خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - پربيننده ترين عناوين مدیریت‌کتاب :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/print Tue, 18 Dec 2018 17:33:43 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Tue, 18 Dec 2018 17:33:43 GMT مدیریت‌کتاب 60 اعلام فهرست پرفروش‌ها و ایجاد تنش در بازار کتاب http://www.ibna.ir/fa/doc/note/269260/اعلام-فهرست-پرفروش-ها-ایجاد-تنش-بازار-کتاب خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- هادی حسینی‌نژاد: اعلام لیست پرفروش‌ها در هر بازاری که باشد و به هر بخش از تولیدات فرهنگی هنری که مربوط شود، به خودیِ‌خود امری مرسوم و حتی مفید به شمار می‌آید اما چرا در کشور ما این رویه برای بازار کتاب، با آسیب‌‌هایی همراه است؟ البته شاید نظرات درباره پیش‌فرض اولیه در طرح این سوال، متفاوت باشد اما در خوشبینانه‌ترین حالت هم نمی‌شود از بروز برخی آسیب‌ها در این زمینه غافل شد. در وهله اول باید متوجه باشیم که اساسا اطلاع‌رسانی و تبلیغات به منظور تحت تاثیر قرار دادن جامعه و مشتریان بالقوه یک کالا انجام می‌شود؛ بنابراین مهم است که چه اطلاعاتی بر پایه چه مستنداتی و مبتنی بر چه قواعد و قوانینی در این راستا منتشر می‌شود. البته وجود توازن در بازار و جامعه در کنار پایبندی به قوانین؛ به‌صورت خودکار این جریان را هدایت و کنترل می‌کند اما در غیاب این شرایط متعارف، قطعاً دریافت عمومی از تبلیغات، دستخوش انحرافات و احتمالا سوءاستفاده‌هایی قرار می‌گیرد. بحث را با یک مثال ادامه می‌دهیم؛ فرض کنید یک فیلم سینمایی بعد از اخذ مجوزهای لازم برای اکران عمومی، ارائه شده است و تیم تبلیغاتی قصد دارند با تبلیغات و اطلاع‌رسانی‌، میزان فروش فیلم را بالا ببرند. در مراحل بعدی، اطلاع‌رسانی از میزان فروش روزانه و هفتگی و ماهانه این فیلم، می‌تواند یکی از ابزارهای تبلیغاتی اثرگذار باشد که مخاطبان بیشتری را به تماشای فیلم مجاب کند. اما آیا این اکران و تبلیغات در شرایط متعارفی صورت گرفته است و آیا این فیلم در مقایسه با فیلم‌های دیگر، امکان مشابهی در گرفتن سالن و سانس در سینماهای سراسر کشور داشته است؟ طبیعتا اگر فیلم مورد نظر از رانت ویژه برخودار باشد، مواد تبلیغاتی و اعلام میزان فروش آن بیشتر از اینکه یک روند سالم و حتی مفید تلقی شود، فریب‌دهنده و کاذب خواهد بود. حالا با طرح سوالاتی مشابه، برمی‌گردیم به بازار کتاب: آیا شبکه توزیع متوازن و فراگیری برای کتاب وجود دارد؟ آیا همه کتاب‌ها شانس برابری برای عرضه شدن در تمام ویترین‌های کتاب کشور دارند؟ آیا آمار‌هایی که ارائه می‌شوند، قابلیت تعمیم به کل بازار و کل ایام سال را دارند و آیا هیچ روندِ خارج از قاعده‌ای در افزایش آمار فروش کتاب‌ها تاثیرگذار نیست؟ هرکسی که تا حدودی حتی بازار کتاب ایران و فرایند نشر را بداند، پاسخ‌های امیدوارکننده‌ای برای این سوال‌ها نخواهد داشت. واقعیت این است که یکی از مهمترین حلقه‌های بازار شفاف و توسعه‌یافته که همانا آمار فروش است، در صنعت نشر ما وجود ندارد. تنها آماری که ما از نشر سالانه کتاب داریم، اطلاعات صدور مجوز و شمارگان اعلامی ناشران است که قطعا معیار درستی از سرمایه و فروش سالانه به ما نمی‌دهد. اما تنها موردی که بحث آمار فروش و ثبت و اعلام آن وجود دارد، طرح‌های فصلی خانه کتاب است که در آبان‌ماه شاهد برگزاری نهمین دوره آن بودیم. از آنجایی که طرح‌های حمایت فصلی خانه کتاب مبتنی بر ارائه یارانه به مصرف‌کنندگان طراحی شده و سقف خرید در آن مهم است، شبکه‌ای تشکیل شده که کتابفروشان عضو در سراسر کشور عناوین و مبالغ کتاب‌های فروش رفته خود را در آن ثبت می‌کنند. به عبارت دیگر؛ قریب به 700 کتاب‌فروشی عضو، تنها تا سقف اعتباری که در اختیار آن‌ها قرار گرفته و معمولا از چندمیلیون‌تومان بیشتر نیست، فروش‌های خود را در سیستم مذکور ثبت می‌کنند و این رویه در بازه زمانی یکی-دوهفته‌ایِ طرح‌های سه‌گانه(عیدانه، تابستانه و پاییزه) ادامه می‌یابد. با این اوصاف، اعلام فهرست پرفروش‌های طرح‌های حمایتی، فقط و فقط مربوط به یک بازه زمانی کوتاه، بخشی از کتاب‌فروشی‌های کشور و با رعایت سقفِ مشخص و البته محدود یارانه‌های تخصیص یافته می‌شود و نمی‌توان آن را به منزله پرفروش‌ترین کتاب‌های سال در کشور تلقی کرد. طبیعتا اینگونه است اما این اعلام موجه، می‌تواند بازار نامتعارف و نامتوازن کتاب در کشور را دچار تغییراتِ خارج از قاعده‌ای کند؛ ازجمله سوءاستفاده‌های تبلیغی از این لیست از سوی مولفان، مترجمان و ناشران تا با این وسیله، سهم بیشتری در بازار سراسری کتاب داشته باشند. در چنین شرایطی، چه بسا کتاب‌هایی مورد توجه جامعه قرار بگیرند که الزاما کتاب‌های ارزشمندی نیستند و این امر؛ با اهداف کلان مدیریت فرهنگی و سیاست‌گذاری‌های حمایت دولت در تناقض است. وقتی صنعت نشر در کشور ما فاقد شبکه‌های فعال و گسترده توزیع و فروش کتاب است و اطلاعات دقیقی از میزان فروش و گردش مالی آن در سال وجود ندارد، اتفاقاتی از این دست می‌تواند به قیمت بازارسازی‌های بعضا نامتعارف، شانتاژ شده و غیرواقعی تمام شود که اساسا با روح فرهنگ و دانش مغایر است. تازه اگر گوشمان بدهکار شنیده‌هایی مبنی بر خرید‌های هدف‌مند از سوی ناشران یا ثبت اطلاعات غلط از سوی کتاب‌فروشان –ثبت یک کتاب خاص به جای کتاب‌های دیگر در لیست فروش- و... نباشد.همچنین؛ اینکه کتابی به مدد تبلیغات سازمان‌یافته و بهره‌مند از منابع عمومی و ویترین‌های خاص و متعدد، با استفاده از یارانه دولتی به فهرست پرفروش‌های یک طرح مثلا 10روزه راه پیدا کند، چه تعبیری می‌تواند برای صنعت نشر و کارکرد یک‌ساله آن داشته باشد؟ مخلص کلام اینکه در غیاب ساختار منسجم، توسعه‌یافته، گسترده و عادلانه، هر عاملی؛ ولو به‌خودیِ‌خود مفید و مثبت باشد، می‌توان به ایجاد آسیب و مفسده بینجامد. بنابراین با تایید اینکه تبلیغات و اطلاع‌رسانی فهرست پرفروش‌ها در هر جای دنیا کارکردهای خودش را دارد، به نظر می‌رسد تا زمانی که مشکلات زیرساختی در بازار کتاب ایران رفع نشده، برای ما خالی از مخاطره و آسیب نباشد. کمااینکه توجه به نوبتِ بالای چاپ یک کتاب نیز در شرایطی که اعتماد‌ها از صداقت ناشر در اعلام شمارگان‌ها و نوبت‌های چاپی، دیگر معیار درستی برای تشخیص پرفروش بودن یک کتاب نیست. در پایان؛ اگرچه اعلام فهرست پرفروش‌های یک طرح یا یک رویداد به‌خودیِ‌خود یک ایراد تلقی نمی‌شود و با فوایدی هم همراه است، اما دستِ کم باید این درک عمومی در میان اهالی نشر، شبکه‌های توزیع و البته مخاطبان ایجاد شود که نباید چندان تحت تاثیر تبلیغات‌‌ و جریان‌سازی‌هایی که با مانور بر فهرست‌هایی از این دست –همچنین فهرست پرفروش‌های کتاب‌فروشی‌ها- اتفاق می‌افتد، قرار نگیرند. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 09:06:59 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/269260/اعلام-فهرست-پرفروش-ها-ایجاد-تنش-بازار-کتاب تشکیل اتاق فکر چاپ در وزارت صنعت یک ضرورت است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/269247/تشکیل-اتاق-فکر-چاپ-وزارت-صنعت-یک-ضرورت مهرزاد دانش؛ مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به تفاهم‌نامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: در طول یک سال گذشته مباحث مربوط به ماشین‌آلات را به وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذار کردیم و الان بحث باقی مانده، روال قانونی است که باید در دولت و مجلس شورای اسلامی طی شود.   وی ادامه داد: هفته گذشته در دیداری که با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتم، این وعده را از ایشان گرفتم که به زودی پیشنهادات مشترک دو وزارتخانه در دولت مطرح شود و هرچه زودتر وضعیت این موضوع روشن شود و طبق شواهد در این زمینه نیز مشکلی وجود ندارد.   دانش با بیان اینکه طرح واسپاری بخش صنعتی چاپ به وزارت صنعت، معدن و تجارت اکنون در کمیسیون اصلی فرهنگی دولت قرار دارد، افزود: این طرح اکنون آماده ارائه در هیات دولت است و فکر نمی‌کنم در دولت نیز مانعی در این زمینه وجود داشته باشد، زیرا پس از تصویب در دولت به لایحه تبدیل شده و به مجلس شورای اسلامی تقدیم می‌شود.   وی تاکید کرد: این واسپاری شامل بخش ماشین‌آلات، معافیت‌های مالیاتی، جابجایی ماشین‌آلات، مجوز تولیدات داخلی شامل صادرات و واردات و ترخیص است که همگی آن‌ها به وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذار می‌شود.   وی با اشاره به وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این حوزه، توضیح داد: آنچه باقی خواهد ماند منطبق بر اهداف ذاتی این وزارتخانه یعنی نظارت بر محتوا خواهد بود، به طوری که وقتی محصول چاپی منتشر می‌شود ما بر حسب نگاره‌هایی که در این محصولات درج می‌شود مثل تصاویر و نوشته‌های آن ها نظر می‌دهیم، مثل وزارت بهداشت که روی مباحث بهداشتی محصولات چاپی نظر می‌دهد، ما روی بحث فرهنگی نظر می‌دهیم و چاپ هم مثل صنایع دیگر وزارت چاپ زیر مجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار خواهد گرفت.   لزوم تشکیل اتاق فکر صنعت چاپ مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگر صحبت‌های خود به لزوم تشکیل اتاق فکر چاپ در وزارت صنعت، معدن و تجارت تاکید کرد و گفت: در زمینه واسپاری نباید به این موضوع یک نگاه مکانیکی صرف داشته باشیم که وقتی مجموعه‌ای از یک نهاد جدا و به نهاد دیگری داده شد، دیگر رها شده و به مسائل و موضوعات اجرایی آن توجه نشود.   وی افزود: در این زمینه معتقدم تشکیل اتاق فکر صنعت چاپ موضوعی ضروری است که باید از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت به صورت جدی پیگیری شود و اجرایی شدن آن نیازمند جلسات مستمری است که باید بین دو وزارتخانه و با حضور جمعی از صنف چاپ برگزار شود.   دانش با بیان اینکه تشکیل اتاق فکر صنعت چاپ با مشارکت همه دست‌اندرکاران این حوزه باید باشد، تاکید کرد: این اتاق فکر باید به شکل موقت تاسیس شده و با برگزاری جلسات مداوم و متوالی زمینه برای اجرای واسپاری‌ها فراهم شود تا کمترین آسیب به این حوزه وارد شود.   وی یادآور شد: البته در این زمینه اداره کل‌های مربوط به این حوزه نیز باید در کنار صنف در این اتاق فکر حضور داشته باشند تا اشکالات و ایرادات احتمالی حین انتقال شناسایی و به تدریج حل شود.   به گفته دانش، در این واسپاری همسان‌سازی قوانین و روال کارها اهمیت دارد و نیاز است که اداره‌های کل استانی هر دو وزارتخانه با هم هماهنگ باشند.   بر چاپخانه‌ها نظارت داریم مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین در پاسخ به سوال ایبنا مبنی بر وظیفه نظارتی دفتر چاپ و نشر بر محصولات چاپی از جمله کتاب نیز گفت: در این حوزه دو نکته وجود دارد؛ نخست اینکه بحث کتاب از حوزه وظایف اداره چاپ و نشر خارج است و طبق  تعریفی که برای وظایف این دفتر شده است ما محصولات چاپی غیرکتاب در همه حوزه‌ها را هم در حوزه مجوز و هم در حوزه نظارت رصد می‌کنیم.   دانش ادامه داد: بحث نظارت بر چاپ کتاب توسط کارگروهی بین اتحادیه‌های نشر، اداره کل کتاب و کتابخوانی و حراست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بررسی می‌شود، دعوت یا ارجاعی برای دفتر چاپ و نشر برای عضویت در این کارگروه به عمل نیامده است و در نتیجه موردی برای بررسی وجود ندارد.   