قابل توجه جدی است. رشد کمی کتاب و رفع محدودیت‌های آن، از نکات مثبتی است که در حوزه نشر شاهد هستیم و نمی‌شود آن‌را انکار کرد.   رشد ساختاری و محتوایی کتاب‌های دینی موضوع دیگر مربوط به بحث ساختاری و محتوایی کتاب‌های دینی است. به‌نظر می‌رسد ما شاهد رشد در این زمینه هم هستیم. یکی از اتفاقاتی که بعد از انقلاب درباره کتاب‌های دینی رخ می‌دهد، این است که مقوله ویرایش در کتاب‌ها جدی گرفته می‌شود، در حالی‌که قبل از انقلاب، نویسندگان راحت می‌نوشتند و صرفا دغدغه‌های دینی خودشان را منتقل می‌کردند و همین را کافی می‌دانستند که کتاب وارد بازار شود. بعد از انقلاب، شاهد این هستیم که کم‌کم ایده ویرایش جدی گرفته می‌شود و نویسنده هرچند خود را دانا می‌داند، ولی احساس می‌کند کتابش باید ویرایش شود. طبیعتا ابتدا مقداری با مقاومت روبه‌رو می‌شود ولی بعدها آنقدر عادی می‌شود که حتی نویسندگانی که با هزینه خود کتاب را منتشر می‌کنند، تمایل دارند که کتابشان ویرایش شود. البته این مساله آسیبی هم در درون خود دارد. خودِ موضوع ویرایش و اینکه ویراستار با نگاهی دیگر کتاب را ببیند، باعث شده که بسیاری از کتاب‌های دینی ما حداقل به لحاظ صوری و گاهی حتی به لحاظ محتوایی بهتر شوند.   جنبه مثبت دیگری که کتاب‌های دینی ما بعد از انقلاب داشته این است که آرام آرام زمینه شکل‌گیری کارهای جمعی را در این حوزه شاهد هستیم. کارهای مجموعه‌ای که قبل از انقلاب نبوده یا بسیار کم بوده، بعد از انقلاب فراوان می‌بینیم، به‌ویژه در زمینه موسوعه‌نگاری‌ها و معجم‌نگاری‌ها و دایره‌المعارف‌نویسی‌ها خود را نشان می‌دهند. در دایره‌المعارف‌ها تحریریه‌ای حضور دارد که خودبخود باعث می‌شود کار حالت سازمانی به خود بگیرد. وقتی افراد متخصص مختلفی مشارکت داشته باشند، کیفیت کار بالا می‌رود. اگر مقالاتی که در دایره‌المعارف بزرگ اسلامی با موضوعات دینی نوشته شده را با پیش از انقلاب مقایسه کنیم، متوجه تفاوت کیفیت خواهیم شد.   جنبه مثبت دیگر در کتاب‌های دینی این است که در چهار دهه اخیر بعد از انقلاب، وقتی کتاب در عرصه وسیعی منتشر می‌شود، افرادی به شکل جدی نقد را پیشه خود می‌کنند و می‌پذیرند که به شکل مستقلی به نقد کتاب‌های دینی بپردازند. این نقدها در ابتدا گاهی باعث رنجش برخی نویسندگان می‌شد، حتی ناشرانی معروفی در قم از برخی نشریات که نقدی درباره کتابشان منتشر کرده بود، بسیار گله‌مند بودند ولی کم‌کم این موضوع جا افتاد و امروزه پذیرفته شده که مجلاتی به‌طور مشخص برای نقد کتاب‌های دینی داشته باشیم و این امتیازی است که خیلی قابل‌توجه است و نباید آن‌را دست‌کم بگیریم. به‌نظرم این‌ها ابعاد مثبتی در زمینه رشد کمی و حتی کیفی کتاب‌های دین بعد از انقلاب است که هر روز هم شاهد گسترش آن هستیم.   محمدکاظم رحمتی: بعد از انقلاب شاهد هستیم که خیلی از نهادها وارد حوزه‌های فرهنگی می‌شوند، یعنی در کنار بخش‌های دیگر فعالیت خود، امور فرهنگی مانند چاپ و نشر را به‌عنوان یکی از اهداف تعریف شده خود، مبنا قرار می‌دهند. به عنوان مثال آستان قدس رضوی، پیش از انقلاب در حوزه کارهای فرهنگی و چاپ و نشر، فعالیت چندانی نداشت و کتاب‌هایی که از سوی این نهاد چاپ شده باشند، خیلی انگشت‌شمار و بیشتر درباره تاریخ یا موزه آستان قدس بود. اما بعد از انقلاب، بنیاد پژوهش‌های اسلامی را به‌عنوان یکی از رسالت‌ها و اهداف خود تاسیس می‌کند و به‌ویژه در سه دهه نخست انقلاب، از حیث چاپ و نشر، دوره طلایی آستان قدس بود. یکی از اتفاقات مهمی که می‌توان بعد از انقلاب شاهد بود، درباره طراحی جلد آثار است که بخشی از فعالیت چرخه تولید و چاپ کتاب است. از طرف دیگر نهادهای دانشگاهی مثل «سمت»، به‌عنوان نهادی که تالیف و تدوین کتاب‌های درسی دانشگاهی در زمینه‌های مختلف را برعهده داشته، حوزه دین را هم به‌عنوان یکی از بخش‌های فعالیت خود مورد توجه قرار می‌دهد. این مرکز به دین و رشته‌های مرتبط با آن، ورود خوبی داشته است. مرحوم آیت‌الله احمدی نیز در دوره طولانی ریاست خود بر این سازمان، تلاش‌های خوبی را انجام داده و کتاب‌های خوبی در این مدت به چاپ رسید. البته این به معنای این نیست که ایراداتی وارد نباشد و طبعا نگارش و چاپ کتاب‌های درسی، یک چارچوب خاصی را طلب می‌کند و مشکلات و سختی‌های خود را دارد.   مجلات تخصصی در زمینه‌های مختلف که برخی از آن‌ها مانند «نقد و نظر» در دوره‌هایی از نظر محتوا مجلات شاخصی بودند. این مجلات وارد حوزه جدیدی شده و مباحث جدیدی را طرح کردند، ولی متاسفانه از دوره‌ای به بعد شکل و فرم این مجلات آن حالت اولیه خود را از دست داد. همچنین مجلاتی مانند «نشر دانش» و «آینه پژوهش» که در زمینه نقد و بررسی به چاپ رسیدند. از اتفاقاتی خوبی که در دو دهه اخیر رخ داده، توجه به حوزه‌هایی است که اساسا به‌عنوان یک جریان حاشیه‌ای مطرح بودند؛ مانند توجه به ادیان دیگر. در این زمینه کارهای خوبی در قم انجام شد که نیاز به چنین کارهای داشتیم. دلایل و انگیزه‌هایی که برای انجام چنین کارهایی وجود دارد، خیلی متعدد است. اینکه یک مرکز دانشگاهی در قم با کتابخانه و امکانات بسیار خوب و چاپ و نشر کتاب و مجله، در حوزه ادیان دیگر پژوهش می‌کند، کار خیلی مثبتی است و از این جهت می‌توان گفت دانشگاه ادیان و مذاهب نسبت به تلاش‌هایی که در سیستم دانشگاهی ما وجود دارد، چند گام جلوتر است.   از اقدامات خوب دیگری که در حوزه دین انجام شده، توجه به تصحیح و نشر انتقادی متون در زمینه‌هایی همچون فقه و اصول، حدیث و کلام است. البته در این زمینه علیرغم تلاش‌های خیلی خوبی که صورت گرفته، باز هم اشکالات جدی وجود دارد. به‌ویژه کتاب‌هایی که به‌عنوان متون تصحیحی در قم منتشر می‌شود، مشکلات جدی‌ای دارد که ساده‌ترین آن‌ها این است که به‌عنوان مثال در بحث نسخه‌شناسی، تقریبا کارهایی که انجام شده، مشکلات جدی‌ای دارند. حتی برخی پروژه‌های کلان که ده‌ها سال برای آنها وقت گذاشته شده، دارای اشکالات اساسی است و خروجی متناسب با زحمات کشیده شده و هزینه‌ و وقت صرف شده نیست. در کدام شاخه‌های حوزه دین شاهد رشد بیشتری بوده‌ایم و در چه بخش‌های نتوانسته‌ایم موفق عمل کنیم و نیاز به توجه بیشتر دارند؟   سید حسن اسلامی: برخی از حوزه‌ها واقعا رشد جدی داشته‌اند، مانند مباحث کلام جدید یا فلسفه دین که قبل از انقلاب یا خبری از آن‌ها نبود یا خیلی قطره‌وار در آثار کسانی مانند شهید مطهری دیده می‌شد، بعد از انقلاب به شکل جدی دنبال می‌شود. امروز کتاب‌های زیادی در قالب تحلیل و ترجمه و رساله و مقاله تولید شده که مشخصا به موضوع فلسفه دین پرداخته‌اند که یک چیز تازه و متفاوت است. دومین عرصه ای که در مقایسه با قبل از انقلاب رشد قابل‌توجهی در آن دیده می‌شود، فلسفه اخلاق است که در شاخه‌های گوناگون آن شاهد کارهای خوب و جدی بوده و هستیم. حوزه سومی که بسیار رشد داشته که البته جای بحث و بررسی دارد و ورد تائید کامل نیست، علوم قرآنی و زیرشاخه‌های آن است که بعد از انقلاب به شکل نگران‌کننده‌ای رشد داشته است. یک اشکال کلی در تولید متون و ادبیات دینی ما وجود دارد و آن کمیت‌گرایی است. این کمیت‌گرایی باعث شده که مثلا مطلبی را که مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر «المیزان» در یک پاراگراف و نیم صفحه خیلی روشن توضیح داده، همین را نویسنده‌ای در قالب یک مقاله 20 صفحه ای منتشر کرده که چیزی هم به معلومات مخاطب اضافه نکرده است. «المیزان» یک مجموعه ارزشمند در 20 جلد و حاوی نکات بسیار ظریف و ارزشمندی است. به جرأت می‌توانم بگویم از آن زمان تاکنون، هیچ کتابی در سطح «المیزان» نداریم. تفاسیر پس از انقلاب زیاد شده‌اند، ولی قوت تفسیر «المیزان» را ندارند. یکی از آسیب‌های جدی عرصه‌های تولیدی و به‌ویژه در تفسیر این است که ما سر خوان این بزرگان نشسته‌ایم و بیشتر مصرف‌کننده هستیم. آثار شهید مطهری و علامه طباطبایی، هر دو مانند سرچشمه‌های ماندگار هستند که مرتب مصرف و تکرار می‌شوند و این باعث شده که ما شاهد کارهای بسیار زیادی باشیم که به لحاظ کمی چشمگیر است، ولی به لحاظ محتوا مانند فست‌فودهایی هستند که نیاز واقعی فکر ما را تأمین نمی‌کنند. این یک واقعیتی است که باید به آن توجه داشت.   تکلیف خودمان را با برخی از مسائل روشن کنیم پس از انقلاب، طبیعتا فقه و اصول خیلی رشد کرده و دور از انتظار هم نبوده است. فلسفه اسلامی هم کمابیش رشد داشته و آثار خوبی هم در این زمینه منتشر شده است. منطق چاپ انتقادی هم پس از انقلاب خیلی گسترش پیدا کرده و موسسات متعددی متولی آن بوده‌اند که البته ضعف و قوت‌های خود را دارند که باید به شکل جدی به آن نگاه کرد. موازی‌کاری و تکراری بودن ازجمله این ضعف‌هاست. همچنین برخی از این آثار روش خوبی داشتند، ولی براساس نسخه‌‌ای نوشته شده که خودِ آن نسخه مرجع دارای اشکال بوده است.   در زمینه ادبیات دینی هم من صاحب‌نظر نیستم، ولی در مجموع به‌عنوان یک علاقه‌مند می‌توانم بگویم، توجه به این ادبیات دینی خوب بوده، ولی یک سری مانع از تولید آثار باکیفیت در سطح گسترده شده است. البته به‌نظر من این مساله بیش از آنکه به موانع موجود در زمینه رشد و پرورش ادبیات دینی برگردد، به این مساله مربوط می‌شود که ما چه باورهای کلیشه‌ای در مورد دین داریم. به‌عنوان ما در زمینه تعزیه‌خوانی، هرکس در نقش یکی از معصومان و اهل‌بیت (ع) و یا ظالمان ظاهر می‌شود،‌ یعنی نقش بازی کردن یک انسان عادی به‌جای یک انسان پاک یا یک انسان فاسد، پذیرفته شده است. کسی هم اعتراضی نمی‌کند و نمی‌گوید این توهین به مقام ائمه و اهل‌بیت (ع) است. چه فرقی است بین تعزیه و اینکه یک مجموعه به شکل فنی‌تر به اینکار بپردازند و در این زمینه فیلمی بسازند یا اثری ادبی خلق شود. چطور اجازه بروز یکی در جامعه داده می‌شود، ولی اجازه تولید دیگری در جامعه داده نمی‌شود؟! به نظر می‌ر‌سد باید کمی به عقب برگردیم و این موضوع را حل کنیم و تکلیف خودمان را با برخی از مسائل روشن کنیم. مشکلاتی که در این زمینه داریم، به باورهای دینی بازنمی‌گردد، چراکه قرآن خودش را «احسن‌القصص» معرفی می‌کند و جنبه داستانی قرآن همیشه مخاطبان را شگفت‌زده کرده و حتی یکی از اعجازهای قرآن، همین سبک بیانی آن است. حال اگر ما نمی‌توانیم ادبیات دینی تولید کنیم، باید دنبال ریشه‌های آن باشیم. محمدکاظم رحمتی: تعامل گسترده و فضاهای جدیدی که به‌وجود آمده، خواه ناخواه طرح برخی از مباحث را در حوزه‌های مختلف دینی و حتی حوزه‌های دیگر، الزامی کرده است. مثلا امروز فضاهای مجازی و الکترونیک، یک امکان و فضای جدیدی را برای نشر به‌وجود آورده که در دهه‌های گذشته این فضاها‌ نبوده یا خیلی محدودتر بوده است. امروزه بخش مهمی از این فضا در اختیار همه افراد جامعه است. پس از انقلاب،‌ جریان‌های روشنفکری مانند روشنفکری دینی، سکولار و لائیک، دست به دست هم داده و یک مجموعه نسبتا قابل‌توجهی را در حوزه‌های مختلف تولید کرده‌اند که بعضا تاثیرات خوبی هم داشته است. به تعبیر شهید مطهری: «من هرگاه شبهه جدیدی می‌شنوم، خوشحال می‌شوم چون می‌دانم دین آنقدر قوی است که می‌تواند به این مسائل پاسخ دهد.»   مساله رشد کمی و کیفی، ‌به‌نظر می‌رسد مشکلی است که در سیاستگذاری‌های کلان باید به آن توجه شود. وقتی ما از یک طرف رشد تعداد دانشجو را داریم و از طرف دیگر این مشکل وجود دارد که تعداد اعضای هیات علمی نظام آموزشی ما ثابت است. وقتی یک درس را قرار باشد سال‌ها یک نفر از روی یک سری منابع تقریبا ثابت تدریس کند، فضای رقابت از بین می‌رود. امروز امکانات و فضاهای مختلفی در اختیار ما قرار دارد. از نظر حجم اطلاعاتی که افراد می‌توانند همراه خود داشته باشند، در مقایسه با گذشته که این فضاها محدود بود، پیشرفت زیادی داشته‌ایم. اکنون بسیاری از کتابخانه‌های مهم دنیا، نسخه‌های خطی خود را روی سایت گذاشته‌اند. امروز دسترسی به اطلاعات و منابع خیلی بهتر شده است. رقابت جدی برای دیده شدن و خوانده شدن به‌وجود آمده است این دسترسی به منابع، مقوله‌های جدیدی را به‌وجود آورده و نیازمند است در سیاستگذاری‌ها روی برخی مقوله‌ها تجدیدنظر کنیم. قبلا می‌شد جلوی انتشار یک کتاب یا مطلب را با ندادن مجوز گرفت، اما عملا امروز این فضا عوض شده و در حوزه محتوای دینی هم صدق می‌کند. خیلی از مباحثی که تحت عنوان فلسفه دین مطرح می‌شود، قبلا به‌عنوان شبهات بود، اما امروز بخشی از یک واحد درسی است. تعاریف و فضاهای جدیدی به‌وجود آمده که در موارد بسیاری نیازمند بازنگری است. با امکانات جدید، خیلی از مباحثی که قبلا کمتر مجال طرح پیدا می‌کرد، امروز مطرح می‌شود. اکنون یک رقابت جدی برای دیده شدن و خوانده شدن به‌وجود آمده است. خیلی از متون دینی و غیردینی که اجازه انتشار رسمی پیدا نمی‌کنند در فضای مجازی در سطح گسترده،‌ دیده و خوانده می‌شوند. لذا این فضا را باید به رسمیت بشناسیم.   برخی حوزه‌ها هم اساسا در عرصه تمدن اسلامی، حوزه ممنوعه است. برخی مباحث ضرورت دارد که به آن‌ها پرداخته شود و از سویی محذوریت‌هایی وجود دارد. زمانی کتاب‌های درسی عربستان را بررسی می‌کرد. بخش زیادی از تاریخ این کشور در کتاب‌ها حذف شده بود و اساسا تاریخ این کشور از دوره محمد بن عبدالوهاب مطرح شده و انگار قبل از آن چیزی نیست. این سیاستگذاری‌های کلانی که امروز دولت‌ها اِعمال می‌کنند، هم آسیب‌های جدی دارد. این مسله هر جای دنیا رخ دهد، آسیب‌ها و مخاطرات خاص خود را دارد.   از کتاب‌های درسی صحبت کردید. کتاب‌های تعلیمات دینی در چند دهه قبل با امروز تفاوت‌های زیادی داشت. در سال‌های اخیر سعی شده مفاهیم دینی متناسب با مشکلات امروز جامعه و به زبان امروزی بیان شود، ولی به‌نظر می‌رسد اینکار به‌طور اصولی و صحیح و کارشناسی‌شده صورت نگرفته و خود این مساله آسیب‌هایی را ایجاد می‌کند. در برخی کتاب‌های درسی نیز از متون کهن و قدیمی به‌عنوان منبع استفاده شده که برای دانش‌آموزان قابل فهم نیست. در اینباره چه نظری دارید؟   محمدکاظم رحمتی: انتقال دادن مفاهیم دینی به مجموعه‌ای از طیف‌های مختلف،‌ کار بسیار سختی است و ظرافت‌ها و هنرمندی خاص خود را طلب می‌کند. مثلا در سنت وعظ و خطابه، اشخاصی مانند حسین‌علی راشد را داشتیم. مرحوم مطهری در ایران و در بین شیعیان عرب زبان، مرحوم احمد وائلی را داشتیم. هنوز هم شعرهای وائلی برای مخاطبی که آن‌را می‌شنود، جذابیت دارد. از یک طرف می‌خواهیم مجموعه‌ای از باورها و عقاید دینی را به شکل‌ها و در سطوح مختلف انتقال دهیم. به نظر می‌رسد یک نوع نگرش و نگاهی که در حوزه تدوین کتاب‌های درسی وجود دارد، همچنان متاثر از سیطره یک نگاه کلامی و فلسفی است و باعث می‌شود متن‌ها برای دانش‌آموزان سطوح مختلف و دانشجویان، جذابیت نداشته باشند. نگاهی به کتاب دینی دبیرستان انداختم و دیدم که به کتاب «تاریخ مدینة الدمشق» ابن عساکر، ارجاع داده که یک نسخه خطی است! مشخص است که این را از یادداشت‌های مرحوم محمدباقر محمودی برداشته و در کتاب درسی آورده‌اند.   سیاستگذاری‌ برای کتاب‌های حوزه دین این نیست که انبوهی از کتاب‌ها تولید شود. فضای جامعه عوض شده و امروز باید بیشتر بر جنبه‌های اخلاقی و روابط اجتماعی در زمینه انتقال مفاهیم دینی تاکید شود. پررنگ‌ کردن جنبه‌هایی از دین که می‌تواند در زندگی روزمره کاربرد داشته باشد، باید مورد توجه قرار گیرد. اینکه با یک نگاه سنگین کلامی فلسفی یک سری مفاهیم به زور وارد کتاب‌های درسی می‌شود، دانش‌آموز و دانشجو به این نتیجه می‌رسند که رغبت چندانی به این درس‌ها ندارند، در حالی‌که از این حوزه می‌توان بهترین استفاده‌ها را کرد. در زمینه آموزش قرآن هم وقتی دانش‌آموز را با استرس به خواندن متن وامی‌داریم و تند تند غلط می‌گیریم و در پایان هم یک نمره بد به او می دهیم، این‌کار دانش‌آموز را از این حوزه دور می‌کند. باید بیش از اینکه به دادن نمره بیاندیشیم، باید بر آموزش جنبه‌های زیبایی‌شناختی قرآن تاکید کنیم. باید با استفاده از ظرفیت‌های مربوط به زیبایی‌شناختی قرآن، دانش‌آموز را جذب کرد. سیطره فلسفی کلامی در نگارش کتاب‌های درسی درباره درس‌های عربی و دینی هم وضعیت کمابیش همین‌گونه است. مثلا امروز در کتاب درسی، موضوع اثبات مساله امامت مطرح می‌شود! باید نگاهمان را در این زمینه‌ها تغییر دهیم. نگارندگان این کتاب‌ها تحت سیطره فلسفی کلامی، می‌خواهند انواع شبهاتی را که در ذهن و فضای فکری خودشان وجود دارد را به ذهن دانش‌آموز و دانشجو منتقل کنند. در نتیجه این متون جذابیت نخواهند داشت و دانش‌آموز و دانشجو، با بی‌میلی و از سر اجبار آن درس را می‌خوانند و این یک ضعف است.   دغدغه‌هایی که مولفین کتاب‌های درسی در دهه‌های اول انقلاب داشتند، امروز این دغدغه‌ها تغییر کرده است. قرآن و سنت ما پر از جنبه‌های زیبایی است که می‌توان به آن‌ها جذابیت بخشید و وارد کتاب‌های درسی کرد، بجای اینکه درصدد انتقال مباحث خشک فلسفی و کلامی باشیم که بیشتر ذهن را درگیر می‌کنند. ما قرار نیست که متکلم پرورش دهیم، هدف ما آموزش اخلاقیات و آن چیزهایی است که از دین انتظار داریم که افراد را به یک سری اخلاقیات مانند پرهیز از دروغ و تهمت و غیراخلاقی ملتزم می‌کند. امروز در دانشگاه هم با یک سری واحدهای درسی اجباری مواجهیم که اگر این دروس را جزو دروس اختیاری دانشگاه‌ها قرار دهیم، چند درصد دانشجویان حاضرند این دروس را انتخاب و بگذرانند. نوع سیستم آموزشی ما دچار اشکال است. به‌نظر می‌رسد در زمینه تدوین کتاب‌های درسی مرتبط با حوزه دین، باید یک بازنگری جدی صورت گیرد، چون کسانی که مسئول تالیف این کتاب‌های هستند، هنوز ذهنشان درگیر مباحث سنگین فلسفی کلامی است. این مفاهیم باید تلطیف‌شده و با تاکید بر نکاتی که می‌تواند جذابیت ایجاد کند، ارائه شود. با این سبک و سیاق، کتاب‌های درسی مرتبط با حوزه دین، موفق نبوده‌اند و این درس‌ها جزو درس‌های ملال‌آور می‌شوند.   سید حسن اسلامی: برخی از کتاب‌های درسی حتی اگر شُبهه‌ای هم در ذهن دانشجو نباشد،‌شبهه ایجاد می‌کنند. مثلا در کتاب اندیشه دانشگاه، در یک بخش درباره شبهه «اعاده معدوم» صحبت شده که بعید می‌دانم از هر 100 دانشجو یک نفر بداند یعنی چه؟ حتی تقریر آن هم سخت است. این موضوع در فلسفه اسلامی و از سوی علامه طباطبایی بحث شده است. هدف تعلیمات دینی در واقع تربیت دینی و دادن یک نگاه دینی به آدم‌هاست که زندگی را معنادار و هدف‌دار کند، نه اینکه به دانش‌آموز اطلاعات کلان بدهد. ما دنبال این هستیم که تا جای ممکن اطلاعات منتقل کنیم. کتاب‌های درسی را کسانی باید بنویسند که هم در آن زمینه تخصص دارند و هم کار تعلیم و تربیت کرده باشند. جشنواره‌ها و جوایز مختلفی در کشور برگزار می‌شود که برخی جشنواره‌ها مانند کتاب سال حوزه یا کتاب سال رضوی به‌طور مستقیم و برخی مانند کتاب سال به‌صورت غیرمستقیم به حوزه دین مربوط می‌شوند. اگر هدف این جشنواره‌ها ارتقای سطح کیفی است که به بیان برخی صاحب‌نظران و مسئولان این جوایز، به‌ویژه در سال‌های اخیر کتاب‌های دین از نظر کیفی رشد خیلی چشمگیری نداشته‌اند. به‌نظر شما این جشنواره‌ها چه تاثیری دارند و سرنوشت آثار منتخب در ادامه راه چگونه است؟   سید حسن اسلامی: برگزاری جشنواره‌ها فی‌نفسه خوب است. حداقل کارکرد جشنواره‌ها این است که کمک می‌کنند آثار منتشر شده معرفی و کتاب‌های خوب و با کیفیت، تجلیل شوند. به‌هر حال ما انسان هستیم و نیازمند قدردانی و یکی از شکل‌های قدردانی، همین جشنواره‌ها است، لذا هرچه این جشنواره گسترده‌تر و متنوع‌تر باشند، بهتر است. البته چند نکته برای برگزاری جشنواره دارم. یکی اینکه باید معیارهای روشنی برای تفکیک آن‌ها داشته باشیم. به‌نظر می‌رسد، منطق ما بیشتر منطق تکثیر است و خیلی دوست داریم برای هر رشته‌ای چندین شاخه و گرایش ایجاد کنیم. بعید می‌دانم در دنیا اینگونه باشد. در کشورهای دیگر، یک شخص مثلا رشته فلسفه می‌خواند و بعد رساله خود را در یک شاخه تخصصی می‌نویسد. ما در کشورمان، رشته‌هایی را تاسیس می‌کنیم که خروجی آن فقط یک کتاب است. در جشنواره‌ها هم گاهی احساس می‌شود که چنین اتفاقی می‌افتد. اخیرا در جشنواره‌ای فراخوان داده با عنوان «کتاب سال بانوان» که فقط خانم‌ها می‌توانند در آن شرکت کنند. منطق این کار چیست؟ با اینگونه کارها خودمان عملا تفکیک جنسیتی می‌کنیم و این خوب نیست. پس باید انتظار کتاب سال «مرد» را هم داشته باشیم! بیش از اینکه دغدغه ترویج کتاب و کتابخوانی و شناساندن نویسنده و آثار خوب را داشته باشیم، برخی جنبه‌ها را برجسته می‌کنیم که به‌نظر من منطق قابل فهمی ندارد. گاهی تفکیک سنی یا قدم اولی‌ها را انجام می‌دهیم که معقول است چون هدف رقابت است. در عین‌حال که معتقدم جشنواره‌ها باید تنوع زیاد داشته باشند، اما باید کارکردشان هم استمرار داشته باشد، لذا باید در انتخاب عنوان و معیار تقسیم‌بندی، دقت کافی داشته باشیم.    در چرخه فعلی داوری، شاید برخی جوایز واقعی نباشند درباره حمایت از آثار برتر پس از برگزاری جشنواره‌ها نیز باید گفت که جشنواره کتاب سال یا هر جشنواره دیگری، بهترین‌ها را معرفی می‌کند، سازمان دیگری باید باشد که این مسیر را ادامه دهد و از برگزیده‌ها به شکل‌های مختلف حمایت کند. در کشورمان در جشنواره‌ها ازجمله کتاب سال، کتاب‌هایی که در یک سال گذشته منتشر شده‌اند، داوری می‌شوند، اگر بتوان این بازه را کمی تغییر داد بهتر است. در شکل فعلی، کتاب منتشر می‌شود ولی هنوز به درستی توزیع نشده و حتی هنوز مخاطبان آن‌را نخوانده‌اند و نقدی درباره آن نوشته نشده، در چرخه داوری بررسی و حتی ممکن است برگزیده و تجلیل شود. بعد از مدتی یک شخص حرفه‌ای یک نقد جدی به این کتاب می‌نویسد و آن‌را بی‌اعتبار می‌کند. برخی از کتاب‌هایی که در کتاب سال جمهوری اسلامی برگزیده شدند، در مجلات نقد کتاب نقد شده و گاهی بعضی از این نقدها چنان کوبنده و نیرومند است که به‌نظر می‌رسد چنین کتابی نباید در چرخه داوری بالا می‌آمد. لذا می‌توان این بازه زمانی را به‌جای یک سال، سه سال درنظر بگیریم تا در این مدت اگر کتابی خوانده و نقد شد و توانست محکم روی پای خود بایستد، در جشنواره داوری و تجلیل شود. در شرایط فعلی ممکن است برخی از جوایز واقعی نباشند. شاید حُسن‌ظنی که ما به نویسنده، ناشر و سازمان پدیدآورنده اثر داریم باعث شود به آن اثر جایزه بدهیم و بعد این کتاب نتواند جای خود را باز کند و باعث ایجاد شبهات بسیاری شود و این خیلی خطرناک است.   محمدکاظم رحمتی: شاید دلیل سلبی ماجرا این باشد که اساسا این جشنواره ها بیشتر از سوی موسسات دولتی برگزار می‌شوند. این شاید خودش یک آسیب محسوب شود، از این جهت که این کار در چرخه کارمندی و یک کار موظف می‌افتد. کتابی داوری و برگزیده می‌شود و دیگر کار تمام شده است. به‌عنوان مثال اگر نگاهی به کتاب‌هایی که در 40 سال اخیر در حوزه اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی بیاندازیم، شاید به تعداد انگشتان دست، این کتاب‌ها ترجمه شده باشند و حتی شاید نتوان اینها را در کتابخانه‌های ایران پیدا کرد. کتابی به‌عنوان کتاب سال جهانی انتخاب شده و برگزیده جایزه خود را دریافت کرده و رفته، اما هیچ خبری از کتاب نیست. اگر قرار است این روند ادامه داشته باشد، باید گام بعدی برای آثار برگزیده این جشنواره‌ها تعریف و طراحی شود که به نحوی این فرایند پس از معرفی و برگزیده شدن اثر، متوقف نشود. در ادامه باید برای ترجمه و تهیه این آثار برای کتابخانه‌های دانشگاهی و مراکز پژوهشی اقدام شود. روی این فرایند باید تجدیدنظری صورت گیرد. منتها یک بخش قضیه، دولتی بودن بیشتر جوایز است و اینکه بخواهیم همه این کارها را در یک چرخه دولتی نگاه کنیم، آسیبش این است که بالاخره یک جایی کار متوقف می‌شود. به‌نظر می‌رسد به بخش‌های غیردولتی در این زمینه مجال بیشتری داده شود و همه اینها نیازمند این است که مقداری دولت کوچک شود. در این فرایند عملا فقط باید هزینه پرداخت شود. حوزه فرهنگ، اساسا حوزه‌ای همواره آسیب‌پذیر است وهر چقدر بودجه برای آن بگذارید، به نسبت نیازهای آن بازهم کم است.   در زمینه دادن جایزه کمی دست‌ودلباز هستیم اگر برآورد هزینه‌ای از مرحله تالیف تا چاپ و داوری و برگزیده شدن یک اثر در کتاب سال داده شود، می‌بینیم که هزینه سنگینی صرف شده، اما جایی که باید این هزینه نتیجه بدهد، را رها کرده‌ایم. این فرایند در زمینه کتاب‌های خارجی بسیار بیشتر هم است. بخش مهمی از سرمایه‌های ما عملا در این چرخه هدر می‌رود. مترجمان قابلی داریم که می‌توانند این آثار را ترجمه کنند و موسسات نیمه خصوصی مثل آستان قدس آن‌ها را چاپ و منتشر کنند. گاهی هم به دلیل شتابی که معمولا در این‌گونه کارها در کشور وجود دارد، به نتایج نامطلوبی می‌رسیم. مانند اینکه کتابی به‌عنوان کتاب سال انتخاب می‌شود که شاید شایستگی‌ لازم را نداشته باشد. در زمینه دادن جایزه کمی دست‌ودلباز هستیم، به‌ویژه در حوزه‌های اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی. به نظر می‌رسد در این حوزه‌ها باید کمی تجدیدنظر صورت گیرد، روند فعلی تا حدودی جفا به نویسندگان و پژوهشگران داخلی است. محققان داخلی با سختی و مشکلات بسیار کاری را انجام می‌دهند و نیازمند حمایت هستند. نوشتن یک کتاب ارزشمند، انرژی بسیاری می‌گیرد. موضوع دیگر اینکه در این جشنواره به‌ویژه در حوزه کتاب‌های خارجی، نگاه ما بیشتر به حوزه اسلام‌شناسی در اروپا و کشورهای انگلیسی‌زبان و فرانسوی‌زبان معطوف است و بخش مهمی که مغفول ‌مانده، حوزه جهان عرب است. از حیث ارتباطات فرهنگی با جهان عرب خیلی مشکل داریم که از گذشته وجود داشته و همچنان باقی است. این حوزه بسیار مهم است و به دلیل نوع سیستم آموزشی ما، کتاب‌هایی که در این سنت نوشته می‌شود، هم برای ما جذاب‌تر و هم قابل‌استفاده‌تر هستند. در سیستم آموزشی ما انگلیسی آموزش داده می‌شود و لذا فرد از بخش مهمی از زبان‌های دیگر ازجمله آلمانی دور است که شاید لازم باشد به نوعی تنوع در سیستم آموزشی صورت گیرد. امروز از ساده‌ترین ابزارهایی که پژوهشگر به آن نیاز دارد، زبان است. در کتاب سال هم کتاب‌هایی انتخاب می‌شوند که در سیستم آموزشی ما عملا کسانی که می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند، بسیار اندک هستند. امروز تعداد استادان حوزه کلام که بتوانند از کتاب به زبان آلمانی استفاده کنند، چند نفر است؟ اینهمه هزینه می‌کنیم و این هزینه‌ها باید در سیستم داخلی ما بازخورد خود را نشان دهد. نمی‌توانیم فقط برای یک کار خوب هزینه کنیم، ولی در استفاده کردن از آن عاجز باشیم. فکری هم برای این نکرده‌ایم که این پژوهش‌ها را برای خودمان قابل استفاده کنیم؛ این یک نقص است. یک جای کار می‌لنگد که باید برای آن کاری کرد. آیا به وجود مرکزی برای نظارت بر چاپ کتاب‌های حوزه دین مانند مرکز طبع و نشر قرآن کریم که بر چاپ قرآن‌ نظارت دارد، معتقد هستید؟   سید حسن اسلامی: این مساله دو جنبه دارد. از طرفی فضای نشر و تولید اثر باید آزاد باشد تا بتوان صداهای مختلف را شنید. لذا ایجاد هرگونه مرکزی که بخواهد نظارت کند و بگوید هرکس چه کاری انجام دهد، خطاست. ما در وزارت ارشاد یک مرجع کلی برای صدور مجوز نشر داریم و معتقدم که این مرکز هم باید با نگاه باز و حداکثری عمل کند. نه اینکه معتقد باشم هرچه منتشر می‌شود خوب است، ولی نباید فیلتری برای چاپ کتاب‌های دین گذاشته شود. اما جنبه دیگر قضیه این است که اگر این مراکز از بودجه دولتی یا عمومی استفاده می‌کنند، به‌نظرم باید نظارتی وجود داشته باشد. منِ نویسنده حق دارم هر اثری حتی با ضعیف‌ترین شکل چاپ کنم، اما اگر شد چیزی که می‌خواهم تولید و چاپ کنم، با هزینه دولتی و بیت‌المال باشد، باید حداقل استانداردهایی را درنظر بگیرم. متاسفانه در حوزه ادبیات دینی یک رویکردی در کشور ما وجود دارد و بعد از هم به‌نظرم قوی‌تر شده این است که ما به‌طور طبیعی، نسبت به کارهای تبلیغی و ترویجی، بسیار سهل‌گیر هستیم و کافی است که کتابی خود را مدافع دین بداند، دیگر کاری به محتوای آن نداریم. اما از طرف دیگر با کتاب‌هایی که به دین جنبه انتقادی دارند، برخورد خشن و سخت‌گیرانه داریم. نتیجه این می‌شود که ادبیات دینی ما از جهاتی به لحاظ حجمی و کمی بسیار فربه باشد و به لحاظ محتوایی بسیار تُنُک باشد. حتی اگر معتقد باشیم چیزی حرام است، از بین بردن ظرف آن که مثلا کتاب است، درست نیست. شاهد کتاب‌های بسیار بسیار ضعیفی به نام دین هستیم. در برابر، نسبت به کارهایی که کمترین سبقه و رویکرد انتقادی داشته باشند حتی اگر به اصل دین نباشد، به شدت برخورد می‌کنیم.   محمدکاظم رحمتی: این موضوع یک آسیب جدی است که بیشتر کتاب‌هایی که در حوزه کرامات‌نویسی و ... نوشته می‌شوند، رشد چشمگیری داشته‌اند و در 20 سال اخیر، ویترین خیلی از کتابفروشی‌ها، این کتاب‌هاست. این یک آسیب جدی که باعث می‌شود در حوزه تفکر و اندیشه دینی، نوعی سطحی‌گرایی بوجود آید. به‌نظر من این آثار باید نقد شوند، ولی با نظارت از سوی یک مرکز خاص موافق نیستم. وجود مرکزی مانند طبع و نشر قرآن کریم برای حفظ اصالت متن قرآن لازم است، اما اینکه در دیگر حوزه‌ها نیز این رویکرد را داشته باشیم، مشکل‌ساز می‌شود. طبعا در موسسات دولتی، یک سیستم نظارتی وجود دارد. در حوزه عمومی با توجه به اقبالی که به کتاب‌هایی همچون کرامات‌نویسی صورت گرفته، به انتشار گسترده این نوع آثار دامن زده است. رسانه هم با نوع نگاه خود در ایجاد این فضا موثر است. اکنون حقوق یک مداح از حقوق یک استاد دانشگاه بیشتر است. وقتی این فرهنگ به دلایل مختلف پررنگ شده و نوعی فرهنگ دینی به شکل‌های ناردست مورد استفاده قرار گرفته، از این آسیب گریزی نیست. اساسا فرهنگ دینی در حوزه عمومی که می‌خواهد مطرح شود، اگر نظارت و دقت‌های لازم اعمال نشود، این مشکلات گریبانگیر آن هست. گاهی به خاطر یک سری دلایلی که دینی هم نیست و از جاهای دیگر نشأت می‌گیرد، این فضاها تقویت می‌شود. چاپ چنین کتاب‌هایی هم طبعا نتیجه همان سیاست‌هایی است که نادرست رشد پیدا کرده است. ]]> دین‌ Sat, 16 Feb 2019 13:32:24 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/271474/اسلامی-انقلاب-کتاب-های-دین-پشت-صحنه-ویترین-آمدند سرشت وحی از دیدگاه متفکران اسلامی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271653/سرشت-وحی-دیدگاه-متفکران-اسلامی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «وحی و افعال گفتاری؛ نظریه وحی گفتاری» در 11 فصل به قلم علیرضا قائمی‌نیا، ضمن تفکیک وحی گزاره‌ای از تجربه نبوی و روحانی، به موضوعاتی در زمینه سرشت وحی از دیدگاه متفکران اسلامی، بحث خاتمیت در کلام جدید، هرمنوتیک وحی، تحلیل دیدگاه دکتر سروش و نقد دیدگاه محمد مجتهد شبستری می‌پردازد.   «وحی تجربه دینی نیست؛ بحثی در سه دیدگاه موجود در باب سرشت وحی»، «تجربه وحیانی و تجربه عرفانی»، «سرشت وحی از دیدگاه چهار متفکر مسلمان»، «وحی اسلامی گامی فراتر از وحی گزاره‌ای»،‌ «بسط ناپذیری تجربه نبوی»، «بحث خاتمیت در کلام جدید (1)؛ نظر اقبال و نقد شهید مطهری»، «بحث خاتمیت در کلام جدید (2)؛ بررسی نظر اقبال و شهید مطهری»، «بحث خاتمیت در کلام جدید (3)؛ خاتمیت و تفسیر هرمنوتیکی»، «هرمنوتیک وحی (1)؛ نظریه وحی گفتاری و هرمنوتیک متون دینی»، «هرمنوتیک وحی (2)؛ فهم و تصمیم‌پذیری»، «وحی در خانه عنکبوت؛ تحلیل ذاتی و عرضی دیدگاه دکتر سروش» و «نقدی بر دیدگاه محمد مجتهد شبستری» فصل‌های دوازده‌گانه این کتاب است.         در بخشی از پیشگفتار کتاب می‌خوانیم: «یکی از دیدگاه‌های متأخر در باب وحی، دیدگاه ملاصدرا است. این دیدگاه از یک جهت دستاورد تلاش‌های طولانی و تاریخی فلسفه اسلامی است که می‌کوشد از معایب دیدگاه‌های فلسفه مشاء بکاهد و با بهره‌گیری از نتایج عرفان نظری، دیدگاهی جامع و بدون عیب در باب وحی پیش بکشد. این دیدگاه «تنزل آفاقی» و «تنزل انفسی» را با هم درمی‌آمیزد تا به نظریه‌ای جامع دست یابد که هم مشکلات فلسفه مشاء را پاسخ گوید و هم واقع‌گرایی در باب تنزل فرشته را فراهم بیاورد. ما با نظر به محتوای این دیدگاه، آن‌را «نظریه تنزل موازی» می‌نامیم. به گمان بسیاری از اندیشمندان، این نظریه مشکل هستی‌شناختی وحی را از یک‌سو و مشکل تنزل فرشته را از سوی دیگر حل می‌کند. ما نخست تقریری از این دیدگاه پیش خواهیم کشید و سپس مشکلات آن‌را برخواهیم شمرد. بنا بر این نظریه، در فرایند وحی و رؤیت فرشته، دو دسته رویداد واقع می‌شود: یک دسته امور انفسی درون پیامبر (ص) و یک دسته امور آفاقی در عالم. این فرایندها نسبتی خاص با یکدیگر دارند.»   در صفحه 137 کتاب نیز آمده است: «اگر وحی دقیقا سخن و کلام خداست که پیامبر با قوای ادراکی‌اش دریافت کرده، وحی و کلام الهی در حقیقت یک چیز یا به تعبیر دیگر، دو رویه از یک چیزند؛ کلام الهی همان وحی است و وحی همان کلام الهی. از این‌رو، نظریه‌هایی که در باب وحی مطرح شده‌اند در بحث کلام الهی تاثیر دارند. طبق نظریه افعال گفتاری، جمله «خدا متکلم است» به این معناست که خدا افعالی گفتاری برای پیامبر انجام داده است؛ یعنی جملاتی معنادار را از زبانی خاص به پیامبر (ص) القا کرده و این جملات مضمون گفتاری خاصی داشته‌اند و پیامبر (ص) را به کارهای خاصی واداشته‌اند. کار نخست، کاری است که خدا با الفاظ انجام می‌دهد و الفاظی را از زبانی خاص به‌وجود می‌آورد. کلام الهی دقیقا به این ایجاد الفاظ ارتباط می‌یابد و نمی‌توان کلام الهی را صرفا به حقایقی که در علم خداوند موجودند، تحویل و تقلیل داد. مسئله کلام الهی و ارتباط آن با وحی، یکی از مباحث مناقشه‌برانگیز در تاریخ کلام اسلامی است که در برخی از تفاسیر نیز به تفصیل مطرح شده است. نخستین نظریه‌ای که در این مورد جلب توجه می‌کند، نظریه اشاعره در باب کلام الهی است. این نظریه دقیقا با دیدگاه افعال گفتاری در تعارض است و بر گونه‌‌ای تحویل‌گرایی تکیه زده است. یکی از صفات الهی «متکلم» است. معنای این صفت دقیقا چیست؟ خدا سخن می‌گوید و کلام دارد به چه معناست؟ اشاعره در پاسخ به این پرسش، نظریه «کلام نفسی» را مطرح کردند.»   نخستین چاپ کتاب «وحی و افعال گفتاری؛ نظریه وحی گفتاری» در 344 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 44 هزار تومان از سوی انتشارات کتاب طه راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Sat, 16 Feb 2019 07:15:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271653/سرشت-وحی-دیدگاه-متفکران-اسلامی راه‌اندازی مجمع خیرین قرآنی در 8 شهر کهگیلویه و بویراحمد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271880/راه-اندازی-مجمع-خیرین-قرآنی-8-شهر-کهگیلویه-بویراحمد به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کهگیلویه وبویراحمد، محسن شریعت‌نسب رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی کهگیلویه و بویراحمد در سخنانی گفت: کلاس‌های تفسیر قرآن کریم در تمامی مراکز شهرستان‌ها برگزار می‌شود. وی حفظ قرآن به‌صورت ویژه و تخصصی با دعوت از اساتید برجسته قم، دوره تربیت ممتحن حفظ با شرکت ۱۵ نفر از آقایان و بانوان نخبه قرآنی با حضور استادانی از تهران و اعطای گواهی پایان دوره و راه‌اندازی شورای عالی قرآن بعد از ۱۳ ماه تعطیلی با عضویت ۱۵ نفر از آقایان و بانوان پیشکسوت را از برنامه‌های اجرایی این اداره عنوان کرد. رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه تنها شهرستان چرام گروه تواشیح دارد،‌ تصریح کرد: درصدد هستیم گروه‌های تواشیح در همه شهرستان‌های استان راه‌اندازی شود. شریعت‌نسب برگزاری ۸ محفل انس با قرآن با حضور استاد حمید شاکرنژاد، قاری بین‌المللی جهان اسلام ۱۰ تا ۱۵ اسفندماه را از دیگر این برنامه‌ها تا پایان سال جاری ذکر کرد و یادآور شد: همچنین ۸ کارگاه آموزشی ویژه جامعه قرآنی در سطح استان برگزار خواهد شد. وی راه‌اندازی مجمع خیرین قرآنی در ۸ شهرستان این استان از سوم تا هفتم اسفندماه را از سایر برنامه‌های در دست اقدام عنوان کرد و افزود: کمک و پشتیبانی از برنامه‌های قرآنی،‌ کاهش آسیب‌های اجتماعی و نشر و گسترش فرهنگ قرآنی از اهداف مجمع خیرین است،‌ ضمن اینکه تاکنون خیرینی برای کمک اعلام آمادگی کرده‌اند. ]]> استان‌ها Sat, 16 Feb 2019 06:37:41 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271880/راه-اندازی-مجمع-خیرین-قرآنی-8-شهر-کهگیلویه-بویراحمد پیام تسلیت مدیرعامل خانه کتاب برای درگذشت رییس انجمن ادیان و مذاهب حوزه علمیه قم http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271868/پیام-تسلیت-مدیرعامل-خانه-کتاب-درگذشت-رییس-انجمن-ادیان-مذاهب-حوزه-علمیه-قم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، متن پیام مدیرعامل موسسه خانه کتاب به شرح زیر است:" خبر درگذشت محقق، پژوهشگر و استاد برجسته حوزه و دانشگاه مرحوم محمد جواد صاحبی، ما و جامعه علمی کشور را به سوگ نشاند.‌‌ فقدان آن مرحوم که عمر پر برکت خود را صرف توسعه دانش، پژوهش، آموزش، تالیف و خدمت صادقانه به اسلام و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران کرد، بر اهالی دانش و فرهنگ، بسی گران و جانکاه است. انتشار آثاری همچون «گفت‌وگوی دین و فلسفه»، «مبانی نهضت احیای فکر دینی»، «تفسیر تاریخ سرخ»، «سرچشمه‌های نو اندیشی دینی»، «نقد و تصحیح طبایع الاستبداد یا سرشت‌های خودکامگی»، «مناسبات دین و فرهنگ در جامعه ایران»، «تاکتیک‌های انقلابی سید جمال الدین اسدآبادی» و «حکایت‌ها و هدایت‌ها در آثار شهید مطهری» خود گواه سال ها تلاش و استمرار در مسیر خدمت به جامعه فرهنگی و علمی کشور است.  اینجانب ضمن ابراز مراتب تسلیت و همدردی با خانواده گرانقدر ایشان،  سوگمندانه درگذشت مرحوم محمد جواد صاحبی را به جامعه علمی و فرهنگی تسلیت عرض نموده؛ علو درجات، رحمت و مغفرت واسعه الهی برای آن استاد پرتلاش، متدین و با اخلاق از خداوند متعال مسألت می‌نمایم. روحش شاد و یادش گرامی باد.   ]]> دین‌ Wed, 13 Feb 2019 14:07:32 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271868/پیام-تسلیت-مدیرعامل-خانه-کتاب-درگذشت-رییس-انجمن-ادیان-مذاهب-حوزه-علمیه-قم برگزاری نشست «تامل در مجال‌های ظهور و حضور پیامبر در رمان با تکیه بر قرآن» http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271785/برگزاری-نشست-تامل-مجال-های-ظهور-حضور-پیامبر-رمان-تکیه-قرآن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «تامل در مجال‌های ظهور و حضور پیامبر در رمان با تکیه بر قرآن» با حضور جمعی از نویسندگان و اندیشمندان حوزه دین امروز در شهرکتاب برگزار می‌شود. کار رمان‌نویس، اندیشیدن و خیره‌ شدن به چهره‌ انسان از مناظر و مرایای گوناگون است، به هر میزان انسان متعالی، مقدس، پیچیده و دارای تجربیات وحیانی باشد، اندیشیدن و خیره‌شدن به چهره‌ او دشوارتر و گاه حتی گمراه‌کننده است. از این رهگذر قرآن حکیم بهترین و متقن‌ترین متنی است که می‌تواند راهنمای نویسنده برای بازخوانی زندگی پیامبر و ماخذ ارزشمندی برای رسول‌اندیشی باشد. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه ۲۳ بهمن  ساعت ۱۶:۳۰ به «تامل در مجال‌های ظهور و حضور پیامبر در رمان با تکیه بر قرآن» اختصاص دارد که با حضور  ابراهیم اکبری‌دیزگاه، امیر خداوردی، مجید قیصری و مهدی کفاش  در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود. این نشست با همکاری دبیرخانه‌ جشنواره‌ خاتم تشکیل می‌شود. ]]> ادبيات Tue, 12 Feb 2019 07:03:56 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271785/برگزاری-نشست-تامل-مجال-های-ظهور-حضور-پیامبر-رمان-تکیه-قرآن مصداق منحصربه فرد کوثر، حضرت زهرا (س) است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/271619/مصداق-منحصربه-فرد-کوثر-حضرت-زهرا-س به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سوم جمادی‌الثانی بنا به قول مشهور شیعه، سالروز شهادت بانوی دو عالم؛ حضرت فاطمه زهرا (س) است. درباره روز یا فاصله شهادت حضرت زهرا (س) با ارتحال پیامبر (ص)، بین شیعه و سنی، همچنین بین خود شیعیان اختلاف وجود دارد. بیشتر منابع اهل سنت، این مدت را 6 ماه پس از ارتحال رسول اکرم (ص) نقل می‌کنند، در حالی‌که در منابع شیعه، دو قول مشهور وجود دارد که یکی از آن‌ها زمان شهادت حضرت زهرا (س) را 75 روز بعد (13 جمادی‌الاول) و دیگری 95 روز بعد از ارتحال حضرت خاتم (ص) یعنی سوم جمادی‌الثانی می‌دانند.   حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی‌راد؛ نویسنده و قرآن‌پژوه در سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا، درباره شخصیت و سیره آن حضرت، بیان کرد: ما اطلاعات خیلی ریز، دقیق و گسترده از زندگانی حضرت زهرا (س) نداریم و آگاهی ما در همین حد معروف است. اما آنچه که مهم است، میراث علمی و فکری و مواضع اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی و سیاسی حضرت زهرا (س) است که در همان حد اندک هم، یک دنیا مطلب در خود دارد و می‌تواند به‌عنوان الگو برای ما درس‌آموز باشد.   وی ادامه داد: بنابر قول مشهور، آن حضرت 18 سال بیشتر عمر نکرد. ایشان در مدینه و مسجد‌النبی برای بانوان افاضه داشتند که ما از چگونگی و چرایی‌های آن‌ افاضات، اطلاعات دقیق و ریز و گسترده‌ای نداریم. پیامبر اکرم (ص) در مواردی مسائل شرعی بانوان را به دختر گرامی‌شان ارجاع می‌دادند و اگر بانوان در مسائل خاصی هم مشکل و حرفی داشتند، حضرت زهرا (س) راحت‌تر آن‌ها را حل می‌کرد. ایشان بسیار زاهدانه زندگی کرد و با حضرت علی (ع) در نهایت مهرورزی و کرامت و انسانیت زندگی می‌کرد. از علی (ع) مشهور است که فرموده‌اند: «من خدا را شاهد می‌گیرم که هرگز فاطمه از من چیزی نخواست که توان اِجرای آن را نداشته باشم». این موارد خیلی خیلی مهم است.   این نویسنده و استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به خطبه حضرت زهرا (س)، گفت: می‌خواهم به نکته خیلی مهمی اشاره کنم که متاسفانه خیلی کم به آن توجه می‌شود. ما یک خطبه بسیار بسیار تکان‌دهنده و مهم از حضرت زهرا (س) داریم و من معتقدم که این خطبه حالت اعجاز دارد و شکل دادن به چنین متنی، توان هرکسی نیست. اینکه می‌گویم مغفول واقع شده، منظور این است که به آن عنوان خطبه «فدکیه» داده شده و هنوز هم اینگونه است و این عملا اجر و شأن و عظمت آن خطبه را پایین می‌آورد. یعنی انگار حضرت زهرا (س) با تنی رنجور از هفت باغ که البته در جای خود مهم بود، دفاع کند و در این‌باره حرف بزند. اساسا حضور آن بانو در مسجد، برای فدک نیست و به‌نظر من عنوان فدکیه بر این خطبه هم غلط است.   مهدوی‌راد در این‌باره افزود: همیشه به این مساله فکر می‌کردم، ولی جرأت نداشتم زیاد درباره آن حرف بزنم، ولی هنگامی که استاد محمدرضا حکیمی که در عشق به اهل‌بیت (ع) شاید بی‌نظیر باشد، در این‌باره سخن گفت، خیلی دلم آرام گرفت. فکر می‌کنم باید برای این خطبه عنوان «بازخوانی میراث بعثت» را انتخاب کنیم. یعنی پیامبر اکرم (ص) یک انقلاب عظیم را ایجاد کردند که این انقلاب عظیم، دارای آثار معرفتی، فکری، سیاسی، علمی و ... است و این انقلاب با تحولات سیاسی و فرهنگی کم‌کم در حال دفن‌شدن بود. خطبه حضرت زهرا (س)، عملا این انقلاب را از دفن شدن نجات داد و باورم این است که اگر خلیفه اول، وسط کلام حضرت زهرا (س) نمی‌آمد و حرفی مبنی بر ارث نمی‌زد، شاید حضرت اصلا از فدک سخن به میان نمی‌آورد.   این قرآن‌پژوه اظهار کرد: خطبه ابتدا با این پرسش آغاز می‌شود که شما که بودید؟ تحلیل جامعه‌شناختی که در این بخش از خطبه آمده، بی‌نظیر است. استناد به آیات قرآن در نهایت لطافت، نکته بسیار ارزشمندی است. بعد حضرت در نهایت ایجاز و عمق مطرح می‌کنند که حالا چه شدید؟، میراث اسلام چیست؟ نماز و زکات و .. برای چیست؟ که این چند سطر در فلسفه تشریع، حیرت‌آور است. حضرت فرمود شمایی که آن بودید و این شدید و این میراث در اختیارتان است، شمایی که با یک شمشیر و لیف خرمایی که به کمرتان می‌بستید، در مقابل شرک با آن همه دبدبه و کب‌کبه می‌ایستادید، چرا امروز که میراث من به غارت می‌رود و ظلم به این آشکاری اتفاق افتاده، سکوت کرده‌اید؟   وی گفت: حضرت زهرا (س)، در آن خطبه تصویر عجیب و حیرت‌آوری از حضرت علی (ع) نشان می‌دهد. این خطبه عجایب زیادی دارد. وقتی حضرت فاطمه (س) می‌خواهد خطاب به انصار بگوید که چرا اینطور شده‌اید، یک جمله بیان می‌کند: «لِفُلول الحدّ و اللعب بعد الجد و خور القناة ...»، به این معنی که شما دیگر برندگی ندارید، قاطعیت خود را از دست داده‌اید و کارآمدی ندارید، به این دلیل که بین شما تفرقه ایجاد شده است. این چگونه رفتاری است؟ وقتی خلیفه اول دید خطبه با این آهنگِ شکنندهِ درهم‌ریزندهِ انفجارآفرین، در حال برهم ریختن همه چیز است، بلند شد و گفت شما که می‌دانید من چقدر شما را دوست دارم، پدر شما که آنقدر مهربان بود، چرا اینقدر تند صحبت می‌کنید؟ خودم از پدر شما شنیدم که گفت: «ما پیامبران ارث نمی‌بریم». برای اولین‌بار بعد از پیامبر اکرم (ص)، این دروغ از سوی خلیفه اول جعل شد و برای اولین‌بار، روایت مجعول از سوی حضرت زهرا (س) با ارجاع به قرآن نقد شد. حضرت فرمود که این کتاب خدا و حاکم است و آخرین حرف را می‌زند و سخنش سخن نهایی است و به بیان قرآن، پیامبران از پیامبران ارث می‌برند. بعد از صحبت‌های ابوبکر، حضرت زهرا (س) قدری درباره فدک صحبت می‌کنند.   دبیر علمی جایزه کتاب سال، ادامه داد: باید به این نکته هم توجه شود که جلوی چشم اهالی مدینه به حضرت ظلم شد، هیچ اقدامی نکردند و فریاد مظلومیت آن خاندان را نشنیدند. ولی حضرت زهرا (س) برای همین مردم، تمامی درآمد هفت باغ خود را وقف کرده بود و نسل اندر نسل فرزندان خود را متولی این امر قرار داد. حضرت فاطمه (س)، سمبل کرامت، انسانیت، شرافت، عظمت و هرچه صفت نیک است. با هر صفتی بخواهیم حضرت را توصیف کنیم، به لطافت و زیبایی سخن مرحوم دکتر شریعتی نیست که گفت: «فاطمه فاطمه است». با هیچ لفظ و صفتی نمی‌توان حضرا زهرا (س) را که پیامبر (ص) درباره ایشان گفته «فداک ابوک»، توصیف کرد.   مهدوی‌راد درباره برخی تحریف‌ها و کج‌تابی‌هایی که درباره قرآن، پیامبران و ائمه و به‌ویژه حضرت زهرا (س)، مطرح شده، تصریح کرد: خدا رحمت کند استاد شهید مرتضی مطهری را که می‌فرمود پرداختن زیاد به این بخش‌ها، عملا گزارش دادن قهرمانی‌های منفی دشمن است که توانسته‌اند چه کنند! یکی از موارد تحریف، تحریف معنا در شخصیت‌هاست. آنچه هم در متن، هم در پدیده و هم در شخصیت‌ها مهم است،‌ تحریف جهت و رویکرد است. الفاظ قرآن تحریف نشده، گاهی معنایش را تحریف می‌کنند، اما گاهی جهت‌گیری قرآن که برای ایجاد عدالت آمده، آن را به کتاب اخلاق تعبیر کرده‌اند. نه اینکه قرآن کتاب اخلاق نیست، ولی این تحریف در جهت است. حضرت عیسی (ع) فرموده که من نیامدم صلح دروغین ایجاد کنم، آمده‌ام که در دست عدالت، شمشیری بیافکنم. حضرت زهرا (س)، سمت و سوی زندگی‌اش، ایجاد یک کرامت انسانی است که با شکوه در مقابل همه ناهنجاری‌ها از فقر تا ستم می‌ایستد. وی افزود: این حضرت زهرا (س) را تبدیل کردن به شخصیتی که بجای اینکه با شنیدن اسمش، کرامت به ذهن بیاید، عظمتی که پدر او را یاد می‌کند به ذهن بیاید، به صِرف اینکه اسمش شنیده شود خطبه با آنهمه عظمت به ذهن بیاید، تنها پهلوی شکسته به ذهن می‌آید. حضرت زهرا (س) در نهایت استواری ایستاد و وقتی که هر دو شخصی که به ایشان بی‌حرمتی کرده و آسیب رسانده بودند، به دیدن آن حضرت آمدند، اجازه نداد و آن دو علی (ع) را واسطه کردند. وقتی حضرت علی (ع) نزد حضرت زهرا (س) آمد و گفت که مرا واسطه کرده‌اند، دختر گرامی پیامبر (ص) فرمود: «خانه خانه توست»؛ این اوج عظمت و بزرگی و گذشت است. البته در همان دیدار هم رویش را برگرداند و اجازه نداد که آن دو سوءاستفاده کنند. ای کاش ما آنقدر مخاطب جامعه‌مان را پر از این عظمت‌ها کنیم که به صِرف اینکه اسم حضرت زهرا (س) می‌آید، این عظمت‌ها به یاد بیاید، چراکه این عظمت‌ها مظلوم واقع شده است.   این نویسنده و قرآن‌پژوه در پایان گفت: تردیدی ندارم که در سوره کوثر، تنها مصداق کوثر، حضرت زهرا (س) است، نه اینکه منظور از کوثر،علم کثیر است و مصداق والایش حضرت زهرا (س) است. همه اقوال دیگر جعل است برای اینکه حقیقت را از بین ببرند. خداوند او را کوثر نامیده، ما چقدر باید آن حضرت را کوچک کنیم و اینگونه حرف بزنیم؟ من حتی به عالمان شیعه و کسانی که می‌گویند کوثر به معنای علم کثیر و حضرت زهرا (س) مصداق اعلای آن است، می‌خواهم بگویم که حضرت زهرا (س)، تمام عیار مصداق علم کثیر است و از حضرت زهرا (س) است که علم کثیر سرچشمه می‌گیرد. در تاریخ اسلام اگر ائمه و فرزندانشان و کسانی را که این مکتب تربیت کرده، کنار بگذاریم، از تاریخ چه باقی می‌ماند جز سیاهی و تاریکی؟ هرچه عظمت است متعلق به این خانواده و کسانی است که از سوی این خانواده تربیت شده‌اند. یعنی واقعا نقش تمدنی ائمه (ع) را اگر کسی بنگرد، از کاشی مسجد گرفته تا ایجاد دانشگاه،‌ مرتبط با ائمه (ع) است. مصداق منحصربه فرد کوثر، حضرت زهرا (س) است. چون آن خیرحضرت محض است و هرچه در عالم اسلام خیر داریم، از آن حضرت سرچشمه گرفته است. ]]> دین‌ Sat, 09 Feb 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/271619/مصداق-منحصربه-فرد-کوثر-حضرت-زهرا-س بسته مطالعاتی با موضوع حضرت فاطمه زهرا (س) http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271576/بسته-مطالعاتی-موضوع-حضرت-فاطمه-زهرا-س خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)-مصطفی امیری: حضرت فاطمه، برترین بانو سرور زنان عالم، دختر پیامبر اسلام و خدیجه کبری(س)، همسر امام علی(ع) و یکی از پنج تن آل عبا (اصحاب کساء) و بزرگ بانویی است که آیینه تمام نمای پیامبر اسلام اسلام است. حضرت فامطه، با ابوبکر بیعت نکرد و قاطعانه در مقابل او ایستاد. ایشان، در جریان غصب فدک و دفاع از خلافت امام علی (ع) خطبه‌ای خواند که به فدکیه معروف است. به مناسبت فرا رسیدن ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا و دهه فاطمیه، بسته پیشنهادی و سیر مطالعاتی شهادت حضرت فاطمه زهرا، ارائه می‌گردد.   پایگاه پژوهشی و تحلیلی راهبردی پس از انتشار پوستر «سیری در آسمان فاطمه» در سال 1392 که به معرفی 16 کتاب شاخص پیرامون شخصیت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها می‌پرداخت و با استقبال قابل‌توجه مخاطبان مواجه شد، امسال و همزمان با سالروز شهادت آن حضرت، پوستر «سیری در آسمان فاطمه 2» را منتشر کرد.   رهبر معظم انقلاب در مورد مطالعه در مورد شخصیت حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها می‌فرمایند: «مقام فاطمه‌ى‌ زهرا سلام‌اللَّه‌عليها در خور آن است كه عقول برجسته‌ انسان‌هاى بزرگ، در اصلی‌ترين رشته‌هاى تفكرشان بينديشند و زبان‌هاى فصيح‌ترين و بليغ‌ترين گويندگان و شعرا و سرايندگان، آن انديشه‌ها را در قالب كلمات بياورند و سرشارترين ذوق‌ها و جوشان‌ترين طبع‌هاى فياض و سيال هنرمندان و شاعران، آن‌ها را به صورت شعر و سخن منظوم، با بهترين گويش‌ها و حنجره‌ها بيان كنند. اگر اين‌طور بشود، شايد ذهن بشرِ متوسطِ امروز و ما كه از معارف حقيقى الهى دوريم و كشش نداريم كه در ذهن و دل و روحمان، حقايق والا و متعالى را درك بكنيم، بتوانيم گوشه‌يى از فضايل و مدايح و مناقب و محامد اين بزرگوار را بفهميم و درك كنيم.» (1368/10/28)   از همین‌رو، پایگاه راهبردی اقدام به طراحی و تولید دومین مجموعه کتاب پیشنهادی خود، با محوریت شخصیت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نموده است. این بسته مطالعاتی به پیشنهاد حجت الاسلام مصطفی امیری، دانش‌آموخته حوزه علمیه قم، تهیه شده است. این مجموعه که در قالب پوستر «سیری در آسمان فاطمه 2» منتشر شده است 24 کتاب پیرامون شخصیت آن حضرت را در 10 موضوع مختلف معرفی می‌کند که این موضوعات عبارتند از: تاریخ و زندگی‌نامه، سیره و سبک زندگی، احادیث، در نگاه قرآن، از دیدگاه اهل سنت، شهادت، فضایل و مناقب، فدک، ادبیات داستانی و کتاب‌شناسی.   این مجموعه‌ی پیشنهادیِ کتاب در قالب یک پوستر در اختیار اهالی کتاب و کتابخوانی و محبین اهل‌بیت علیهم‌السلام قرار گرفته است. بی‌شک انتشار این پوستر در مساجد، هیآت و مراکز مذهبی، از مصادیق اعمال حسنه خواهد بود و موجب رضایت حضرت صاحب‌الزمان عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف؛ إن‌شاءالله.     معرفی کتاب‌های پیشنهادی سیر مطالعاتی حضرت فاطمه   تاریخ و زندگی‌نامه حضرت فاطمه (س)   کتاب «فاطمه از نگاه علی»     کتاب «فاطمه از نگاه علی» ابتدا به بيان علل ناميده شده آن بانوي بزرگ به فاطمه و معناي اين اسم پرداخته شده و محبوبيت ايشان نزد خداوند متعال بيان شده است، آن گاه به سروري ايشان نسبت به همه زنان جهان در اين جهان و جهان باقي اشاره شده و محوريت خشم و رضاي خداوند متعال در خشم و رضاي فاطمه زهرا برجسته شده و ابعادي از پاكي، طهارت ظاهري و معنوي، عفت، حياء، عصمت، عبادت و علم ايشان بيان شده است. در ادامه نگارنده از منظر امام علي به معرفي شخصيت همسر گرامي ايشان پرداخته و چگونگي ازدواج آن دو با هم و نيز گوشه‌هايي از زندگاني آن دو در كنار هم را توصيف نموده است. نويسنده در همين زمينه به برخي از صفات فاطمه زهرا از زبان امام علي مانند تلاش و زحمت او در خانه، قناعت و زهد وي، مظلوميت و حقانيت ايشان، روابط صميمي ايشان با اميرالمؤمنين در منزل و مصائب ايشان اشاره نموده و چگونگي رحلت و شهادت آن بانوي بزرگ را از زبان امام علي بيان كرده است. چراکه، نویسنده، معتقد است براى ترسیم چهره ملكوتى دُخت رسول خدا (ص) و تبیین ابعاد شخصیت بى‏‌نظیر زهراى اطهر(س) كسى بهتر از همسر وی، امیرالمومنین(ع) نمى‏‌تواند لب به سخن بگشاید. امیرالمومنین(ع) از عمق ایمان و صفاى دل فاطمه (س) خبر داشت و اوج گرفتن وى را در آسمان معرفت شاهد بود و از تلاطم امواج محبت در سینه دریایى زهرا حکایت‏‌ها داشت. امیرالمومنین(ع) عظمت روح زهرا را مى‏‌شناخت و تعظیم ملائكه بزرگ الهى را مشاهده كرده بود و بر خود می‏‌بالید که همسرى همچون زهرا دارد.   کتاب «فاطمه، اسوه بشر»     در روزگار بعد از رحلت رسول (ص) که خورشید وجودش افول کرد، تنها ستاره‌ای که در آسمان غبارگرفته اسلام سوسو می‌زد و با صدای حزین و آرامَش، دل‌ها را مشتاق نگاه می‌داشت، فاطمه (علیها السلام) بود. در دوران سخت حاکمیت سقیفه که با حبس و زندان بردن غدیر همراه بود، تنها ناله‌ای که ماند و فریاد شد، ناله دختر رحمةٌ للعالمین بود که با کمال شهامت و شجاعت از دین و ماندگاری آن توسط حضرت علی (ع) می‌گفت و حقانیت او و بطلان دیگران را صلا می‌داد. کتاب «فاطمه اسوه بشر» شامل پنج بخش است. کتاب در فصل نخست با عنوان «کلیات» به بیان مباحثی با عناوین ضرورت شناخت اهل بیت (ع)، گستره شناخت اهل بیت (ع)، اهل بیت (ع) بهترین الگوی هدایت، فاطمه (س) آینه تمام‌نمای اهل‌بیت، فاطمه (س) الگویی فرا جنسیتی و فاطمه (س) الگویی فراتر از زمان و مکان پرداخته است. بخش دوم کتاب به بررسی فضایل و مناقب اهل بیت (ع) و حضرت فاطمه (س) اختصاص یافته است. حضرت فاطمه (س) در آینه قرآن عنوان بخش سوم است که طی آن، فاطمه (س) در صفای آینه وحی و به روایت آیات و سوره‌هایی چون آیه تطهیر، آیه مودت، سوره کوثر، سوره قدر و سوره دهر معرفی شده است. کتاب در بخش چهارم به بررسی و تبیین سیره حضرت فاطمه (س) در ابعاد علمی و معرفتی، تربیتی و آیین همسرداری و اجتماعی و سیاسی پرداخته است. بخش پنجم کتاب نیز به طرح هفت پرسش و پاسخ پیرامون حضرت فاطمه (س) اختصاص یافته است. پرسش‌هایی چون چرا فاطمه (س) با این همه مقامات و فضایل به عنوان پیامبر برگزیده نشد؟، چرا در بین 124 هزار پیامبر و 14 معصوم فقط یک زن وجود دارد؟ و چگونه ممکن است که حضرت فاطمه (س) پیش از آفرینش امتحان شود؟، از جمله سؤالاتی است که در این بخش به آن‌ها پاسخ داده شده است.   کتاب «من فاطمه هستم»     کمتر از 10 روز پس از رحلت پیامبر اسلام صلی‌الله علیه‌وآله شش واقعه تکان‌دهنده و بس شگفت و عبرت‌انگیز رخ داد، واقعه شش‌گانه‌ای که حکایت‌گر دو جنبش متقابل بود. ویژگی این کتاب، آموزشی و تحلیلی بودن آن بر مبنای پژوهش‌های تاریخی است و برای این‌که متن آموزشی باورپذیرتر باشد، در قالب هفت گزارش و هر گزارشی با پرسش‌ها و پاسخ‌های تحلیلی تدوین شده است. نویسنده این کتاب را با یک مقدمه و هفت گزارش با موضوعات «همایش انصار، غصب خلافت، غصب فدک، خطبه فدکیه، شرح خطبه فدکیه، تهاجم به خانه وحی، و وصیت‌نامه الهی، سیاسی» گردآوری کرده است. ازجمله این تحلیل‌ها و گزارش‌ها اینکه آیا غصب خلافت یک اتفاق بوده است یا توطئه، چرا شهروندان مدینه با غصب خلافت مخالفت نکردند،ت. را ابوبکر فدک را غصب نمود، ابوبکر با چه توجیه شرعی فدک را غصب نموده است، اشکالات حقوقی و شرعی غصب فدک چیست، چرا مهاجر و انصار از فاطمه سلام‌الله‌علیها حمایت نکردند، تهاجم به خانه وحی در چند مرحله انجام گرفته است، راز آتش‌افروزی سران سقیفه چه بوده است، چرا حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها عذرخواهی ابوبکر و عمر را نپذیرفتند، خطبه در جمع زنان انصار در چند محور ایراد شده است، چگونه امام علی علیه‌السلام به این وصیت‌نامه عمل نمودند، واکنش مردم در برابر دفن شبانه چه بوده است.    کتاب «چشمه در بستر»     نویسنده کتاب، در پی مطالعه تاریخی اوضاع مدینه بعد از رحلت پیامبر (ص) و مصائب امام علی و حضرت زهرا (ع) می‌باشد. نویسنده ضمن بررسی تاریخی، به علل كینه‏‌ورزی اهل مدینه با علی (ع) بعد از وفات پیامبر (ص) اشاره دارد و اقدامات و زمینه‏‌چینی‏‌ها برای غصب خلافت آن حضرت و كودتا علیه او را بررسی می‏‌كند. تحلیل عواقب مسئله سقیفه و بررسی فضایل علی (ع) از زبان پیامبر (ص) و همچنین مناقب فاطمه زهرا (ع) و نسبت بین آن حضرت با امام علی از مباحث بعدی كتاب حاضر می‌‏باشد.   کتاب «دردانه دلداده»     ابن کتاب که در نوع خود از بهترین کتاب‌ها، می‌باشد در 16 فصل به رشته تحریر درآمده و به بررسی دقیق در زمینه ولادت، اسامی و القاب، مقام حضرت فاطمه(س)، از ولادت تا هجرت، پس از هجرت، ویژگی‌های فاطمه (س)، مناقب، فاطمه (س) و از دست دادن رسول خدا (ص)، فاطمه (س) و دفاع از ولایت، غضب فدک، دوران بیماری و شهادت آن حضرت (س) پرداخته است. بیان گوشه‏‌هایی از علم فاطمه (س)، عصمت او، مناقب اخروی، حجاب، اخلاق، و مصائب زهرا (س) پس از رحلت پیامبر، از دیگر مباحثی است كه به آن‌ها پرداخته شده است.   کتاب «دانشنامه فاطمی»     کتاب دانشنامه فاطمی، دائره‌المعارفی است با «ساختار موضوعی» شش جلدی و مشتمل بر یكصد و هفده مدخل كلان در دو بخش عمده: 1. تبیین زندگانی، سیره و تعالیم حضرت فاطمه زهرا (س) (به مثابه الگوی عینی زن مسلمان) 2. تحلیل علمی نظری مباحث مربوط به حرمت و حقوق زن، هویت و منزلت نهاد خانواده، با استناد به منابع اندیشه دینی و توجه به آرای جدید و نظرها و نیازهای معاصر. ویژگی‌های این کتاب، عبارتند از: 1. تبیین جامع و علمی تاریخ زندگانی و منزلت الهی حضرت فاطمه زهرا (س)، به منظور رفع ابهامات و پاسخگویی به شبهات كلامی تاریخی و نیز پاسخگویی تحریفات. 2. توصیف و تحلیل بینش، منش و كنش (تعالیم، اخلاق و سیره‎) آن بزرگوار، به مثابه نمونه‎ی انسان كامل، به منظور ارائه‎ الگوی عینی زن مسلمان.  در این نوشتار سعی شده است. در این دانشنامه، با زبان و روش علمی و استناد به منابع معتبر شیعه و اهل‎سنت، به دفاع از حقایق و رخدادهای تاریخی، همان‎گونه كه بوده، پرداخته شده و از اظهارنظرهای غیرمستند و دخالت دادن احساسات، پرهیز گردیده است.   سیره و سبک زندگی حضرت فاطمه زهرا (س)   کتاب «خاطر نازک گل»     کتاب «خاطر نازک گل» جلد سوم از مجموعه چهارده جلدی «سیره کاربردی چهارده معصوم(ع)» یا «سبک زندگی معصومین (ع)» است که در دهه ۸۰، برنده جایزه کتاب سال حوزه علمیه قم شد. در این مجموعه سعی می‌شود مسائل مختلف زندگی از دیدگاه اهل‌بیت (ع) بیان شود و هدف این مجموعه پاسخ به این سئوال است که در روزگار امروز و برای انسان قرن بیست و یکم چگونه اهل بیت(ع) می‌توانند الگو باشند و چگونه آن‌ها می‌توانند گرهی از زندگی مردم باز کنند. این سیره کاربردی که بیش از ۵۰ موضوع مثل سیمای ظاهری، سیمای باطنی، سبک زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی و سیاسی، دفاع از ولایت، خطبه‌های انقلابی حضرت (س)، ماجرای فدک، ارتباط با خدا، دیگران و طبیعت، را شامل می‌شود، برای عموم مردم به‌ویژه جوانان و نوجوانان نوشته شده است.   کتاب «بانوی بهشتی در عرصه‌های حضور»     مروری بر زندگانی و ابعاد شخصیت فاطمه زهرا (س) و تحلیلی از حضور اجتماعی ایشان در حوادث پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) است. در این كتاب سعی شده است الگو بودن فاطمه زهرا در زمینه‌های فردی و اجتماعی برای زنان و دختران مسلمان، مورد تاكید قرار گرفته و گوشه‌هایی از ورود كردن ایشان در عرصه اجتماع مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. نگارنده ابتدا به تبارشناسی این بانوی بزرگ و كیفیت ولادت ایشان اشاره نموده و پس از آن ادوار مختلف زندگی ایشان را از لحاظ تاریخی مرور نموده است. آنگاه ابعادی از علم، اخلاق، عبادت، دعا و عصمت فاطمی را توصیف نموده و سیره ایشان را در زمینه مسایل خانوادگی، رفتار با همسر و فرزندان، ساده‌زیستی و ابراز مهر و محبت به اعضای خانواده را بیان كرده و نقش همسری و مادری ایشان را به‌عنوان اسوه برای زنان مسلمان مورد تاكید قرار داده است. در بخش دیگری از كتاب وی به فعالیت‌های اجتماعی فاطمه زهرا مانند كمک كردن ایشان به مستمندان، ایثار ایشان و نیز هدایت و رهبری زنان و آموختن علم به آنان نموده و حضور پررنگ ایشان در جریان اخذ بیعت اجباری از امام علی(ع)، در ماجرای غصب خلافت ایشان نیز در ماجرای غصب فدك و دفاع تمام قد ایشان از حقوق خود و همسر خویش را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و از این منظر نیز ایشان را اسوه زنان عالم دانسته است. وی فاطمه زهرا را از لحاظ كسب فضایل بلند اخلاقی نیز الگوی زنان دانسته و ابعادی از عظمت و جایگاه رفیع ایشان را در روز قیامت از منظری حدیثی بررسی نموده است.   