وی افزود: رسیدگی به تخلفات چاپی در حوزه‌های تاسیس چاپخانه و مجوزهای بهره‌برداری و ارجاعات این حوزه به شکل منظم در سطوح مختلف وزارتخانه از ادارات کل استانی گرفته تا دفتر چاپ و نشر و معاونت امور فرهنگی با حضور نمایندگان دفتر حقوقی وزارتخانه و اداره حراست مجموعه در جلسات متناوب بررسی اداری و نتایج پرونده‌ها و پیشنهادهای مربوط برای مراجع ذی ربط قضایی ارسال می‌شود.   وی با بیان اینکه نظارت و بازرسی نیازمند بودجه است، گفت: تاکنون برای نظارت با وجود اینکه بودجه تخصیص داده شده اما هنوز تامین اعتبار نشده، البته وعده داده شده است که به زودی تامین اعتبار خواهد شد که در این صورت از طریق اداره‌های کل استانی بحث بازرسی را به شیوه‌های مختلف مثل سرکشی تصادفی و گزارش‌های مردمی بررسی می‌کنیم تا مشکلات احتمالی برطرف شود.  ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 09:20:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/269247/تشکیل-اتاق-فکر-چاپ-وزارت-صنعت-یک-ضرورت حمایت بدون نظارت از تالیف به کتابسازی منجر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/269132/حمایت-بدون-نظارت-تالیف-کتابسازی-منجر به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، یکی از نمودارهای آمار نشر کتاب در 40سال گذشته، به مقایسه میزان عناوین تالیفی و ترجمه‌ای اختصاص دارد. در این نمودار، رشد تالیف نسبت به ترجمه، بسیار چشمگیر می‌نماید اما آیا این نمودار، واقعا به معنای رشد کیفی تولیدات فرهنگی و علمی در حوزه نشر بوده است؟ فریده خلعتبری؛ مدیر انتشارات شباویز در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا درباره تجربه چهل سال گذشته صنعت نشر ایران در حوزه تالیف و ترجمه بیان کرد: دلیل اصلی جهش تالیف در مقایسه با ترجمه بعد از انقلاب، به سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مربوط می‌شود. تصمیم بر این بود که به‌‌ازای مثلا هر 10 عنوان کتاب تالیفی، یک کتاب ترجمه‌ای منتشر شود تا تولید کتاب‌های ترجمه کنترل شود.     سیاست حمایت از تالیف و کنترل ترجمه وی درباره تاثیر تصمیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر کنترل انتشار ترجمه افزود: تصمیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای انتشار بیشتر تالیف در مقایسه با ترجمه به معنای حمایت و افزایش تالیف بود. در این جریان، ناشران تلاش می‌کردند تالیف را در اولویت قرار دهند اما به مرور شاهد تضعیف این جریان بودیم تا اینکه این رویه به بیراهه رفت.     مدیر انتشارات شباویز توضیح داد: طی دو دهه بعد از انقلاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کتاب‌های تالیفی را در صدر حمایت‌ها قرار می‌داد آن‌ها را خریداری می‌کرد. عرضه این دست از کتاب‌ها در نمایشگاه‌ها نیز اولویت داشت.   خلعتبری افزود: اگر این مسیر ادامه پیدا می‌کرد، بی‌تردید یک دنیا پدید‌آور در زمینه‌های مختلف از‌جمله شعر و داستان داشتیم؛ علاوه براین پژوهشگران ایرانی می‌‌توانستند در حوزه‌های مختلف حرفی برای گفتن داشته باشند. البته در صورتی که جریان حمایت‌ها به ایجاد آسیب‌هایی مانند کتابسازی نمی‌انجامید.   رشد تالیف با سرانه‌مطالعه در تناقض است  مدیر انتشارات شباویز درباره ارتباط بین جهش تالیف و چرایی رشد نامتوازن مخاطب با این جهش گفت: دلیل اصلی اینکه جمعیت مخاطب هم‌زمان با جهش تالیف افزایش پیدا نکرد، تولید بی‌کیفیت کتاب‌ها است. در واقع تولید بی‌کیفیت و کتابسازی از عوامل بازدارنده در جلب نظر مخاطب بوده است. خلعتبری افزود: تشکیل گروه کارشناسی، برای بررسی و موشکافی آثار تالیفی و همچنین شناسایی کتابسازی‌ها و پیشگیری از‌ به دام تکرار افتادن نویسندگان، آمار‌ها را به واقعیت نزدیک می‌کند و آثار منتشر شده، مخاطب خود را  پیدا می‌کنند.    کتابسازی برای افزایش آمار تالیف این پیشکسوت حوزه نشر درباره آسیب‌شناسی جهش تالیف در مقایسه با ترجمه بیان کرد: یکی از آسیب‌های ایجاد شده در رشد تالیف طی چهار دهه گذشته، ظهور پدیده کتابسازی است. به‌عبارت دیگر به دلیل بی‌توجهی به تولید کیفی و نگاه صرفا کمی به تالیف، جریان حمایت از تالیف به بی‌راهه رفت. وی افزود: در این رویه، بسیاری از کتاب‌ها با محتوای تکراری منتشر شد. به‌عنوان مثال، چند مجموعه با هم تجمیع می‌شد و به‌عنوان یک کتاب جدید به بازار می‌آمد. تولید یک و یا چند عنوان جدید در قالب یک و یا چند مجموعه نیز از‌ نمونه‌های دیگر کتاب‌سازی است.   ناشرانی که به کتابسازی دامن زدند وی ادامه داد: محاسبه کتابسازی‌ها به‌عنوان آثار جدید موجب شد تا آمار‌های نشر بسیار متورم شود. تولید کتاب با استفاده از آثار نویسندگان قدیمی، یکی دیگر از روش‌های کتابسازی بود و مرجعی برای نظارت بر این جریان وجود نداشت.   مدیر انتشارات شباویز با اشاره به نقش برخی از ناشران در تقویت جریان کتابسازی گفت: برخی از ناشران نیز با مجلد‌سازی، کتابسازی را تقویت کردند. به‌عنوان مثال، چند عنوان از یک مجموعه را در نوبت اول به‌صورت مجموعه پنج جلدی، در نوبت دوم در مجموعه سه جلدی و گاهی نیز به‌صورت یک جلد منتشر می‌کردند. بسیاری از ناشران نیز فقط با تغییر جلد، تعداد عنوان‌های تالیفی خود را افزایش دادند.    آمار‌های واقعی مخاطب را افزایش می‌دهد      وی با اشاره به دیگر فعالیت‌های که با رویکرد آمارسازی از سوی برخی ناشران انجام می‌شود افزود: با توجه به اینکه موسسه خانه کتاب، آمار نشر را براساس چاپ کتاب اعلام می‌کرد، ناشران به‌عنوان مثال از دو هزار تیراژ کتاب چاپ شده، 200 عنوان را به نام نوبت اول عرضه می‌کردند، بعد 150 نسخه دیگر را به نام نوبت دوم و همین‌طور ادامه پیدا می‌کرد. ناشران با این کار، آمار تعداد دفعات چاپ را افزایش می‌دادند.   