کتاب «سیره اخلاقی و سبک زندگی حضرت زهرا»     ﺳﯿﺮه و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺣﻀﺮت زﻫﺮا (س) ﮐﻪ یگاﻧﻪ دﺧﺖ ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وآﻟﻪ اﺳﺖ و در ﺟﺎی ﺟﺎی زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد ﭼﻪ درﻋﺮﺻﻪ ﺷﺨﺼﯽ و ﭼﻪ در رویکردﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ، ﻧﻤﻮدﻫﺎی رﻓﺘﺎری ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ اﻟﻬﯽ و ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﺳﻨﺖ رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻﻠﯽ اﻟﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ رادر ﺧﻮد ﭘﯿﺎده ﮐﺮده، ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮای ﻧﺴﻞ اﻣﺮوز ﺑﻪ‌وﯾﮋه زﻧﺎن و دﺧﺘﺮان ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﻪ‌ﻋﻨﻮان اﻟﮕﻮﯾﯽ ﻣﻌﺼﻮم و ﻣﻮﺛﺮ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮔﺮدد. مولف محترم، در اﯾﻦ اﺛﺮ ارزﺷﻤﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮه‌ﺑﺮداری از روایات و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺎریخی ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﻣﺴﺘﻨﺪ و ﺣﺘﯽ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﺛﺎر اﻫﻞﺳﻨﺖ، زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮت زﻫﺮا ﻋﻠﯿﻬﺎاﻟﺴﻼم را در ﺳﻪ ﺣﻮزه اﺧﻼق ﻓﺮدی، اﺧﻼق ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و اﺧﻼق اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﮑﺸﺪ. مولف در فصل اول کتاب به‌عنوان معنا‌شناسی به موضوعاتی همچون اخلاق، اخلاق فردی، اخلاق اجتماعی و اخلاق خانوادگی  و اجتماعی و در نهایت سبک زندگی پرداخته است. فصل دوم کتاب به بحث اخلاق فردی در دو موضوع خصلت های مرتبط با نیازهای جسمانی که عبارت اند از تغذیه، پوشاک، بهداشت، آراستگی و زینت، خواب و استراحت، کار و معیشت و خصلت‌های مرتبط با شخصیت‌های معنوی در محورهای معرفت و بصیرت، نگاه توحیدی، توکل، تقید به شریعت و اوامر خدا و رسول(ص)، اهتمام به عبادات سخت و طاقت فرسا، صبر و استقامت، سکوت و صداقت و حجب و حیا را مورد بررسی قرار داده است. فصل سوم این کتاب شامل موضوع تبیین اخلاق خانوادگی حضرت زهرا (س) در چهار محور شیوه رفتار با والدین، رفتار با همسر، فرزندان، خویشاوندان و... است. فصل چهارم نیز با موضوع «اخلاق اجتماعی» موضوعاتی چون حضور موثر در عرصه‌های اجتماعی، رعایت آداب دینی در روابط اجتماعی، دگرگونی و پرهیز از خودمحوری، خدامحوری در دوستی‌ها و دشمنی‌ها، عدالت‌گرایی و ظلم‌ستیزی و خدمات علمی و فرهنگی حضرت صدیقه طاهره (س) را دربرمی‏‌گیرد.   احادیث حضرت فاطمه (س)   کتاب «صحیفه فاطمیه»     این کتاب، مجموعه‌‏ای از خطبه‌‏‏ها، كلمات قصار، دعاها، اشعار، فضایل و كرامات منسوب به حضرت فاطمه زهرا (س) است و در 6 فصل، سامان یافته است: چهل حدیث در فضیلت حضرت فاطمه زهرا، خطبه‌‏ها، بیانات طولانی آن حضرت، كلمات قصار و حكمت‏آموز، اشعار منسوب به آن حضرت، دعاها و حرز متعلق به آن حضرت، و نیز ملحقات كه مشتمل بر: مطالبی درباره فضیلت تسبیح حضرت زهرا، زیارت مشهوره، نمازها، نقش انگشتر، كنیه‌‏ها و القاب، و فضیلت فضه و هم‏نشینان فاطمه در آخرت و حشر با اوست.   کتاب «فرهنگ جامع سخنان حضرت فاطمه»     اصل كتاب با نام «موسوعة كلمات الصديقه الطاهره فاطمة الزهرا (سلام الله عليها)» است كه توسط گروه حديث پژوهشكده باقرالعلوم (ع)، به فارسی ترجمه گردیده است. این کتاب، مروری بر گوشه‎هایی از زندگانی فاطمه زهرا (س) و فضایل آن بانوی گرامی است. موسوعه كلمات الصديقه الطاهره فاطمه الزهرا در دو جزء كه جزء اول شامل احاديثي است كه تاريخ صدور آنها از آن حضرت مشخص بوده است و بر طبق تاريخ زندگي آن حضرت در هشت فصل از پيش از ولادت تا لحظه شهادت تنظيم گرديده است و جزء دوم شامل احاديثي است كه تاريخ صدور آن‌ها معلوم نبوده و بر اساس موضوعاتي كه از محتواي حديث استخراج شده است در چهار بخش عقايد، اخلاق، احكام و ادعيه تنظيم شده است.   سیمای حضرت فاطمه (س) در قرآن   کتاب «سیمای حضرت زهرا در قرآن»     موضوع کتاب حاضر، شناخت و معرفی «حضرت فاطمه زهرا (س)» از جنبه‌های قرآن است. این کتاب، مشتمل بر آیاتی از قران است که در شأن حضرت فاطمه، به‌صورت تنزیل، تاویل، تفسیر و یا تطبیق، وارد شده است. محتوای کتاب از منابع حدیثی شیعه و اهل سنت، گزینش شده است. مطالب کتاب به تفکیک نام سوره‌های قرآنی سامان یافته است و در هر فصل آیات قابل بحث و قابل تأویل همراه با ترجمه و تفسیر و شواهدی از احادیث معتبر اسلامی درج شده است.   کتاب «مقامات حضرت فاطمه در کتاب و سنت»     در میانِ بانوان جهان، حضرت فاطمه(س) مقامات ممتازى دارد: وى دختر پیامبر(ص) و نیز «ام ‏ابیها»، مادرِ یازده امام، حجت خدا بر ائمه و انبیا، معیار امامت، رضایت و رنجش او، ملاکِ خشنودى و غضب خداست و در یک کلام، کوثر و چشمه همه نیکى‏‌هاست و شجره طیبه‏‌اى است که به اذنِ خدا تا واپسین لحظه‌هاى هستى در حال ثمردهى است. این مقامات از او شخصیتى پدید آورده که الگوى همه مردمان؛ به‌ویژه زنان در همه روزگاران است. در کتاب حاضر با گوشه‏‌اى از این ویژگى‏‌ها و مقامات آشنا مى‏‌شوید.   حضرت فاطمه (س) از دیدگاه اهل سنت   کتاب «فاطمه نگین جهان و جنان»     این کتاب حاوی احادیث و روایات و همچنین موارد مطرح شده در شناخت فضائل و کرامات حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از منظر اهل سنت می‌باشد. در این کتاب بیش از یکصد و پنجاه اثر از راویان و نویسندگان اهل سنت استفاده شده است. در فصل اول این کتاب، با بهره‌گیری از تفاسیر قدیمی اهل سنت، بیش از صد آیه قرآن را که درباره آن حضرت نازل شده، آورده شده است. در فصل دوم، به زندگی آن بانوی بی‌بدیل و حوادث پس از ارتحال رسول‌‌ الله (ص) از منابع دست ‌اول اهل‌ سنت پرداخته‌ شده است؛ در فصل سوم، این پرسش پاسخ داده شده است که چرا سید مظلومان، امیر مؤمنان (ع) هنگام حمله به خانه‌اش سکوت اختیار کرد؟. همچنین در اين اثر از ابتدا تا انتهاي سوره‌هاي قرآن كريم، تمامي آياتي كه بر طبق روايات تفسيري در شأن و منزلت فاطمه زهرا نازل شده و كليه تعابيري كه در مورد مناقب ايشان در اين كتاب آسماني وارد شده است، گردآوري شده است. نگارنده در ادامه به انعكاس ديدگاه اهل‌سنت در مورد مقام و منزلت معنوي فاطمه زهرا پرداخته و برخي از روايات نقل شده از آنان از قول رسول خدا (ص) در اين زمينه را بيان كرده است. معرفي اسامي فاطمه زهرا، بيان داستان غصب فدک، جريان ازدواج ايشان با امام علي (ع) و نيز توصيف كيفيت شهادت ايشان از ديگر مباحث مطرح شده در اين نوشتار است.   کتاب «شخصیت حضرت زهرا در قرآن از منظر تفاسیر اهل سنت»     ازجمله مباحث مهم جهت روشن شدن حقائق مذهبی و تقریب مذاهب و نیز رفع بسیاری از توهمات ـ که چه بسا منشأ برخی از منازعات قومی در جهان اسلام است ـ بررسی جایگاه و فضائل اهل‌بیت (ع) است. این کتاب، شخصیت و فضایل حضرت زهرا را براساس توجهی که برخی آیات و سُوَر به آن دارند و در قالب روایات معتبر و متعددی که در مهم‌ترین منابع اهل سنت آمده است، مورد بررسی قرار می‌دهد. نویسنده کتاب، با جستجو در منابع تفسیری اهل سنت، در مورد حضرت زهرا (سلام الله علیه)، آیات و روایات تفسیری، را جمع‌آوری و سپس شبهات مطرح را به‌طور دقیق از کتاب‌های خود اهل سنت، نقل كرده و به آن‌ها پاسخ داده شده است. در این کتاب، برای اولین‌بار، آیات ناظر به حضرت فاطمه (سلام الله علیه) را در چهار بخش اسباب نزول، شان نزول، جری و تطبیق بطن بررسی نموده است. لازم به ذکر است در 135 آیه از 49 سوره قرآن، مفسران اهل سنت در تفاسیر خویش، از حضرت زهرا (س) سخن به میان آورده‌اند.   شهادت حضرت فاطمه (س)   کتاب «یاس در آتش»     این اثر ترجمه فارسی كتاب «الحجه‌ الغراء علی شهاده‌ الزهرا» تالیف آیه الله علامه جعفر سبحانی است كه برخی از اعترافات تاریخ نگاران و حدیث پردازان اهل سنت درباره جریان تاریخی برخورد بعضی از صحابه با دختر گرامی پیامبر اسلام (ص) و شهادت آن بانو را در بر دارد. نویسنده تلاش كرده وقوع برخی از نامهربانی‌های برخی از صحابه را درباره یگانه یادگار پیامبر (ص)، به‌عنوان یک واقعیت مسلم در تاریخ اثبات كند. از دیدگاه نویسنده، افرادی كه چنین برخوردهایی را به دور از واقعیت تلقی می‏‌كنند بر خطا بوده و یا احیانا نسبت بدان تجاهل می‏كنند. نویسنده، بعد از ذكر گزارشهای تاریخی تاریخ‌نویسانی چون بلاذری در انساب الاشراف، ابن قتیبه در الامامه‌ و السیاسه‌ و نیز دیدگاه برخی دیگر از تاریخ‌نگاران اسلامی درباره برخورد نامناسب با آن بانوی گرامی، به گزارش‌های متعدد دیگری اشاره می‏‌كند كه براساس آن ابوبكر نسبت به حمله به خانه فاطمه زهرا (س) و گشودن در آن اعتراف و اظهار پشیمانی می‏‌كند.   کتاب «شبهات فاطمیه»     این کتاب، پژوهشي تاريخي و روايي در مورد اثبات شهادت فاطمه زهرا (س) و پاسخ به برخي از شبهات ايراد شده از سوي علماي وهابيت در اين زمينه است. در اين كتاب سعي شده است به‌صورت مستند و مستدل به بحث و بررسي تاريخي هجوم به بيت فاطمه زهرا (س) و آزار و اذيت و در نهايت شهادت ايشان توسط غاصبان خلافت پرداخته شده و توجيهات وهابيان در اين مبحث آشار تارخي به نقد كشيده شود. در همين راستا نگارنده به رواياتي از منابع روايي شيعه و اهل‌سنت در زمينه اثبات شهادت فاطمه زهرا(س) استناد كرده و اين روايات را از لحاظ سندي و دلالتي مورد تجزيه و تحليل قرار داده و هرگونه شبهه در انكار اين واقعه مسلم تاريخ اسلام از سوي وهابيت را به شدت رد كرده است. وي همچنين به خشم و غضب فاطمه زهرا (س) نسبت به خلفاي اول و دوم اشاره كرده و با توج به نارضايتي فاطمه زهرا(س) از انان و دفن شبانه ايشان و حزن و اندوه فراوان آن بانوي بزرگ در اواخر عمر شريف خويش مستندات و شواهد متعددي در اثبات مدعاي خويش ارايه نموده و شبهات موجود در اين زمينه را پاسخ گفته است.   فضائل، مناقب و اختصاصات حضرت فاطمه (س) نام ها و القاب حضرت زهرا (س) کتاب «جرعه‌ای از کوثر»       این اثر به بررسی نام‌ها و لقب‌های فاطمه زهرا (س) پرداخته و با یادآوری روایاتی که نام‌های آن حضرت را دربر داشته مجموعه‌ای خواندنی و جذاب پیش‌روی خواننده قرار داده است. نویسنده این کتاب، در صدد معرفي اسامي فاطمه زهرا (س) براي نامگذاري دختران به نام‌هاي زیبا است. در ابتداي اين اثر به تبيين اهميت نامگذاري فرزند در فرهنگ و آداب اسلامي پرداخته شده و لزوم انتخاب نام مناسب براي فرزندان و وظايف والدين در اين زمينه، مورد تأکيد قرار گرفته است. نويسنده در همين زمينه به سيره انبياي الهي و امامان معصوم (ع) در نامگذاري فرزندان خويش اشاره کرده و حکاياتي در اين زمينه نقل نموده و حقوق فرزند بر پدر و مادر را در اين زمينه برجسته کرده است. وي در ادامه آثار معنوي و اخروي انتخاب نام نيک براي فرزندان اشاره کرده و به ترتيب حروف الفبا اسامي حضرت فاطمه زهرا را براي نامگذاري نيکو براي دختران، ذکر کرده است.   کتاب «برترین بانو»     این کتاب، پژوهشی در زمینه برتری فاطمه زهرا (س) بر حضرت مریم (س) بنت عمران و عایشه همسر پیامبر اسلام (ص) از دیدگاه اهل‌سنت است. در این كتاب به بحث در مورد مقام والای فاطمه زهرا(س) و فضایل معنوی ایشان از دیدگاه منابع روایی اهل‌سنت پرداخته شده و احادیثی نبوی در مورد مقام عبادی و علمی آن بانوی نمونه اسلام نقل گردیده است. آنگاه نویسنده دلایل برتری فاطمه زهرا (س) بر تمامی زنان عالم را از منظری روایی و از نگاه اندیشمندان اهل‌سنت مورد بحث و بررسی قرار داده و ادله مبتنی بر برتری مریم بنت عمران و یا عایشه بر آن حضرت را مورد نقد و بررسی قرار داده و برخی از روایات وارد شد در مورد این دو زن را از لحاظ سند و دلالت خدشه نموده است.   فدک و حضرت فاطمه (س)   کتاب «صدای فاطمی فدک»     مولف، در این کتاب، به منظور آشنایی مخاطبان موضوع فدك را به طور كوتاه و فشرده مورد تحلیل و بررسی قرار داده است. وی ابتدا درباره فتح خیبر و سرزمین فدك با استناد به منابع روایی و تاریخی سخن گفته و دلایل و شواهد خود را در خصوص اعطای فدك به فاطمه (س) ذكر می‌‏كند. آنگاه نظر به اهمیت خطابه مفصل حضرت زهرا (س) در مسجد در حضور مهاجرین و انصار، متن عربی خطبه فدکیه را همراه با ترجمه فارسی آن كه ماجرای فدک را به تفصیل شرح می‏‌دهد عینا نقل می‏‌كند و در پایان مدارك و مستندات این خطابه را معرفی می‏‌نماید. متن خطبه فدکیه حضرت فاطمه، با 22 سند عرضه شده و با 17 نسخه مقابله گردیده است.    «اسرار فدک»     نخستين سؤالي كه مسئله «فدک» در ذهن‌ها ايجاد مي‏‌كند آن است كه چرا «غصب فدک» در ميان غصب‌هايي كه از حقوق ‏اهل بيت (ع) شده شاخص است و اهميت آن در كدام نقطه نهفته است؟ چرا اميرالمؤمنين و حضرت زهرا (ع) اين‏ اندازه بر سر آن پافشاري كردند؟ چرا ائمه معصومين (ع) در فرصت‌هاي مناسب آنرا نزد مردم مطرح مي‏‌كردند و نام آن‌را زنده نگاه مي‌‏داشتند؟ این کتاب، پاسخی است به این پرسش‌ها. این اثر، كاوشی است در مسئله فدک كه به شیوه گزارشی و تحلیلی نگارش یافته است. كتاب، ابتدا با اشاره به فتح فدک به دست پیامبر (ص) و علی (ع) و اعطای آن به دستور خداوند به فاطمه (ع)، به چگونگی غصب فدک و اقدامات و احتجاجات علی (ع) و فاطمه (ع) در مقابل آن می‏‌پردازد. وی اقدامات غاصبین را پس از غصب فدک برمی‏‌شمارد و سپس به اسرار غصب فدک و علت پیگیری اهل‏‌بیت (ع) در مورد آن می‏‌پردازد. همچنین با تحلیل خطابه حضرت زهرا (ع)، استدلال‌های اعتقادی، قانونی، و اخلاقی آن حضرت را بیان می‏‌دارد. وی همچنین سند، متن و كتابشناسی خطبه حضرت زهرا (ع) را مورد پژوهش قرار داده و متن عربی و ترجمه فارسی آن را ذكر نموده است. آنگاه به گفتارهایی پیرامون فدک همچون پیشگویی پیامبر (ص) از غصب فدک و شكایت حضرت زهرا (ع) از غاصبین آن، دفاع ائمه (ع) و بزرگان دین از فدک، فدک در حكومت علی (ع)، سیر حوادث تاریخی فدک و دادخواهی فاطمه (ع) درباره آن در قیامت پرداخته است.   ادبیات فارسی مذهبی   کتاب «کشتی پهلو گرفته»     این کتاب روایت زندگی حضرت فاطمه زهرا (س) با زبان ادبی و داستانی است که مصائب ایشان را از زبان اطرافیان بازگو می‌کند. این اثر از پرتیراژترین کتاب‌های ادبیات داستانی ایران است. این کتاب، ضمن مروری بر نقاط عطف حیات حضرت فاطمه زهرا (س)، روایت مصائب زندگی ایشان از زبان اطرافیان حضرت فاطمه و خاندان اهل بیت است. در واقع می توان گفت این کتاب مرثیه ای است منثور از زبان و دلِ صاحبانِ عزای فاطمی. کتاب از ۱۴ فصل تشکیل یافته و راوی اول شخص در هر کدام از فصول، یکی از وابستگان حضرت فاطمه (س) هستند.   کتاب «دفتر خاطرات فضه»     کتاب «دفتر خاطرات فضه خادمه حضرت زهرا (س)»، دفتر است! دفتری از خاطرات تنها کنیز خانه حضرت زهرا (س) که لحظه به لحظه زندگی‌اش توأم با عطر اهل بیت (ع) بود. تک تک داستان‌های این کتاب را او برایمان به یادگار گذاشته است. کتاب دفتر خاطرات فضه، از لحاظ ادبیات نوشتاری دریچه‌ای جدید را به‌روی مخاطبان گشوده است. شیوه  آماده‌سازی دفتر خاطرات اینگونه بوده که ابتدا داستان‌هایی که فضه به نوعی در آن‌ها بوده و در منابع شیعه و سنی ذکر شده، جمع‌آوری شده است. فصل نخست کتاب مقدمه‌ای درباره آماده‌سازی دفتر خاطرات و همچنین بیان شخصیت فضه و زندگی شخصی اوست. در این فصل خلاصه‌ای از سیر زندگی فضه از زمان کنیز شدنش تا رسیدن به بارگاه فاطمی و پس از آن در کربلا ذکر شده است. فصل دوم کتاب «دفتر خاطرات فضه»، مجموعه کامل داستان‌هایی بوده که از لسان فضه کنیز حضرت زهرا (س) بیان شده است. اهمیت شخصیت فضه و دفتر خاطرات او به خاطر حضور وی در بسیاری از ماجراها بوده است. از جمله اینکه او در ماجرای هجوم غاصبان جانشینی پیامبر به خانه وحی شخصاً حاضر بوده است.   کتاب‌شناسی حضرت فاطمه   کتاب «بانوی آب و آفتاب»     تقسیم‌بندی بخش‌های گوناگون کتاب به مقالات، کتاب‌شناسی توصیفی، کتاب‌شناسی اجمالی و کتاب‌شناسی نسخ خطی از امتیازات دیگر این کتاب‌شناسی به‌شمار می‌آید. در بخش نخست که عمده‌ترین بخش کتاب است، 12 کتاب که در زمینه‌های مختلف از برجسته‌ترین آثار پیرامون شخصیت حضرت زهرا (س) به‌شمار می‌آیند، مورد کنکاش تحلیلی قرار گرفته و در 12 مقاله نقد و بررسی شده‌اند. در بخش دوم، 30 کتاب که به زعم مؤلف در مرتبه بعدی قرار می‌گیرند، به‌صورت توصیفی معرفی شده‌اند. در این معرفی به اموری از قبیل علل و انگیزه‌های نگارش کتاب، عناوین و سرفصل‌ها، ویژگی‌های مهم، روش تألیف و قالب و محتوای کتاب پرداخته شده است. در بخش سوم، 645 کتاب به صورت اجمالی مورد بازشناسی قرار گرفته‌اند و سرانجام در بخش چهارم به عناوین و مشخصات 135 کتاب خطی اشاره شده است. بدین ترتیب، در این کتاب‌شناسی در مجموع 822 کتاب که به زبان فارسی تألیف و در قالب‌ها، موضوعات و گرایش‌های گوناگون به رشته تحریر درآمده‌اند، معرفی شده‌اند.   تهیه محتوا: مصطفی امیری، دانش‌آموخته حوزه علمیه قم منبع: موسسه مطالعاتی راهبردی ]]> دین‌ Fri, 08 Feb 2019 23:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271576/بسته-مطالعاتی-موضوع-حضرت-فاطمه-زهرا-س مشرب فلسفی آیت‌الله جوادی آملی، مبتنی بر آثار ابن‌سینا و فارابی است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271704/مشرب-فلسفی-آیت-الله-جوادی-آملی-مبتنی-آثار-ابن-سینا-فارابی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مهدی محقق؛ رئیس هیات مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در آئین گرامیداشت آیت‌الله جوادی آملی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، بیان کرد: آیت‌الله جوادی آملی از همان شهری برخاسته که مفسر و مورخ بزرگ عالم اسلام محمدبن جریر طبری برخاسته است. خوشبختانه ایشان در محضر استادان بزرگی همچون شیخ محمدتقی آملی، میرزا ابوالحسن شهرانی و شیخ مهدی الهی قمشه‌ای درس خوانده است. آیت‌الله جوادی آملی علاوه بر معلومات و اطلاعات وسیعی که دارد در زمینه فلسفه، کلام و تفسیر قرآن نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. ایشان در همه این زمینه‌ها و علوم قرآنی منحصر به فرد است گذشته از معلومات اخلاق استاد نیز سرآمد است.   وی ادامه داد: ایشان هم مدرس، هم محقق و هم متواضع و دارای اخلاق حسنه است. مشرب فلسفی آیت‌الله جوادی آملی، مبتنی بر آثار ابن‌سینا و فارابی است که استوانه‌های مکتب مشاء هستند. بر آثار سهروردی هم تسلط دارد و این سیر ادامه پیدا می‌کند تا به حکمت متعالیه می‌رسد که پیشوایان آن ملاصدرا، میرداماد و در ادامه بزرگانی همچون حاج‌ملاهادی سبزواری و در عصر معاصر مرحوم مطهری و جوادی آملی هستند. این مکتب ادامه پیدا کرد و از امتیازات کشور ما محسوب می‌شود. در حالی‌که فلسفه در بسیاری کشورها حرام است، در این زمینه ما محیط بازی داریم و حتی علامه طباطبایی فیلسوف و مفسر قرآن بود. مرحوم امام خمینی نیز فیلسوف و مدرس فقه و اصول بودند. این همه از برکت مکتب ائمه اطهار است که مکتب حکمت متعالیه در کشور ما به‌وجود آمد. در قرآن کریم حکمت متعالیه با خیر کثیر بیان شده است. آیت‌الله جوادی آملی یک شخصیت هویت‌بخش است   سید رضا صالحی امیری نیز در ادامه این آئین با اشاره به اینکه وجود شریف آیت‌الله جوادی آملی نیاز امروز و ضرورت فردای جامعه ایران است، گفت: اگر امروز در جامعه با پدیده‌ای به نام شکاف نسلی مواجه شده‌ایم که نسل جدید آنگونه که باید نتوانسته با نسل گذشته ارتباط معنوی داشته باشد وجود آیت‌الله جوادی آملی می‌تواند این شکاف را پرکند و به نیازها پاسخ دهد. جوان امروز ما نیازمند بازشناسی شخصیتی مثل ایشان است.   وی در بیان چند ویژگی شاخص شخصیتی آیت‌الله جوادی آملی افزود: ایشان یک شخصیت هویت‌بخش است. بنیان‌های معرفتی، فرهنگی، اخلاقی و فرقه‌ای جامعه چیزی است که نظام سیاسی و اقتصادی بر آن بنا شده و بدون شک یکی از بنیان‌های این جامعه آیت‌الله جوادی آملی است. از این منظر ایشان حق حیات بر گردن جامعه دارد. دومین ویژگی، انسجام‌بخشی و انسجام‌آفرینی است در جامعه‌ای که با نحله‌های متفاوت مواجهیم در این شرایط پرتنش نیازمند شخصیت‌های اجماع‌ساز هستیم و بدون شک ایشان یک شخصیت اجماع‌آفرین است و می‌تواند به‌عنوان محور انسجام ملی، دینی و معرفتی در جامعه مطرح باشد. در جامعه‌ای که نحله‌های مختلف با هم مناقشه دارند نیازمند انسان‌های بزرگی هستیم که همه برگرد او جمع شوند و در جامعه کنونی ایران بعد از مقام معظم رهبری مطمئنا آیت‌الله جوادی آملی چنین ویژگی‌ای داراست و می‌تواند در تنگناها به‌عنوان منجی وارد صحنه شود.   رئیس کمیته ملی المپیک بیان کرد: سرمایه نمادین یک ملت، دیگر خصیصه‌ای است که می‌توان درباره آیت‌الله جوادی آملی نام برد. ایشان نه فقط سرمایه امروز ما بلکه سرمایه نسل‌های بعد نیز هست و سرمایه‌ نمادین عامل اعتماد آفرینی است و ملت به این سرمایه اعتماد می‌کند. این سرمایه نمادین به اسطوره تبدیل می‌شود. دیگر ویژگی شاخص ایشان، خلاقیت و نوآوری در عرصه‌های مختلف فقهی، دینی، تفسیری و اخلاقی است. ما نیازمند چنین شخصیت‌هایی هستیم که از حوزه خلاقیت و نوآوری تراوش کند. آیت‌الله جوادی آملی چشمه جوشانی است که اگر به خوبی به نسل جدید معرفی شود همه می‌توانند از معرفت دینی و فکری ایشان سیراب گردند. پنجمین ویژگی نیز نگرش تشکیلاتی و سیستمی است ایشان از یک مرکز پژوهشی و علمی برخوردار است که اندیشه و قدرت فکری‌اش را در اقصی‌نقاط دنیا منعکس می‌کند.   قرآن و فرهنگ قرآنی میراث بزرگ آیت‌الله جوادی آملی است   عبدالله جوادی آملی، رئیس بنیاد علوم وحیانی اسراء و فرزند آیت‌الله جوادی آملی نیز به‌عنوان سخنران پایانی این آئین بیان کرد: آیت‌الله جوادی آملی مراتب تقدیر و سپاس خود را از همه بخش‌هایی که این آئین را برپا داشته‌اند تقدیم می‌کند. از آنجا که این انجمن به‌نام انجمن آثار و مفاخر فرهنگی می‌خواهم به این نکته اشاره کنم همه اموری که مولفه عمده و اساسی در فرهنگسازی هستند اعم از علم و اخلاق و حکمت و عرفان با یک نگرش فرهنگسازی در اندیشه ایشان وجود داشته و دارد. همواره این دغدغه در وجود آیت‌الله وجود داشته که این علوم را به سطح جامعه برساند همیشه فرهنگ عمومی و توده مردم مورد توجه استاد بوده است و بسیاری از معضلات و پیچیدگی‌های علمی و ... با دانش و بینش ایشان برطرف شده است.   وی ادامه داد: یکی از کارهای ارزشمند ایشان این بود که پیچیدگی‌هایی را که برسر راه فهم و پیشرفت علم بود را کنار زد. به عقیده ایشان در هر علمی قلمی به زمین گذاشته شده باید آن قلم را برداریم استاد همواره سعی داشته علم را چند گام به جلو ببرد و آن علم را ناظر به توسعه جامعه قرار دهد. در این 40 سال قرآن و فرهنگ قرآنی میراث بزرگی است که آیت‌الله از خود به جای گذاشته است اما این کار صرف یک تفسیر و غنای دانش نبوده بلکه این دانش می‌رود که جامعه و نظام و اندیشه‌های بشری را در سطوح مختلف بسازد.   عبدالله جوادی آملی در پایان گفت: آیت‌الله فرمودند قرآن سه نوع پیام دارد که آن‌ها را از خطاب‌های قرآنی می‌فهمیم گاهی مخاطب جامعه انسانی، گاهی منطقه توحیدی است ولی بخش قابل توجه آیات الهی معطوف به بشریت است و مخاطبان جهانی دارد. قرآن کتاب بشری است که برای هدایت بشر آمده است. ایشان یک سامانه معرفتی را به نام عقلانیت بشری به عنوان بزرگترین میراث فهم عقلانیت وحیانی تقدیم جامعه کرده که اگر جامعه از این عقلانیت برخوردار شود ترقی خواهد یافت.  «حسن بلخاری»، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی دیگر سخنران این مراسم گفت: راغب اصفهانی در المفردات فی غریب القرآن و در تعریف حکم به عنوان یک اصطلاح قرآنی، ریشه و اصل آن را چنین تعریف می‌کند: «حکم اصله مَنعَ منعأ لاصلاح» یعنی اصل و حقیقت این واژه منع است با نیت اصلاح، به زبانی روشن، حکم یعنی مانع چیزی بودن تا به صلاح و اصلاح رسیدن. اما منع از چه و مانعیت از که؟ راغب سپس در تأیید و تأکید بر این معنا از لگام یا لجام در تعریف حکم استمداد می‌جوید: لگام را از آن رو حَکَمه گفته‌اند که سبب بازداشتن حیوان می‌شود: «و منه سُمیت اللجام حَکَمه» و نیز با لگام حیوان را باز داشتم: «فقیل حکمته و حکمت الدابه منعها بالحکمه» و احکمتها یعنی افسارش زدم. دلیلی دیگر مؤید معنای اول حکم است «حکمت السّفینه [السفیه] و احکمتها» دست‌های او را گرفتم یا به تعبیر زمخشری او را در کارش بصیرت و هوشیاری دادم (زمخشری، اساس‌البلاغه). بنابراین راغب از معنای منع به بازداشتن و نگاه داشتن می‌رسد که مجازاً بیانگر قوت و قدرت در حفظ یک چیز است و این معنا مبنای ورود راغب به شرح این کلمه در آیات قرآن است: فَیَنْسَخُ اللَّهُ مَا یُلْقِی الشَّیْطَانُ ثُمَّ یُحْکِمُ اللَّهُ آیَاتِهِ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ (حج، ۵۲) که به معنای محکم کردن آیات قرآن است به دست حق تعالی. وی ادامه داد: واژه‌های متعدد دیگری نیز که از این ریشه ساخته شده و در قرآن به کار رفته‌اند، هم‌چون حکم به معنای قضاوت و داوری و نیز احکام به عنوان مفهومی در مقابل تفصیل و حکمت به عنوان خصیصه‌ای از درک و تشخیص (یا به عبارتی رسیدن به حق به واسطۀ علم و عقل) و حکیم یعنی آن که در کار خود متقن است و اتقان دارد.در باب مفهوم حکمت، آن هم با تأکید و تأمل بر دانایی و معرفت بحث خواهیم کرد اما نمی‌توانیم از آن معنای اول و بالذاتی که ابتدا آوردیم چشم‌پوشی کنیم. چیزی که صاحب مجمع‌البیان هم ذیل آیۀ ۳۲ سورۀ بقره می‌آورد: «حکیم، دانشمند و حکمت، همان دانش است و نیز حکیم به دانشمندی که کار را بر اساس علم و تدبیر انجام می‌دهد گفته شده و بر عمل انسانی و اخلاقی او که جلوگیری از فساد و تبهکاری است «حکمت» اطلاق شده است» (ترجمۀ تفسیر مجمع‌البیان، ج ‏۱، ص ۱۱۶). در جای دیگر نیز صاحب مجمع بر منع و بازداشتن در تعریف حکمت تأکید دارد: «خدا عزیز و حکیم است، یعنی قدرت دارد که هر چه را خواست منع کند و کسی نمی‌تواند او را از کارش منع نماید، او بر هر چیزی غالب است و چیزی نمی‌تواند بر او غالب گردد، آنچه حکمت و مصلحت اقتضا کند آن را انجام می‌دهد» (همان، ج ۳، ص ۹).تمامی معانی دیگری نیز که از این ریشه ظهور می‌کنند همه به نحوی به اصل خود برمی‌گردند. مثلاً حاکم به معنای قاضی یا رئیس، با حکم درست مانع ظهور و رشد فساد می‌شود. اتقان و استحکام کار نیز مانع از سستی و فروپاشی نتایج حاصل از آن می‌شود حتی حکمت که در قرآن خیر کثیر است و به هر که حق بخواهد عطا می‌شود رسیدن به نوعی معرفت و دانایی است که انسان را از شقی بودن و فاسد بودن و مهم‌تر جاهل بودن نجات می‌دهد. بلخاری ادامه داد: تأکید این مقال نیز بر همان معنای ذاتی است. یعنی منع از فساد در جهت اصلاح، اما با این سؤال بنیادی که چرا دو واژة اصلی معرفت در اندیشة اسلامی یعنی حکمت و عقل، هر دو در معنای اصیل خود یکی به معنای لگام است و دیگری به معنای عقال؟ به معنای عقل در مفردات توجه کنید: «اصل عَقْل‏ بند کردن و باز ایستادن است، مثل: عقل البعیر بالعِقَال‏: بستن شتر با پایبند... عَقَلَ‏ لسانَهُ: زبانش را نگه داشت و از سخن گفتن خودداری کرد و از این جهت دژ و قلعه و زندان را ـ مَعْقِل ـ گفته‏اند، جمعش مَعَاقِل‏ است» (ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ج ‏۲، ص ۶۳۰). بر این شباهتِ عقل و حکمت در منع و بازداشتن، بیفزاییم معنای مشابه گوهری‌ترین مفهوم قرآن در باب اخلاق انسان را، که همانا واژۀ تقوی است و از حُسن تصادف این نیز همان معانی عقل و حکمت را دارد: «قی: پرهیز کردن و نفس را باز داشتن: وِقَایَه: نگهداشتن چیزی است که زیان و ضرر می‏رساند، وَقَیْتُ‏ الشی‏ءَ أَقِیهِ‏ وِقَایَهً در آیه فرمود: فَوَقاهُمُ‏ اللَّهُ‏ (الانسان، ۱۱) و وَ وَقاهُمْ‏ عَذابَ الْجَحِیمِ‏ (الدخان، ۵۶)  وَ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ‏ واقٍ‏ (الرعد، ۳۴) و ما لَکَ مِنَ اللَّهِ مِنْ وَلِیٍّ وَ لا واقٍ‏ (الرعد، ۳۷) و قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً (التحریم، ۶). تَقْوَی‏ یعنی انسان نفس و جان خود را از آنچه که بیمناک از آن است نگه دارد، این حقیقت معنی تقوا است؛ سپس گاهی خود خوف و ترس‏ تَقْوَی‏ نامیده شده. هم‌چنین تقوی یعنی خوف و ترس به حسب نامیدن چیزی که اقتضای آن‌ را دارد که آن هم اقتضایی و حکمی دارد که تقوی نامیده شده اما در شریعت و دین، تقوی یعنی خودنگهداری از آنچه که به گناه می‏انجامد و این تقوی به ترک مانع تعبیر می‏شود که با ترک نمودن حتی بعضی از مباهات که گناه هم ندارند کامل و تمام می‏شود» (ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، ج ‏۴، ص ۴۸۰).پاسخ به سؤال بنیادی فوق نیازمند تعمق و تأمل در سرشت و ماهیت انسان به بیان قرآن است. بر بنیاد آیات قرآن انسان البته خلیفه‌الله است: انِّی جَاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلِیفَهً، اما همزمان توسط فرشتگان به فساد و خونریزی متهم می‌شود: قَالُوا أَتَجْعَلُ فِیهَا مَنْ یُفْسِدُ فِیهَا وَیَسْفِکُ الدِّمَاءَ  و عجیب این‌که این قول فرشتگان (یا در اصل اتهام) رسماً توسط حضرت حق نه تکذیب می‌شود نه تصدیق، قَالَ إِنِّی أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ (بقره، ۳۰) خداوند به انسان علم می‌آموزد و بر بنیاد این عالِمی، ملائکه به انسان سجده می‌کنند، اما آدم و همسر او حوا با حضور در بهشت و نادیده گرفتن امر حضرت حق: وَلَاتَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَهَ فَتَکُونَا مِنَ الظَّالِمِینَ به تعبیر صریح قرآن از ستمکاران به نفس خویش می‌شوند. رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی افزود:«بنابراین در سپیده‌دم ظهور انسان در قرآن نوعی دو سویگی در باب سرشت انسان ظهور دارد از یک سو انسان مستقیماً از خداوند علم آموخته: وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ کلَّهَا و نیز بهره‌مند از روح خدا گشته: فَإِذَا سَوَّیْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِینَ (ص۷۲) و از سوی دیگر نهی حق در نزدیک شدن به شجره‌ای خاص را نادیده گرفته و لاجرم از جنات عدن رانده گشته و از بهشت هبوط می‌کند: وَ قُلْنَا اهْبِطُوا، آن هم در محیطی که به تعبیر خداوند متن و بستر آن عداوت و دشمنی است: بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَکُمْ فِی الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَی حِینٍ (بقره، ۳۶).شاهد مثال‌های دیگری نیز در این باب وجود دارد به عنوان مثال آیۀ شریفه إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِی خُسْرٍ (العصر، ۱) تأکید می‌کند حقیقتاً انسان در خسران و زیان است، با این استثنا که هستند کسانی که از شمول این کلیت، با ایمان و عمل صالح خارج می‌شوند: إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَ تَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ.یا آیات دیگری که نشان می‌دهد سرشت انسان دارای صفاتی است که مانع او از رسیدن به حقیقت و درستی است. هم‌چون إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا (معارج، ۱۹) به راستی که انسان سخت آزمند [و بی‌تاب] خلق شده است یا: وَیَدْعُ الْإِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاءَهُ بِالْخَیْرِ وَکَانَ الْإِنْسَانُ عَجُولًا (اسری، ۱۱) و انسان [همان‌گونه که] خیر را فرا می‌خواند [پیشامد] بد را می‌خواند و انسان همواره شتابزده است. آن‌جا نیز که بار امانت را به دوش می‌کشد و بر این بار کشیدن باید تحسین شود ظلوم جاهل خوانده می‌شود: إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَهَ عَلَی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولًا (احزاب، ۷۲). اما دلیل مهم‌تر دیگری نیز هست که در تبیین معانی ذاتی عقل و حکمت (هر دو به معنای نگاه داشتن و منع کردن یا همان عقال و لگام) مؤثر است.» وی ادامه داد: آیۀ شریفه‌ای که پس از تأکید بر نفس مسّوای انسان: وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا یعنی ظرف متساوی در پذیرش فجور یا تقوی، نفس او را ملَهم از فجور و تقوی می‌داند: فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوَاهَا (شمس، ۸) و حیرت‌انگیز این‌که فجور در این آیة شریفه، مقدم بر تقوی آمده است. یعنی با پرهیز از فجور به تقوی می‌رسیم. بنابراین در جهان ماده و ناسوت اصل بر شر است و دقیقاً از همین روست که سه گوهر بنیادین فضیلت و معرفت در اسلام (یعنی حکمت، عقل و تقوی) هر سه به معنای باز داشتن، پرهیز کردن و منع کردن است. در هستی انسانی (و نه هستی به معنای جامع آن اعم از تکوینی و تشریعی) اصل بر برائت نیست؛ بل بر سیطرۀ تباهی و شر است. در متن چنین میدانی که خداوند رسماً عرصۀ آن را عداوت و دشمنی می‌خواند، این پرهیز و منع است که منجی انسان است نه میل و آرزو و گرایش. شرح فلسفی این ماجرا در هستی‌شناسی حکمةالاشراق قابل تعقیب است آن‌جا که شیخ در بیان مراتب هستی از نورالانوار به انوار قاهره (عقول طولی و عرضی) و سپس صور معلقه، عالم اشباح یا مثل معلقه (عالم مثال) و نهایت عالم برازخ یا غواسق و هیئات ظلمانیه و صیاصی (عالم جسمانی و طبیعی) مرتبه به مرتبه نزول می‌کند تا بدین جهان رسد که فاقد نور است و ساکن در ظلمت. بر این بنیاد در فقدان حضرت نور، پرهیز ره‌گشاست نه آرزو.از همین روست که سه واژۀ این مقال، معنایی شبیه بهم دارند. در متن خیر، منزل و مأوا نداریم که میل و آرزویمان به سوی خیرات برانگیخته شود بلکه نخست باید با بازداشتن و منع کردن و پرهیز، نفس از فجور تزکیه شود آنگاه فاستبقوا الخیرات. رمز تقدم فجور بر تقوی دقیقاً در همین نکته نهفته است.یک نکتۀ دیگر نیز وجود دارد: شباهت این لغات در معنا، نوعی ترابط و مساوقت ذاتی نیز میان آنان ایجاد می‌کند به این معنا که عاقل در معنای حقیقی خود حکیم نیز است و البته همزمان متقی. محال است کسی در جان خود به حکمت حقیقی که نوعی هدیه الهی است برسد و عاقل و متقی نباشد. این مساوقت از مشابهت معانی سه گوهر حاصل می‌شود. بلخاری افزود: «اما یک سؤال: پرهیز ذاتی حاکم و ساکن در بطن و متن این سه معنا، انسان را به نوعی انزوا و دوری و اعتزال نمی‌کشاند؟ و به یک عبارت حکیم و عاقل و متقی را حالت و وصفی همیشه گریزان و منفک از جامعه نمی‌بخشد؟ قطعاً خیر. زیرا از الزامات همنشینی حکمت و عقل و تقوی، بنا به مشابهت در معنا، اصلاح است. انسانی که بنا به معنای ذاتی حکمتْ حکیم شد، منع از فساد می‌کند تا اصلاح کند نه این‌که صرفاً منع فساد نماید. یکبار دیگر به معنای اول حکمت در ابتدای این مقال رجوع کنید: «حکم اصله مَنعَ منعأ لاصلاح.»نهایت این‌که: -    عقل بازداشتن نفس است از جهل -    حکمت بازداشتن نفس است از فساد -    و تقوی بازداشتن نفس است از هوس رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران افزود: آیت‌الله عبدالله جوادی آملی مصداق مؤانست سه گوهر فوق در نفس و جان یک انسان است. حکمت هم جانشان را به زیور تقوی آراسته و هم عقلشان را فروزانی بخشیده، عقل نیز حکمتشان را عمق بخشیده و ایشان را به صلاح و سداد آراسته و نهایت تقوی که مصداق بارز این حدیث‌شان کرده که: «من اخلص لله اربعین یوماً فجر الله ینابیع الحکمه من قلبه علی لسانه» تا ترجمان این شریفة عظیمة قرآنیه باشند که: «یُؤْتِی الْحِکْمَهَ مَنْ یَشَاءُ وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا وَمَا یَذَّکَّرُ إِلَّا أُولُوالْأَلْبَابِ (بقره، ۲۶۹) خدا به هر کس که بخواهد حکمت می‌‏بخشد و به هر کس حکمت داده شود، به یقین‏، خیری فراوان داده شده است‏؛ و جز خردمندان‏، کسی پند نمی‏‌گیرد.خداوند عمرشان را به بیان معارف حقه و حکمیۀ الهیه متبرک گرداند و جامعة اسلامی را بهره‌مند از فیوضات رحمانی و روحانی ایشان بگرداند.از تمامی بزرگوارانی که با ارسال مقاله سبب ظهور چنین ارج‌نامه و کارنامه‌ای از حضرت ایشان گردیدند سپاسگزاری می‌کنم و به‌ویژه قدردان زحمات گرانقدر مسئولان محترم بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء و نیز همکارانم در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی که رنج تهیه و طبع این اثر را متحمل گشتند هستم. ]]> دین‌ Wed, 06 Feb 2019 16:46:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271704/مشرب-فلسفی-آیت-الله-جوادی-آملی-مبتنی-آثار-ابن-سینا-فارابی آیت‌الله جوادی آملی در قله‌های صاحب‌نظری و فضل سیر کرده است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271703/آیت-الله-جوادی-آملی-قله-های-صاحب-نظری-فضل-سیر-کرده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، آیت‌الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور در آئین گرامیداشت آیت‌الله جوادی آملی که عصر امروز (17 بهمن‌ماه) در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد، گفت: درباره خداوند به‌عنوان موجود مطلق، مطلق وجود و کمال وجود گفته شده که آن‌جا که وجود به بی‌حدی می‌رسد در آنجا همه چیز جمع خواهد بود و همه کمالاتی که احیانا در سایر مراتب هستی از هم جدا و اجتناب‌ناپذیر است در ساحت کمال مطلق جمع خواهد شد و آن‌همه اوصاف به‌ظاهر متضاد در ساحت کبریایی مطلق جمع می‌شود. این داستان در سایر مراتب هستی هم مصداق پیدا می‌کند. در مراتب پایین‌تر، تضادها بیشتر رخ می‌نمایند، اما هرچه یک وجود در مراتب هستی به بالاتر پر بکشد، جمع اضداد آنجا مسیر و اجتماع پرشکوهی خواهد داشت. استاد آیت‌الله جوادی آملی از جمع دوگانه‌های به‌ظاهر متضاد در سطحی بسیار وسیع برخوردار است.   وی افزود: یکی از ویژگی‌های بارز در وجود ایشان، جامعیت علوم اصلی حوزوی است. شاخه‌های اصلی علوم حوزوی، فقه، فلسفه، تفسیر و عرفان هستند و در کنار آن‌ها علومی همچون رجال و علوم ادبی نیز وجود دارد. کسی که می‌خواهد در این شاخه‌های اصلی به قله برسد، باید حدود 60 سال عمر کند تا در یکی از آن‌ها به قله برسد. استاد در همه این شاخه‌های علوم انسانی به قله رسیده است. اجتماع همه شاخه‌های علوم حوزوی آن‌هم در حد اعلا بسیار بسیار دشوار و در حد محال است و معدود افرادی به آن می‌رسند. در فقه و اصول هم ایشان نگارش تقریرات استاد خود را انجام داده و در زمینه درس خارج هم تخصص دارد.   مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور، اظهار کرد: در حوزه منطق اینکه کسی بتواند سه دوره اسفار را تدریس کند، کم‌نظیر است. «رحیق مخدوم» ایشان و شاگردان و فضای اندیشه‌ای آیت‌الله جوادی آملی نشان از این دارد که استاد در قله‌های صاحب‌نظری و فضل سیر کرده‌اند. سومین حوزه تخصص ایشان، تفسیر است. این شخصیت برجسته در این زمینه سرآمد عصر و زمانه ما به‌شمار می‌آیند که دو تفسیر ترتیبی و موضوعی و بیش از 50 اثر از ایشان منتشر شده و 60 سال بر کرسی تدریس تفسیر تکیه کرده و آن همه شاگرد تربیت کرده است. در کنار اینها در حوزه عرفان از نوابغ حوزه‌ها و مراکز علمی به‌شمار می‌آیند و در آینده نیز آثار بسیار مهمی در این حوزه از ایشان منتشر خواهد شد.   آیت‌الله اعرافی گفت: استاد در زمینه علوم ادبی به‌حق ادیبی توانا هم در ادبیات عرب و هم در ادبیات فارسی به شمار می‌رود. در حوزه کلام نیز ایشان بسیار تواناست. در هرکدام از این حوزه‌ها شخص باید دهه‌ها کار کند تا به قله برسد. آیت‌الله جوادی آملی در آن واحد همه این شاخه‌ها را در حد اوج داراست. استاد از یک جامعیت علمی فراحوزوی برخوردار است با اندیشه توانای خود در زمینه دانش و فلسفه غربی و الهیات و معارف تولید شده در غرب نیز ورود عالمانه دارد. همچنین در حوزه‌های همچون الهیات، فلسفه مضاف و علوم اجتماعی نیز ورود اندیشمندانه‌ای داشته‌اند. ایشان در قلمروهای گوناگون فعال و منصف ورود کرده و مطالعات تطبیقی آیت‌الله جوادی آملی یکی از نمادهای اندیشه معاصر ایران به شمار می‌آید.   وی افزود: جمع بین تتبع و تحلیل کار دشواری است و به حق استاد در اوج این دو را جمع کرده است. شاید در عالم فلسفه و عرفان کمتر کسی را داشته باشیم که از این تتبع کم‌نظیر برخوردار باشد. جمع نگاه عقلی و نقلی کار دشواری است که بازهم این جمع در وجود استاد در اوج تجلی دارد. جمع تدریس، تحقیق و نگارش هم امری است که به سادگی میسر نیست. ایشان بیش از 60 سال است که روزی تدریس، تالیف و پرورش شاگرد را قطع نکرده است. روش جامع و اجتهادی مطلق ایشان در زمینه‌های مختلف از وجوهی همچون حدیثی، فقهی و روایی برخوردار است. علاوه بر تفسیر ترتیبی آیت‌الله جوادی آملی به‌صورت نظام‌مند نیز به آیات قرآن نگاه می‌کند. ایشان در همه ابعاد اخلاقی و معنوی و علمی جامعیت دارد. در ادب فردی و روابط‌میان فردی سرآمد است و در روابط اجتماعی انسانی فرهیخته و متخلق است.   مدیر حوزه‌های علمیه کشور تصریح کرد: شاگردپروری، همت، پشتکار، نظم، نقد منصفانه، رعایت آداب تعلیم و تعلم در فضای تدریس، نگاه تمدنی، نگاه بین‌المللی، قلم جذاب، خطبه و خطابه شیرین از دیگر ویژگی‌های علمی و شخصیتی این عالم برجسته به‌شمار می‌رود. نهایتا اینکه ایشان صاحب فکری بکر و اندیشه‌های بلند در عصر ما بوده و از ارکان مهم انقلاب اسلامی به‌شمار می‌رود. ما امروز بیش از هر زمان نیازمندیم که به سنت علمی و اخلاقی چنینی بزرگانی تکیه کنیم و از محضرشان بهره ببریم.  ]]> دین‌ Wed, 06 Feb 2019 16:35:24 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271703/آیت-الله-جوادی-آملی-قله-های-صاحب-نظری-فضل-سیر-کرده آیت‌الله جوادی آملی حکیم انقلاب است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271701/آیت-الله-جوادی-آملی-حکیم-انقلاب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آئین بزرگداشت آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، عصر امروز (چهارشنبه 17 بهمن‌ماه)، با حضور سید عباس صالحی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، آیت‌الله اعرافی؛ مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور، رضا صالحی‌امیری، مرتضی جوادی آملی، حسن بلخاری، نجفقلی حبیبی،‌ سید هادی خسروشاهی، مجتهد شبستری، صدوقی سها، مهدی محقق و جمعی از اهالی فرهنگ، در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد.   سیدعباس صالحی در این آئین، آیت‌الله جوادی آملی را یک حکیم مسلمان و یک حکیم متمایز و ممتاز خواند، گفت: در تاریخ 1400 ساله‌مان حکمای متعددی داشته‌ایم که هرکدام به سهم خود در اتصال حکمت اسلامی از نسلی به نسل دیگر سهیم بودند و هرکدام امتیازات خود را داشتند. چند نکته درباره خصایص ویژه ایشان بیان می‌کنم. نخست اینکه آیت‌الله جوادی آملی یک حکیم جامع هم در علوم عقلی، هم در علوم عرفانی و هم در علوم نقلی اعم از فقه و تفسیر بود. در تاریخ علمای اسلامی کسانی را داشته‌ایم که هر سه شاخه‌ اصلی علوم اسلامی را با هم داشته‌اند اما اینکه یک نفر در اوج هم فقاهت برجسته، هم فیلسوف برجسته و هم اینکه یک فردی که بر عرفان نظری مسلط و در عرفان عملی مدرس باشد،  م داشته‌ایم. این جامعیت در پاره‌ای از علمای ما وجود داشته و یکی از ویژگی‌های استاد جوادی آملی نیز همین است.   وی افزود: ایشان یک حکیم مدرس و شاگردپرور بوده است. از طریق تعلیم شفاهی و مکتوب هزاران شاگرد در خوان تدریس آیت‌الله جوادی آملی باواسطه و بی‌واسطه قرار داشته و دارند. ایشان هم با تدریس ممتد و هم با مکتوبات فراوان این ترکیب را دارد که از این شخصیت، به‌عنوان حکیم مدرس برجسته یاد کنیم. سومین ویژگی آیت‌الله جوادی آملی این است که یک حکیم اجتماعی است. مقام معظم رهبری فرموده‌اند که فلسفه اسلامی باید امتداد اجتماعی پیدا کند. فلسفه باید از حوزه نظری انتزاعی به حوزه نظری اجتماعی باید تبدیل شود و این همواره از دغدغه‌های آیت‌الله جوادی آملی بوده است. آثار ایشان نشان از این تعلق دارد که باید فاصله نظر و عمل را کمتر کنیم.   وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: دیگر ویژگی آیت‌الله جوادی آملی این است که ایشان یک حکیم متکلم است که همانند شهید مطهری در عین اینکه از خاستگاه فلسفی برخاسته، اما به سوالات زمانه خویش نیز توجه دارد. ایشان گرچه ریشه در عمق نظرات بنیادین دارد، اما به سوالات زمانه خود به‌شدت متوجه است. آثار متعددی همچون «نسبت دین و دنیا» و «انتظار بشر از دین» این ترکیب را کاملا نشان می‌دهند. حکیم موسوعه‌نگار، دیگر شاخصه این شخصیت برجسته علمی و دینی است. در بین علمای نقلی امثال علامه مجلسی، افرادی بوده‌اند که کار دایرة‌المعارف‌نویسی و موسوعه‌نگاری انجام داده‌اند. آیت‌الله جوادی آملی نیز برخی آثارشان تنها یک اثر نیست. «رحیق مخدوم» و «تسنیم» دایرة‌المعارف علوم عقلی و عرفانی است. ایشان در عین تک‌نگاری یک حکیم موسوعه‌نگار هم هست.   صالحی ادامه داد: بر امتیازات ایشان می‌توان افزود که آیت‌الله جوادی آملی حکیم انقلاب است. بزرگانی چون شهید صدر و شهید مطهری پیش از انقلاب این حکمت را دارا بودند، آیت‌الله جوادی آملی نیز مفاهیم مفقوده‌ای را در شاخه‌های مختلف در حوزه مباحث نظری انقلاب نظریه‌پردازی کرده و ایده‌های تازه‌ای در این زمینه دارد. انقطاع حکمت از انقلاب یعنی انقطاع از چشمه حیات خود؛ لذا به‌شدت به امثال ایشان نیاز داریم. انقلاب می‌خواست نگاه تازه‌ای به جهان بیندازد. اگر انقلاب اسلامی از جانمایه حکمت خالی شود، از درون خالی می‌شود. نکته دیگری که درباره ایشان حلاوت خاصی ایجاد می‌کند که ایشان یک حکیم متخلق است. انسان وقتی کنار چنین شخصیتی زندگی می‌کند این احساس را دارد که در افقی ملکوتی سیر می‌کند. ]]> دین‌ Wed, 06 Feb 2019 15:47:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271701/آیت-الله-جوادی-آملی-حکیم-انقلاب پیام روحانی به مراسم بزرگداشت آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271692/پیام-روحانی-مراسم-بزرگداشت-آیت-الله-العظمی-عبدالله-جوادی-آملی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)پیام حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران به مراسم بزرگداشت آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی به شرح زیر است:   بسم‌الله الرحمن الرحیم در این همایش گرانسنگ، سخن از فقیه برجسته، حکیم متأله و مفسر ژرف‌اندیش قرآن کریم آیت‌الله العظمی عبدالله جوادی آملی است که با نبوغ، خلاقیت علمی و بهره‌گیری از استادان بزرگ عرصه معرفت، معنویت و دانایی یعنی امام راحل و علامه سیدمحمد حسین طباطبایی (ره)، به جامعیت در علوم عقلی و نقلی اسلامی رسیده و با تدریس بیش از شش دهه در حوزه علمیه قم و پرورش شاگردان متعدد توانسته نقش موثری در تثبیت بنیادهای نظری نظام اسلامی و دین ایفا کند. از سوی دیگر، با تألیف آثار ارزشمندی چون تفسیر قرآن به ترتیب سور و موضوعی، مجموعه ارزنده‌ای برای اندیشه‌ورزان سپهر معرفت و حکمت فراهم آورد. بی‌تردید، ژرفای اندیشه، جامع‌نگری و خضوع کم‌نظیر، مکارم اخلاقی، صلابت و اتقان رفتاری آن عالم ربانی، اسوه سالکان علم و عمل و زمینه‌ساز بستر رشد و اعتلال فرهنگ اسلامی و ایرانی است. ضمن سپاس از برگزارکنندگان این مراسم، امید آن دارم که با پاسداشت مقام والای علمی و دینی این بزرگ مرد، نسل جوان و دانشگاهی ما با خوشه‌چینی از خرمن دانش و بهره‌گیری از آموزه‌های علمی و اخلاقی آن استاد فرهیخته و هم‌اندیشی اصحاب اندیشه، بتواند در ارتقای علمی کشور بیش از پیش کوشا و پویا باشد تا بتوانیم با‌ شتابی بیشتر به سمت افق‌های روشن فردا پیش برویم. حسن روحانی ]]> دین‌ Wed, 06 Feb 2019 14:02:51 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271692/پیام-روحانی-مراسم-بزرگداشت-آیت-الله-العظمی-عبدالله-جوادی-آملی جشنواره قرآنی «چلچراغ آسمانی» همزمان با چهل سالگی انقلاب http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271639/جشنواره-قرآنی-چلچراغ-آسمانی-همزمان-چهل-سالگی-انقلاب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحمید حسینی درباره اهداف برگزاری جشنواره «چلچراغ آسمانی»، اظهار کرد: این جشنواره قرآنی به منظور زمینه‌سازی برای تولید آثار چندرسانه‌ای قرآنی، حمایت از تولیدکنندگان محتوای جذاب قرآنی در فضای مجازی، شناسایی استعدادهای برتر در زمینه تولید محتوای رسانه‌ای با محوریت قرآنی و تشویق خانواده‌ها و نونهالان به منظور تولید محتوای رسانه‌ای مرتبط با فعالیت قرآنی و نشر آن در فضای مجازی برگزار می‌شود.    مشاور فعالیت‌های الکترونیکی معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه این جشنواره در چهار بخش تخصصی و یک بخش عمومی برگزار خواهد شد، افزود: آوانمای قرآنی، کلیپ داستانی، پویانمایی و موشن گرافیک و مستند مردمی در بخش تخصصی و غنچه‌های قرآنی در بخش عمومی داوری خواهند شد.   وی تولید آثار در بخش ویژه را ازجمله عوامل افزایش امتیاز شرکت‌کنندگان دانست و گفت: از آنجا که این جشنواره به بهانه چهلمین سال پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی برگزار می‌شود، در صورتی‌که موضوع ویدئوی ارسالی بر محورهای قرآنی «مقاومت و ظلم ستیزی» باشد، در داوری از امتیاز ویژه‌ای برخوردار خواهد شد.   حسینی درباره زمان‌بندی ارسال آثار نیز بیان کرد: دبیرخانه این جشنواره از روز 23 بهمن 1397 تا 31 فرودین 1398، آماده دریافت آثار ارسالی و یا منتشره در فضای مجازی است. همچنین برای برندگان این جشنواره در بخش‌های مختلف، جوایز 50، 20 و 10 میلیون ریالی درنظر گرفته شده است.   مشاور فعالیت‌های الکترونیکی معاونت قرآن و عترت، برگزاری این جشنواره را یکی از رویکردهای جدید نمایشگاه بین‌المللی قرآن برشمرد و افزود: جشنواره «چلچراغ آسمانی» که با مشارکت رسانه‌های آپارات و عقیق برگزار می‌شود تا نزدیک ایام برگزاری نمایشگاه قرآن به فعالیت خود ادامه خواهد داد. اختتامیه آن نیز در نمایشگاه قرآن سال آینده برگزار می‌شود.   قائم‌مقام بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن در پایان گفت: علاقه‌مندان برای ارسال آثار خود می‌توانند از طریق سامانه آپارات به‌عنوان پربیننده‌ترین سامانه اشتراک‌گذاری ویدئو در سراسر کشور اقدام کنند. همچنین این آثار با هشتگ اختصاصی «چلچراغ آسمانی» نیز قابل بارگزاری در فضای مجازی است. علاقه‌مندان برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این جشنواره قرآنی و بارگذاری آثار خود می‌توانند به نشانی اینترنتی iqfa.ir/40cheragh مراجعه کنند. ]]> دین‌ Wed, 06 Feb 2019 05:14:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271639/جشنواره-قرآنی-چلچراغ-آسمانی-همزمان-چهل-سالگی-انقلاب مفهوم قرآنی عالم برزخ از نگاه نویسنده آمریکایی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271585/مفهوم-قرآنی-عالم-برزخ-نگاه-نویسنده-آمریکایی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، بیست‌و‌ششمین جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، عصر سه‌شنبه 16 بهمن‌ماه، برگزیدگان خود را شناخت.  پس از طی مراحل داوری، در نهایت 9 اثر در بخش‌های مختلف به‌عنوان برگزیدگان این دوره انتخاب شدند. در این دوره، در بخش مطالعات اسلامی، آثاری در شاخه‌های علوم قرآنی و ترجمه قرآن، هنر و معماری اسلامی، تاریخ علم، اقتصاد اسلامی، علم کلام، فقه و حقوق اسلامی، تصوف و عرفان اسلامی، تاریخ و تمدن اسلامی، فلسفه اسلامی، مطالعات شیعی و اسلام معاصر بررسی شد و در نهایت کتاب‌های «مکانی در میانه دو مکان: مفهوم قرآنی عالم برزخ» اثر جورج آرتشر؛ استادیار دانشگاه ایالتی آیووا، «آموزه‌های شیعی، کلام معتزلی» تالیف علی حسین عبدالساتر دکترای مطالعات دینی از دانشگاه ییل و «سحر حلال» اثر موریس آ. پومرانتس، استادیار دانشگاه نیویورک ابوظبی به‌عنوان برگزیده معرفی شدند.   به دلیل مشکلات پیش آمده بین دولت و کنگره آمریکا، این سه برگزیده نمی‌توانند در مراسم اختتامیه حضور داشته باشند. از سه برگزیده آمریکایی، موریس آ.پومرانتس؛  روسی‌تبار و علی حسین عبدالساتر؛ لبنانی‌تبار هستند که در آمریکا زندگی می‌کنند.   بازسازی تاریخ اولیه برزخ از سوی جورج آرتشر برای معتقدان به معاد جسمانی، مسأله‌ای در رابطه با رخدادهای بعد از مرگ و قبل از قیامت مطرح می‌شود؛ یعنی جایگاه میانه مرگ و قیامت. غالب مسلمانان، این جایگاه میانه را برزخ می‌دانند. هنگامه برزخ، زمانی سرشار از ایهام و دهشتناک در قبر است که با دیدار ملائک، پاداش و عذاب مشخص شده است. منابع کتاب «اعتقاد به برزخ به‌عنوان جایگاه و حائل میان دو مکان»، برآمده از مطالعه ساختار شفاهیِ قرآن و بررسی تاریخ نخستین اسلام است. جورج آرتشر در این کتاب، تاریخ اولیه برزخ را بازسازی می‌کند و با تحلیل 16 سوره قرآن در جستجوی فرامین شفاهی، اشارات متنی، همانندی‌های همگرا، برزخ اولیه در مقابل کیش‌های مقدسِ عهد کهن، به‌ویژه آئین مسیح است. آنگاه نگرش قرآنیِ برزخ از طریق شروح احوالِ نبوی، معماری اسلامی و ادبیات روایی دنبال می‌شود تا نحوه گسترش مفهوم برزخ را مطابق مدعیات آخرت‌شناسی مختص قرون میانه اسلامی تبیین کند.      «مکانی در میانه دو مکان: مفهوم قرآنی عالم برزخ» جورج آرتشر انتشارات جورجیس   جورج آرتشر؛ استادیار دانشگاه ایالتی آیووا، در سال 2015 دکتری خود را از دانشگاه جورج‌تاون دریافت دریافت کرد. وی سپس به‌عنوان استادیار در بخش فلسفه و مطالعات مذهبی دانشگاه ایالت آیووا منصوب شد. او در زمینه تاریخ کهن اسلام، مطالعات قرآنی و ادبیات شفاهی قرآن تخصص دارد. ازجمله آثار این نویسنده می‌توان به «در روز هفتم او بیاسود: یوم سبت و سریر خداوند در قرآن»، «پس کرانه‌های قرآن: کناره‌های جاودانه و زمان‌مند در تفکر اولیه حنبلی در قیاس با الهیات کاتولیک» اشاره کرد.   روایت عبدالساتر از اندیشه‌ سید مرتضی در شکل‌گیریِ تشیع امامی  این کتاب به بررسیِ گشتِ نقادانه‌ای می‌پردازد که در سده‌های چهارم و پنجم منجر به شکل‌گیریِ تشیع امامی شد، مخصوصا آنگونه که در آثار شریف مرتضی (علم‌الهدی)، متوفی 436 اهل بغداد دیده می‌شود. در این اثر، زمینه اندیشورانه کلامیِ مرتضی نیز در برابر دورنمای تغییرات اجتماعی و سیاسی که به نفع شیعه امامی تمام شد، ارائه می‌شود، درحالی که مقام مرتضی به‌عنوان یک شخصیت سیاسی بلندپایه، برای به ثمر نشاندن این تحولات، جایگاهی رفیع به وی می‌بخشد.   کتاب «آموزه‌های شیعی، کلام معتزلی»، با آمیختن رویکردهایِ فکری - تاریخی و زبان‌شناسی - تاریخی، دقیقا حاصل اندیشه‌های مرتضی را هم با دقت و هم با وضوح تمام بررسی می‌کند. همچنین آثار عبدالجبار (متوفی 415) و محققان دیگر را مورد بررسی قرار می‌دهد تا میزان دینِ مرتضی به معتزله را بسنجد. به منظور ارزیابیِ اصالت و نفوذ کلامِ شیعیِ مرتضی که پیروانش تا زمان علامه حلی (متوفی 726) میدان اصلی تفکر شیعه را در اختیار داشتند، یادداشت‌های استاد وی، شیخ مفید (متوفی 413) و شاگرد او شیخ طوسی (متوفی 460) نیز با آثار وی مقایسه می‌شود. با توجه به رابطه میان علمای امامی و مقامات سیاسی، سرانجام نظریات مرتضی برای اقامه دلیل در زمینه همکاری با صفویان در ایران مورد استناد محقق کرکی (متوفی 940) قرار گرفت.     آموزه‌های شیعی، کلام معتزلی: شریف مرتضی و ساماندهی گفتمان امامیه حسین علی عبدالساتر انتشارات دانشگاه ادینبرو   علی حسین عبدالساتر؛ دارای مدرک دکترای مطالعات دینی از دانشگاه ییل، در حوزه‌هایی همچون گفتمان‌های کلامی مسلمانان و شکل‌گیری هویت‌های فرقه‌ای و خودآگاهی در اسلام به پژوهش می‌پردازد. تعامل میان این گفتمان‌ها و خودآگاهی‌ها، زمینه‌ای را فراهم می‌کند تا وی در مقابل آن، پدیده‌های متنوعی را تحلیل کند؛ از مکاتب کلاسیک گرفته تا اصلاح‌گراییِ اسلامی مدرن، عبدالساتر به‌‌طور ویژه به این پژوهش روی می‌آورد که چگونه مضامینی از این‌دست علاوه بر عرصه کلام و تفاسیر قرآنی، در رشته‌هایی مانند تاریخ‌نگاری و ادبیات وارد شدند. وی مقالاتی در زمینه مکتب معتزلی، تشیع، تفاسیر قرآنی، آزادی آگاهی در کلام سنتی اسلام، ماهیت انسان در کلام اسلامی و وجودِ اصیلِ انسان در قرآن منتشر کرده است.  نقش سخنوری و فصاحت در شیوه حکومت‌داری  موریس آ. پومرانتس، در این کتاب، زندگینامه و آثار ادبیِ سیاستمدار و اندیشمند برجسته مسلمانِ سده دهم، صاحب بن عبّاد را مورد تحقیق و بررسی قرار می‌دهد. دوره وزارت وی از سوی امیران آل‌بویه که دامنه‌ای بالغ بر دو دهه دربرمی‌گیرد، مقطعی مهم برای شکوفایی ادبیات عرب، کلام معتزلی و مکتب تشیع در غرب ایران محسوب می‌شد. پومرانتس با استفاده از مجموعه عظیم رسائل ابن عبّاد، نقشی را که سخنوری و فصاحت در شیوه حکومت‌داری، حفظ پیوندهای اجتماعیِ نخبگان و اِقناع عامه داشته، مورد پژوهش قرار می‌دهد. کتاب پومرانتس با بررسی وجوه زیباشناختی و عملیِ رسائلِ وزیر، اولین تحقیق جامع از این مجموعه مکاتبات وزین در چهار سده نخست حکومت مسلمانان است. بازخوانیِ نامه‌های تصحیح شده وزیر که آکنده از تمجید، تملق و تهدید بود، به‌عنوان نمونه‌ای از «سبک نظری رایج»، نشان می‌دهد که نامه‌ها، سلسله مراتب و امتیازات ویژه را تایید و تقویت می‌کرد و برخوردی خوشایند با آن‌ها داشت. بررسی این رسائل حاکی از دیدگاه پیچیده‌ای است مبنی بر آنکه چگونه ارتباط وزیر با برگزیدگانِ محلی با الزامات و تعهدات دولتی درهم تنیده می شدند و با درآمیختن عواطف، پیوندهایی را شکل می‌داد که چه بسا دولت و مردم را کنار هم حفظ می‌کرد.   «سحر حلال: زندگی و رسائل» صاحب بن عبّاد موریس آ.پومرانتس انتشارات بریل   موریس آ. پومرانتس، استادیار ادبیات در دانشگاه نیویورک ابوظبی است. وی در تحقیقات خویش به بررسی میراث غنی نثر عربی در دوره‌های پیشامدرن می‌پردازد. وی دوره دکترای خود را در سال 2010 میلادی در گروه تمدن‌ها و زبان‌های خاور نزدیک در دانشگاه شیکاگو به پایان رساند. پومرانتس علاوه بر کتاب «سحر حلال»، به تصحیح و ویراستاری کتاب‌های «میراث معارف عربی اسلامی» و «در حضور قدرت» پرداخته است. وی همچنین عضو هیأت تحریریه نشریه ادبیات عربی و کتابخانه مجموعه ترجمه‌های ادبیات عرب است که توسط دانشگاه نیویورک منتشر می‌شود. ]]> دین‌ Tue, 05 Feb 2019 15:51:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271585/مفهوم-قرآنی-عالم-برزخ-نگاه-نویسنده-آمریکایی «ناگفته‌هایی از حقایق عاشورا» اثر آیت‌الله میلانی نقد می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271575/ناگفته-هایی-حقایق-عاشورا-اثر-آیت-الله-میلانی-نقد-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در قالب سلسله نشست‌های نقد و بررسی کتاب‌های عاشورایی در بنیاد دعبل خزاعی، فردا (سه‌شنبه 16 بهمن‌ماه)، نشست نقد کتاب «ناگفته‌هایی از حقایق عاشورا» اثر آیت‌الله سیدعلی حسینی میلانی، برگزار خواهد شد. محمد اسفندیاری، محمدرضا سنگری و سعید طاووسی مسرور به‌عنوان منتقد و سخنران در این نشست حضور دارند. علاقه‌مندان به حضور در این برنامه می‌توانند از ساعت 10 صبح سه‌شنبه 16 بهمن‌ماه به بنیاد دعبل خزاعی واقع در بلوار کشاورز، ابتدای خیابان فلسطین، خیابان حجت‌دوست، پلاک 47، طبقه چهارم مراجعه کنند.    ]]> دین‌ Mon, 04 Feb 2019 17:03:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271575/ناگفته-هایی-حقایق-عاشورا-اثر-آیت-الله-میلانی-نقد-می-شود برخی کمیته‌ها تجمیع و فعالیت برخی کمیته‌ها نیز در چند قسمت پخش شدند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271554/برخی-کمیته-ها-تجمیع-فعالیت-نیز-چند-قسمت-پخش-شدند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست خبری بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، پیش از ظهر دوشنبه 15 بهمن‌ماه با حضور عبدالهادی فقهی‌زاده؛ معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و حجت‌الاسلام والمسلمین سید حمید حسینی؛ قائم‌مقام بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، در محل معاونت قرآن و عترت برگزار شد.   فقهی‌زاده در این نشست خبری با اشاره به افتتاح این دوره از نمایشگاه قرآن کریم در هفته نخست ماه مبارک رمضان در سال آتی، گفت: معاونت قرآن و عترت در چند سال اخیر علاقه‌مند بوده که نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم را در روزهای پایانی ماه شعبان آغاز کند تا امکان استقبال گسترده‌تر مخاطبان و به‌ویژه شهرستان‌ها در نمایشگاه فراهم شود،‌ ولی به دلیل برپایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران پیش از نمایشگاه قرآن در مصلای بزرگ امام خمینی (ره) و اجتناب از تداخل دو نمایشگاه، این امکان فراهم نشده است. سال گذشته نیز با این مشکل مواجه بودیم.   وی افزود: پارسال شعار «قرآن چلچراغ هدایت» برای نمایشگاه برگزیده شد و با نظر شورای سیاستگذاری بیست‌وهفتمین دوره نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، شعار «قرآن معنای زندگی» برای این دوره درنظر گرفته شد و به پیشنهاد صاحب‌نظران، چرخه‌ای از شعارها گرداگرد شعار اصلی طراحی می‌شود که در نشست خبری بعدی نمایشگاه، این پوستر رونمایی خواهد شد. هدف ما این است که این شعارها در نمایشگاه نمود عینی و بالفعل داشته باشد.   رئیس بیست‌وهفتمین دوره نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، با اشاره به اهداف و راهبردهای نمایشگاه نیز اظهار کرد: در جلسات شورای سیاستگذاری، تمامی سیاست‌ها، راهبردها و اهداف بازنگری شده و با نگرش عمل‌گرایانه و آرمانی، تجمیعی در اهداف و راهبردها صورت گرفت که به‌زودی در سایت نمایشگاه به نشانی iqfa.ir منعکس خواهد شد. یکی از اهداف کلان، تلاش در جهت توسعه و ترویج فرهنگ و آموزه‌های قرآن و عترت و انس با آن در جامعه است. سیاست‌ها و اقدامات اساسی و راهبردی دیگری نیز در حاشیه این هدف طراحی شده است.   معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ادامه داد: نخستین‌ بار بعد از نمایشگاه بیست‌وششم، دبیرخانه دائمی نمایشگاه قرآن کریم، آغاز به‌کار کرد و اقدامات قابل‌توجهی نیز انجام داده که بایگانی و طبقه‌بندی اسناد و مدارک دوره‌های مختلف نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم به‌ویژه دوره گذشته، ازجمله این فعالیت‌هاست. بخشی از این اسناد در سایت نمایشگاه بارگزاری شده و به مرور گسترش پیدا خواهد کرد. یکی دیگر از اقدامات انجام شده پس از دوره قبل نمایشگاه، آسیب‌شناسی جدی، سخت‌گیرانه و کارشناسانه فعالیت‌های دوره‌های مختلف نمایشگاه بوده تا با ارزیابی جوانب مختلف، از نتایج آن‌ها در برگزاری دوره بیست‌وهفتم بهره ببریم.   فقهی‌زاده با اشاره به تغییراتی در نمودار سازمانی نمایشگاه نسبت به دوره‌های قبل، افزود: این نمودار نسبت به دوره‌های گذشته تحولات گسترده‌ای داشته که امیدواریم مثبت باشد و بر افزایش کیفیت این رویداد بزرگ قرآنی بیافزاید. در جهت افزایش کارایی و ثمربخشی و اِعمال مدیریت سریع و همچنین صرفه‌جویی اقتصادی با توجه به شرایط موجود، نسبت به نمایشگاه بیست‌وششم، کمیته‌ها را به کمتر از نصف تقلیل دادیم. برخی کمیته‌ها تجمیع و فعالیت برخی کمیته‌ها نیز در چند قسمت پخش شدند. تلاش می‌کنیم این دوره از نمایشگاه نسبت به دوره قبل، مشارکتی‌تر برگزار شود. همچنین اقدامات نوآورانه‌ای که در دوره بیست‌وششم داشتیم، در دوره آتی هم دنبال می‌شود. در یک مواجهه تعاملی با جامعه قرآنی، فرهنگی و هنری، دوره بیست‌وهفتم نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم را برگزار خواهیم کرد.   وی در پایان گفت: در این دوره از نمایشگاه، اختتامیه تجمیعی جشنواره قرآنی آیات و همچنین اختتامیه جشنواره «حکمت و نیایش» که با محوریت نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه در حال برگزاری است و برخی دیگر از جشنواره‌هایی که به همت معاونت قرآن و عترت در کشور برگزار می‌شوند را خواهیم داشت. فرصتی برای تقویت و افزایش توانمندی‌های قرآنی کشور   حجت‌الاسلام والمسلمین سید حمید حسینی؛ قائم‌مقام بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم نیز در ادامه، بیان کرد: با توجه به اینکه یک نمایشگاه مستمر سالانه به‌عنوان نمایشگاه قرآن در کشور شکل گرفته و در حال برگزاری است، بازدیدکنندگان باید هر سال احساس تازگی و سودمندی از نمایشگاه داشته باشند. تلاش ما این است که در نمایشگاه بیست‌وهفتم، به سمتی حرکت کنیم که نمایشگاه به محل عرضه تازه‌ترین دستاوردهای علمی و پژوهشی، فرهنگی و هنری در حوزه قرآن و عترت، تبدیل شود.   وی ادامه داد: تلاش داریم زمینه‌ای را فراهم کنیم که نمایشگاه به جشنواره و آوردگاهی برای رقابت و شناسایی بهترین و برترین‌های قرآنی تبدیل شود و فرصتی برای تقویت و افزایش توانمندی‌های قرآنی کشور ایجاد شود و میدان رقابتی برای نویسندگان، پژوهشگران، هنرمندان، فعالان قرآنی و موسسات قرآنی شکل گیرد تا نمایشگاه قرآن به‌عنوان اختتامیه عرضه بهترین‌ها و تقدیر از برترین‌ها در این عرصه باشد. همچنین با تقویت سامانه نمایشگاه و گسترش باشگاه همراهان، می‌خواهیم رویکردهای نو را در سطح ملی اجرا کنیم. در سال گذشته، توزیع بُن‌کارت‌های نمایشگاه نیز از طریق باشگاه همراهان صورت گرفت که شهرستانی‌ها هم از آن بهره‌مند شدند و امسال نیز این اقدام تقویت و گسترش پیدا خواهد کرد.   