خلعتبری ادامه داد: این کار موجب می‌شد تا مخاطب تصور کند، کتاب‌های این ناشر از کیفیت  قابل توجهی برخوردار است که به‌عنوان مثال، به چاپ بیستم رسیده است. بسیاری از ناشران، حتی ناشران بزرگ به این آمارسازی‌ها و کتاب‌سازی‌ها اقدام می‌کردند. حمایت صحیح از تالیف ایران را به جایگاه تاریخی خود بازمی‌گرداند       این فعال حوزه نشر با بیان اینکه حمایت صحیح از تالیف امری پذیرفته است، گفت: باید توجه داشته باشیم که در قرن‌های گذشته در ایران کتاب‌هایی تالیف می‌شد که مدت‌ها برای دانشمندان دیگر کشور‌ها مرجع بود. برخی از این آثار مانند کتاب‌های ابن‌سینا همچنان جایگاه جهانی خود را دارند. کجا می‌توان کتاب‌هایی مانند دیوان سعدی، حافظ و یا مولانا پیدا کرد،   وی با تاکید بر نظارت کیفی و هدایت درست سیاست‌های حمایت از تالیف و تالیفگران اظهار کرد: اگر مولفان به شکل درست حمایت شوند، می‌توانیم به جایگاه گذشته بر‌گردیم.   خلعتبری همچنین با انتقاد از برخی رفتارهای ناخوشایند با نویسندگان افزود: با برداشته شدن الزام تالیف بیشتر در مقایسه با ترجمه، بعضا شاهدیم که مسئولان در گفت‌و‌گوها و سخنرانی‌ها، برسر مولف زده‌اند. این رفتار‌ها منجر به کناره‌گیری پدید‌‌آور خلاق می‌شود! باید افراد خلاق در حوزه تالیف را حمایت کنیم و پرورش دهیم. مدیر انتشارات شباویز درباره راهکار‌‌های مهم در حمایت از تالیف بیان کرد: به نظر می‌‌رسد چندان به تاثیر جوایز حوزه کتاب برای حمایت از تالیف توجه نمی‌شود. منظورم بی‌توجهی به ترجمه نیست، ترجمه ادامه  داشته باشد، اما جوایز ملی که نباید به ترجمه اختصاص پیدا کند. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 05:50:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/269132/حمایت-بدون-نظارت-تالیف-کتابسازی-منجر وقتی قیمت کتاب به قیمت کاغذ گره می‌خورد http://www.ibna.ir/fa/doc/note/269231/وقتی-قیمت-کتاب-کاغذ-گره-می-خورد خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)-سیدمحمد طباطبائی‌حسینی: کاغذ که گران شد قیمت کتاب هم سیر صعود با شیب تند خود را آغاز کرد و با سرعت تمام پیمود. هرچه قیمت کاغذ بالاتر رفت قیمت کتاب با سرعت بیشتر افزایش پیدا کرد. روند افزایش قیمت کتاب از حدود چند ماه قبل با رشد پرسرعت قیمت کاغذ آغاز شد و حتی از آن جلو هم زد. کتاب هم مثل سایر کالاها گران شد، مثل گوشت، مثل لبنیات، مثل نوشیدنی‌ها  و بسیاری کالاهای اساسی و غیراساسی دیگر. اگرچه بسیاری از ناشران باور دارند با همه افزایش قیمت‌های صورت گرفته هنوز هم قیمت کتاب گران نیست اما وقتی نسبت تقاضا و قیمت را با هم مقایسه می‌کنیم کتاب بسیار گران جلوه می‌‌کند چه اینکه کتاب در سبد خانوار به عنوان کالای اصلی و ضروری قرار ندارد و بسیاری کالاهای دیگر قرار دارند. برای بررسی رشد قیمت کتاب در چند ماه اخیر شاید بهتر باشد نخست نگاهی کنیم به عوامل موثر در تعیین قیمت کتاب. یکی از عوامل مهم در قیمت‌گذرای برای کتاب توجه به تقاضاست. در واقع قیمت کتاب باید با نیاز و نیز قدرت خرید مخاطب متناسب باشد و متاسفانه این همان عاملی است که کمتر به آن توجه می‌شود. بسیاری از ناشران ایرانی در تعیین قیمت کتاب بیشتر توجه‌شان به ریزهزینه‌های تولید کتاب است و کمتر به قدرت خرید مخاطب(کشش بازار) توجه می‌کنند. در بررسی هزینه‌های تولید البته کیفیت کتاب نقش موثری دارد، چه اینکه چه بسیار کتاب‌هایی که بدون صرف هزینه‌هایی نظیر ویراستاری، طراحی جلد مناسب، صفحه آرایی اصولی و صحافی با کیفیت منتشر می‌شود. نکته مهم اما اینجاست وقتی قیمت کتاب را فقط به قیمت کاغذ گره می‌زنیم قیمت کتاب‌های با کیفیت فنی مناسب و بدون کیفیت در یک مسیر و سطح تعیین می‌شود. اگر بخواهیم برای قیمت گذاری کتاب فرایندی منطقی و قاعده‌مند تعیین کنیم باید برای آن سه مرحله پیش از چاپ، مرحله چاپ و پس از چاپ را تعریف کنیم. در مرحله پیش از چاپ هزینه‌هایی همچون تالیف، حروفچینی، ویراستاری، صفحه آرایی و طراحی جلد در قیمت کتاب موثر است. در مرحله چاپ هزینه‌های فیلم و زینک، کاغذ و صحافی را می‌توان در تعیین قیمت برای کتاب مورد توجه قرار داد و در مرحله پس از چاپ هم باید به مواردی همچون انبارداری، توزیع و تبلیغ توجه کرد. بر این اساس در تعیین قیمت کتاب بر اساس هزینه‌ها عوامل متعددی دخیل هستند که به اشتباه تنها به قیمت کاغذ در این فرایند توجه می‌شود. در اینکه تاثیر قیمت کاغذ در تعیین قیمت کتاب بیشتر از سایر عوامل است تردیدی نیست اما اینکه قیمت کتاب در چند ماه اخیر با شیب تند و حتی تندتر از شیب افزایش قیمت کاغذ بالا رفته نیازمند دقت و بررسی است. نکته دیگر اما اینکه در همین دوره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای حمایت از اهالی نشر موفق به قرار دادن کاغذ در فهرست کالاهای اساسی و اختصاص ارز با قیمت دولتی برای واردات این کالا شد. بر همین اساس کارگروه کاغذ با عضویت نمایندگانی از صنوف چاپ و نشر و نیز نمایندگان سازمان‌های نظارتی و وزارت صمت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعال شد تا بر واردات و توزیع کاغذ با نرخ ارز دولتی نظارت کند. سوال اما حالا اینجاست که آیا قیمت کتاب بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز دولتی کاهش پیدا خواهد کرد؟ آیا کتاب‌هایی که بر اساس افزایش  سه تا چهار برابری نرخ کاغذ سه تا چهار برابر شده بود (بدون توجه به سایر عوامل هزینه‌ای تولید و انتشار کتاب) بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز وارداتی با کاهش 50 درصدی قیمت همراه خواهد بود؟ سوال دیگر اینکه در شرایطی که هیچ آئین‌نامه یا قانونی برای نظارت بر قیمت کتاب وجود ندارد در صورت عدم کاهش قیمت کتاب بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز وارداتی چه اقدام قانونی در راستای قیمت‌گذاری کتاب می‌توان انجام داد؟ در واقع باید گفت این همه، پیامد گره زدن قیمت کتاب به قیمت کاغذ است.  ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 06:13:02 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/269231/وقتی-قیمت-کتاب-کاغذ-گره-می-خورد توقف صدور مجوز ناشر-مولف به دلیل خلاء قانونی و برخی سوء استفاده‌ها http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/269279/توقف-صدور-مجوز-ناشر-مولف-دلیل-خلاء-قانونی-برخی-سوء-استفاده-ها محمدجواد مرادی‌نیا؛ مدیر کل اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اعلام این خبر گفت: با توجه به اینکه  صدور مجوز نشر به مولفان به شکل ناشر-مولف جایگاه قانونی ندارد، تا اطلاع ثانوی صدور این نوع مجوز متوقف شده است.   وی افزود: حدود 15 سال پیش صدور مجوز به مولفان به صورت موردی و غیررسمی برای افرادی در نظر گرفته شد که  فقط یک اثر داشتند و احیاناً ناشری هم برای چاپ و نشر کتاب خود پیدا نمی‌کردند، لذا برای کمک به این نویسندگان اجازه داده شد که استثنائاً کتاب را خودشان چاپ کنند.   مرادی‌نیا با بیان اینکه این موضوع چند سالی است رویه‌ای برای سوءاستفاده برخی افراد شده است، گفت: روزانه در اداره کتاب با افرادی روبه‌رو هستیم که برای درخواست مجوز کتاب خود در قالب ناشر-مولف اقدام می‌کنند،‌ افرادی که گاهی در سال بین ۵ تا ۵۰ عنوان کتاب با این مجوزها منتشر می‌کنند، یعنی در واقع نقض غرض شده و هدف اولیه گم شده است.   وی تاکید کرد: اکنون روند صدور مجوز کتاب برای مولف–ناشرها متوقف شده است تا بررسی بیشتری در این زمینه انجام و تصمیم صائب‌تری گرفته شود.   مدیر کل اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه رسیدگی به وضعیت صدور مجوز برای این گروه در دستور کار قرار گرفته است گفت: ناشران برای ورود به کار نشر صلاحیت‌های حرفه‌ای و صنفی‌شان سنجیده و ارزیابی می‌شود و در برابر حقوق اشخاص حقیقی و حقوقی مسئولیت پذیر می‌شوند اما درباره ناشر مولفان وضعیت این‌گونه نیست.  مرادی نیا گفت: در این میان یکی از سرنخ‌های پدیده کتاب‌سازی و سرقت ادبی را می‌توان در پدیده ناشر-مولف جستجو کرد.   وی تاکید کرد: علاوه بر این‌ها؛ اینکه شخصی بدون احراز صلاحیت حرفه‌ای نسبت به چاپ کتاب اقدام کند، قابل قبول نیست، زیرا کتاب‌های اینچنین معمولا از استانداردهای لازم برخوردار نیستند. به همین دلایل فعلا صدور این مجوزها متوقف شده است تا بررسی بیشتری روی موضوع صورت پذیرد و راه بر هر گونه سوء‌استفاده احتمالی نیز بسته شود. ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/269279/توقف-صدور-مجوز-ناشر-مولف-دلیل-خلاء-قانونی-برخی-سوء-استفاده-ها برگزاری ربع قرن نمایشگاه چاپ تهران؛ تولید در مضیقه http://www.ibna.ir/fa/doc/report/269251/برگزاری-ربع-قرن-نمایشگاه-چاپ-تهران-تولید-مضیقه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بیست‌وپنجمین نمایشگاه بین‌المللی چاپ و بسته‌بندی تهران هفته گذشته از 22 تا 25 آذر ماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران با حضور 445شرکت داخلی و خارجی برگزار شد، نمایشگاهی که در بخش‌های مختلف مثل فضا، شرکت‌کنندگان و تعداد سالن نسبت به دوره قبل با کاهش روبه‌رو بود.   در سال گذشته بیست‌وچهارمین نمایشگاه، 650 شرکت داخلی در فضایی به وسعت 25 هزار مترمربع در 13 سالن و با مشارکت 200 شرکت خارجی از 18 کشور و 450 شرکت داخلی برگزار شد، شرکت‌کنندگان خارجی این نمایشگاه از کشورهای آلمان، ایتالیا، فرانسه، اتریش، سوئیس، سوئد، ترکیه، تایوان، چین، جمهوری هند، اسلوونی، عراق، افغانستان، عمان، ارمنستان و آذربایجان بودند.   این در حالی است که نمایشگاه امسال با 445 شرکت داخلی فعالیت خود را آغاز کرد که 400 شرکت داخلی و 45 شرکت خارجی بودند، همچنین کشورهای مشارکت‌کننده امسال تنها ایتالیا، سوئد، آلمان، فرانسه، چین، ترکیه و کره جنوبی بودند. امسال همچنین نمایشگاه در 11 سالن و فضایی حدود 21 هزار و 500 مترمربع برگزار شد که آمار نشان‌دهنده افت در تعداد بازدیدکننده و متراژها است.   مرور این آمار بهانه‌ای شد تا با تعدادی از دست‌اندرکاران صنعت چاپ کشور درباره بروز این رویداد به گفت‌وگو بنشینیم:   نمایشگاه وابسته به مسائل اقتصادی است یکی از پیشکسوتان صنعت چاپ کشور، محمد کلاری؛ رئیس اسبق اتحادیه چاپخانه داران تهران است که تجارب زیادی در برگزاری نمایشگاه دارد. او با بیان اینکه نمایشگاه به مساله اقتصاد کشور وابستگی دارد، گفت: این وابستگی به گونه‌ای است که اگر اقتصاد پویا باشد، نمایشگاه‌ها نیز پویا و فعال برگزار می‌شوند و به جایگاه‌های بالاتر صعود می‌کنند، اما تا زمانی که وضعیت اقتصادی ما به این منوال باشد و درگیر مسائل اقتصاد جهانی باشیم، در زمینه مبادلات بانکی مشکلات وجود دارد، این موضوعات طرح می‌شود.  وی با بیان اینکه نمایشگاه فرصتی است تا تولیدکننده پس از تولید کالا بتواند به صورت مستقیم در این نمایشگاه با مشتری و مخاطب خود ارتباط بگیرد، ادامه داد: امیدوارم به زودی این مشکل به صورت جدی و در تصمیم‌گیری‌های کلان در دولت حل شود تا در سال‌های آینده در نمایشگاه با آسیب کمتری نسبت به دوره‌های قبل روبه‌رو شویم. کلاری افزود: نمایشگاه امسال نیز نسبت به سال گذشته یا دوره‌های قبل، درصدی افت داشته است، زیرا جای اغلب کشورهای خارجی که هر سال در نمایشگاه حضور داشتند و ماشین‌آلات و مواد اولیه مورد نیاز صنعت چاپ کشور را تامین می‌کردند، خالی است. وی با اشاره به دلایل عدم حضور کمپانی‌های خارجی، عنوان کرد: این موضوع در حالی مطرح می‌شود که نمایشگاه پل ارتباطی بین مصرف‌کننده و تولیدکننده به شمار می‌آید و توجیه کشورها این است که می‌خواهند در نمایشگاه ما ماشین و مواد مصرفی بفروشند اما وقتی نمی‌توان پول مبادله کرد، نسبت به حضور بی‌علاقه هستند.   حلقه‌هایی که گسسته شدند سراغ فرهاد عماد؛ مدیر لیتوگرافی عماد می‌رویم؛ او در بخش نخست صحبت‌های خود با اشاره به جایگاه نمایشگاه‌های تخصصی گفت: چنین رخدادهایی برای معرفی کالا، خدمات و محصولات تولیدی تولیدکنندگان و خدمات‌دهندگان است، اما شرایط این نمایشگاه‌ها در کشور ما قدری متفاوت است و این شرایط موجب می‌شود تصمیم‌گیری سخت شود، آنچه ما در این 25 سال شاهد بودیم رشد بیش از انتظارمان در تعداد شرکت‌کنندگان بود، اگر این رشد نبود بایستی می‌گفتیم نمایشگاه هیچ اثر مثبتی نداشته است. وی ادامه داد: در این موضوع مثل گشتن یک شهرت به صورت نقلی است، عده‌ای با حضور در نمایشگاه مشتریان جدید پیدا کردند، خدمات ارائه دهم و کسانی را شناختند که ارتباطات کاری آن‌ها توسعه پیدا کند. عماد با بیان اینکه در شرایط اقتصادی کنونی همه تصور دارند که نباید این استقبال شکل بگیرد، عنوان کرد: در نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی جمعی از فعالان صنعت چاپ کشور دور هم جمع شدند تا با توجه به مزایا و ویژگی‌های نمایشگاه چاپ تهران بر عهده دارد از آن استفاده کنند. وی با اشاره به اینکه حضور در نمایشگاه می‌تواند به بهبود وضعیت چاپخانه‌ها کمک کند، گفت: زمانی که شرایط بحرانی در صنف ما دیگر اصناف به وجود می‌آید، یک‌سری از حلقه‌ها گم می‌شوند که به دلایل مختلف است، مانند عدم تامین مواد اولیه، مراحل خرید و فروش مجموعه با مشکل روبه‌رو شده و همه اینجا منجر به این موضوع شده است که کارگاه خود را تعطیل کند. عماد یادآور شد: نمایشگاه فرصتی است تا افرادی که در بحران‌های سخت شغلی و حرفه‌ای دوام آورده‌اند، آدم‌های جدید و مشتریان جدید را پیدا کنند، جایی که صاحبان مشاغل می‌توانند با کمی جستجو و فعالیت، مشتریان و حلقه‌های ارتباطی خود را پیدا کنند، البته این کار سخت است اما تجربه ثابت کرده است که در سایه نمایشگاه اتفاق‌های خوبی می‌افتد.   تغییر زمان نمایشگاه یک ضرورت یکی از موضوعاتی که طی سالیان مختلف از سوی شرکت‌کنندگان نمایشگاه چاپ تهران مطرح می‌شد، تغییر زمان برگزاری بود، در سال‌های قبل این نمایشگاه اوایل بهمن ماه برگزار می‌شد که به دلیل همزمانی با تعطیلات سال نوی میلادی و عدم استقبال شرکت‌های خارجی زمان آن در تقویم نمایشگاهی کشور به مرور عقب کشیده شد.   مرتضی حاکی؛ مدیرعامل چاپ آراد یکی از شرکت‌کنندگان هرسال نمایشگاه اگرچه تاریخ آن به عقب کشیده شده است، در این زمینه معتقد است؛ بهتر است نمایشگاه چاپ تهران در مهر یا آبان ماه برگزار شود، زیرا آذر ماه اغلب مشتریان ما سفارش‌های چاپی خود را داده‌اند و این نمایشگاه نمی‌تواند سودآوری زیادی برای ما به همراه داشته باشد. وی افزود: نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی تهران بهترین فرصت برای دیدار رودررو و مستقیم با مشتریان است تا علاوه بر اینکه خدمات و توانمندی‌های خود را به آن‌ها معرفی کنیم بتوانیم سلیقه‌های متنوع آن‌ها را نیز در خدمات دریافت کنیم و در طراحی‌ها و برنامه‌های آتی با دست پر اقدام کنیم. حاکی با بیان اینکه نمایشگاه امسال تحت تاثیر مشکلات اقتصادی قرار گرفته بودیم، عنوان کرد: در این زمینه شاهد بودیم که مشتریان ما امسال تا حدود زیادی کاهش پیدا کرده بودند، اگرچه تعداد برندها و شرکت‌کننده‌ها خوب و زیاد بود اما مخاطبان و مصرف‌کنندگان حضور کمرنگی در نمایشگاه داشتند و به نظرم باید روی این موضوع در حوزه تبلیغات و اطلاعرسانی کار شود، زیرا نمایشگاه چاپ تهران فستیوال بزرگ اهالی این حوزه به شمار می‌آید. به گفته وی، البته عدم ثبات بازار به این موضوع دامن زده است، به طوری که به دلیل مشکلات اقتصادی از حجم مشتریان و سفارش‌دهنده‌ها کاسته شده است و شرکت‌ها و افراد در این زمینه اقدامات محدودتری انجام می‌دهند.   آشنایی با بازار هدف در سایه نمایشگاه سراغ بیژن بهادری؛ مدیر لیتوگرافی توسن می‌رویم، او که سال‌های زیادی است در صنعت چاپ کشور فعالیت می‌کند با اشاره به اهمیت نمایشگاه‌های تخصصی گفت: هر فردی که در نمایشگاه حضور دارد، دنبال ماهیت و فلسفه وجودی آن اهداف اقتصادی را دنبال می‌کند، اما این‌ روزها به دلیل شرایط اقتصادی کشور، بحث فروش نتوانسته موفق باشد. وی ادامه داد: حضور در نمایشگاه‌های تخصصی به دنبال خصلت ذاتی و احساس نیاز به حضور در محیط‌های صنفی و اقتصادی است، این ضرورت حضور افراد در نمایشگاه را توجیه می‌کند و امسال شاهد بودیم که با همه مشکلات موجود تولیدکنندگان داخلی اقبال خوبی از این رویداد داشتند. بهادری با بیان اینکه امسال در جذب شرکت‌کنندگان خارجی با مشکل جدی روبه‌رو بودیم، عنوان کرد: امسال فعالان چاپ و بسته‌بندی به دلیل بروز مشکلات اقتصادی، همچنین تحریم‌های ظالمانه بر علیه ایران در نمایشگاه شرکت نداشتند و ما تقریبا نیمی از هویت نمایشگاه را از دست دادیم و باید برای سال آینده راهکاری جدی برای آن در نظر بگیریم. وی با بیان اینکه به دلیل تفاوت نرخ ارز بسیاری از تولیدکنندگان ایرانی توان خریداری دستگاه‌ها و ماشین‌آلات را نداشتند، توضیح داد: اگرچه فعالان چاپ و بسته‌بندی با تمام توان تلاش می‌کنند بقای خود را حفظ کنند