حسینی با اشاره به برگزاری جشنواره «چلچراغ آسمانی»، گفت: این جشنواره، نخستین جشنواره ویدئویی تولید محتوای قرآنی در فضای مجازی است که در چهار رشته تخصصی و یک رشته عمومی با دبیری مجید خسرو انجُم، از 22 بهمن به‌طور رسمی با انتشار فراخوان، آغاز می‌شود. از طریق سامانه اینترنتی آپارات، ویدیوها به نمایش درمی‌آیند و مورد داوری و رأی‌گیری مردمی نیز قرار خواهند گرفت. در روز پایانی نمایشگاه قرآن، از برگزیدگان این جشنواره تجلیل می‌شود. ]]> دین‌ Mon, 04 Feb 2019 11:12:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271554/برخی-کمیته-ها-تجمیع-فعالیت-نیز-چند-قسمت-پخش-شدند مهدوی‌راد: معشوق بودن امام، واژگانی بر نویسنده تحمیل نکرده است http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/270151/مهدوی-راد-معشوق-بودن-امام-واژگانی-نویسنده-تحمیل-نکرده خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- زهرا حقانی: در چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی، پرداختن به زندگی و زمانه شخصیت بزرگی که این بنیان را با اندیشه تحقق انقلابی برخواسته از آموزه‌های اصیل اسلامی و بر پایه آزادگی و ارزش بخشیدن به انسانیت، بنا نهاده، بجاست. کتاب «الف لام خمینی» اثر هدایت‌الله بهبودی؛ نویسنده و پژوهشگری است که پیش از آن تجربه نوشتن کتاب «شرح اسم» درباره زندگی و زمانه رهبر معظم انقلاب را داشته و در «الف لام خمینی» نیز با نگاهی بی‌طرفانه و به استناد تاریخ، زندگی روح‌الله خمینی را از پیش از تولد و دوران کودکی تا رسیدن به درجات علمی و اجتهادی و مراحل به ثمر رساندن انقلاب اسلامی، روایت می‌کند.   به بهانه چهل‌سالگی انقلاب اسلامی، در میزگردی با حضورهدایت‌الله بهبودی، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد خزايی؛ رئيس مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سياسی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی‌راد؛ دبیر علمی جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و محمدجواد مرادی‌نیا؛ رئیس اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، براتعلی طبرزدی؛ معاون پژوهشی موسسه مطالعات و پژوهش‌های سياسی و کمال شمس‌آبادی؛ مسئول انتشارات این موسسه، ویژگی‌ها و نقاط قوت و ضعف این اثر در ایبنا بررسی شد.   درباره شخصیت‌های بزرگ تاریخ ایران که بتوان از این طریق آن‌ها را به نسل جدید معرفی کرد، کتاب کم داریم. کتاب «الف لام خمینی» بین مستندنگاری و زندگینامه است. در صفحات و بخش‌های مختلف این اثر گاهی در زندگی بنیانگذار انقلاب اسلامی غرق می‌شویم و جاهایی نیز تاریخ و وقایع تاریخی، غلبه دارد. آقای بهبودی،‌ وقتی تدوین این اثر را شروع کردید، کدامیک از این دو بیشتر مدنظر شما بوده و در اولویت قرار داشت؟   برای روشن شدن ذهن همه پژوهشگران، منتقدان و حاضران در این نشست می‌گویم که از ابتدا تا پایان کار، من دوربینی بدست گرفته و پشت‌سر امام حرکت می‌کردم. لنز دوربین را به اطراف نچرخاندم که دنبال حوادث دیگری باشم و به حواشی بپردازم. سعی کردم از پشت‌سر امام، تمام کنش‌ها و واکنش‌های ایشان را مدنظر قرار دهم و تا جایی که اسناد و مدارک و ذهنم یاری می‌کند، آن‌ها را بررسی کنم. چند سال پیش در جلسه نقد و بررسی کتاب «شرح اسم»، آقای مرادی‌نیا مطلبی را به‌حق و درست گفت، و امروز پیش از شروع بحث، حجت‌الاسلام مهدوی‌راد نیز مجدد به آن اشاره کرد. اینکه فهرست منابع کتاب کجاست و در مقدمه اشاره‌ای به دیگر منابع اشاره نشده است؟ پاسخ منطقی و قابل‌قبولی برای اشکال ندارم، اما یک پاسخ دلی می‌دهم.   من درس تاریخ را در دانشگاه خواندم و با الفبای آن آشنا هستم و در محضر استادانی همچون باستانی پاریزی، شیرین بیانی، منصوره اتحادیه و ... تلمذ کرده‌ام. یا باید در مقدمه به زندگینامه‌هایی که پیش از این درباره امام خمینی (ره) نوشته شده، اشاره می‌کردم و عیب‌های آن‌ها را برمی‌شمردم و بعد می‌گفتم کتابی که من نوشته‌ام، این عیب‌ها را ندارد. اما من از این پُز خوشم نمی‌آید. شاید بیش از 500 منبع را برای نوشتن این کتاب مطالعه کردم و دیدم، ولی الزاما از همه آن‌ها که استفاده نکردم. برای من خیلی موقعیت خوب و خوش‌منظری است که اسم 500 کتاب را به‌عنوان منبع و به‌صورت الفبایی در آخر کتاب ردیف کنم و بگویم این کتاب مستند به این منابع است، ولی من به خیلی از این منابع فقط نگاه کردم. البته این پاسخ برای کسانی که تعصب علمی نسبت به کارهای تاریخی دارند، قانع‌کننده نیست، اما بیان کردم که نیت من این بوده است. نه اینکه نقد منابع نباید در مقدمه بیاید یا اینکه فهرست منابع جزو موارد دم‌دستی در کتاب‌های تاریخی است. ولی به دلایلی که ذکر کردم، این موارد را در کتاب نیاوردم.   آنچه به‌نظرم به‌عنوان مقدمه بحث درباره این کتاب لازم است، نگاه ما درباره چگونگی بررسی و نقد آن است که از چه منظری به آن نگاه کنیم. گفته شود که دلایل و استدلال‌های ضرورت وجودی این کتاب چیست؟ اینکه این کتاب در بین آثار دیگر چه جای خالی از زندگینامه بنیانگذار انقلاب اسلامی توانسته پر کند؟ همچنین در این جلسه چگونگی فراوری این کتاب و ملاک‌های امتیازدهی به آن می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد. ادبیات و لحن و نحوه گویش مطالب نیز از دیگر زوایایی است که می‌توان درباره این کتاب بحث کرد.   درباره ویژگی‌های کتاب، وجوه تمایز آن با دیگر آثاری که درباره تاریخ انقلاب و زندگی بنیانگذار انقلاب اسلامی نوشته شده، به چه مواردی می‌توان اشاره کرد؟   محمدعلی مهدوی‌راد می‌توان گفت که امام برای نسل ما، همه‌چیز است؛ یعنی هویت، فکر، اندیشه و عشق ما خودآگاه و ناخودآگاه معطوف به ایشان است. سال دوم طلبگی، زمانی که به درس‌های آیت‌الله خامنه‌ای وصل شدم، مرجع تقلیدم را به امام خمینی (ره) تغییر دادم. آن زمان در دِه ما فقط دو رادیو وجود داشت که یکی در خانه ما بود. از این‌جهت پدرم هم کاملا امام را می‌شناخت. به همین سبب و آشنایی و عشق دیرینه به ایشان، هر تحقیق و کاری در این زمینه انجام شود را می‌خوانم، حتی کارهای خیلی خیلی کمی که قبل از انقلاب تولید می‌شد.   اولین حُسن کتاب «الف لام خمینی»، مستند بودن آن است که البته ایراداتی هم دارد. هیچ مطلبی از کتاب بدون استناد نیست، آن‌هم در دنیایی که به سمتی می‌رویم که بسیاری انگار لذت می‌برند روی هوا حرف بزنند و آن نهضت استنادی که حدود 80 سال قبل بین عالمان بزرگ ما مانند شرف‌الدین و امثال وی شروع شد، در حال رنگ باختن است و خیلی‌ها وقتی کمی شهرت بدست می‌آورند، خود را مجاز می‌دانند که بدون مدرک حرف بزنند.   نکته دیگر این است که نویسنده با قدرتمندی خشکی اسناد را زدوده است، هرکس اهل کتاب باشد این را متوجه می‌شود. تخصص من تاریخ نیست، ولی به‌طور عجیبی به آن عشق دارم و بخش تاریخ و تک‌نگاری کتابخانهِ شخصی من بیشتر است. از این‌رو با اطلاعاتی که دارم از باب تاریخ سخن می‌گویم. هدایت‌الله بهبودی به‌صورت خیلی خوب و قدر‌تمندانه، سندها را با عبارات نزدیک به ادیبانه، پیوند داده است. به‌هرحال نوشتن تاریخ، مانند نوشتن شرح‌حال و رمان آزاد نیست که نویسنده بتواند راحت بنویسد. همه آثاری که درباره امام نوشته شده و نوشته خواهد شد، به اندازه‌ای که وی از اسناد استفاده کرده، نیستند. در این کتاب مگوهایی وجود دارد که بر پایه اسناد مختلف است و فقط به یک یا دو منبع خاص استناد نشده است. جامعیت کتاب نیز به‌نظر من جالب بوده و چیزهایی در آن هست که شاید در جاهای دیگر نیامده باشد.   قلم نویسنده هم به‌نظر من پاکیزه است، البته شاید در جاهایی ایرادات کوچکی هم داشته باشد. معشوق بودن امام، باعث نشده که واژگانی بر نویسنده تحمیل شود که مورد پسند خواننده بی‌طرف نباشد. وی در برخی جاها شاید تا حدودی همدلی هم داشته باشد، ولی درشت‌گویی نکرده و این هم یک حُسن است. هدایت‌الله بهبودی با هوشمندی طوری اسناد را کنار هم چیده که اگر خواننده ذره‌ای اهل این فضا باشد، می‌داند او چه می‌خواهد بگوید. محمدجواد مرادی‌نیا شرایط امروز ما با یک یا دو دهه پیش خیلی تفاوت کرده است. امروز کتاب نوشتن و پژوهش درباره امام، شاید اقتضائاتی داشته باشد که قبلا وجود نداشت. انگیزه‌ها، نگاه‌ها و داوری‌ها متفاوت شده و متاسفانه شاهد اُفتی نسبت به تحقیق در این حوزه‌ها هستیم. پژوهش در این عرصه، شجاعت، انگیزه، علاقه و حوصله می‌خواهد که در جامعه ما خیلی کم شده است. بسیاری از پژوهشگران تمایل دارند کارهای زودبازده که نیاز به صرف زمان زیادی نداشته باشند را در دست بگیرند. اینکه کسی چهار سال روی یک موضوع با این نام کار کند، واقعا دست مریزاد دارد.   نکته دیگری که درباره ضرورت تولید اینگونه آثار باید گفت این است که نسل ما، نسل قبل و یکی دو نسل بعد از ما، هرکدام به نوعی دردوره حیات امام حضور داشته‌اند و تاثیر کلام امام در بسیج توده‌ها و رقم زدن رخدادهای اعجاب‌آور را از نزدیک دیده‌اند. رخدادهایی همچون واژگون کردن رژیم شاهنشاهی و هدایت و رهبری مردم در جنگ هشت ساله، به‌گونه‌ای که با یک اشاره امام جمعیت زیادی برای جانفشانی و دفاع از این مملکت عازم جبهه‌های جنگ می‌شدند. اما این نسل که همیشه ماندگار نیست، پس باید تلاش کرد برای نسل‌های بعد، همه‌چیز شفاف و مستند روایت شود و باقی بماند تا آنان بدانند امام خمینی که بود و هدفش چه بود؟ مردم برای چه و چگونه به او اعتماد کردند و رهبری‌اش را بی‌چون و چرا پذیرفتند؟ و... حالا هدایت‌الله بهبودی دست به قلم شده و در این مسیر گام برداشته، او آن چیزهایی را که برای نسل ما عادی است، اما برای آیندگان الزاما این‌گونه نخواهد بود را ثبت و ضبط و مستند کرده که واقعا باید به ایشان دست‌مریزاد گفت.   آثار تاریخی را اگر بخواهیم از منظر روش‌شناختی دسته‌بندی کنیم، می‌توانیم به دو دسته توصیفی و تبیینی تقسیم کنیم. در «تبیین» بیشتر به چرایی یک پدیده و شکل‌گیری یک اتفاق می‌پردازند و در «توصیف» به چگونگی پدیده. کتاب «الف لام خمینی» در دسته آثار توصیفی جای می‌گیرد.چون در تدوین این اثر بیشتر چگونگی شکل‌گیری شخصیت امام خمینی، انقلاب اسلامی و رهبری ایشان توضیح داده شده است. بنابراین در این کتاب خیلی به دنبال استدلال، همچنین مقدمه‌چینی و بعد نتیجه‌گیری نباید باشیم. درست است که در این روایت یک سری مسائل معلوم می‌شود، اما در این کتاب به‌صورت نظام‌مند، نباید دنبال معلوم کردن امور مجهول باشیم. این کتاب یک روایت خطی است از زمان تولد امام تا زمانی که انقلاب را با رهبری خود به پیروزی رساند.   ازجمله امتیازات کتاب این است که نویسنده با حوصله‌ای مثال‌زدنی چهار سال روی آن وقت گذاشته است. ما اینگونه کارها را در زندگی نویسندگان و پژوهشگران قدیمی می‌بینیم. امروز دوره  پژوهش در حالت خوش‌بینانه معمولا یک سال است و افراد عمدتا تمایل دارند در مدتی کوتاه سروته کار را هم آورده و آن‌ را منتشر کنند. لذا، چهار سال کار مداوم برای خلق یک اثر، واقعا جای تحسین دارد. هدایت‌الله بهبودی برخلاف بسیاری از پژوهشگران و نویسندگان، مراتب حق‌شناسی را نسبت به مجموعه پدیدآورندگان و همکاران اعم از مدیران موسسه، ویراستار، کتابدار تا خوشنویس و گرافیست روی جلد این اثر به‌جا آورده است. در این دوره که با بی‌اخلاقی‌هایی در این عرصه مواجه هستیم و حتی برخی افراد کتاب شخص دیگری را به نام خود چاپ می‌کنند، این‌کار به‌نوعی درس اخلاق هم قلمداد می‌شود. همچنین امانت‌‌داری نویسنده در نقل‌قول‌ها و استفاده از منابع ستودنی است. حتی اگر کلمه‌ای را از جایی وام گرفته، به منبع اشاره شده است. نکته دیگری که قدری خواننده را مطمئن می‌کند و به او آرامش می‌بخشد، این است که نویسنده در مقدمه کتاب نوشته که رئیس موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی به «حقیقت‌جویی» و نه «شخصیت‌پویی» توصیه کرده است. این یک کُد خیلی مهم برای اطمینان دادن به خواننده است که اینجا با یک اثر تبلیغاتی روبه‌رو نیست و نویسنده تلاش کرده که راهی به حقیقت پیدا کند. از دیگر امتیازات این کتاب، باید به ویژگی‌ها و شخصیت علمی خودِ نویسنده اشاره کرد. هدایت‌الله بهبودی؛ پژوهشگر کتاب «الف لام خمینی» این امتیازات را دارد؛ اولا اینکه دوره رهبری امام را درک کرده و با حوادث مهم 10 سال آخر زندگی امام همراه بوده است. این مساله که نویسنده به زمان حادثه‌ای نزدیک باشد در بحث‌های تاریخ‌نگاری، ارزش و اعتبار زیادی دارد.   همچنین اشتغال درازمدت هدایت‌الله بهبودی به امور پژوهشی در این حوزه تخصصی،‌ از دیگر ویژگی‌های شخصیت علمی این نویسنده محسوب می‌شود. وی از سر یک کار دیگر به سراغ این کار نیامده، بلکه سالیان طولانی از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون در این زمینه فعال بوده است. آشنایی با فنون زندگینامه‌نویسی و برخورداری از تجربیات ارزشمند در این زمینه که یکی از مهم‌ترین‌های آن تالیف و تدوین زندگینامه مقام معظم رهبری با عنوان «شرح اسم» بوده، تجربه مدیریت و نظارت علمی در دانشنامه «ناموران معاصر ایران» که در دفتر ادبیات انقلاب اسلامی تدوین و منتشر شده و کارهای دیگری که انجام داده نیز از دیگر امتیازات نویسنده کتاب «الف لام خمینی» به‌شمار می‌آید. یکی دیگر از ویژگی‌های شخصِ نویسنده، صاحب سبک بودن در زمینه ادبیات نوشتاری است. هدایت‌الله بهبودی، نثر خوب و دلنشینی دارد که خواننده را با خود همراه می‌کند وخشکی و زمختی متن تاریخی را تعدیل و تلطیف می‌کند. از همه این ویژگی‌ها بالاتر هم تواضع علمی و بی‌ادعایی وی است که فکر می‌کنم برای اهالی تاریخ و اهل قلم می‌تواند درس‌آموز باشد.   در ادامه امتیازات کتاب می‌توان به استفاده از منابع فراوان اشاره کرد که بنیان پژوهشی کتاب بر این منابع گذاشته شده است. بهبودی به اصل پرونده امام خمینی در ساواک و شهربانی دسترسی داشته که امتیاز محسوب می‌شود. اسناد بایگانی ریاست‌جمهوری یا همان نخست‌وزیری سابق مربوط به دوره نخست‌وزیری عَلَم، صحیفه 22 جلدی امام خمینی (ره) شامل پیام‌ها و نامه‌ها و مجموعه سخنرانی‌های بنیانگذار انقلاب اسلامی و منابع منتشر شده در زمینه خاطرات و روزنامه‌ها و نشریات، دیگر منابع مورد استفاده این نویسنده در تدوین «الف لام خمینی» بوده است. احمد خزايی ما با یک کاستی جدی درباره زندگینامه امام (ره) در دوره قبل از شروع نهضت روبه‌رو بودیم. امام خودشان چیزی نفرموده و اسناد و مدارک زیادی هم از آن دوران در اختیار نداریم. یکی از هنرمندی‌های هدایت‌الله بهبودی این است که به آن دوره طوری پرداخته که گویی فقر سندی وجود ندارد. یکی دیگر از امتیازات کتاب‌های «الف لام خمینی» و «شرح اسم» این است که علاوه بر پرداختن به شخصیت امام، به زمانه و تاریخ دوره زندگی امام پرداخته است. این کتاب دو روی دارد؛ یک روی امام را معرفی می‌کند و روی دیگر نهضت امام را و به تحلیل و توصیف آن دوران هم می‌پردازد. چنانكه، کتاب «شرح اسم» از جهتی تاریخ انقلاب در مشهد است. از مزایای کتاب «الف لام خمینی» این است که پایه‌ها، بسترها، زمینه‌ها، خصوصیات، اهداف و افت‌وخیزهای نهضت را روشن می‌کند.   یکی از مزایای کتاب این است که یک اثر اخلاقی و عرفانی است. زن‌داری،‌ فرزندداری، عبادت، توحید و توکل، اعتماد به خدا، دریادلی، صبر و هوشیاری و ارتباطات اجتماعی امام،‌ شدیدا خواننده را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. امام یک‌نفره تصمیم‌گیری‌های مهم و خطرناک در بزنگاه‌های فوق‌العاده حساس و لرزان را اتخاذ می‌کرد، بدون اینکه مشاور و اتاق فكری داشته باشد. اینکه کی چه اطلاعیه‌ای منتشر شود، کدام نقطه را هدف بگیریم، از هوشمندیِ بسیار امام است. چه می‌توان گفت غیر از اینکه ایشان یک انسان خدایی بود که خدا برایش می‌دید و خدا برایش می‌شنید. امام خوب می‌فهمید و دستگاه تحلیل‌گر فوق‌العاده قوی و ذهن بسیار فعالی داشت؛ این شگفتی بزرگی بود. برای ما و به‌ویژه مسئولان كه شايد یادمان رفته که چه بودیم و چه شد، همچنین نسل جوان خواندن این کتاب مفید خواهد بود. برای آینده نیز فوق‌العاده تعیین‌کننده و تاثیرگذار است.   تمامی همکاران موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی ازجمله معاون پژوهشی موسسه، در تمامی مراحل تحقیق و پژوهش تا چاپ این اثر،‌ پابه‌پای هدایت‌الله بهبودی پیش رفتند و سختی بسیاری را متحمل شدند.   براتعلی طبرزدی ما در موسسه مطالعات و پژوهش‌های سياسی معتقدیم که چیزهایی را باید روی کاغذ بیاوریم که ارزش نشر داشته باشد. در این کتاب، فهرست منابع در پایان هر صفحه آمده و با توجه به حجم بالای کتاب، آوردن منابع به‌صورت متمرکز در پایان،‌ بر حجم کتاب می‌افزود. صرفه‌جویی در کار هم برای ما مهم بود. نکته دیگر اینکه، موسسه مدتی با کتاب خاطرات فردوست، شناخته می‌شد و مدتی با مجموعه سه جلدی «سازمان مجاهدین خلق»، مدتی با «شرح اسم» و اکنون موسسه را با «الف لام خمینی» می‌شناسند. چند کار دیگر هم درنظر داریم که انجام دهیم تا بتوانیم دِینمان را به تاریخ معاصر کشور اَدا کنیم. بیش از یک دهه از انتشار اسناد مرتبط با زندگی امام و مراحل نهضت ایشان می‌گذرد، ولی کسی همت نکرده که روی آن‌ها کار کند و آقای بهبودی این کار مهم را به انجام رساند. درباره ویژگی‌ها و محاسن این اثر پژوهشی صحبت شد. در کنار زحماتی که برای تولید یک اثر پژوهشی کشیده می‌شود، شاید کاستی‌هایی نیز دیده شود که رفع آن‌ها بر ارزش اثر می‌افزاید. کتاب «الف لام خمینی» چه نقاط ضعف و کاستی‌هایی دارد؟   محمدعلی مهدوی‌راد در این هیچ تردیدی نیست که اینگونه آثار تولید و انتشارشان کار ارزشمندی است، گرچه جامعه ما مخصوصا در محیط‌هایی که ما بزرگ شدیم، خیلی به کارهای تاریخی توجه نمی‌کنند که کار اشتباهی هم است و بخش عظیمی از تاریخ و اسناد تاریخی، اینگونه از دست ما می‌رود.   یکی از محاسن کتاب که شاید جاهایی نقص هم محسوب شود، این است که نویسنده خیلی تلاش کرده در چارچوب حرکت کند و حاشیه خیلی کم است. شاید هدایت‌الله بهبودی در این کار حساسیت داشته است. در این چارچوب، یک جاهایی برخی از اطلاعات از بین رفته و خواننده دوست دارد در این موارد نویسنده قدری به حاشیه برود. شخصیت‌های مرتبط و برخی حوادث، ازجمله حوادث درباره یا پیرامون مرحوم شریعتی در آن زمان که پیوند می‌خورد به شخصیت امام، آورده شده ولی خیلی کم است. قرآن بر اشاره به قبل و بعد از فتح تاکید می‌کند که به‌نظرم قبل از فتح مهم‌تر هم هست و این نشان می‌دهد که برای رسیدن به پیروزی و فتح چه مرارت‌ها و دشواری‌هایی کشیده شده است. درباره کم پرداختن به برخی حاشیه‌های زندگی امام (ره) در این کتاب می‌توان از اولین مراسم‌هایی که برای شهادت حاج آقا مصطفی تشکیل شد، نام برد که در کتاب اشاره گذرایی به آن شده است. امروز نسل ما بریده چون نمی‌داند در تاریخ ما چه اتفاقی افتاده و لذا پرداختن به این موضوعات در قالب پژوهش، کار مهم و ارزشمندی است.   در صفحه 174 کتاب آمده که احتمالا دومین درس خارج فقه آقای خمینی از اوایل دهه 30 با جلد 2 «کفایة الاصول» آغاز شده، شاید به این دلیل که استادشان آیت‌الله بروجردی جلد 1 را درس داده بود، از جلد 2 شروع کردند. ما طلبه‌ها وقتی می‌گوییم جلد اول، یعنی مباحث الفاظ اصول و وقتی می‌گوییم جلد دوم، یعنی مباحث عقلی اصول. آقای بروجردی جلد اول را کامل درس داده بود و جلد را تا اواخر «ظن» درس داده و دیگر نتوانست ادامه دهد. حتی تقریرات امام (ره) هم تا آخر «قطع» است. بنابراین «لمهات الاصول» هم تا آخر «قطع و ظن» است که در کتاب آمده تا «لا ضرر» و اگر این باشد یعنی آیت‌الله بروجردی کل اصول را بحث کرده است. وقتی اجتهاد و تقلید تمام می‌شود، بعد قاعده «لا ضرر» را بحث می‌کنند. البته آقای بروجردی در بروجرد یک دوره اصول را کامل گفته که گم هم شده است. بعد یک دوره اصول هم گفته که شاگردش با عنوان «حاشیه بر کفایه الاصول» چاپ کرده، ولی اینگونه نبوده که ایشان درسی از اول تا آخر اصول گفته باشد.   در صفحه 420 درباره «دارالتبلیغ» یک گزارش اجمالی در کتاب آورده شده، ولی این موضوع حتی روایت رقیب هم دارد و حداقل باید به روایت رقیب آن اشاره می‌کردید. درباره حضور امام در کربلا هم اگر مطالب بیشتری ارائه می‌کردید،‌ خوب بود. چون در کربلا هم از امام استقبال خیلی خوبی شد و هم مرحوم شیرازی جای نماز خود را به امام داد. خیلی گذرا به این موضوع اشاره شده است. موضوع دیگر اینکه برای مرجعیت امام، دو اعلامیه وجود داشت. یکی را نویسنده در صفحه 338 آورده که ای کاش متن اعلامیه را هم اضافه می‌کرد، چون به لحاظ سندی خیلی مهم است. یک اعلامیه دیگر مربوط به بعد از فوت آیت‌الله حکیم است که به‌نظرم در چاپ‌های بعدی متن آن‌را هم بیاورید، چون خیلی مهم است.   یکی از دیگر اشکالاتی که می‌توان گفت مربوط به القاب است که صورت یکدست و یکسانی ندارد. ای کاش این توضیح که این کتاب فقط زندگی امام را تا سال 57 روایت می‌کند، روی جلد می‌آمد که خواننده از ابتدا نسبت به این موضوع آگاهی پیدا می‌کرد. به این‌صورت از پشت ویترین احساس می‌شود که کتاب درباره زندگانی امام خمینی (ره) تا زمان رحلت ایشان است. نویسنده در چاپ بعدی حتما باید فهرست منابع را هم ارائه کند. درست است که مبنای کار وی اسناد بوده، ولی برخی منابع نیز کتاب بوده و ارائه فهرست لازم است. همچنین به‌نظرم در مقدمه باید بیشتر توضیح داده شود که «الف لام» بر چه مرحله‌ای از تاریخ‌نگاری درباره امام قرار گرفته، یعنی قبلا چه کارهایی انجام شده و از چه زوایایی بوده و حالا که این اثر تولید شده، چه کاری صورت گرفته است. محمدجواد مرادی‌نیا در زمینه نقد کتاب به مواردی اشاره می‌کنم که یکی مربوط به انتخاب عنوان کتاب است. نویسنده در بیان علت انتخاب این نام برای کتاب، آن‌را بیانگر رموز ذاتی یک رهبر دینی و سیاسی دانسته و تشبیه به رمزهای نهفته در آیات قرآن کرده است. اگر من بودم شاید یک عنوان ساده‌تر و عامه‌فهم‌تری را انتخاب می‌کردم. اینکه مطالب یا حتی عنوان کتاب را در هاله‌ای از قداست بپیچیم، خواننده حقیقت‌جوی ما را قدری دور می‌کند و شاید اگر از اول کتاب احساس شود که ما جانبدارانه قضاوت می‌کنیم، برای یک اثر پژوهشی چیز خوبی نباشد، هرچند در عمل هم این اتفاق نیافتاده است.   در یک اثر پژوهشی بالاخره یک نُرم‌هایی وجود دارد که همه پذیرفته‌اند و اثر را با آن‌ها می‌سنجند. مثلا تقریبا همه پذیرفته‌اند که در مقدمه کتاب باید سابقه و تاریخچه پژوهش بیان شود. ارائه سوابق چند حُسن دارد؛ یکی اینکه خواننده مطمئن می‌شود که نویسنده در خلأ ننوشته و اطلاع داشته که پیش از آن چه آثاری پدید آمده و اینکه اثر خودش با آثار قبلی چه تفاوت‌هایی دارد. حتما دلیلی وجود داشته که نویسنده به تولید اثر جدیدی در این زمینه روی آورده است. لذا به‌نظر من ذکر این نکته خوب است. در زمینه نقد منابع هم همین نکته مطرح است، نقد که فقط به منزله ذکر کاستی‌ها نیست.   درباره چهار دسته منابع اصلی مورد استفاده در این کتاب هم باید گفت که یک دسته منابع مورد استفاده شما مجموعه 22 جلدی «انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک» است که جای سوال و توضیح در آن خیلی زیاد است. شما که سال‌هاست در این حوزه دستی بر آتش دارید و روی این اسناد کار کرده‌اید، کسی مثل شما شایستگی اظهارنظر در این زمینه را ندارد. به نظر من می‌توانستید نقدی بر این اثر بنویسید که آیا این اسناد یکدست و همگون هستند یا نه؟ و خواننده باید به هرچه در آن آمده، اعتماد کند؟ و سوالات بسیار دیگری که ممکن است در ذهن خواننده ایجاد شود که منبع پاسخگویی شما هستید. وقتی کتاب را باز کردم به دنبال این نقد به قلم شما می‌گشتم. حداقل جای دو صفحه نوشته روشنگر در این زمینه وجود داشت که اولا این اسناد معرفی شوند، دیگر اینکه چه بازه زمانی را دربر می‌گیرند، چند دسته هستند و ازنظر اعتباری در چه درجه‌ای و رتبه‌ای قرار دارند؟ به‌جز اسناد ساواک، مدارکی از خاطرات سران رژیم پهلوی  و نیز بازیگران خارجی همچون جواد صدر، علی امینی، اسدالله علم، سفیران آمریکا و انگلیس و... وجود دارد که حرف‌های بسیاری زده‌اند؛ جای این‌ها را هم در کتاب خالی دیدم. نکته دیگر درباره منابع این است که برخی خاطرات مورد استفاده در کتاب، ارزش و اعتبار و دقت چندان زیادی ندارند. درباره کتابنامه هم باید گفت که جای آن واقعا خالیست. نمونه اسناد هم به‌نظر من باید ارائه می‌شد و این توجیه که با هدف صرفه‌جویی از آن صرف‌نظر شده، قابل‌قبول نیست. هزار صفحه کتاب چاپ کرده‌اید، چند صفحه دیگر هم روی آن مشکلی ایجاد نمی‌کرد. خیلی از پژوهشگران در مراکز علمی و دانشگاهی، قبل از اینکه کتاب را شروع کنند، کتابنامه یا فهرست منابع را می‌بینند. اگر منابع متقن و معتبر و موثقی بود، از اول کتاب شروع به خواندن می‌کنند. اما وقتی کتابنامه ارائه نمی‌شود، تا اندازه‌ای زحمات پژوهشگر، مغفول می‌ماند. به‌نظرم در چاپ بعدی حتما لازم است فهرست منابع افزوده شود. همچنین جای نمونه اسناد و تصاویر منحصربه‌فرد که شناسنامه مقاطع خاصی از زندگی امام  به‌شمار می‌آیند و می‌توانست بر زیبایی و جذابیت کار بیافزاید، در کتاب خالی است. ]]> دین‌ Sat, 02 Feb 2019 13:30:35 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/270151/مهدوی-راد-معشوق-بودن-امام-واژگانی-نویسنده-تحمیل-نکرده روایت آیت‌الله علوی گرگانی از تکریم آیت‌الله بروجردی توسط امام (ره) http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271440/روایت-آیت-الله-علوی-گرگانی-تکریم-بروجردی-توسط-امام-ره به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، در راستای فعالیت‌های بخش تاریخ شفاهی کتابخانه آیت‌الله بروجردی، این هفته مسئولان این کتابخانه با حضور در بیت آیت‌الله علوی گرگانی، درباره خصوصیات آیت‌الله بروجردی با ایشان به گفت‌وگو پرداختند.   آیت‌الله علوی گرگانی در این دیدار، گفت: وجوه شخصیتی آیت‌الله بروجردی تک بعدی نبود و ایشان دارای ابعاد گوناگون بودند. ابعادی نظیر اخلاقی، علمی، سیاسی، اجتماعی و محبوبیت عمومی.   وی با ذکر خاطره‌ای از کلاس درس امام خمینی بیان کرد: در کلاس درس امام خمینی وقتی اسم آیت‌الله بروجردی بیان شد، امام به زبان مبارک گفتند سلام‌الله علیه. عده‌ای از شاگردان فکر کردند امام خمینی اشتباه کرده‌اند و برای یادآوری بلند گفتند رحمت‌الله علیه. امام لبخند زدند، به این معنا که اشتباه نکرده‌اند. امام خمینی سه چهار بار گفتند سلام‌الله علیه؛ و بر این حرف تأکید داشتند و بعد فرمودند: البروجردی و ما ادراک البروجردی. این تعبیر بزرگی است. باید توجه کنیم زمانی امام خمینی این حرف را زدند که خودشان شخصیت والایی داشتند.   این مرجع تقلید به جایگاه آیت الله بروجردی اشاره کرد و افزود: خداوند این آدم را بلند کرده است. «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ آمنوا.» ایشان درجات و کمالات والایی از جمله سیاست علمی داشته‌اند. شخصیت‌های علمی که از بزرگان حوزه بودند و خودشان صاحب‌نظر و مجتهد بودن، پای درس آیت‌الله بروجردی می‌نشستند.   وی احاطه آیت الله بروجردی بر احکام فریقین را از ویژگی‌های منحصر به فرد ایشان دانست و گفت: آیت‌الله بروجردی در تسلط‌شان به احکام شیعه و جماعه کم‌نظیر بود و به مباحث کاملاً مسلط بودند. بنده که در درس ایشان شرکت می‌کردم، حضرت آقا تمام نظرات اهل سنت را بیان می‌کردند. از نظر تاریخ هم استاد عجیب و بسیار نمونه‌ای بودند.   آیت‌الله علوی گرگانی به سبک تدریس آیت‌الله بروجردی پرداخت و یادآور شد: سبک درس آیت‌الله بروجردی متفاوت بود. تقریباً سبک‌شان شبیه به میرزای شیرازی بود. مرحوم آشیخ عبدالکریم شیرازی در سامرا درسشان 2 ساعت و نیم طول می‌کشید. درس آیت‌الله بروجردی هم دو ساعتی طول می‌کشید و شاگردان را به لحاظ علمی به تحرک می‌کشاند. زمان آقای بروجردی از بس شاگردان مشتاق بودند، کسالت وجود نداشت.   این مرجع تقلید از دیگر امتیازات آیت‌الله بروجردی را مسأله تشویق شاگردان و طلبه‌ها معرفی و تصریح کرد: آیت‌الله بروجردی از فضلای حوزه تقدیر می‌کردند، مثلاً اگر کسی خدمت ایشان می‌رفتند و آقای بروجردی متوجه می‌شدند، این فرد طلبه فاضلی است بسیار او را تشویق می‌کردند و به این جور آدم‌ها بها می‌دادند.   وی در پایان با ذکر خاطره‌ای به یکی از نکات اخلاقی آیت‌الله بروجردی اشاره کرد و گفت: موقع ساخت مسجد اعظم، پیرزنی خانه کوچکی در سمت قبله داشت که الان سردر ورودی است. پیرزن حاضر به فروش خانه نبوده، آقای بروجردی هم رعایت ایشان را کرده بودند و اجازه نداده بودند منزل را از پیرزن بگیرند، به همین خاطر مجبور می‌شوند شبستان وسط مسجد را عقب‌تر از دو شبستان دیگر بسازند. بعد که کار مسجد به اتمام رسید آن خانه را پیرزن خودش واگذار کرد و الان تبدیل به سردر سمت قبله شده است. بر اساس این گزارش، در این دیدار اسماعیل راهنورد مدیر کتابخانه آیت‌الله بروجردی، حجت الاسلام و المسلمین سیدحسن سجادی مشاور امور پژوهش، مهندس عبدالحمید صمصامی مسئول نرم‌افزار و کتابخانه دیجیتال و مسعود پیرانی کارشناس مرکز اسناد حوزه حضور داشتند. ]]> استان‌ها Sat, 02 Feb 2019 08:49:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271440/روایت-آیت-الله-علوی-گرگانی-تکریم-بروجردی-توسط-امام-ره برخورد بدون اِغماض حضرت علی (ع) با متعدیان به بیت‌المال http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271361/برخورد-بدون-ا-غماض-حضرت-علی-ع-متعدیان-بیت-المال به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «شیوه‌های مقابله امام علی (ع) با خائنین بیت‌المال» نوشته رقیه مدینه‌ دارابی، در پنج فصل ضمن تشریح مفهوم بیت‌المال و مصادیق و منابع تامین آن، به تبیین موضوعاتی همچون «تقسیم بیت‌المال از منظر امام علی (ع)»، «مصادیق کلی سیره مقابله امام امیرالمومنین علی (ع) با خائنین بیت‌المال»، «برخی از دستورالعمل‌های مهم امام علی (ع) به کارگزاران حکومتی» و «اصلاحات اقتصادی و تقسیم بالسویه بیت‌المال» می‌پردازد.   عدالت امام علی (ع) در تقسیم بیت‌المال، اختصاص دادن بخشی از بیت‌المال به فقرا، رعایت حقوق مالیات‌دهنده، مقابله با سوء‌استفاده در مورد بیت‌المال، سخت‌گیری امام علی (ع) در حفظ بیت‌المال، اصلاح نظام اداری و مدیریتی جامعه، برنامه امام علی (ع) جهت از بین بردن سیاست‌های مالی عثمان و شایسته‌سالاری و حق‌مداری در حکومت امیرمومنان علی (ع)، ازجمله مهم‌ترین سرفصل‌های کتاب حاضر است.  در بخشی از مقدمه کتاب درباره تفاوت برخورد امام علی (ع) با خدمتگزاران و خائنین به بیت‌المال آمده است: «امیرمومنان علی (ع) اشخاص خدمت‌گزار و دل‌سوز را مورد لطف و مرحمت خویش قرار می‌‌داد، خدمتشان را در حد لازم می‌ستود. این روش دلسوزان و خدمتگزاران را به خدمت بیشتر تشویق می‌کرد و از فرصت‌طلبان و خائنان مجال کارشکنی و خیانت را سلب می‌کرد. در مقابل برخورد ایشان با خائنین، بدون اغماض و گذشت بوده و در این امر حتی به برادر خود نیز تبعیض قائل نبودند. برخورد قاطع علی (ع) با مسئولان و کارگزاران حکومتی که به بیت‌المال خیانت می‌کردند، شدیدترین برخوردها بوده است و این امر در راستای احقاق حقوق مظلومان، از طریق برکنار ساختن و عزل و مجازات کارگزاران و مدیران حکومتی همراه بوده است. در قاموس حکومت علی (ع)، همواره اصل این است که حق با مردم است و گویی همیشه فرمانداران و کارگزاران حکومتی،‌متهم و محکوم‌اند؛ مگر اینکه خلافش ثابت شود! در سیره آن حضرت، به محض اینکه در زمینه خیانت به بیت‌المال و پایمال شدن حق انسان، کوچک‌ترین شکایتی از سوی ضعیف‌ترین شخص علیه یک والی و حاکم به ایشان می‌رسید، دیگر آرام و قرار از آن حضرت ربوده می‌شد؛ برآشفته می‌گردید و بی‌درنگ به تحقیق می‌پرداخت و در صورت احراز درستی شکایت، بدون هیچ ملاحظه‌ای و گویی در کمال خشونت، شدیدترین برخوردها را با آن کارگزار و استاندار به‌عمل می‌آورد. نمونه‌‌های زیادی از برخورد سخت حضرت علی (ع) با حرام‌خواران و متعدیان به بیت‌المال در اسناد و روایات موجود است.»   نخستین چاپ کتاب «شیوه‌های مقابله امام علی (ع) با خائنین بیت‌المال» در 96 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 14 هزار تومان از سوی انتشارات ندای کارآفرین راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Fri, 01 Feb 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271361/برخورد-بدون-ا-غماض-حضرت-علی-ع-متعدیان-بیت-المال طاوسی: قدیمی‌ترین تا جدیدترین نسب‌ها در کتاب دیده شده است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271417/طاوسی-قدیمی-ترین-جدیدترین-نسب-ها-کتاب-دیده-شده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست بررسی مجموعه كتاب‌های «هزار مزار ایران» چهارشنبه ۱۰ بهمن‌ماه با حضور محمدمهدی فقیه بحرالعلوم؛ مؤلف كتاب، سعید طاوسی مسرور و بشیر سلیمی، پژوهشگران تاریخ اسلام در سرای اهل قلم برگزار شد.   محمدمهدی فقیه بحرالعلوم در ابتدای این نشست بیان کرد: ما با هزینه شخصی خودمان به دنبال تالیف كتاب معارف بقاع متبركه بودیم و در این راه بیش از ۱۰۰ میلیون هزینه كردیم. ۶۰ درصد این كار انجام شده بود كه رئیس سازمان اوقاف ما را دعوت كردند و قراردادی بستیم. این مجموعه در حال اتمام بود كه میراث فرهنگی ما را دعوت كردند تا مزارات ثبت شده را از این مجموعه جدا كنیم و روش جدیدی برای تالیف این كتاب در پیش بگیریم.  وی ادامه داد: برای اولین‌بار یک محقق در كل كشور رفته و ۱۰ هزار زیارتگاه را دیده و به دنبال آن ۱۰هزار موقعیت جغرافیایی، روستا، كاروان‌سرا و خانه‌های تاریخی را دیده است. در ابتدا این زیارتگاه‌ها را دسته‌بندی و بخش‌های شیعیان، خوارج، مسلمانان و زیدیان را مشخص كردیم، اما برای خوانندگان كتاب به مذاهب اشاره‌ای نكردیم. با همكاری اوقاف و میزبانی میراث فرهنگی و گردشگری تصاویر فاخری تدوین و متن آن‌ها را آماده كردیم و برای هر استان به میزان بقای متبركه ثبت شده اثر تالیف كردیم. عكس‌های بعضی از این بقای متبركه قبل و بعد از تخریب نیز در این كتاب آمده است.  این نویسنده با بیان اینكه هدف ما از این كتاب معرفی بقاع متبركه بود، گفت: محقق همه بقاع را از نزدیک می‌بیند. در تدوین این كتاب تلاش بر صداقت و دقت در موقعیت جغرافیای بنای متبركه بود. بنابراین این بنا در چند خط تعریف شده است و موقعیت جغرافیای آن شرح داده شده است. مثلا استان البرز قبلا جزو استان تهران بود اما بعد به عنوان یک استان مستقل شناخته شد. همچنین، آخرین توصیفاتی كه در مورد بقعه وجود داشته در كتاب آوردیم.  بحرالعلوم افزود: در تالیف این اثر صداقت در رد یا اثبات نیز برای ما مهم بود. در این راه شهرت محلی را بنا قرار دادیم و گاهی این شهرت را رد و به صراحت گفتیم كه این موضوع ادعایی بیش نیست. برای مكان‌هایی كه نتوانستیم نسبی پیدا كنیم به آن اشاره ای نكردیم تا زمانی كه برای آن سند پیدا كنیم و در چاپ‌های بعد به آن اشاره خواهیم كرد.  وی با اشاره به اینكه این كتاب ممكن است به دست مخاطبان و علاقمندان نرسیده باشد اما كاركرد این كتاب زیاد است، اظهار کرد: باید تبلیغات زیادی در مورد آن انجام شود. هرج و مرجی كه در نام‌گذاری این بقاع متبركه وجود دارد باعث سردگمی  مردم و مخاطبان عام و خاص شده كه اگر برای آن فكری نشود، خسارات جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت. تعدادی از این نامگذاری‌ها عوام‌فریب است. در صورتی‌که این نامگذاری‌ها برای بقاع متبركه یک انگیزه پشت خود دارند. بعضی از این نام‌ها اشاره به محل سكونت، موقعیت جغرافیایی، شهرت، تاریخ تعمیر و ساخت، شهرت با نام خادم، نامگذاری برای رسیدن سریع به بقعه، اشاره به لقب امام زاده، اشاره به كرامات و اشاره به اشخاص محلی دارند.  این نویسنده و پژوهشگر گفت: برای امامزادگان زن ۸۶۵ بقعه ثبت كرده‌ایم كه یک هزار و 150 شخصیت در آن مدفون هستند. شخصیت‌هایی كه بقعه مستقل دارند و شخصیت‌هایی كه بقعه تركیبی دارند. علمای انساب پنج روش در تعیین آرامگاه‌ها دارند. صحت نام نسب، تصریح مورخین و علمای انساب به تاریخ وفات و هجرت، جغرافیای هجرت، سفرنامه‌ها و كتیبه‌های تاریخی از جمله این پنج روش هستند.  كتاب در نسب شخص مدفون و تعیین هویت آن مرجعیت دارد در ادامه این نشست، سعید طاوسی این كتاب را خدمتی در عرصه پاسخ به شبهات دانست و به محسان كتاب اشاره كرد و افزود: اگر شخص مدفون در بقعه شهرت غلط داشته در این كتاب سعی شده شخصیت اصلی پیدا شود. این مسیر بسیار طاقت‌فرسا و طبعات زیادی دارد. این كتاب در نسب شخص مدفون و تعیین هویت آن مرجعیت دارد و برای مخاطبان عام و خاص قابل استفاده است.  وی با اشاره به دیگر محاسن كتاب، بیان کرد: مولف به‌طور متوسط در هر جلد به بیش از ۱۲۴ منبع مراجعه كرده است؛ در مازندران بیشترین و در سیستان و بلوچستان كمترین منبع مورد استفاده قرار گرفته است. این اتفاق نشان می‌دهد برای تالیف این كتاب از نظر پژوهشی تلاش زیادی صورت گرفته است و از نظر منابع كتابخانه‌ای كار غنی به‌حساب می‌آید.  این پژوهشگر ادامه داد: در این كتاب به لحاظ تنوع آثار نسب‌نگاری، قدیمی‌ترین تا جدیدترین نسب‌ها دیده شده است. آثار تاریخی، كتب رجال، مزارات، آثار و تحقیقات جدید در حوزه معماری و تاریخی در این كتاب دیده شده است. از دیگر محاسن كتاب، مصور و رنگی بودن آن است. همچنین عكس های كتاب از زوایای مختلف گرفته شده كه ارزش سندی دارد. طاوسی گفت: در این كتاب معماری هر اثر ثبت شده كه بسیار با ارزش است، چراكه هر تغییری در این بناها قابل پیگیری خواهد بود. شیوه ارائه كتاب به تفكیک هر استان آمده كه شیوه خوبی است، اما كاش صحافی بهتری برای كتاب انجام می‌شد. پاورقی و منبع هر مطلب مشخص نیست، هرچند جای این موارد در این كتاب نیست، چراكه این كتاب حالت راهنمای گردشگری دارد. برخی از مقبره‌ها در كتاب تصویر ندارند بهتر است تصاویر آن‌ها آورده شود. برای كارهایی بعدی پیشنهاد می‌كنم شخصیت مدفون در مزار در اولویت اول و معماری و هویت بنا در اولویت دوم قرار بگیرد. همچنین فرهنگ عامه حول آن مزار هم مورد توجه قرار بگیرد. بعضی بناها در كتاب آمده كه خارج از موضوع است. مثلا برج‌هایی در مازندران آمده كه وجه مقبره بودن ندارند. فضاهای فرهنگی زیارتی نیاز به بازنگری جدی دارد سلیمی دیگر سخنران این نشست اظهار کرد: فضاهای فرهنگی زیارتی نیاز به بازنگری جدی دارد و منحصر در امامزادگان ایران نیست. امامزادگان در این كتاب به‌عنوان پازلی از یک پازل كلی است. این كتاب مشخص است ۲۱جلد آن تاكنون چاپ شده و ۱۰ جلد آن هم نوشته شده، اما هنوز چاپ نشده و مهمترین آن برای استان تهران است. امیدوارم میراث فرهنگی و گردشگری همت كند و بقیه كارها را به اتمام برساند.   وی افزود: برای این كتاب‌ها باید كار نرم‌افزاری انجام شود تا در اختیار علاقه‌مندان و در سبد علمی محققان قرار بگیرد. نگارش این كتاب شجاعت می‌خواهد و مولف به‌طور حتم مصائبی را هم تحمل كرده، چراكه باورهایی كه در ذهن مردم بود را از نظر علمی زیر سوال برد. با درنظر گرفتن فضای علمی این اثر و آثار دیگری كه از مولف چاپ شده، می‌توان فهمید كه سیاست رد آثار  و شخصیت‌های مدفون در بقعه هدف نیست، بلكه سیاست دیگری همچون معرفی جایگزینی برای آن‌ها انجام شده است. این امر از نقاط قوت كتاب است. وقتی ۲۱ جلد كتاب را باز می‌كنیم با توضیحات مفصل معماری بنا روبه‌رو می‌شویم كه حتما مهم بوده و باید منتشر می‌شدند. ]]> دین‌ Thu, 31 Jan 2019 19:10:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271417/طاوسی-قدیمی-ترین-جدیدترین-نسب-ها-کتاب-دیده-شده «نهج‌البلاغه» نمونه برداشت عقلانی تشیع از اسلام است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271410/نهج-البلاغه-نمونه-برداشت-عقلانی-تشیع-اسلام به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، غلامعلی حداد عادل؛ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس شورای تحول علوم انسانی، در نشست «گفتمان فلسفی علوم انسانی در چهار دهه پس از انقلاب اسلامی» که امروز (پنجشنبه 11 بهمن‌ماه) در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، گفت: ایران همیشه کشور حکمت، عرفان، کلام و فلسفه بوده و شاید کمتر کشوری در دنیا وجود داشته باشد که فلاسفه معاصرش در فلسفه اسلامی بتوانند سنت استاد شاگردی خود را تا یک‌هزار و 200 سال قبل به‌طور منظم و ناگسیخته ترسیم کنند. این تاریخ را می‌توان تا ابن‌سینا و قبل از او نوشت.   وی افزود: تشیع که همیشه در ایران مورد توجه بوده و در چند قرن اخیر غلبه پیدا کرده است، برداشتی عقلانی از اسلام دارد که نمونه آن «نهج‌البلاغه» است. در ایران حکمای ما مانند شهید مطهری، اسلام را با نگاه عقلانی فهمیدند. در این 40 سال هم نمی‌توانیم این واقعیت را نادیده بگیریم که بنیانگذار انقلاب اسلامی، خود در قم «اسفار اربعه» ملاصدرا را درس می‌داد و بزرگترین شارح ابن‌عربی بوده است. نامه‌ای که امام (ره) به گُرباچف نوشت، فرصت کوتاهی برای ایشان بود که برخی از حرف‌های فلسفی خود را برای دنیای معاصر مطرح کنند. امام (ره) قبل از پرچمداری انقلاب، معلم فلسفه بود. مقام معظم رهبری نیز عمیقا فکر فلسفی دارند، اگرچه مجال ظهور این جنبه از این شخصیت ایشان پیدا نشده است. نگاه رهبری، همان نگاه مطهری و طباطبائی در فلسفه اسلامی است.   حداد عادل ادامه داد: در این 40 سال، وضعیت فلسفه در ایران خیلی رشد کرده است. دقیقا 50 سال پیش وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شدم. وقتی وضعیت امروز را با زمانی که به‌عنوان دانشجو وارد شدم، مقایسه می‌کنم می‌بینم در هر بخشی چه تفاوت‌های عمده‌ای به‌وجود آمده است. مثلا در بخش فلسفه کانت، زمانی که ما دانشجو بودیم، از کانت تنها 12 صفحه به همت مرحوم بزرگمهر ترجمه شده بود که در کتاب دوجلدی «فلسفه نظری» آمد. امروز تقریبا تمامی آثار فلسفی کانت به زبان فارسی موجود است.   این استاد دانشگاه تهران، بیان کرد: طبق آماری که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه کرده، در 40 سال گذشته، 41 هزار و 957 کتاب ذیل عنوان کلی فلسفه و روانشناسی در ایران منتشر شده که بیش از 20 هزار کتاب در حوزه فلسفه بوده است. تعداد مجلات در حوزه حکمت، فلسفه و کلام نیز امروز در ایران، 135 مجله است و فکر نمی‌کنم تعداد این مجلات، پیش از انقلاب از تعداد انگشتان دست تجاوز می‌کرد.   وی در ادامه با تاکید بر اهمیت بحث مواجهه فلسفه غربی و فلسفه اسلامی، گفت: یک خصوصیت فلسفه اسلامی در مقایسه با فلسفه غربی این است که این فلسفه همت خود را در بحث وجود و احکام وجود منحصر کرده و اصلا از نظر حکمای ما، تعریف فلسفه همین است؛ یعنی فهم عالم هستی از طریق فهم عالم وجود. در فلسفه اسلامی، معرفت‌شناسی و خودِ علم به معنی آگاهی از وجود است و یعنی علم هم از وجود برمی‌خیزد. در فلسفه غربی خصوصا از دکارت به بعد، معرفت‌شناسی از هستی‌شناسی فاصله گرفته است. می‌شود یک دور تاریخ شاید 500 ساله تفکر فلسفی غرب را براساس نسبت بین معرفت و وجود تحریر کرد.   رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، افزود: تفاوت دیگر فلسفه اسلامی و فلسفه غرب این است که در فلسفه اسلامی حکمای ما سراغ فلسفه‌های خاص یا انضمامی یا مضاف نرفته‌اند و از این جهت سنت نیرومندی نداریم. به هرحال در بین حکمای خودمان کسی را نمی‌بینم که فلسفه را به علوم دیگر وصل کند. امروز در اروپا راجع به همه‌چیز بحث فلسفی می‌کنند. چنین جریانی در فلسفه ما به‌وجود نیامده که البته دلایلی برای خود دارد. تفاوت مهم دیگر این است که در دنیای اسلام، قرون وسطی نداریم. اتفاقی که در اروپا افتاده این است که قرون وسطی یعنی حاکمیت دینی و رنسانس یعنی پایان حاکمیت دینی. در اروپای جدید بعد از رنسانس، فیلسوفان خواه ناخواه جانشین پیامبران شدند، لذا باید فلسفه هرچیزی ایجاد می‌شد. حداد عادل تصریح کرد: در 100 سال اخیر که فلسفه‌های غربی وارد کشور شده و نوعی مواجهه بین فلسفه اسلامی و غربی پیدا شده، یکی از آگاهی‌هایی که اهل فلسفه پیدا کرده‌اند این است که فلسفه غربی، متفاوت از فلسفه ما است. یعنی فلسفه غربی، زبان و مطالبی غیر از فلسفه اسلامی دارد. در این 100 سال به‌ویژه در 40 سال اخیر که فلسفه جدی شده، فلسفه اسلامی در مواجهه با فلسفه غربی چند تاثیر پذیرفته است. نخست اینکه یک نگاه جدید قابل طرح است؛ مثل اهمیت دادن به بحث معرفت و شناخت و ممتاز شدن آن. تاثیر دیگر، مربوط به مسائل جدیدی است که مطرح شده‌اند. این مباحث درون فلسفه اسلامی هم سوالات جدید و هم رویش‌های جدیدی ایجاد کرده است. در زمینه تاثیری که در روش بیان فلسفه اسلامی پیدا شده، شاهد بوده‌ایم و بعد از این هم شاهد خواهیم بود که کتاب‌هایی با روش جدید در فلسفه اسلامی تالیف شود.   وی ادامه داد: یکی دیگر از جنبه‌هایی که برای فلسفه اسلامی در مواجهه با فلسفه غرب مهم است، مربوط به فلسفه‌های اگزیستانس است که در غرب به‌وجود آمده و در جامعه ما مطرح شده است. مباحثی که در فلسفه غرب بعد از جنگ جهانی درباره این فلسفه گفته شد، حرف‌هایی است که عرفای ما می‌زدند. برای عرفای ما، شناخت حقیقت و ماهیت انسان مطرح بود. فلسفه اگزیستانس از این جهت با عرفای ما شباهت دارد.   این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان سخنانش، گفت: شهید مطهری و علامه طباطبائی، کسانی هستند که در آثارشان مواجهه با فلسفه غرب را نخستین‌بار تجربه کردند. در این 40 سال، میدان این مواجهه گسترده شده است. فلسفه در ایران به سرعت در حال تحول و شدن است. این سیرورت آغاز شده و به پایان نرسیده و این چهل‌سالگی زمان مناسبی برای رسیدن به نتیجه‌ای که در دهه‌های آینده مورد انتظار است، نخواهد بود. احتمال قوی می‌دهم در آینده با گسترش میدان فلسفه تطبیقی، هم فلسفه اسلامی رشد کند و هم فلسفه غربی بهتر فهمیده شود. ایران می‌تواند در دهه‌های بعد در مواجهه با فلسفه غرب، حرفی برای گفتن داشته باشد،  به شرطی که اهالی این حوزه مباحث را به زبان قابل‌فهم بیان کنند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Thu, 31 Jan 2019 11:55:45 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271410/نهج-البلاغه-نمونه-برداشت-عقلانی-تشیع-اسلام با 4.5 برابر شدن قیمت کاغذ مردم نمی‌توانند کتاب بخرند http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271378/4-5-برابر-شدن-قیمت-کاغذ-مردم-نمی-توانند-کتاب-بخرند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، آیت الله مکارم شیرازی صبح امروز چهارشنبه 10 بهمن در درس خارج فقه در مسجد اعظم قم یکی از مسائل مظلوم جامعه را فرهنگ توصیف کرد و گفت: در شرایط فعلی یکی از مسائل مظلوم، مسائل فرهنگی است؛ در جمهوری اسلامی باید فرهنگ اسلام در کشور زنده بماند.   این مرجع تقلید به ارتباط مسائل فرهنگی با پرونده‌های قضایی پرداخت و یادآور شد:بسیاری از پرونده‌های قضایی در کشور با مسائل فرهنگی حل و فصل می‌شود. نصف پرونده‌ها برای نبود فرهنگ مذهبی است.   آیت‌الله مکارم شیرازی بیان کرد: فرهنگ مظلوم به جایی رسیده است که به مردم می‌گویند کتاب مذهبی بخرید و بخوانید؛ اما با وضع موجود مردم کتاب هم نمی‌توانند بخرند؛ مطلعین به بنده گفته‌اند قیمت کاغذ چهار و نیم برابر شده است.   این استاد حوزه تاکید کرد: وقتی به فرهنگ بی‌اعتنایی شود، شاهد اختلاس، قاچاق، دزدی، سوء استفاده و ... خواهیم بود. ]]> استان‌ها Wed, 30 Jan 2019 14:17:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271378/4-5-برابر-شدن-قیمت-کاغذ-مردم-نمی-توانند-کتاب-بخرند کتاب «انحطاط و ترقی تمدن‌ها از نظر قرآن و منطق دیالکتیک» رونمایی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271387/کتاب-انحطاط-ترقی-تمدن-ها-نظر-قرآن-منطق-دیالکتیک-رونمایی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، ویژه‌برنامه «میلاد مطهر» ویژه چهل سالگی انقلاب اسلامی در نود و نهمین زادروز استاد مرتضی مطهری، ساعت 16 عصر شنبه 13 بهمن‌ماه با حضور علی مطهری؛ نایب رئیس مجلس شورای اسلامی، سعید اوحدی؛ رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، مسئولین شهرداری و اعضای شورای شهر تهران، خانواده و شاگردان استاد، در خانه موزه شهید مطهری برگزار خواهد شد.   در این برنامه، سعید اوحدی؛ رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و عماد افروغ؛ مدرس و پژوهشگر جامعه‌شناسی با محوریت خدمات فرهنگی استاد مطهری در مسیر وقوع انقلاب اسلامی به سخنرانی می‌پردازند .   رونمایی از کتاب «انحطاط و ترقی تمدن‌ها از نظر قرآن و منطق دیالکتیک» اثر استاد مرتضی مطهری و شعرخوانی افشین اعلاء از دیگر بخش‌های این برنامه است.   خانه موزه شهید مطهری در خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، نبش کوچه صدرا واقع است.   ]]> دین‌ Wed, 30 Jan 2019 14:12:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/271387/کتاب-انحطاط-ترقی-تمدن-ها-نظر-قرآن-منطق-دیالکتیک-رونمایی-می-شود اجرای فعالیت‌های قرآنی برای 1600 مخاطب و نخبه بسیجی در کهگیلویه و بویراحمد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271090/اجرای-فعالیت-های-قرآنی-1600-مخاطب-نخبه-بسیجی-کهگیلویه-بویراحمد به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کهگیلویه و بویراحمد، حجت‌الاسلام محمد جشان‌زاده، معاون تربیت و آموزش عقیدتی ـ سیاسی سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد، گفت: دوره‌های تربیت و تعالی با موضوعات جهاد، سیره معصومین در مباحث سیاسی، اجتماعی و... ویژه ۸۰ حوزه مقاومت و بیش از ۲۰ مربی متخصص قرآنی سپاه فتح در حال برگزاری است. ضمن اینکه در این دوره‌ها آیات قرآنی به‌صورت مفهومی و تفسیری است.   وی با اشاره به اینکه ۹۵۵ نفر باید این دوره‌ها را بگذرانند، افزود: تاکنون ۸۰ درصد این دوره سپری شده و پیش‌بینی می‌کنیم تا یک ماه آینده محقق شود. معاون تربیت و آموزش عقیدتی سیاسی سپاه فتح کهگیلویه و بویراحمد روخوانی و روان‌خوانی شنبه‌ها، تفسیر، تربیت اساتید قرآنی(دوره آموزشیاری قرآن کریم) حتی به‌صورت غیرحضوری و جلسات نورالمبین (کلاس تفسیر موضوعی قرآن) صبح پنجشنبه‌ها را از دیگر برنامه‌های اجرایی عنوان کرد. حجت‌الاسلام جشان‌زاده آزمون و ارزیابی قرآن، احکام و صحیح‌خوانی نماز، سبک زندگی، مشاوره‌ها و بصیرت دینی ویژه سربازان، نشریات موعظه خوبان با تفسیر قرآن، توزیع ۲۲ هزار و ۹۰۴ لوح‌های فشرده قرآنی و نشریات الکترونیک غیرحضوری را از سایر ویژه‌برنامه‌های سپاه فتح اعلام کرد. وی از ارائه برنامه‌ها و فعالیت‌های قرآنی برای هزار و ۶۰۰ مخاطب و نخبه بسیجی در این استان خبر داد و یادآور شد: ۳۹ نفر به مشهد مقدس جهت شرکت در دوره تربیت عالی اعزام می‌شوند. ]]> استان‌ها Fri, 25 Jan 2019 06:52:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271090/اجرای-فعالیت-های-قرآنی-1600-مخاطب-نخبه-بسیجی-کهگیلویه-بویراحمد تجلیل از برترین‌های کتاب سال حوزه http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271097/تجلیل-برترین-های-کتاب-سال-حوزه به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم؛ ظهر امروز در مراسم اختتامیه کتاب سال حوزه و دومین جشنواره مقالات علمی که در تالار همایش‌های مدرسه عالی دارالشفا قم با حضور آیت الله العظمی مکارم شیرازی و اساتید سطح عالی حوزه برگزار شد از برترین‌های این عرصه تجلیل به عمل آمد.    اسامی برترین‌های کتاب سال حوزه بدین قرار است:   گروه اخلاق و عرفان:  حجت الاسلام والمسلمین مسعود اسماعیلی گروه حدیث، درایه و رجال:  حجت الاسلام محمود ملکی گروه فقه و اصول:  حجت الاسلام والمسلمین محمد محمدی قائنی گروه فقه و اصول: حجت الاسلام والمسلمین سید حسین منافی گروه اخلاق و عرفان:  حجت الاسلام والمسلمین احمد حسین شریفی گروه تصحیح و تحقیق:  حجت الاسلام علی فاضلی گروه اقتصادی:  حجت الاسلام والمسلمین سید عباس موسویان گروه ترجمه: حجت الاسلام والمسلمین مجتبی خطاط گروه تفسیر و علوم قرآن: حجت الاسلام محمد مرادی گروه روانشناسی: حجت الاسلام والمسلمین محمد نوذری   آثار علمی ترویجی: بخش ویژه انقلاب اسلامی: حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه بخش فلسفه: حجت الاسلام والمسلمین عسکری سلیمانی امیری  بخش اقتصاد: حجت الاسلام والمسلمین هادی عربی   تالیف پایان نامه: مریم وفادار نصرالله زاده در بخش فقه و اصول حجت الاسلام والمسلمین احمد ناظم و حوری صدر در بخش ترجمه حجت الاسلام حسن نیکی اردکان در تالیف پایان نامه نقش عرف در ارزش اخلاقی حجت الاسلام والمسلمین رضا ابروش در تالیف پایان نامه طراحی و تبیین الگوی آینده پژوهشی اسلامی در برنامه ریزی حجت الاسلام علی عسکری وزیر در تالیف پایان نامه طراحی و الگوی مدیریت جهادی با استفاده از تجربه فرماندهان دفاع مقدس   ناشران برتر و مراکز پژوهشی: در بخش معرفی مراکز ناشران برتر و مراکز پژوهشی، به موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) لوح تقدیر اهدا شد و لوح سپاس ناشران برگزیده به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی تعلق گرفت. لوح سپاس دیگری در این بخش به پژوهشگاه حوزه و دانشگاه تعلق گرفت. لوح سپاس ناشر شایسته تقدیر نیز به مجمع عالی حکمت اسلامی رسید و در نهایت در بخش ناشر شایسته تقدیر از انتشارات آیین فطرت تجلیل شد.   در بخش مقالات علمی حوزه در گروه تاریخ و سیره و تراجم حجت الاسلام صفری فروشانی لوح تقدیر دریافت کرد؛ و لوح سپاس جشنواره مقالات علمی در گروه کلام به حجت الاسلام عباس میرزایی رسید. در بخش تجلیل از آثار مکتوب از حجت الاسلام والمسلمین غلامرضا فیاضی و حجت الاسلام والمسلمین سید محمد مهدی نبویان تقدیر به عمل آمد؛ و از میان آثار فرهنگی تبلیغی حجت الاسلام محسن عباسی لوح سپاس دریافت کرد.         ]]> استان‌ها Thu, 24 Jan 2019 15:12:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/271097/تجلیل-برترین-های-کتاب-سال-حوزه مداد علما بر خون شهدا ارجحیت دارد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271095/مداد-علما-خون-شهدا-ارجحیت به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم؛ ظهر امروز مراسم اختتامیه کتاب سال حوزه و دومین جشنواره مقالات علمی حوزه با حضور آیت الله العظمی مکارم شیرازی، آیت الله اعرافی و علما، فضلا و محققان حوزوی و مدیر عامل موسسه خانه کتاب در تالار همایش های مدرسه عالی دارالشفا قم برگزارگردید.   در ابتدای این همایش آیت الله اعرافی مدیر حوزه های علمیه کشور با خوش آمد گویی به بیان نکاتی پیرامون نگارش کتب علمی در حوزه  پرداخت و گفت: در پژوهش های حوزوی، حداقل در بخشی از تحقیقات، شاهد یک نوع گسست میان نظام سنتی و نیازهای امروز هستیم. کلام و فلسفه ما باید در مدار و عمق پیشین خود حرکت کند ولی وقتی یک بحث کلامی در عصر امروز مطرح می شود، باید مباحث سنتی به دنیای جدید نگاهی بی اندازد و گره گشایی کند.   آیت الله اعرافی بیان کرد: باید از یک طرف تحقیقات عمیق و سنتی ما صیانت شود و از طرف دیگر به دنیای جدید نیز نگاه شود؛ ماندن در گذشته، بدون نگاه به دنیای جدید یک ضعف است.   مدیر حوزه های علمیه کشور تصریح کرد: یکی از طراحی های جدید حوزه، تنوع رشته ها نسبت به موضوعات جدید و توسعه مرزهای دانش اسلامی است. اگر پایه رشته های متعدد را با توجه به سوالات روز طراحی کنیم قطعا عمق بیشتری نسبت به دنیای روز پیدا خواهد شد.   رئیس شورای سیاستگذاری کتاب سال حوزه گفت: گاهی عده ای وارد قلمروهای جدید در عرصه فقه می شوند، اما بعضا عمق لازم در این تحقیقات وجود ندارد؛ در زمینه فقه، نیازمند برداشتن گام های جدی تری هستیم. این کار را باید خود اساتید انجام دهند و منتظر کسی نباشند.   وی افزود: دبیرخانه کتاب سال حوزه از سال قبل، در حوزه مقالات و پژوهش ها ورود کرده است. تولیدات فاخری در این عرصه تولید شده که امروز بخش مهمی از تحقیقات به وسیله مقالات صورت می گیرد.   در بخش دیگر این همایش حجت الاسلام والمسلمین مقیمی دبیر بیستمین همایش کتاب سال حوزه به گزارشی از بیستمین کتاب سال حوزه پرداخت و گفت:  در سال های متمادی 17 هزار اثر به دبیرخانه رسیده که چهار هزار و ۳۲۶ اثر به مرحله دوم رسیده اند و از میان آنان، 196 اثر برگزیده و 221 شایسته تقدیر معرفی شده است.   دبیر بیستمین همایش کتاب سال حوزه تصریح کرد: از میان آثار ارسالی در این 20 دوره، آقایان در 10 دوره اول 12 پایان نامه ارسال کردند که از این دوره تا دوره هفدهم، این آمار به 70 پایان نامه رسیده که در سال های اخیر با جهشی مناسب همراه بوده است.   حجت الاسلام والمسلمین مقیمی افزود: در پنج سال نخست، هرساله 400 تا 500 اثر به دبیرخانه رسیده بود اما امسال یک هزار و ۱۷۲ اثر به دبیرخانه علمی همایش رسیده است.   وی بیان کرد: وضعیت آثار گروه های فلسفه، اخلاق، عرفان و علوم اجتماعی در صدر گروه های علمی قرار گرفته است؛ در ده سال اخیر وضعیت گروه ها متوسط بوده و بیشتر گروه ها کمتر از 70 درصد را کسب کردند که اقتصاد، مدیریت، تفسیر علوم قرآن و رواشناسی با رتبه بیش از 70 درصد در وضع مناسبی بوده اند.   مقیمی افزود: بیشترین آثار امسال مرتبط به فقه، اصول، اخلاق و عرفان بوده که کمترین اثر نیز مرتبط به گروه مدیریت است؛ همچنین 889 کتاب توسط محققان ایرانی و مابقی مرتبط به محققان غیر ایرانی بوده است.   دبیر همایش کتاب سال حوزه بیان کرد: تمام گروه ها به جز گروه کلام آثاری را در بخش نهایی داشته اند؛ یعنی آثار این گروه ها مورد نیاز جامعه بوده است. در بخش انقلاب اسلامی 19 کتاب از کیفیت لازم برخوردار بود که 2 اثر به بخش نهایی راه یافت.   وی در پایان یادآور شد: مرحله ارزیابی در دو مرحله اجمالی و تفصیلی انجام شده است که در نهایت 4 اثر برگزیده، 21 اثر تقدیر و 26 اثر شایسته تحسین انتخاب شدند.   حضرت آیت الله مکارم شیرازی با بیان این که قرآن کریم به حدی برای قلم ارزش قائل شده است که به آن قسم یاد کرده گفت: برخی مفسران در تفسیر «و ما یسطرون» بیان کرده اند که قسم به چیزی خورده است که قلم ها، آن را می نویسند؛ این مساله نیز بیانگر اهمیت خاص قلم است؛ همیشه سخنان را باید در ظرف زمانی که وارد شده است نگاه کرد.   این مرجع تقلید بیان کرد: معراج پیامبر اکرم(ص) به آسمان در آن زمان معجزه بود؛ ولی ممکن است امروز بتوان با سفینه ها حرکت کرد، این که کسی این همه اهمیت برای قلم قائل شود، خارق العاده است.   حضرت آیت الله مکارم شیرازی گفت: روایت «مداد العلماء افضل من دماء الشهداء» نیز حدیث عجیبی است. این حدیث، یک حدیث کامل است که در ابتدا به بحث میزان اعمال می پردازد. در کفه ای از ترازو خون شهدای اولین و آخرین و در کفه دیگر مداد علما قرار می گیرد و در نهایت مداد علما از خون شهدا ارجحیت می یابد.   این همایش با اعلام و تجلیل از برترین های کتب و مقالات علمی به کار خود پایان داد.   ]]> استان‌ها Thu, 24 Jan 2019 11:26:36 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/271095/مداد-علما-خون-شهدا-ارجحیت کوره‌‌راه‌هایی که به عرفان‌های نوظهور می‌رسند http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271063/کوره-راه-هایی-عرفان-های-نوظهور-می-رسند گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، از آنجا که غرب با استفاده از ابزارهای فراگیر رسانه‌ای به تخریب پایه‌های اعتقادی و ارزشی نسل حاضر می‌پردازد، بررسی علل گرایش به عرفان‌های کاذب و بیان راهکارهایی برای عدم گرایش به این‌گونه عرفان‌ها بسیار ضروری است. در واقع اگر عواملی که سبب گرایش به عرفان‌های کاذب می‌شوند،‌ به خوبی شناسایی شده و ابعاد پنهان و آشکار آن‌ها به درستی بررسی شوند، از آثار و عوارض آن کاسته شده و ناهیتا از رشد و گسترش آن جلوگیری می‌شود. کتاب «گرایش به عرفان‌های کاذب؛ عوامل و راه‌های درمان» با این هدف به قلم معصومه استودان پژوهش و تدوین شده است.     «کلیات»، «عرفان حقیقی و شاخصه‌‌های آن»، «عرفان‌های کاذب و عارفان آن؛ شناسایی و شاخص‌ها»، «عوامل درونی گرایش به عرفان‌های کاذب»، «عوامل بیرونی گرایش به عرفان‌های کاذب»، «راه‌های پیشگیری، درمان و نتیجه‌گیری»، 6 فصل این کتاب است.   در فصل سوم کتاب، «شریعت‌ستیزی» به‌عنوان یکی از اندیشه‌های محوری عرفان‌های نوظهور معرفی شده که در اینباره می‌خوانیم: «عرفان‌های نوظهور پایبندی به شریعت را برای رسیدن به کمال یا آرامش لازم نمی‌دانند. آنها احکام دین را دست‌وپا گیر و مایه دردسر دانسته، قالب‌ها و صورت‌های دین را کنار گذاشته‌اند. این مکاتب از یک‌سو احکام عبادی و مناسک رایج را محکوم می‌کنند و از سوی دیگر، خودشان عبادت‌ها و مناسک ویژه‌ای با آداب خاص به پیروان خود آموزش می‌دهند. مثلا نماز را لازم نمی‌شمارند، اما خود مدل‌هایی از ذکر و عبادت و خلوت‌نشینی را معرفی می‌کنند. اُشو به شریعت نگاه منفی دارد و برای هر مذهبی نیز سه بُعد قائل است. او سطح اول مذهب را شریعت، سطح دوم مذهب را طریقت و سطح سوم مذهب را حقیقت می‌نامند. او می‌گوید: در واقع شریعت می‌تواند زنده باشد یا مرده. آنگاه که بودا و محمد زنده بودند، شریعت آنها زنده بود، اما وقتی از دنیا رفتند، از شریعت آنها یک بدن دروغین ماند. شریعت، نوعی عوام‌گرایی، آداب و رسوم و مذهب رسمی است و چنین مذهبی هیچ تاثیری ندارد. شریعت بُعد بیرونی دین بوده و یک مذهب مرده است که هیچ‌گونه طراوتی ندارد.»   همچنین در بخشی دیگر از این کتاب، درباره «تبلیغ کثرت‌گرایی عرفانی» آمده است: «عارفان دروغین مدعی هستند که افراد، هر هدف و شیوه سلوکی که داشته باشند، درست و حق است. آنها معتقدند همه ادیان حق‌اند و تفاوتی با هم ندارند و می‌شود که به تعداد افراد، دین وجود داشته باشد. بنابراین راه‌ها مختلف‌اند، اما مقصد یکی است و از هر راهی می‌توان به حقیقت نائل شد. این معنا همان پلورالیسم دینی است؛ یعنی حقیقت مطلق در میان همه ادیان یکی است و تمامی آنها در نهایت به رستگاری و نجات دست می‌یابند. افزون بر این،‌گروه دیگری بر این عقیده‌اند که میان ادیان آسمانی چون اسلام و مسیحیت و یهود هیچ تفاوتی وجود ندارد و بلکه آیین‌های غیرالهی نیز برحق‌اند.»   نخستین چاپ کتاب «گرایش به عرفان‌های کاذب؛ عوامل و راه‌های درمان» در 192 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 10 هزار و 500 تومان از سوی دفتر نشر معارف روانه بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Thu, 24 Jan 2019 06:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271063/کوره-راه-هایی-عرفان-های-نوظهور-می-رسند چرا فقه سلفی بر سرزمین‌های اسلامی سایه افکنده است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271030/چرا-فقه-سلفی-سرزمین-های-اسلامی-سایه-افکنده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «جریان‌شناسی تاریخی فقه سلفی» اثر علی بابائی آریا، با هدف واکاوی زندگی، شخصیت، عقاید و دیدگاه‌های فقهی پیشوایان برجسته و تاثیرگذار این جریان و تطبیق و مقایسه و مقارنه آن‌ها با یکدیگر برای دستیابی به مبانی، روش‌ها و خطوط مشترک و شناسایی وجود تمایز و افتراق آن‌ها از حیث فقهی، تدوین شده و موسسه انتشارات امیرکبیر آن‌را به بازار نشر عرضه کرده است.   نویسنده این کتاب ضمن پرداختن به کلیات بحث در فصل نخست، در 6 فصل بعدی به ترتیب موضوعات «سلفیان نخستین»، «سلفیان میانی»، «سلفیان جدید؛ نوسلفیان»، «جریان‌شناسی فقه سلفی؛ از ابن حنبل تا رشید رضا (مقارنه و تطبیق)»،‌ «سلفیان جدید؛ وهابیان» و «جریان‌شناسی فقه وهابی؛ از محمد بن عبدالوهاب تاکنون (مقارنه و تطبیق)» را مورد بررسی قرار می‌دهد.   براساس محتوای کتاب «جریان‌شناسی تاریخی فقه سلفی»، سلفیه یک جریان تاریخی است که تحت‌تاثیر سیاست خلفا و روحیه و سلیقه خاص مسلمانان در دهه‌های نخستین و نیز تحولات جهان اسلام در سده‌های دوم و سوم هجری، به‌وجود آمده و گسترش یافته و در سیر تاریخی خود، سه دوره شاخص را پشت‌سر گذاشته است: دوره نخست که از اوایل سده دوم با ظهور اصحاب حدیث آغاز می‌شود و در اواسط سده سوم با احمد بن حنبل به اوج می‌رسد و سپس به‌طور نزولی تا اواخر سده چهارم با بربهاری و ابن بطه، ادامه می‌یابد. دوره دوم که از اواخر سده چهارم و اوایل سده پنجم با ابن‌عقیل آغاز می‌شود و در اواسط سده هفتم با ابن تیمیه و ابن قیم الجوزیه به اوج می‌رسد و سپس سیر نزولی می‌گیرد و به‌زودی در اثر غلبه تشیع و تصوف، به حاشیه رانده می‌شود. تا آنکه در سده دوازدهم به دوره سوم می‌رسد و با ظهور محمد بن عبدالوهاب جانی دوباره می‌گیرد و در برابر تشیع و تصوف که در طول چهار قرن، رقبای چیره سلفیت بودند،‌ قد علم می‌کند و به اوج خود بازمی‌گردد و عقده چند قرن سکوت را با فریادی دوچندان می‌گشاید و سلفیت را یک مرحله پیش می‌راند و به وهابیت می‌رساند. اما به‌زودی، با ظهور جمال‌الدین و محمد عبده،‌ رقیب تازه‌ای می‌یابد و آن، جریان نوسلفی است که در اصول و مبانی فلسفی، با آن مشترک و در روش و اخلاق سلفی از آن متمایز است. هرچند این رقیب تازه نیز دیری نمی‌پاید و به‌زودی توسط محمد رشید رضا، با وهابیت آشتی می‌کند.   دیدگاه‌های سلفی درباره زنان درباره دیدگاه‌های سلفی درباره موضوع زنان در صفحه 139 کتاب می‌خوانیم: «مسائل مربوط به زنان، همواره مورد بحث و گفت‌و‌گوی فقیهان و اندیشمندان مسلمان بوده و امروز نیز یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح در فقه اسلامی است. فقیهان سنت‌گرا عموما و فقیهان سلفی خصوصا، ‌هدف مشخصی را دنبال کرده‌اند و آن همانا حفظ وضعیتی بوده است که اینان بر پایه برخی نصوص دینی برای زن پنداشته‌اند. هرچند به سختی می‌توان پذیرفت که پندار سلفیان پیشین درباره زن، صرفا مبتنی بر نصوص دینی بوده است. به‌نظر می‌رسد که ریشه‌های این نوع نگرش را در شرایط فکری برخاسته از قومیت عرب و عرف حاکم بر جهان اسلام باید جست. چنانکه بعدها نوسلفیان، از همان نصوص مورد استناد آنان، مفهوم کاملا متفاوتی را برداشت کردند. دیدگاه‌های فقهی درباره زنان، یکی از مسائلی است که در میان سلفیان پیشین و نوسلفیان کاملا متفاوت است. نگرش سلفیان پیشین در این رابطه با نگرش سلفیان جدید که رویکردی وهابی را در پیش گرفته‌اند، قرابت بیشتری دارد. به‌عنوان نمونه، ابن تیمیه با استناد به آیه استشهاد که علت شهادت دو زن را ظاهرا بیم فراموشی یکی از آن دو می‌شمارد، عقل زنان را ناقص می‌داند... سلفیان همان‌گونه که در بسیاری از مبانی و اصول فکری و فقهی خود تطور و تکامل یافتند، در بسیاری از دیدگاه‌های گذشته ازجمله مساله زنان نیز تجدیدنظر کردند. شرایط جدیدی که تحت‌تاثیر نفوذ غرب در جهان اسلام به‌وجود آمده بود، چنین تجدیدنظری را ضروری می‌ساخت.»   دومین چاپ کتاب «جریان‌شناسی تاریخی فقه سلفی» در 240 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 26 هزار تومان از سوی موسسه انتشارات امیرکبیر راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Thu, 24 Jan 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/271030/چرا-فقه-سلفی-سرزمین-های-اسلامی-سایه-افکنده بودجه حوزه علمیه با ۶۰۰ مدرسه و ۷۰ مرکز از دانشگاه تهران کمتر است http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270952/بودجه-حوزه-علمیه-۶۰۰-مدرسه-۷۰-مرکز-دانشگاه-تهران-کمتر به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، حجت‌الاسلام و المسلمین میرمعزی، عصر روز دوشنبه (اول بهمن‌ماه)، در نشست خبری بیستمین همایش کتاب سال حوزه، با بیان اینکه سیاست معاونت پژوهش حوزه توسعه و ارتقای پژوهش‌های اسلامی در راستای مسائل و نیاز‌های نظام مقدس جمهوری اسلامی و نیاز‌های علمی حوزه است، گفت: در این عرصه محوری‌ترین امر این است که روحیه تفکر، خلاقیت و نوآوری در حوزویان بیش از پیش تقویت شود و مهارت‌های پژوهشی در میان حوزویان ارتقاء یابد و از جهت محتوا، دانش‌هایی که فرا می‎گیرند متناسب با رسالت اصلی نظام یعنی گسترش فرهنگ دینی و پاسخ به مسائل نظام و جامعه باشد. میرمعزی با اشاره به اینکه بخشی از برنامه‌های پژوهشی حوزه در بخش آموزش تحقق می‌یابد و آثارش در حوزه پژوهش نیز قابل دستیابی است، ادامه داد: نظام آموزش پژوهش محور بحث مهمی است که آن را در دستور کار قرار دادیم و به دنبال آن هستیم که این امر را با همکاری معاونت آموزش، عملیاتی کنیم. معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با بیان اینکه یکی از برنامه‌های اصلی معاونت پژوهش، ارتقای مهارت‌ها، پژوهش و تدوین مقالات و تقریرات علمی توسط استادان و محققان است، افزود: حدود ۵ هزار استاد در حوزه‌های علمیه سراسر کشور، در سطوح مختلف با هدف ارتقاء مهارت‌های پژوهشی مشغول به تدریس هستند. وی با بیان اینکه ۳۰۰ درس خارج فقه در سراسر کشور داریم، گفت: سیاست‌هایی برای خروج مقالات ناظر به نیاز‌های امروز جامعه طراحی شده است؛ از نیمه‌های سال قبل اقدام عملی صورت گرفته است که دروس خارجی که به مسائل مورد نیاز نظام می‌پردازند را ارتقاء دهیم؛ همچنین برنامه جامع پژوهشی برای طلاب، محققان و فضلا در نظر گرفته شده است. میرمعزی در بخش دیگری از سخنانشان با اشاره به تاسیس دبیرخانه فقه معاصر افزود: ماموریت این دبیرخانه این است که فقه را در مسائل مستحدثه و جدید گسترش دهد و از اساتیدی که می‌خواهند به مسائل مستحدثه بپردازند، حمایت می‌کند و هزینه‌های کارگروه‌های پژوهشی را برای این اساتید تامین خواهد کرد. معاون پژوهش حوزه‌های علمیه در ادامه با اشاره به هجمه‌ها و نسبت‌های ناروایی که برخی افراد به حوزه در عرصه کم‌کاری در تولید علوم انسانی اسلامی می‌کنند، گفت: نظام اسلامی باید نظام را بر مبنای اسلامی مدیریت کند و این مسئله برای نظام حیاتی است؛ در این فرایند دو نهاد علمی دانشگاه و حوزه فراروی ما است، لذا رسالت تولید علوم انسانی اسلامی، رسالت همه نهاد‌های علمی است نه فقط رسالت حوزه علمیه قم. وی با بیان اینکه بودجه حوزه با حدود ۶۰۰ مدرسه و ۷۰ مرکز تخصصی و پژوهشی از بودجه دانشگاه تهران کمتر است ولی بیشترین کار را در زمینه علوم انسانی اسلامی داشته است، ادامه داد: به زودی نمایشگاهی در دانشگاه تهران از آثار منتخب و برگزیده حوزویان در زمینه علوم انسانی اسلامی برگزار می‌شود که تنها آثار 12 موسسه حوزوی عرضه خواهد شد که حدود 4 هزار اثر است که کتابشناختی آن 30 جلد است که از این میان 13 جلد آن اماده شده است. حجت‌الاسلام میرمعزی همایش کتاب سال حوزه را از برنامه‌های اساسی این معاونت برشمرد و گفت: این همایش برای ارتقاء و توسعه پژوهشگران بالفعلی که در حوزه علوم اسلامی و در عرصه کتاب و کار علمی در حال پژوهش هستند، صورت می‌گیرد تا شاهد توسعه پژوهش‌های مناسب در حوزه‌های علمیه باشیم، که امسال نیز بیستمین همایش کتاب سال حوزه به همراه دومین دوره مقالات علمی پژوهشی برگزار می‌شود.   ارسال 1172 اثر به دبیرخانه بیستمین همایش کتاب سال حوزه در ادامه این نشست حجت‌الاسلام و المسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه، به تشریح فعالیت‌های بیستمین دوره این همایش پرداخت و گفت: امسال به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی موضوع ویژه‌ای با عنوان انقلاب اسلامی در بین محورهای همایش قرار گرفت و در این زمینه 146 کتاب به دبیرخانه رسیده است که در این میان 9 اثر به مرحله پایانی رسیدند و درنهایت 3 اثر مورد تقدیر قرار می‌گیرد. مقیمی حاجی با بیان اینکه محورهای اعلام شده‌ی همایش به عنوان اولویت‌های پژوهشی حوزه، از حمایت و امتیاز ویژه برخوردار خواهند بود، تصریح کرد: زن و خانواده، الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، علوم انسانی اسلامی، فضای مجازی، آسیب‌های اجتماعی، جمعیت، اقتصاد مقاومتی، سبک زندگی اسلامی، هنر (فلسفه هنر، هنر در اسلام) و محیط زیست و منابع طبیعی، به‌عنوان محورهای ویژه بیستمین همایش کتاب سال حوزه و دومین جشنواره مقالات علمی حوزه هستند که 40 اثر در زمینه این محورها به دبیرخانه همایش رسید که در نهایت 4 اثر به عنوان برگزیده معرفی می‌شوند. دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه افزود: یکی از رسالت‌های حوزه، ترویج فرهنگ دینی است، لذا آثاری که به‌عنوان فرهنگی و تبلیغی نگارش شده است طبق مصوبه شورای عالی حوزه در رده‌ای جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفت. وی ادامه ذاد: امسال در مجموع شاهد ارسال 1172 کتاب و پایان‌نامه سطح 4 به دبیرخانه همایش بودیم که در 18 گروه علمی مورد ارزیابی قرار گرفت و از این تعداد 219 اثر از شرایط کیفی برتری برخوردار بودند که به مرحله ارزیابی توصیفی راه یافتند که در این مجموعه 650 ارزیابی تفصیلی روی این آثار صورت پذیرفت. حجت‌الاسلام مقیمی حاجی بیان کرد: بیشترین آثار ارسالی در گروه فقه و اصول با 125 اثر، گروه کلام با 117 اثر و گروه اخلاق و عرفان با 115 اثر در رتبه‌های برتر بودند و گروه اقتصاد با 13 اثر و مدیریت با 11 اثر در پایین‌ترین گرو‌ها قرار گرفتند. دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه با اشاره به جنسیت مولفان آثار گفت: 976 کتاب و 137 پایان‌نامه از سوی آقایان و 52 کتاب و 7 پایان‌نامه از سوی بانوان به دبیرخانه همایش ارسال شده است. وی ملیت نویسندگان را نیز مورد توجه قرار داد و تصریح کرد: در مجموع 889 کتاب و 136 پایان‌نامه از سوی محققان ایرانی و 141 کتاب و 6 پایان‌نامه از سوی محققان غیرایرانی به دبیرخانه همایش ارسال شد. مقیمی حاجی با بیان اینکه در بخش خارجی بیشترین استقبال و ارسال اثر از سوی کشورهای عراق و لبنان است، ادامه داد: در میان آثار ارسالی به دبیرخانه همایش، 959 کتاب به بان فارسی، 61 کتاب به زبان عربی، 3 کتاب به زبان انگیسی و 5 کتاب به سایر زبان‌ها بودند. همچنین در میان آثار 140 پایان‌نامه به زبان فارسی و 2 پایان‌نامه به زبان عربی بود. دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه با بیان اینکه از سال گذشته طبق تصویب شورای برنامه‌ریزی همایش، بخش مقالات علمی پژوهشی نیز به جشنواره اضافه شده است، ادامه داد: امسال در کنار برگزاری بیستمین همایش کتاب سال حوزه، دومین دوره است که مقالات علمی پژوهشی فصلنامه‌ها و نشریات حوزوی نیز ارزیابی و تقدیر می‌شود. وی با اشاره به دومین جشنواره مقالات علمی پژوهشی حوزه گفت: در حال حاضر 60 فصلنامه علمی پژوهشی از جانب حوزویان منتشر می‌شود که از این میان 47 نشریه در جشنواره دوم شرکت کردند و در مجموع 125 مقاله به دبیرخانه ارسال شد که 56 مقاله به مرحله ارزیابی تفصیلی راه یافتند.   مقیمی حاجی با بیان این که در طول بیست دوره برگزاری همایش کتاب سال حوزه در مجموع 16 هزار و 894 کتاب به دبیرخانه ارسال شده است، گفت: نسخه‌ای از کتاب‌های ارسالی در اختیار کتابخانه آیت‌الله حائری و نسخه‌ای نیز در اختیار کتابخانه مسجد اعظم قم قرار می‌گیرد و با این کار به نوعی غنی‌سازی کتابخانه حوزه نیز انجام می‌شود. دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه ادامه داد: از سه ناشر و مرکز علمی در همایش کتاب سال حوزه به عنوان مراکز و ناشران برتر تقدیر و دو ناشر و مرکز علمی با احتساب آثار ارسالی هم به عنوان شایسته تقدیر معرفی می‌شود.   وی با اشاره به اینکه در روز برگزاری همایش نمایشگاه آثار منتخب 20 ساله نیز در معرض دید علاقمندان قرار می‌گیرد، ادامه داد: در همایش طبق روال هرساله از دو شخصیت علمی حوزه به عنوان تکریم و بزرگداشت تقدیر می‌شود، از مرحوم آیت‌الله‌هاشمی شاهرودی به عنوان شخصیت برتر فقهی و علمی و آیت‌الله سیدمحمدعلی موسوی خلخالی از اساتید درس خارج مشهد به عنوان شخصیت برتر علمی حوزه تقدیر صورت می‌گیرد.   حجت‌الاسلام مقیمی حاجی در پایان گفت: مراسم معرفی و تقدیر از برگزیدگان بیستمین همایش کتاب سال حوزه و پایان‌نامه سطح 4، پنجشنبه 4 بهمن 97 با حضور حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی از مراجع تقلید شیعیان و آیت الله اعرافی رئیس حوزه‌های علمیه سراسر کشور، در سالن همایش‌های مدرسه علمیه دارالشفاء شهر مقدس قم برگزار می‌شود. ]]> استان‌ها Tue, 22 Jan 2019 06:17:08 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270952/بودجه-حوزه-علمیه-۶۰۰-مدرسه-۷۰-مرکز-دانشگاه-تهران-کمتر فراخوان سومین دوره‌ کتاب سال عاشورا منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270801/فراخوان-سومین-دوره-کتاب-سال-عاشورا-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، با اعلام دبیرخانه کتاب‌سال عاشورا در بنیاد دعبل خزاعی، با هدف شناسایی و معرفی کتاب‌های برتر در موضوعات امام‌حسین (ع)، خانواده و یاران آن حضرت، ‌تاریخ و تحلیل واقعه‌ی عاشورا، ادبیات و هنر عاشورایی و فرهنگ و آیین‌های عزاداری، سومین دوره‌ انتخاب «کتاب سال عاشورا (جایزه‌ دعبل خزاعی)» از بین آثار منتشرشده در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ در ۱۹ رشته برگزار می‌شود.   از تمامی ناشران و پدیدآورندگان آثار در موضوعات مذکور دعوت می‌شود یک نسخه از اثر خود را حداکثر تا پایان اردیبهشت ۱۳۹۸ به نشانی دبیرخانه ارسال کنند.   مقتل (تألیفی)، تصحیح، پژوهش تاریخی، پژوهش اجتماعی، پژوهش فرهنگی‌، پژوهش هنری، پژوهش ادبی، شعر، نوحه، ادبیات داستانی، ادبیات نمایشی، خوشنویسی، عکس، تجسمی، شعر کودک و نوجوان، داستان کودک و نوجوان، گرافیک و تصویرگری کتاب کودک و نوجوان، ترجمه به فارسی و ترجمه از فارسی، رشته‌ها این دوره از جایزه‌ دعبل خزاعی است.   نشانی دبیرخانه: تهران ـ بلوار کشاورز ـ خیابان فلسطین ـ خیابان حجت‌دوست ـ پلاک ۴۷ (روبه‌روی دانشکده علوم تغذیه) ـ طبقه ۴  کد پستی: ۱۴۱۶۶۳۵۳۹۱ ]]> دین‌ Mon, 21 Jan 2019 14:11:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270801/فراخوان-سومین-دوره-کتاب-سال-عاشورا-منتشر «فدک در تاریخ» هندسه‌ای بر مبنای انقلاب صدیقه کبری (س) است http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270933/فدک-تاریخ-هندسه-ای-مبنای-انقلاب-صدیقه-کبری-س به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به نقل از روابط عمومی به‌نشر، از سلسله نشست‌های تبلیغی-ترویجی «در پناه کلمات» همزمان با ایام فاطمیه، نشست معرفی و بررسی کتاب «فدک در تاریخ» اثر شهید آیت‌الله سید محمد باقر صدر در فروشگاه کتاب و محصولات فرهنگی به‌نشر (انتشارات آستان قدس رضوی) در مشهد برگزار شد.   محمدحسین رجبی دوانی؛ مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام در این نشست در ارتباط با شخصیت شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر، گفت: شهید صدر، شخصیت کم‌نظیری بود که در حوزه‌های گوناگون دینی صاحب‌نظر بوده و در هر حوزه‌ای که وارد می‌شد، بحث‌های دقیق و کم‌نظیری ارائه می‌کرد.   وی ادامه داد: از بررسی عنوان کتاب «فدک در تاریخ» چنین بر‌می‌آید که بیان‌کننده سرگذشت فدک در تاریخ است، درحالی‌که چنین نیست و فدک در قضاوت تاریخ بیان شده است، بحث بسیار جامع، ارزشمند و عالمانه‌ای در این کتاب مطرح شده که فکرنمی‌کنم نمونه دیگری داشته باشد و پیوندی میان فدک و سقیفه زده شده که واقعه سقیفه و غصب خلافت موجب شد حضرت زهرا (س) در پوشش مطالبه فدک اصل خلافت به تاراج‌رفته را مطالبه کند.   این مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام بیان کرد: شهید آیت‌الله صدر در این کتاب، بسیار دقیق و بدون هیچ‌گونه حب و بغضی و برمبنای اصول علمی و پژوهشی استناداتی را مطرح کرده که برای هرکس با هر دین و مذهبی عالمانه است و فکر نمی‌کنم کسی نقد قابل‌توجهی برای رد مبانی کتاب داشته باشد، چراکه اگر کسی رد بر این کتاب بنویسد، رد بر عقل و فکر و فهم زده است.   رجبی دوانی افزود: نویسنده در مجموع می‌خواهد عنوان کند، فدک که توسط خلفا در جهت حقی که برای آن‌ها در خلافت برای محروم کردن اهل‌بیت (ع) از پشتوانه مالی و اقتصادی غصب شده، تک تک واژه‌ها و عبارات را مورد بررسی قرار داده و عالمانه عباراتی که از خلفا در این موارد ذکر شده، مورد بررسی قرار داده و رد کرده است.   وی گفت: کتاب «فدک در تاریخ» در حقیقت برای خلافتی که توسط غاصبان با عنوان اینکه ما قریشی هستیم و قریش به جایگاه پیامبر (ص)، سزاوارتر است، مطالبی را ارائه کرده که اثبات می‌کند منطق غاصبان هیچ پشتوانه شرعی نداشته و یک ارتجاع قبل از اسلام است و باعث ضربه خوردن اسلام شده و حضرت زهرا (س) با ایستادگی در برابر چنین غصبی، انقلابی ایجاد کرده و ضمن به چالش کشیدن منطق خلفا، حقیقت اهل‌بیت (ع) و راه آن‌ها را تبیین و مشخص کرده است.   این مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام، تصریح کرد: شهید صدر در این کتاب که نبوغ این مرد بزرگ را می‌رساند، مباحث عمیق فقهی، فسلفی، ادبی و تاریخی را مطرح کرده که مجموعه‌ای از علوم و معارف گوناگون است. این شهید بزرگوار تلاش کرده با بحث پیرامون فدک، خلافتی که غاصبانه از دست اهل‌بیت (ع) بیرون رفته و سعادت امت اسلامی را هدف قرار داده، بازخواست کند و اسلام را به مسیر اصلی واقعی خود برگرداند.   رجبی دوانی، «فدک در تاریخ» را اثری عالمانه دانست که شهید صدر در آن خیانتی که انصار مرتکب شدند و آغازگر بحث جانشینی پیامبر (ص) بودند را مطرح می‌کند که چگونه آن‌ها با نادیده گرفتن حضرت علی (ع) از دفاع از حق جا ماندند و همچنین جعل حدیث توسط ابوبکر که به پیامبر (ص) نسبت می‌دهد را از ابعاد گوناکون مورد بررسی قرار می دهد و منطق ابوبکر را ابطال کرده و اثبات می‌کند حضرت زهرا (س) انقلابی را برای برگرداندن حقیقت به جای خود و دفاع از حضرت علی (ع) آغاز کرده و این انقلاب ادامه دارد.   نگاه نظام‌مند «فدک در تاریخ» برگرفته از تفکر جامع‌نگر شهید صدر   در ادامه این نشست، رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی قم با اشاره به ماجرای فدک، گفت: واقعه غصب فدک از سه منظر قابل بررسی است؛ ابتدا از منظر تاریخی به‌عنوان یک رخداد تاریخی، دوم به‌عنوان یک شاخص برای پیشرفت و انکار یک حق حقیقی و سوم مناظره فقهی بر سر حدیث منصوب به پیامبر اکرم (ص).   حجت‌الاسلام مجتبی الهی خراسانی، افزود: درباره خطبه فدکیه، اگرچه اصالت آن تقریبا مورد توافق است، اما هر از چندگاه انکاراتی ابراز شده و پاسخ به این انکارات چون جدید نیست، ما را به این باور می‌رساند که اصل خطبه مورد توافق است، لذا موج جدیدی از نگارش پیرامون حضرت فاطمه (س) بعد از تعامل اجتماعی میان جریان‌های نواندیش شیعه و سنی در عراق، مصر، لبنان و سوریه و ایران درباره قیام حضرت، بحث عفاف و فدک حتی از سوی غیرمسلمانان نوشته می‌شود.   وی اظهار کرد: تفکر جامع‌نگر تقریبا در تمام آثار شهید آیت‌الله صدر مشهود است. در این اثر فوق‌العاده نیز با یک نگاه نظام‌مند و چندوجهی به قضیه فدک نگریسته است. به‌گونه‌ای حیرت‌آور این اثر تقریبا واجد تمام دیدگاه‌هایی است که در خلال چند قرن درباره این رویداد ابراز شده و این افکار و اندیشه‌ها بوی کهنگی نمی‌دهد.   به گفته الهی خراسانی، کتاب «فدک در تاریخ» با یک نوع بی‌طرفی برآمده از سبک علمی شهید صدر تدوین شده و وی اقامه فدک را اقامه دعوای شخصی تلقی نمی‌کند و سعی دارد با تحلیل چند زاویه‌ای قضاوت را به خواننده واگذار کند که اساسا آنچه در ماجرای فدک رخ داد، علنی شدن یک نبرد وسیع‌تر در این ماجرای به ظاهر حقوقی است.   رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی قم، ادامه داد: با گذشت نیم قرن از آثار شهید صدر مشاهده می‌کنیم که این فکر بسیار جلوتر از زمان خود حرکت می‌کرده و از ورای آن اندیشه معاصر نسبت به آینده اندیشه اسلامی پیش‌بینی‌هایی کرده که می‌توان او را جزو نخستین آینده‌پژوهان مسلمان دانست.   وی ترجمه مناسب کتاب در جهت حفظ حس و حال ادبی کتاب را از جمله نقاط مثبت آن دانست و گفت: اگرچه معتقدم با همه تلاشی که حجت‌الاسلام ابوالقاسم حسینی ژرفا به‌عنوان مترجم انجام داده، طراوت شهید صدر در نثر عربی به‌طور کامل منتقل نشده است.   الهی خراسانی درباره دیگر ویژگی‌های این اثر نیز بیان کرد: کتاب از منظر عاطفی و شناختی با حفظ مقام عصمت حضرت زهرا (س)، به وجه عاطفی واقعه توجه کرده و در بخش نخست، شور و تحلیل عاطفی به زیبایی ارائه شده است. تحلیل سیاسی از موقعیت حضرت زهرا (س) و خطبه فدک که در این تحلیل حضرت فاطمه (س) نه به معنای کسی که دارای انگیزه‌های سیاسی است، بلکه او را کنش‌گر و بازیگر آن مرحله سیاسی می‌داند و موقعیت مناسبی است برای آنکه از این حادثه حقوقی بحث را به کل نظام امامت و جریان تداوم‌بخش نهضت پیامبر اسلام ببرد.   رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی قم، تاکید کرد: «فدک در تاریخ» همچنان که از شورعاطفی برخوردار بوده، اما مراقب است مخاطب به دام احساسات نیفتد و از دل وابستگی‌ها این موضوع را مطرح می‌کند که حقیقت بالاتر از عواطف است، همچنان‌که در این اثر تحلیل زبان‌شناختی جامعی آورده می‌شود. یافته‌های خرد و نظرات خاص در کتاب «فدک در تاریخ» در یک هندسه که همان «اقدام صدیقه کبری (س) یک انقلاب بوده»، آورده می‌شود و ابعاد یک انقلاب و رفتار مواجهه با یک انقلاب را توضیح می‌دهد. ]]> دین‌ Mon, 21 Jan 2019 11:20:42 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270933/فدک-تاریخ-هندسه-ای-مبنای-انقلاب-صدیقه-کبری-س ​«کوثر»؛ سوره‌ای در شأن دختر والاگهر پیامبر (ص) http://www.ibna.ir/fa/doc/book/270919/کوثر-سوره-ای-شأن-دختر-والاگهر-پیامبر-ص به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «جلوه معنوی فاطمه» اثر طاهره‌سادات زرگر مرادی در چهار فصل با عنوان‌های «تفسیر تربیتی و عرفانی سوره کوثر»، «تجلیات و فضائل حضرت فاطمه (س)»، «فضیلت حضرت زهرا از زبان عایشه» و «اسرار فاطمه (س)» تدوین و در سال جاری از سوی انتشارات شهد علم، منتشر شده است.   درباره معنا و مصادیق «کوثر» در پشت جلد کتاب آمده که «کوثر» به معنای خیر کثیر و فراوان است. این واژه چنان وسیع و جامع است که برای آن مصادیق بسیاری بیان شده است. حوض و نهر کوثر در جنت که به پیامبر تعلق دارد و مومنان به هنگام ورود به بهشت، از آن سیراب می‌شوند نیز از مصادیق کوثر است. در ضمن، کوثر نیز به مقام شفاعت کبری در روز قیامت، نبوت، حکمت و علم به حقایق اشیاء، قرآن، کثرت اصحاب و پیروان، کثرت معجزات، کثرت علم و عمل،‌ کثرت معرفت در توحید،‌ کثرت نعمت‌های دنیا و آخرت نیز تفسیر شده است. همچنانکه به نسل کثیر و ذریه فراوان که در گذر زمان باقی بمانند نیز تفسیر شده است. بی‌تردید، این فراوانی ذریه و باقی ماندن نسل حضرت رسول اکرم،‌ از وجود دختر والاگهر پیامبر،‌ فاطمه زهرا نشأت گرفته است.   نویسنده در نخستین فصل کتاب به موضوعاتی همچون «سوره کوثر: سوره‌ای در شأن فاطمه زهرا (س)»، «الکوثر: اشاره به فضائل نبی خاتم»، «اسرار و نکاتی درباره سوره کوثر»، «اصول دیانت و عبودیت»، «شأن نزول سوره کوثر»، «اعجاز سوره کوثر» و «نمونه‌ای از پیشگویی‌های قرآن» می‌پردازد و فصل دوم را به ذکر برخی از تجلیات و فضائل حضرت زهرا (س) ازجمله مرواریدی در آغوش صدف،‌ همزه وصل بین رسالت و ولایت، جلوه حضرت زهرا در مساله ولایت، حضرت زهرا اولین مدافع ولایت، الگو بودن حضرت فاطمه، حضرت زهرا در آینه قرآن، جمال معنوی فاطمه در قرآن، جلوه‌های سوره کوثر، فاطمه و شخصیت زن و عظمت آیه مباهله اختصاص داده است.   در فصل سوم فضائل حضرت زهرا (س) از زبان عایشه مطرح شده و فصل چهارم دربردارنده اسرار فاطمه (س) است.   در صفحه 13 کتاب به نقل از ترجمه تفسیر «المیزان» می‌خوانیم: «اقوالی که درباره تفسیر کوثر از مفسران نقل شده،‌ بالغ بر بیست و شش قول است. به‌هرحال اینکه در این سوره فرمود «ان شانئک هو الابتر»، با درنظر گرفتن کلمه «ابتر» که در ظاهر به معنای اجاق‌کور است، چنین به‌دست می‌آید که منظور از «کوثر» تنها و تنها کثرت ذریه‌ای است که خدای تعالی به آنجناب ارزانی داشته (و برکتی است که در نسل آن‌جناب قرار داده) و یا مراد، هم خیر کثیر است و هم ذریه. چیزی که هست، کثرت ذریه یکی از مصادیق خیر کثیر است و اگر مراد مسئله ذریه به استقلال و یا ضمنی نبود، آوردن کلمه «ان» در جمله «ان شانئک هو الابتر» فایده‌ای نداشت؛ زیرا کلمه «ان» علاوه بر تحقیق، تعلیل را هم می‌رساند و معنا ندارد که بفرماید ما به تو حوض دادیم، چون‌که بدگوی تو ابتر و اجاق‌کور است و یا بی‌خیر است. از آن‌جا که جمله «انا اعطیناک» به معنی منت‌نهادن بود با سیاق متکلم مع‌الغیر «ما» آمد که بر عظمت دلالت می‌کند و چون منظور از آن خوشدل ساختن رسول خدا بود، با واژه عطا که ظاهر در تملیک است بیان داشت و فرمود: ما به تو کوثر عطا کردیم. و این جمله «انا اعطیناک» از این دلالت خالی نیست که فرزندان فاطمه ذریه رسول خدا هستند و این خود یکی از خبرهای غیبی قرآن کریم است.»   کتاب «جلوه معنوی فاطمه (تفسیر عرفانی و تربیتی سوره کوثر)» در 152 صفحه با شمارگان یک‌هزار نسخه به بهای 13 هزار تومان از سوی انتشارات شهد علم راهی بازار نشر شده است. ]]> دین‌ Mon, 21 Jan 2019 10:36:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/270919/کوثر-سوره-ای-شأن-دختر-والاگهر-پیامبر-ص آثار راه‌یافته به مرحله دوم کتاب سال در گروه‌های کلیات و دین http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270923/آثار-راه-یافته-مرحله-دوم-کتاب-سال-گروه-های-کلیات-دین به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به نقل از روابط عمومی موسسه خانه کتاب، در موضوع کلیات سه کتاب «دانشنامه جغرافیایی شهری در آینه ادب پارسی، تألیف پرویز کردوانی، تهران: آکادمیک»، «فرهنگ آثار ایرانی ـ اسلامی: معرفی آثار مکتوب از روزگار کهن تا عصر حاضر: دیوان آتش اصفهانی ـ س، تألیف رضا سیدحسینی، احمد سمیعی‌گیلانی، سیدعلی آل‌داود، تهران: سروش» و «کتابشناسی موضوعی ـ تاریخی: از چاپکرده و نوشته‌های ایرج افشار (منتشر شده در سال‌های 1395 ـ 1323)، تألیف میلاد عظیمی، تهران: مؤسسة خانه کتاب» به مرحله دوم داوری راه پیدا کردند.   در موضوع نسخه‌های خطی دو کتاب «فهرست نسخه‌های خطی فارسی پاکستان (فهرست 8000 نسخه خطی کتابخانه‌های شخصی و دولتی): علوم قرآنی، حدیث، کلام، فقه و اعمال دینی، بیاض‌ها، چنددانشی، اخلاق، تألیف عارف نوشاهی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب» و «نسخه‌نامه: کانون‌های استنساخ، عناصر نسخه‌شناسی، رویه‌های فهرست‌نویسی، شناخت جعل و اصالت نسخه‌ها، تألیف حبیب‌الله عظیمی، مشهد: بنیاد پژوهش های اسلامی»، جواز ورود به مرحله دوم داوری این دوره از جایزه کتاب سال را کسب کردند.   همچنین در موضوع کلیات اسلام کتاب‌های «اخبار اهل‌بیت علیهم‌السلام در میراث مکتوب مدائنی (م 225 ق)، تالیف حسین مرادی نسب، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی»، «نگرش هایی به اسلام در مطالعات ادیان، تالیف چارلز آدامز و..، مهرداد عباسی و دیگران، تهران: حکمت»، «غزالی مجدد اسلام، تالیف اریک اورمزبی، ترجمه احسان مصحفی، تهران نامک»، «نقیب ابوجعفر یحیی بن ابی‌زید علوی(م 613 ق) زیست نامه، دانش، روش و پیامد اندیشه‌ها، تالیف ناهید طیبی، قم: جامعه الزهرا» و «موسوعه الامام محمد الحسین آل کاشف الغطاء 12ج، تالیف شیخ عبدالحلیم آل کاشف الغطاء، تصحیح گروه محققان، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی» به‌عنوان نامزد سی و ششمین دوره جایزه کتاب سال معرفی شدند.   در موضوع «علوم قرآنی» نیز کتاب‌های «قرآن کریم: ترجمه خواندنی قرآن به روش تفسیری و پیام‌رسان برای نوجوانان و جوانان، ترجمه علی ملکی، تهران: ویراستاران»، «تفسیر قرآن با قرآن در آینه روایات 2ج، تالیف علی مدبر (اسلامی)، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، «چیستی عمل صالح در قرآن کریم: روشی معناشناختی، تالیف سیدمصطفی احمدزاده، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، «اصول و قواعد کشف استدلالی غرض سوره‌های قرآن، تالیف محمد خامه‌گر، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، «میدان‌های معنایی در کاربست قرآنی، تالیف محمد رکعی و شعبان نصرتی، قم: دارالحدیث»، «آیات الولایه: دراسه تفصیلیه حول الآیات التی نزلت بشان امیرالمومنین و اهل‌بیت‌النبوه علیهم‌السلام، تالیف محمدجعفر طبسی، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم‌السلام»، «امالی سیدمرتضی 5ج، تالیف علم الهدی علی بن حسین موسوی ملقب به سیدمرتضی، ترجمه حسین صابری، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی» و «معارف القرآن، میرزامهدی اصفهانی، تحقیق و تدوین مؤسسه معارف اهل البیت، قم: مؤسسه معارف اهل البیت، 1396» به‌عنوان نامزد کسب جایزه در این دوره از کتاب سال شناخته شدند.   کتاب‌های «روش نقد و بررسی روایات مهدویت، تالیف خدامراد سلیمیان، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی» و «نخستین اندیشه‌های حدیثی شیعه: رویکردها، گفتمان‌ها، انگاره‌ها و جریان‌ها، تالیف سیدمحمدهادی گرامی، تهران: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام» به مرحله دوم داوری سی و ششمین دوره جایزه کتاب سال در موضوع «حدیث» راه پیدا کردند.   در بخش «فقه و اصول» هشت کتاب «ماهیت فقهی دولت و ضمان اقدام‌های زیانبار آن، تالیف سیدضیاء مرتضوی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، «بازخوانی فقهی امر به معروف، نهی از منکر و اجرای حدود، تالیف سیدمصطفی محقق داماد، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی»، «فقه و حکمرانی حزبی، تالیف داود فیرحی، تهران: نی»، «فقه قرائت: فقه ادا و فقه موسیقی ادا، تالیف محمدصادق یوسفی مقدم، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی»، «قبله‌شناسی یا قبله‌نمای جهان، تالیف حیدرقلی خان سردار کابلی، تصحیح مهدی سهرابی، قم: معروف»، «غایه التعدیل فی معرفه الاوزان و المکاییل، تالیف حیدرقلی خان سردار کابلی، تصحیح محمود لطیفی، قم: معروف»، «آیات الاحکام من تفسیر التبیان، 3ج، تالیف محمدبن حسن طوسی، تصحیح گروه محققان، مشهد: بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی» و «موسوعه احکام الاطفال و ادلتها: مقارنه تفصیلیه بین مذهب الامامیه والمذاهب الاخری، 7ج، تالیف گروه نویسندگان، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم‌السلام» به مرحله دوم داوری این دوره از جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران رسیدند.   در بخش «کلام» نیز کتاب‌های «طورات کلام امامیه در مدرسه بغداد، تالیف سیدعلی حسینی زاده خضرآباد، قم: دارالحدیث»، «معنا و منزلت عقل در کلام امامیه، تالیف محمدجعفر رضایی، قم: دارالحدیث»، «معرفت اضطراری در قرون نخستین اسلامی، تالیف علی امیرخانی، قم: دارالحدیث» و «جستارهایی در مدرسه کلامی کوفه، تالیف جمعی از نویسندگان، قم: دارالحدیث» به‌عنوان نامزدهای سی و ششمین دوره جایزه کتاب سال معرفی شدند.   همچنین در بخش «عرفان» دو کتاب «عرفان و اخلاق اجتهادی (تبیین الگوی کلی از روش اجتهاد در عرفان و...)، تألیف مصطفی همدانی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه» و «فتح مفتاح الغیب (شرح مفتاح الغیب صدرالدین‌محمد قونوی)، تألیف محمد بن ‌قطب‌الدین ازنیقی، تصحیح اسماعیل جابری، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران» به مرحله دوم داوری راه پیدا کردند.   در بخش «سیره معصومین» نیز سه کتاب «محمد(صلی الله‌علیه‌وآله): پیامبری برای زمانه ما، تالیف کارن آرمسترانگ، ترجمه علیرضا رضایت، انتشارات حکمت»، «میراث علمی امام حسن و امام حسین علیهم‌السلام (60ـ40ق): بررسی و تحلیل زمینه‌ها، شرایط، اقدامات و پاره‌ای از دستاوردها در رویارویی با نهاد خلافت اموی، تالیف محمد باغستانی کوزه‌گر، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی» و «سیر تطور و تحول اخبار سیره از بعثت تا هجرت، تالیف رمضان محمدی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه» جواز ورود به مرحله دوم داوری را کسب کردند.   در بخش «ادیان دیگر» کتاب‌های «بررسی متنی و سندی متون مقدس یهودی ـ مسیحی، تالیف عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)»، «حکمت مسیحی (مطالعه‌ای تطبیقی با حکمت اسلامی)، تالیف شهرام پازوکی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران»، «کتاب‌های فراموش‌شده عدن، تالیف راذر فورد ایچ و پلت جی آر، ترجمه حسین توفیقی، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب»، «بنیادگرایی: پیکار در راه خدا در یهودیت، مسیحیت و اسلام، تالیف کارن آرمسترانگ، ترجمه کیانوش حشمتی، انتشارات حکمت»، «الهیات و نظریه اجتماعی فراسوی عقل سکولار، تالیف جان میلبنک، ترجمه شهناز مسمی پرست و شهرزاد قانونی، انتشارات ترجمان علوم انسانی» و «فلسفه اندیشه دینی در اسلام و مسیحیت، تالیف لوئی گارده و ژرژ قنواتی، ترجمه احسان موسوی خلخالی، انتشارات حکمت» در فهرست آثار راه یافته به مرحله دوم قرار گرفتند.   آیین اختتامیه سی و ششمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، بهمن‌ماه سال جاری با معرفی برگزیدگان و کتاب‌های شایسته قدردانی برگزار می‌شود. ]]> دین‌ Mon, 21 Jan 2019 10:24:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270923/آثار-راه-یافته-مرحله-دوم-کتاب-سال-گروه-های-کلیات-دین اهمیت دعا و نقش آن در زندگی / نقش دینداری در پایندگی دوستی‌ها http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/270869/اهمیت-دعا-نقش-زندگی-دینداری-پایندگی-دوستی-ها حجت‌الاسلام والمسلمین سبحانی‌نیا؛ مدیرعامل انتشارات دارالحدیث در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، با اشاره به تازه‌‌های نشر دارالحدیث، اظهار کرد: کتاب «از دعا بیشتر بدانیم»، پرسش و پاسخ‌هایی کوتاه براساس کتاب «نهج‌الدعاء» تالیف سید محسن موسوی؛ استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه مازندران است که در روزهای اخیر با شمارگان 500 نسخه به بهای 11 هزار تومان از سوی انتشارات دارالحدیث روانه بازار نشر شده است.   وی ادامه داد: معنای واژه دعا و حقیقت آن، اهمیت دعا و نقش آن در زندگی، سفارش روایات به پیش‌دستی در دعا هنگام آسایش و آرامش، بررسی مفهوم «دعا سلاح مومن»، آثار و برکات دعا، آثار سوء ترک دعا، تاثیر رعایت آداب پیش از دعا در اجابت آن، تاثیر حمد و ثنای خداوند در آغاز دعا در اجابت آن، تاثیر صلوات در اجابت دعا، منظور از «درخواست کردن از فضل خداوند در دعا» و پاسخ به این پرسش که وقتی خداوند نیاز بنده‌اش را می‌داند چه نیازی به دعا کردن است،‌ ازجمله موضوعاتی است که در این کتاب به آن‌ها پرداخته شده است.   چه کارهایی موجب جلب دوستی مردم می‌شود؟   سبحانی‌نیا در معرفی کوتاهی از کتاب «از دوستی بیشتر بدانیم» نیز گفت: این کتاب پرسش و پاسخ‌هایی کوتاه براساس کتاب «دوستی در قرآن و حدیث» است که به قلم سید محسن موسوی به نگارش درآمده است. «از دوستی بیشتر بدانیم» نیز از تازه‌های نشر دارالحدیث است که با شمارگان 500 نسخه به بهای 11 هزار تومان به بازار نشر عرضه شده است.   مدیرعامل انتشارات دارالحدیث، افزود: در اثر حاضر به پرسش‌هایی همچون «چرا از اسلام به دین محبت تعبیر می‌کنند؟»، «دوستی با مردم، چه رابطه‌ای با خردمندی انسان دارد؟»، «اختلاف و دشمنی با یکدیگر چه آثار سوئی به دنبال خواهد داشت؟»، «عوامل به‌وجود آورنده دشمنی چیست؟»، «اسباب و عوامل ایجاد دوستی میان افراد چیست؟»، «چه کارهایی موجب جلب دوستی مردم می‌شود؟»، «نقش دینداری در پایندگی دوستی‌ها چیست؟»، «دقت در انتخاب دوست از چه اهمیتی برخوردار است؟» و «همنشینی با بدان چه زیان‌هایی را درپی خواهد داشت؟» پاسخ داده می‌شود.   تبیینی ساده و روان از اخلاق رانندگی   وی با اشاره به سومین کتاب از تازه‌های نشر دارالحدیث با عنوان «اخلاق رانندگی»، بیان کرد: این کتاب را اینجانب با دو نگاه به موضوع رانندگی نوشته‌ام؛ نگاه نخست، رانندگی به‌عنوان یک رفتار، رفتاری که هریک از افراد جامعه شخصا به آن مبادرت می‌ورزند و نگاه دوم، رانندگی به‌عنوان یک حرفه. تلاش کرده‌ام در این اثر، اصول و مسئولیت‌های اخلاقی هر دو گروه را تبیین کنم. کتاب حاضر، تلاشی در جهت تبیینی ساده و روان از اخلاق رانندگی است.   استادیار دانشگاه قرآن و حدیث، با بیان اینکه چاپ نخست کتاب «اخلاق رانندگی» با شمارگان 500 نسخه به بهای 15 هزار تومان راهی بازار نشر شده، ادامه داد: بخش نخست کتاب به کلیات و مفاهیم مرتبط با موضوع ازجمله ضرورت پرداختن به اخلاق رانندگی، مفهوم اخلاق کاربردی، مفهوم اخلاق حرفه‌ای و مفهوم اخلاق رانندگی می‌پردازد. در بخش دوم کتاب موضوعاتی مانند مبانی اخلاق رانندگی و کارکرد آن و ابعاد مسئولیت‌های اخلاقی در رانندگی و کدهای اخلاقی آن مورد بررسی قرار گرفته است. سبحانی‌نیا در پایان گفت: بخش سوم کتاب، ‌به اخلاق حرفه رانندگی اختصاص دارد و به موضوعاتی همچون مبانی اخلاقی در حرفه رانندگی، اصول اخلاقی و رفتاری در حرفه رانندگی می‌پردازد و در بخش پایانی هم موضوع تحلیل و بررسی برخی مسائل و چالش‌های اخلاقی در رانندگی به بحث گذاشته شده است.   ]]> دین‌ Sun, 20 Jan 2019 14:39:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/270869/اهمیت-دعا-نقش-زندگی-دینداری-پایندگی-دوستی-ها پای درس آسمانی‌ترین بانوی عالم http://www.ibna.ir/fa/doc/book/270861/پای-درس-آسمانی-ترین-بانوی-عالم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «منبع نور بهشت، خنده تو فاطمه» نوشته محسن عباسی ولدی،‌ نخستین جلد از مجموعه «ریحانه خدا» است که از سوی انتشارات آیین فطرت به بازار نشر عرضه شد. شمه‌ای از فضائل حضرت زهرا (س) را به تصویر می‌کشد.       این کتاب در 13 پرده با عنوان‌های «تو که هستی زهرا؟!»، «چله پیغمبرانه برای آمدنت»، «زمین، بهشت می‌شود»، «فاطمه، شاه‌بیتِ منظومه نام‌‌های تو»، «زهرا نور عالمتاب»، «مهربان‌ترینی بانو!»، صداقت، مدیون توست زهرا!»،‌ «مقام رضا،‌مبهوت رضای تو»، «دختری؛ اما مادر پدر»، «منصوره، نام تو در آسمان»، «رشته‌های چادرت، حبل‌المتین»، «قیامتِ حضور تو در قیامت» و «واژه‌ها تَه کشیدند، بانو!» تدوین شده است.   در صفحه 71 این کتاب درباره لقب زهرا برای آن حضرت، از زبان امام صادق (ع)، می‌خوانیم: «جابر می‌گوید: به امام صادق (ع) گفتم: «برای چه فاطمه (ع) زهرا نامیده شد؟» حضرت فرمود: «زیرا خداوند فاطمه (س) را از نور عظمت خویش آفرید. هنگامی که نور فاطمه (س) درخشید، آسمان‌ها و زمین به نور او روشن شد و چشمان فرشتگان از شدت نورش بسته شد و فرشتگان در برابر خداوند تبارک و تعالی به سجده افتاده گفتند: «ای اله ما و آقای ما! این نور چیست؟» خداوند به آنان وحی کرد: «این نوری از نور من است که در آسمان خودم ساکنش کردم. آن را از عظمت خویش آفریدم و او را از صلب پیامبری از پیامبران که بر تمام انبیا برتریش داده‌ام، خارج می‌کنم. از این نور، ‌امامانی را بیرون می‌آورم که به امر من قیام کرده و مردم را به سوی من هدایت می‌کنند.»   نخستین چاپ کتاب «منبع نور بهشت، خنده تو فاطمه» در 202 صفحه با شمارگان 2 هزار و 200 نسخه به بهای 9 هزار تومان از سوی انتشارات آیین فطرت منتشر شده است.   بانو اجازه! کتاب «بانو اجازه: پای درس آسمانی‌ترین بانو» نوشته محسن عباسی ولدی نیز دومین جلد از مجموعه «ریحانه خدا» بوده که از سوی انتشارات آیین فطرت در سال جاری راهی بازار نشر شده است. این کتاب روایت‌گر گوشه‌هایی از سبک زندگی حضرت فاطمه زهرا (س) براساس منابع معتبر است.   این کتاب در 14 درس با عنوان‌های «خدا هست»، «ولایت، ستون خیمه توحید است»، «ما می‌میریم»، «ما انسانیم»، «آنها که در بند دنیا نیستند، ساده زیست‌اند»، «خدمت به آفریده، خدمت به آفریننده است»، «دیروزِ زن، مظلومیت است و امروزِ زن مغبونیت»، «ازدواج، پیوند دو روح است برای رسیدن به او»، «مهریه، قیمت زن نیست»، «جهیزه‌ای که بوی خدا می‌داد»، «جشن ازدواج، جشن کامل شدن دین است»، «خانه‌داری در خانه ماندن نیست، نگهبانی از خانواده است»، «شوهرداری، عار زندگی نیست، افتخار بندگی است» و «تربیت فرزند، بزرگ کردن یک انسان یا زنده کردن یک جهان» تدوین شده   در بخشی از متن این کتاب آمده است: «زن پیش از زن بودن، انسان است. نه زنانگی زن، نشان فرودستی اوست، نه مردانگی مرد دلیل برتری او. مسیر زمین تا آسمان، مرد و زن نمی‌شناسد. هرکه زبانش به چَشم گفتن گویاتر باشد، نزدیک‌تر است به آسمان، چه زن باشد چه مرد. انسان برای رسیدن به آسمان، آرامِ جان می‌خواهد. زن ابزارِ هوسرانی نیست، آرامِ جان مرد است برای رسیدن به آسمان. ایمان مرد، روی کمال را نخواهد دید مگر با همراهی زن. مرد وقتی ازدواج می‌کند، عبادتش قیمت می‌یابد و زن وقتی نگاهش را به آسمان می‌دوزد،‌ عقل انسان زمینی فریاد ناتوانی سر می‌دهد از فهم قیمتِ این نگاه.»   نخستین چاپ کتاب «بانو اجازه: پای درس آسمانی‌ترین بانو» در 244 صفحه با شمارگان 2 هزار و 200 نسخه به بهای 10 هزار تومان از سوی انتشارات آیین فطرت به بازار نشر عرضه شده است. ]]> دین‌ Sun, 20 Jan 2019 07:16:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/270861/پای-درس-آسمانی-ترین-بانوی-عالم فاطمه (س)، الگویی کامل برای تمامی انسان‌ها http://www.ibna.ir/fa/doc/note/270816/فاطمه-س-الگویی-کامل-تمامی-انسان-ها خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- مهدی تجلیل؛‌ نویسنده و پژوهشگر علوم قرآن و حدیث: حضرت فاطمه (س) در بیستم جمادی‌الثانی سال پنجم هجری دیده به جهان گشود. آن حضرت در زندگی پیامبر (ص) جایگاه ویژه‌ای داشت، به‌طوری‌که نبی اکرم او را «ام ابیها» نامیده است. حضرت فاطمه (س) الگویی کامل برای تمامی انسان‌ها به‌ویژه‌ زنان به‌شمار می‌آید. در کتاب‌های تاریخ، ابعاد شخصیتی آن حضرت به تفصیل بیان شده که در این نوشتار به پاره‌ای از آن‌ها (اعم از فردی و اجتماعی) اشاره می‌شود.   الف) ساده زیستی آن حضرت به‌عنوان دخت نبی‌اکرم و همسر علی ابن ابیطالب (ع)، همواره اصل ساده‌زیستی چه در دوران تنگدستی و یا گشایش را همیشه به‌عنوان یک اصل نصب‌العین خودشان قرار داده بود.   ب) حجاب و عفاف و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی حضرت فاطمه (س) همواره به پوشش خویش در جامعه آن روز اهمیت ویژه‌ای قائل بود و به فراخور فعالیت‌های آن روزگار، درمواقع ضروری در امور اجتماعی نیز مشارکت می‌نمود که از آن‌جمله می‌توان به حضور بر سر مزار شهدای غزوات پیامبر، تهیه نان برای آن حضرت به هنگام حفر خندق و حضور مهم اجتماعی - سیاسی ایشان در زمان رسول خدا (ص) اشاره نمود.   ج) پرورش شخصیت توحیدی آن حضرت روحیه تعبد و تمسک به اعتقادات اسلامی و تربیتی را از اَوان کودکی به فرزندانشان می‌آموخت. به‌عنوان نمونه آن حضرت، اهل‌بیت خود را به استراحت در روز تشویق می‌نمود تا موقعیت و وضعیت مطلوبی برای شب‌زنده‌داری و عبادت داشته باشند.   د) تقسیم کار در زندگی حضرت فاطمه (س)، رسیدگی و مدیریت امور خانه برعهده آن حضرت و تدبیر امور بیرون از خانه برعهده حضرت علی (ع) بوده است و در این تقسیم کار همواره رضایت و سرور حاکم و اهل‌بیت (ع) به نوبه خود وظایف مربوط را پذیرا بوده و انجام می‌دادند.   حضرت فاطمه (س) از منظر ائمه معصومین (ع)   1- امام صادق (ع) فرموده‌اند: هر کس فاطمه را آن‌گونه که باید، بشناسد، شب قدر را درک کرده است و فاطمه را از آن‌رو فاطمه گفته‌اند که مردم از شناخت او عاجزند. (فرات کوفی، ج 1، ص 528)   2- پیامبر اکرم فرموده‌اند: فاطمه پاره تن من است، هر که او را خوشحال کند، مرا خوشحال وهر که او را بیازارد مرا آزرده است. (علامه مجلسی، ج 43، ص23)   3- امام علی ابن موسی الرضا (ع) : از آن حضرت در مورد شخصیت و سیره حضرت فاطمه نقل شده که فرموده‌اند: خداوند به غضب فاطمه غضب می‌کند وبه خشنودی او شاد می‌شود. (همان ص 172)   4- امام زمان (عج): حضرت ولی عصر (عج) درباره حضرت فاطمه فرموده‌اند: دختر رسول خدا (ص)، برای من الگویی نیکوست. (همان منبع ج52 صفحه 179)   نمونه ای از روایات وارده از حضرت فاطمه (س)   بهترین چیز برای حفظ شخصیت زن آن است که مردی را نبیند و نیز مورد مشاهده مردان قرار نگیرد. (مجلسی، ج 43، ص54)   خداوند نیکی به پدر و مادر را واجب فرمود تا از خشم او در امان بمانند و دستگیری از خویشان را موجب افزایش عمر و سبب فزونی جمعیت و قدرت قرار داد. (دشتی ص 102)   بهترین شما کسانی هستند که در برخورد با مردم نرم‌تر ومهربان‌تر باشند و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده‌اند.(متقی ج 7، ص 225)   منابع: 1- مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، بیروت، موسسه ا لوفاء 1403 ه.ش 2- متقی، علی بن حسام الدین، کنز العمال فی سنن الاقوال والافعال، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1419 ه.ق 3- دشتی ، محمد، نهج الحیاه ، قم موسسه تحقیقاتی امیرالمومنین ( ع ) ،1376 ه.ش 4- فرات کوفی ،ابوالقاسم، تفسیر فرات کوفی، تهران ، سازمان انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، 1367 ه.ش ]]> دین‌ Sun, 20 Jan 2019 06:49:57 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/270816/فاطمه-س-الگویی-کامل-تمامی-انسان-ها نقد کتاب «فدک در تاریخ» اثر محمدباقر صدر http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270848/نقد-کتاب-فدک-تاریخ-اثر-محمدباقر-صدر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به نقل از روابط عمومی انتشارات آستان قدس رضوی، حسین سعیدی با اشاره به برگزاری نشست نقد و بررسی کتاب «فدک در تاریخ» با همکاری به‌نشر و پژوهشکده تخصصی شهید صدر، گفت: این نشست از ساعت 18 عصر یکشنبه 30 دی‌ماه با حضور محمدحسین رجبی دوانی؛ مورخ و پژوهشگر تاریخ اسلام و حجت‌الاسلام مجتبی الهی خراسانی؛ رئیس میز توسعه و توانمندسازی علوم اسلامی دفتر تبلیغات اسلامی قم در فروشگاه کتاب و محصولات فرهنگی به‌نشر واقع در مشهد، بلوار سجاد، چهارراه بزرگمهر برگزار می‌شود.   وی ادامه داد: کتاب «فدک در تاریخ»، اثر شهید آیت‌الله محمدباقر صدر بوده که از سوی حجت‌الاسلام ابوالقاسم حسینی ژرفا ترجمه شده است. این کتاب، به‌عنوان یکی از آثار مهم و ارزشمند آیت‌الله محمدباقر صدر درباره تاریخچه فدک است و مؤلف در بخش‌های کتاب، سرگذشت فاطمه زهرا(س) پس از درگذشت پیامبر اسلام (ص)، گوشه‌هایی از سخنان وی و گفت‌وگوهایش با خلیفه اول درباره میراث انبیاء را مطرح و نیز تاریخچه جغرافیایی و سیاسی فدک وارزش مادی و معنوی این سرزمین را بیان کرده است.   مدیرعامل به‌نشر تصریح کرد: این اثر در پنج فصل با عنوان‌های «بر صحنه قیام»، «معنای حقیقی و رمزی فدک»، «رقابت سیاسی خلفا با حضرت علی (ع)»، «گوشه‌هایی از کلام فاطمه الزهرا(س)» و «ارزیابی نهایی ماجرا» به تحلیل رویدادهای و روایات جریان فدک با نوشتاری منصفانه می‌پردازد.   ]]> دین‌ Sat, 19 Jan 2019 12:24:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/270848/نقد-کتاب-فدک-تاریخ-اثر-محمدباقر-صدر کرسی‌های تلاوت قرآن در یاسوج دایمی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270706/کرسی-های-تلاوت-قرآن-یاسوج-دایمی-می-شود به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کهگیلویه و بویراحمد، جان محمد خوب‌پور به بخشی از برنامه‌های حوزه قرآن و عترت این اداره اشاره و اظهار داشت: نشست‌های تخصصی موضوعی قرآن با محوریت روشنگری در زمینه گروه‌های تکفیری و سلفی مطرح که این پیشنهاد در استان بومی سازی شد. وی گفت: در قالب این طرح که قرار است در روستاها و مکان‌های مختلف برگزار شود، مسائل مبتلا به آن حوزه را به عنوان موضوع تخصصی انتخاب می‌کنیم. خوب پور ادامه داد: به طور مثال در بعضی جاها ممکن است آسیب‌های اجتماعی از قبیل خودکشی، خودسوزی، کینه‌ها، دشمنی‌ها و موضوعات دیگر که مشکلاتی را به وجود آورده از منظر قرآن و عترت و با استناد به احادیث و روایات، در زمینه آنها بحث می‌شود. این مسئول برگزاری محفل و نوای دلنشین قرآن در روستاها را مدنظر دانست و اضافه کرد: کرسی تلاوت نیز در دستور کار قرار دارد و در این زمینه نشستی با فعالان قرآنی استان برگزار شد و بنا داریم از پایان دی ماه چهارشنبه هر هفته که استارت آن از مسجد حضرت ابوالفضل (علیه السلام) یاسوج خواهد بود، با دعوت از خانواده‌ها، دانش آموزان، دانشجویان به صورت هر هفته بدون تعطیلی ادامه پیدا کند. مدیر دفتر قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد گفت: آغاز این طرح از ۳۰ دی ماه جاری خواهد بود و تلاش داریم به صورت دائمی این کرسی‌های قرآن برگزار شود. وی یادآور شد: این کار به عنوان یکی از برنامه‌های شاخص به مناسبت گرامی داشت چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی برنامه ریزی شده، با فعالان قرآنی هماهنگی لازم انجام گرفته و استقبال کردند. خوب پور عنوان کرد: ادارات و نهادها چنانچه قصد حمایت و شرکت در این برنامه قرآنی را داشته باشند می‌توانند در یک برنامه مخصوص این محفل و کرسی قرآن را با نام و هزینه خود به مدت یک شب برگزار کنند. مدیر دفتر قرآن و عترت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه این طرح قرار است به عنوان الگویی از مرکز استان آغاز و مدیریت شود، گفت: تلاش ما استمرار این برنامه تاثیرگذار بوده و به تاسی از این برنامه ممکن است شهرهای اقماری، روستاهای حاشیه‌ای و سایر شهرستان‌ها هم درخواست اجرای آن را در منطقه خود داشته باشند. ]]> استان‌ها Thu, 17 Jan 2019 16:37:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270706/کرسی-های-تلاوت-قرآن-یاسوج-دایمی-می-شود همایش کتاب سال حوزه، سبب تقویت نویسندگی و روحیه تحقیق و پژوهش در حوزه‌های علمیه می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270767/همایش-کتاب-سال-حوزه-سبب-تقویت-نویسندگی-روحیه-تحقیق-پژوهش-حوزه-های-علمیه-می-شود به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب سال ایران (ایبنا) در قم، اعضای ستاد دبیرخانه بیستمین همایش کتاب سال حوزه، شامگاه سه‌شنبه (25 دی‌ماه) با حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی، از مراجع بزرگوار تقلید در دفتر ایشان دیدار کردند. در این جلسه، حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی، برگزاری همایش کتاب سال حوزه را اقدامی مفید و ارزشمند عنوان کرد و افزود: حوزه باید بازدهی داشته باشد و از آن خروجی‌هایی به نفع اسلام، انقلاب و کشور بیرون بیاید، چراکه همه از حوزه انتظار دارند و این انتظار بجا است و اگر خروجی نباشد نقیصه خواهد بود.   این مرجع تقلید شیعیان ادامه داد: تقدیر از برگزیدگان کتاب سال حوزه سبب می‌شود تا افراد بیشتری به میدان بیایند و آثار فاخر و ارزشمند بیشتری در این زمینه تولید شود.   این استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم گفت: باید دستاوردهای علمی، پژوهشی و آثار متعدد حوزه به نحو شایسته‌ای به جامعه معرفی شود و اگر دستاوردهای همایش کتاب سال حوزه در مدت این سال‌ها اطلاع‌‌رسانی شود، دیگر عده‌ای منفی‌باف حرف‌هایی نمی‌زنند که حوزه‌علمیه چکار کرده است.   وی با اشاره به همکاری رسانه‌های جمعی در معرفی دستاوردهای علمی و پژوهشی حوزه‌های علمیه به جامعه، ادامه داد: رسانه‌های جمعی و بویژه رسانه ملی باید زمان بیشتری را در اختیار حوزه و روحانیت قرار دهد تا حوزه‌های علمیه بتوانند دستاوردهای خود را تبیین کنند.   آیت‌الله مکارم شیرازی بیان کرد: در تقویم رسمی کشور باید روز یا هفته‌ای به نام حوزه نامگذاری شود چرا که هفته‌ای به این نام نداریم تا بتوانیم خدمات و فعالیت‌ها را به اطلاع عموم مردم برسانیم.   این مرجع تقلید در ادامه با اشاره به آثار ارسالی به دبیرخانه جشنواره کتاب سال حوزه، گفت: در روند بررسی آثار این همایش باید نقاط قوت، ضعف و آسیب‌های آثار ارسالی به صاحبان آنها اطلاع داده شود تا پژوهش در حوزه‌های علمیه تقویت و توسعه یابد.   این استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با اشاره به برخی پژوهش‌های کپی شده از آثار دیگران در این زمینه افزود: گسترش وسائل ارتباط جمعی و تکنولوژی‌های جدید، از یک سو سبب سهولت کار محققان و پژوهشگران شده، اما از سوی دیگر سبب بروز برخی آسیب‌ها نیز شده است که باید دقت شود تا آثار ارسالی به دبیرخانه، گردآوری و کپی شده از آثار دیگران نباشد.   وی داوران همایش کتاب سال حوزه را به رعایت عدالت دعوت کرد و ادامه داد: کتبی که به عنوان کتب برگزیده در این همایش شناخته می‌شوند باید به دقت، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند تا خدایی ناکرده مطلب نادرست و انحرافی در آنها وجود نداشته باشد.   آیت‌الله مکارم شیرازی با بیان اینکه باید نویسندگی در حوزه‌های علمیه تقویت شود، ادامه داد: برگزاری این قبیل همایش‌ها و تجلیل از نویسندگان برتر، سبب تقویت نویسندگی و روحیه تحقیق و پژوهش در حوزه‌های علمیه می‌شود و در شرایط کنونی باید طلاب علاوه بر تسلط به خطابه و سخنرانی، دست به قلم شوند و از این ظرفیت برای نشر معارف اهل بیت بهره گیرند. همایش کتاب سال حوزه سبب غنای کتابخانه آیت‌الله حائری و مسجد اعظم می‌شود   در بخش دیگری از این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالقاسم مقیمی حاجی دبیر علمی بیستمین همایش کتاب سال حوزه گزارشی از جزییات آثار رسیده به دبیرخانه این همایش ارائه کرد.   حجت‌الاسلام مقیمی حاجی با بیان اینکه در مجموعه برگزاری 20 دوره همایش کتاب سال حوزه، 16 هزار و 894 کتاب به دبیرخانه ارسال شده است، گفت: از این تعداد 2 هزار کتاب به فرآیند مرحله دوم رسیده بودند که از این میان 195 کتاب به عنوان اثر برتر و 240 کتاب به عنوان اثر دوم و شایسته تقدیر شناسایی و معرفی شده‌اند. دبیر علمی بیستمین همایش کتاب سال حوزه ادامه داد: از کتب ارسالی به دبیرخانه همایش، یک نسخه در اختیار کتابخانه آیت‌الله حائری و نسخه‌ای نیز در اختیار کتابخانه مسجد اعظم قم قرار می‌گیرد که به نوعی سبب غنی‌سازی کتابخانه حوزه می‌شود.   وی با اشاره به ارسال 1172 اثر به دبیرخانه بیستمین همایش کتاب سال حوزه، بیان کرد:حدود 90 درصد نویسندگان آثار، ایرانی و 10 درصد نویسندگان این آثار، غیرایرانی هستند.   حجت الاسلام مقیمی حاجی با بیان اینکه از سال گذشته طبق تصویب شورای برنامه‌ریزی همایش، مقالات علمی پژوهشی نیز به جشنواره اضافه شده است، یبان کرد: امسال، دومین دوره است که مقالات علمی پژوهشی نیز در کنار برگزاری همایش کتاب سال حوزه، بررسی و تقدیر می‌شوند. دبیر علمی همایش کتاب سال حوزه ادامه داد: در حال حاضر 60 فصلنامه علمی پژوهشی از جانب حوزویان منتشر می‌شود که آثار خود را برای دبیرخانه این همایش ارسال می‌کنند که در همایش بیستم نیز چند اثر در این بخش برگزیده و تجلیل می‌شوند. وی اضافه شدن بخش آثار فرهنگی تبلیغی در همایش امسال را نیز مورد توجه قرار داد و افزود: در بیستمین همایش کتاب سال حوزه، در کنار آثار علمی پژوهشی و ترویجی بر اساس اهداف و ماموریت‌‌های حوزوی، یک رده جداگانه برای آثار فرهنگی تبلیغی تصویب شد که در این دوره این مساله را نیز اجرایی کردیم.   حجت الاسلام مقیمی حاجی در ادامه به بخش ویژه همایش امسال نیز اشاره کرد و گفت: در همایش امسال، با توجه به اینکه مقارن با چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی هستیم، بخش ویژه‌ای نیز به منظور تقدیر از آثار مرتبط با انقلاب اسلامی را راه‌اندازی کردیم که در این همایش از دو اثر، به عنوان اثر برگزیده و شایسته تقدیر تجلیل می‌شود.   دبیر همایش کتاب سال حوزه، فعالیت هجده گروه علمی در همایش بیستم کتاب سال حوزه را مورد توجه قرار داد و گفت: در همایش بیستم از میان 1172 پایان‌نامه و کتاب ارسال شده به دبیرخانه همایش، تعداد 219 اثر یعنی هجده درصد به مرحله دوم راه یافت که در نهایت از میان 51 اثر که کاندیدا بودند، 4 اثر به عنوان برگزیده و 21 اثر به عنوان شایسته تقدیر معرفی می‌شوند.   ]]> استان‌ها Thu, 17 Jan 2019 12:25:02 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270767/همایش-کتاب-سال-حوزه-سبب-تقویت-نویسندگی-روحیه-تحقیق-پژوهش-حوزه-های-علمیه-می-شود دومین کنگره ملی دوسالانه شعر آئینی واعظ قزوینی http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270780/دومین-کنگره-ملی-دوسالانه-شعر-آئینی-واعظ-قزوینی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، دومین کنگره ملی دوسالانه شعر آئینی واعظ قزوینی از شعرای بزرگ، با هدف تولید محتوای فاخر و معرفی مکتب آئینی در قزوین برگزار می‌شود. براساس این گزارش تا به حال در مجموع ۱۷۰ اثر از ۶۵ شاعر و نویسنده از ۱۱ استان کشور به دبیرخانه کنگره ارسال شده است و آثار راه یافته به مرحله نهایی از سوی پنج داور بررسی می‌شود. همچنین آئین نکوداشت علی موسوی گرمارودی نیز در این همایش برگزار می‌شود.  نشست پایانی این کنگره ۳۰ دی ماه ۱۳۹۷ همزمان با ایام فاطمیه در سالن اجتماعات اداره کل تبلیغات اسلامی استان قزوین برگزار می شود.   ]]> دین‌ Thu, 17 Jan 2019 08:58:18 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/270780/دومین-کنگره-ملی-دوسالانه-شعر-آئینی-واعظ-قزوینی «روضات الجنات»؛ اثری ماندگار در معرفی رجال تاریخی و ادبی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270541/روضات-الجنات-اثری-ماندگار-معرفی-رجال-تاریخی-ادبی به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، سیدمحمدباقر خوانساری (۲۲ ماه صفر سال ۱۲۲۶-هشتم جمادی‌الاول سال ۱۳۱۳) از علماي بزرگ قرن چهاردهم هجری، فقيه، اصولی، محدث، رجالی، اديب و محقق و از شرح‌حال‌نویسان شیعه در قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم قمری بوده است. وی تحصیلات خود را در خوانسار، نزد جدش جعفربن‌حسین خوانساری آغاز کرد و در اصفهان از محضر محمدباقر شفتی و در کربلا از سیدابراهیم موسوی قزوینی کسب دانش کرد. او از پدر و برخی بزرگان و استادانش اجازه روایت و اجتهاد گرفت.   تبحر و مهارت محقق خوانساری در علوم مختلف اسلامی از قبیل: فقه، اصول، کلام، حدیث، رجال، منطق، ادبیات و تاریخ و برخورداری از فصاحت و بلاغت در ادبیات عربی و فارسی این توان را به وی داد تا آثار ارزشمندی به جامعه علمی تقدیم کند؛ آثارش آنقدر محکم و پربار و از قلمی روان و سیال برخوردار است که تاکنون اعتبارش را در میان دانشوران و محققان حفظ کرده است. در این ارتباط باید به کتاب وزین روضات الجنات ایشان اشاره کرد که یکی از شاهکارهای رجالی تاریخی و ادبی به‌شمار می‌رود و همواره مرجع محققان و پژوهشگران بوده است، در نگارش به قدری زبردست و توانا بود که جواب استفتا و احکام را هم منشیانه و با وزن و قافیه می‌نوشت. علاوه بر نثر، در نظم و شعر نیز زبردست بود. اشعار فراوانی در موضوعات مختلف اخلاقی، اعتقادی و اصولی از وی به یادگار مانده که کتاب «قره العین و سرور النشأتین» او در موضوع عقاید مشتمل بر بیش از ۳۰۰۰ بیت، طرف الاخبار لتحف الاخیار مشتمل بر ۱۱۲۰۰ بیت و مجموعه قصاید در مناقب اهل بیت عصمت و طهارت و نیز اصول فقه‌اش که منظوم است، از جمله آثار بجا مانده از اوست. میرزا محمدباقر خوانساری؛ فقیهی پژوهشگر در فقه جعفری و متفکری اصولی بود. تألیفات وی در زمینه فقه و اصول، از قبیل: رساله‌های خمس، فقه، نهریه، فضل الجماعه، اصول الفقه، ترجمه «رساله الصوم» صاحب جواهر و احسن العطیه و شرح «الفیه» شهید، گواه توانایی وی در استنباط احکام و تسلط کامل او در اصول و فقه اسلامی است. در علم‌الحدیث دارای مهارت زیادی بود و تسلط کاملی بر روایات معصومین (ع) داشت. وی از معدود دانشمندان علم تراجم است که از نظر تخصص و احاطه تام و آگاهی کامل بر احوال راویان حدیث و اعلام و علمای اسلام، به سرحد کمال رسیده بود. او در این زمینه، مجتهدی بزرگ بود و تألیفات و آثار فراوانی از خود به یادگار گذاشته است، از جمله: رساله شرح حدیث حماد، طرف الاخبار لتحف الاخیار، تلخیص مجموعه ورام. مهمترین اثر وی «روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات» است که به سبب نگارش آن به صاحب روضات معروف شد. این کتاب از مهم‌ترین کتاب‌های نوشته شده در شرح حال علما و فقها است، به‌طوری که مورد توجه دانشمندان علم رجال و شرح حال نویسان قرار گرفت و آن را مورد نقل یا نقد قرار دادند و در مدح آن سخنان بسیاری گفته‌اند. موضوع کتاب شرح حال و معرفی علما، حکما، عرفا، ادبای گذشته و همه مشاهیر و اعلام شیعه و سنی تا زمان نویسنده است. کتاب برحسب حروف الفبا در حروف اول و دوم نام افراد، مبوب و مرتب شده و بیشتر ابواب شامل ۲۸ قسمت است. دسته‌بندی کلی کتاب به دو بخش فقهای شیعه و اعلام غیر از فقهای شیعه (شامل علمای غیرفقیه از هر دو فرقه شیعه و سنی) است. ذیل هر نامی، نام، نسب، کتابها و نیز جرح و تعدیل و توثیقات وی ذکر شده است. بر این اساس کتاب روضات از نام ابراهیم بن محمد سعید بن هلال ثقفی (در ابتدای جلد اول) آغاز و به یوسف بن عبدالله (در پایان جلد هشتم) ختم می‌شود. جلد اول از ابراهیم بن محمد سعید بن هلال ثقفی آغاز می‌شود و به احمد بن القاضی محمود ختم میشود و ۱۲۳ مدخل دارد. جلد دوم از ابوعمر اسحاق بن مرار شیبانی کوفی آغاز و به سید حیدر آملی ختم میشود و ۱۰۳ مدخل دارد. جلد سوم از حاتم بن عنوان بلخی شروع و با زید بن الحسن النحوی پایان مییابد. این جلد شامل ۸۶ مدخل است. جلد چهارم از سالم بن محفوظ حلی آغاز و به عنایه الله القهبایی الاصفهانی ختم میشود. این جلد ۱۱۳ مدخل دارد. جلد پنجم از عاصم بن بهدله کوفی شروع میشود و در پایان به لطف الله بن عبدالکریم عاملی میپردازد. این جلد ۱۲۴ مدخل را شامل می‌شود. جلد هفتم از شهید اول محمد بن مکی العاملی تا محمد بن احمد ابوریحان بیرونی را در بر دارد. این جلد دارای ۷۷ مدخل است. جلد هشتم از محمد بن محمد احمد غزالی آغاز و به یوسف بن عبدالله ختم میشود. در این جلد ۸۸ مدخل بحث شده است. نگارش کتاب در ۲ ذی‌الحجه ۱۲۸۶ق به پایان رسیده است. مؤلف می‌گوید ۳۰ سال عمر خود را روی این کتاب گذاشته تا بتواند درباره شرح حال صاحبان تصنیف، این اطلاعات را در ۸ جلد ارائه کند و در جای دیگر می‌نویسد: به مناسبت شرح حال هر بزرگی در خصوص عقیده و مسلکی که داشته بحث دقیقی به عمل آورده و مسائل بسیاری را بر خلاف سایر کتب تراجم در مورد شهرها بیان کرده است. ]]> دین‌ Wed, 16 Jan 2019 13:58:24 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/270541/روضات-الجنات-اثری-ماندگار-معرفی-رجال-تاریخی-ادبی