اما خریداری دستگاه‌های گران‌قیمت با توجه به رکود در بازار ما توجیه اقتصادی ندارد و در ادامه شاهد هستیم که شرکت‌های خارجی حضور کم‌رنگی در نمایشگاه دارند. بهادری تاکید کرد: امیدوارم شرایطی به وجود بیاید که در سال آینده دولت ما ارتباطات اقتصادی بهتری با جهان داشته باشد، زیرا با این وضعیت تولید ما رشد نمی‌کند و زمانی که تولید رشد نداشته باشد، رقابتی نیز شکل نمی‌گیرد و تولید به مرور افت می‌کند. این روزها با وجود اینکه نرخ ارز نسبت به هفته‌های قبل کاهش داشته است، اما همچنان با نوسان روبرو است، به نظر می‌رسد اگر در مسائل مالی و مراوردات بین‌المللی کشور طی روزهای اخیر تصمیم‌گیری نشود، صنایع تولیدی از جمله حوزه چاپ و نشر مشکلات بزرگ‌تری را پیش روی خود داشته باشند. ریزش بخش بین‌الملل نمایشگاه یکی از نکته‌های اساسی و مهم این رویداد در بیست و پنجمین تجربه برگزاری‌اش بود، به طوری که شرکت‌های خارجی از فضای 3500 متری ارزی تنها 500 متر را پر کردند. همچنین کاهش نسبی تعداد بازدیدکنندگان و گلایه غرفه‌داران از نبود مشتری نیز موضوع دیگری بود که باید در دوره آینده برای افزایش آمار در این زمینه چاره‌اندیشی شود. در غیر این صورت نمایشگاهی که ربع قرن برگزاری را در کارنامه خود دارد، به جای اینکه به بالندگی نزدیک شود، در محاق قرار می‌گیرد.  ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 08:49:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/269251/برگزاری-ربع-قرن-نمایشگاه-چاپ-تهران-تولید-مضیقه ​کتاب‌فروشی آموت افتتاح می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/269239/کتاب-فروشی-آموت-افتتاح-می-شود یوسف علیخانی؛ مدیر مسئول انتشارات آموت در گفت‌و گو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) درباره افتتاح کتاب‌فروشی آموت بیان کرد: کتاب‌‌فروشی آموت هم‌زمان با دهمین سالگرد تاسیس انتشارات آموت چهارشنبه (28 آذر‌ماه) افتتاح می‌شود.   وی افزود: هم‌زمان با افتتاح کتاب‌فروشی، فروش هم داریم و علاقه‌مندان می‌توانند ساعت 17 برای حضور در آئین افتتاح کتاب‌‌فروشی آموت حضور داشته باشند.   علیخانی ادامه داد: کتاب‌فروشی 70 متری آموت در خیابان مرزداران، نبش خیابان آریا‌فر در ساختمان 2000، طبقه همکف شمالی واقع شده است. وی افزود: مراسم افتتاحیه خیلی ساده برگزار می‌شود و تنها از چند همکار ناشر و نویسنده دعوت کرده‌ایم که ما را در این مراسم همراهی کنند.   این نویسنده درباره اهداف تاسیس کتاب‌فروشی آموت گفت: تلاش می‌کنم این کتابفروشی به پاتوق اهالی قلم تبدیل شود. در کافه کتاب آموت قرار است برنامه‌های متنوع و منظم روزانه و هفتگی با حضور نویسندگان، مترجمان و شاعران برگزار شود. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 07:09:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/269239/کتاب-فروشی-آموت-افتتاح-می-شود تامین بودجه پاشنه آشیل طرح‌های حمایتی است http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/269267/تامین-بودجه-پاشنه-آشیل-طرح-های-حمایتی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) میزگرد «بررسی طرح‌های حمایتی موسسه خانه کتاب؛ پاییزه 97» با حضور علی‌اکبر اشعری؛ عضو هیات امنای موسسه خانه کتاب، محمود آموزگار؛ رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، مجتبی تبریز‌نیا؛ معاون اطلاع‌رسانی موسسه خانه کتاب و آزاده نظربلند؛ معاون فناوری اطلاعات موسسه خانه کتاب در اتاق گفت‌‌و‌گوی خبرگزاری کتاب ایران برگزار شد. در این میزگرد با توجه به تجربه برگزاری 9 دوره طرح‌ حمایتی، ارزیابی، آسیب‌شناسی و تاثیر آمار‌ها بر سیاست‌گذاری‌ها مورد تاکید قرار گرفته است.    **  نهمین دوره طرح‌های حمایتی با برگزاری سومین پاییزه کتاب به پایان رسید. بنابراین به نظر می‌‌رسد زمان مناسبی برای بازبینی ضرورت‌های برگزاری این طرح حمایتی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. سیاست‌گذاران ترویج کتاب و کتاب‌خوانی را با حمایت از کتابفروشی‌ها با اجرای این طرح دنبال می‌کنند. به‌عنوان نخستین پرسش، درباره ضرورت‌های اجرای این طرح بفرمایید و اینکه برگزاری نه‌دوره‌ای آن را چطور ارزیابی می کنید؟            آموزگار: برای بررسی ضرورت‌های برگزاری طرح‌های حمایتی ناگزیریم به مجموعه اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌ویژه بعد از سال 1366 و تصویب قانون اهداف و وظایف این وزارتخانه توجه کنیم. بررسی این اقدامات، تصویری از تدابیر و تصمیمات به دست می‌‌دهد که شاید در حوزه‌های مشخص نتایج مثبتی را به دنبال داشته، اما با نگاه کلی، ناهنجاری بسیار بزرگی را نیز می‌بینیم. به‌عنوان مثال؛ حتی برای اعضای شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که افرادی فرهنگی و مرجع شناخته می‌شوند، هنوز این پرسش وجود دارد که میزان مطلوب تولید کتاب چه قدر است؟ شاید این تصور وجود دارد که هر چه آمار تولید بیشتر باشد راضی‌کننده‌تر است، اما نباید فراموش کرد، برای نتیجه‌گیری دقیق‌تر از وضعیت نشر، مولفه‌‌های مختلف باید کنار هم سنجیده شوند؛ بنابراین به نظر می‌‌رسد، نمی‌توان بدون توجه به معضل بزرگی به نام نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، طرح‌های فصلی را تجزیه، تحلیل و یا قضاوت کرد. 17 هزار پروانه نشر و ادامه تقاضا برای ناشر شدن! نزدیک به 200 ناشر در سال 1366 و در نخستین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور داشتند. بیشتر این تعداد نیز ناشران خارجی بودند. یک سال بعد، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به استناد قانون اهداف و وظایف، جریان صدور پروانه نشر را آغاز می‌‌کند. امروز براساس آمار، چندین هزار پروانه نشر صادر شده و این جریان بدون توقف ادامه دارد؛ آنچنانکه این رقم در حال حاضر نزدیک به 17 هزار پروانه است و همچنان تقاضا برای اخذ این مجوز وجود دارد. جریان بی‌رویه صدور پروانه نشر طی نزدیک به سه دهه، موجب شد تا در سی‌و‌یکمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با در نظر گرفتن معیار‌ها و محدودیت‌‌های حضور ناشران، نزدیک به دو هزار و 600 ناشر حضور پیدا کنند. فشار‌ها و افزایش تقاضا‌ها، از یک سو اهداف نمایشگاه را کم‌رنگ و از سوی دیگر این رویداد را به فروشگاهی بزرگ یا بازار مکاره‌ای‌ با کمترین نظارت تبدیل کرده است. یکی از آثار منفی تغییر اهداف برگزاری نمایشگاه موجب شد، تعداد قابل‌توجهی کتاب قاچاق هم‌زمان با برگزاری سی‌و‌‌امین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران کشف شود. کشف کتاب‌های قاچاق این تصور را ایجاد کرد که نمایشگاه فرصت فعالیت قاچاقچیان کتاب شده است. پرداخت یارانه مانع رشد موزون نشر شده است بنابراین همان‌طور که پیش از این نیز بار‌ها گفته‌ام، پرداخت یارانه طی چند دهه گذشته به جای تقویت و رشد موزون همه بدنه نشر، موجب شده تا مشکلات متعددی ایجاد شود. بررسی مداخله دولت در امور نشر، پیش از انقلاب به ممیزی و بررسی فعالیت چاپخانه‌ها محدود بود؛ به‌عبارت دیگر، دولت در حوزه‌های دیگر به‌ویژه مسائل اقتصادی دخالت نداشت. بنابراین بین فعالیت حلقه‌های دیگر صنعت نشر تناسب وجود داشت. به‌عنوان مثال، بین تعداد کتاب‌فروشی‌ها با تعداد موسسات نشر یا بین تعداد عنوان کتاب با تعداد شمارگان نسبت منطقی و معقول برقرار بود. شاید فعالان صنف نشر، بیش از اصناف دیگر امتیاز برای ادامه فعالیت کسب کرده‌اند. معافیت کارفرما‌(ناشر) از پرداخت حق بیمه پنج کارگر و همچنین پرداخت مالیات، اجازه بهره‌برداری از فضای مسکونی برای کاربری فرهنگی و یا تسهیلات مقطعی مانند وام‌های کم‌بهره‌ و یا خرید کتاب از‌جمله این امتیاز‌هاست. وقتی بین اجزاء مختلف نشر، توازن شکل نمی‌گیرد، امکان پاسخگویی به تقاضا‌ وجود ندارد. علت اصلی نیز جریان نامتوازن توزیع است. بیشتر توزیع‌کنندگان کتاب در تهران فعالیت می‌کنند و این موضوع موجب تقویت زمینه‌های قاچاق کتاب و یا فروش کتاب قاچاق شده است. ** نگاه تاریخی شما به جریان نشر و همچنین آسیب‌شناسی پرداخت یارانه برای نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را با اهمیت و ضرورت طرح‌های حمایتی پیوند می‌‌زنید؟  آموزگار: بله. شاید مجریان برگزاری طرح‌های فصلی به اهمیت این طرح واقف نیستند، اما به نظر من این طرح‌‌ها از اهمیت بسیاری برخوردارند. برخلاف برخی از کتاب‌فروشان که در فضای مجازی گاهی انتقادات سطحی درباره طرح‌های فصلی ابراز می‌‌کنند، تاکید دارم طرح‌های فصلی، مسیر مناسب برون‌رفت از فضای نادرست حاکم بر مصرف یارانه‌های دولتی است. یکی از نمونه‌های بهبود مصرف یارانه، امکان استفاده از بن‌ خرید کتاب نمایشگاه‌های استانی در کتاب‌فروشی‌هاست. تجربه نشان داد ایده هدایت یارانه‌ خرید نمایشگاه‌های استانی صحیح و به مثابه دم مسحایی و زنده شدن و رونق کتا‌ب‌فروشی‌ها بود. تقویت فعالیت کتاب‌فروشی‌های «فرازمند رشت» و یا «پردیس کتاب» از‌ نمونه‌های موفق هدایت یارانه نمایشگاه‌های استانی به سمت کتاب‌فروشی‌هاست. البته انتقاداتی مبنی بر تخلف در جریان برگزاری طرح‌های فصلی وارد است اما حتی اگر تصور کنیم، همه اعتبار کتاب‌‌فروشی با تخلف هزینه شود که البته بعید است، باز در مجموعه کتاب‌‌فروشی هزینه شده است. یارانه طرح‌های فصلی جایگزین بن‌کارت‌های نمایشگاه‌های استانی شود یارانه طرح‌های فصلی، برای بن‌کارت‌ نمایشگاه‌های استانی نیز جایگزین مناسبی است. بنابراین نباید، بین پرداخت یارانه به ناشران و کتاب‌فروشی‌ها تبعیض وجود داشته باشد. متاسفانه در‌حالی‌که پول خرید از نمایشگاه بلافاصله به حساب ناشر واریز می‌شود، پول تخفیف کتاب‌فروشی‌های عضو طرح‌های فصلی با تاخیر چند ماهه به دست کتاب‌فروش می‌رسد. پرداخت 6 ماهه شرایط نامطلوبی را برای کتاب‌‌فروشی‌ها ایجاد می‌کند. پیش‌از این نیز در گفت‌و‌گو با مسئولان درباره تامین بودجه، پیش از برگزاری هر دوره طرح حمایتی تاکید شده تا در جریان اولویت‌بندی بودجه این موضوع نیز پیش‌بینی شود.  تامین بودجه پاشنه آشیل طرح‌های حمایتی است.   ** یکی از ویژگی‌های طرح‌های حمایتی که از سال جاری به‌عنوان سیاست مجریان طرح پیگیری شده، موضوع افزایش تخفیف برای خرید کتاب‌های تالیفی در مقایسه با ترجمه است.  در این‌باره چه نظری دارید؟ آموزگار: معتقدم حمایت از کتاب‌های تالیفی در طرح‌های فصلی با افزایش میزان تخفیف این دسته از کتاب‌ها، ارتباطی ندارد. به نظر من سیاست اصلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در وهله نخست، ترویج کتاب‌خوانی است نه حمایت از تولید داخلی. ابتدا باید انس با کتاب ایجاد شود و بعد به حمایت از نویسندگان داخلی فکر کرد که البته آن‌هم راه‌های دیگر و تمهیدات دیگری را می‌طلبد. تبریز‌نیا: من البته تلاش می‌کنم در این بحث؛ طرح‌های حمایتی را بدون مقایسه آن با نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نگاه کنم. کتاب‌فروشی یکی از حلقه‌های اصلی صنعت نشر است. علاوه بر مسائل حوزه تولید از نظر تعداد عنوان و همچنین تعداد ناشران که انبوه شده، توزیع کتاب همواره و نزدیک به دو دهه، یکی از مشکلات اصلی صنعت نشر بوده است. بنابراین فکر می‌کنم، طرح‌های فصلی به تقویت کتاب‌فروشی‌ها کمک کرده‌است؛ آنچنانکه هر دوره شاهد افزایش استقبال کتاب‌فروشان در این طرح‌ها هستیم. البته نباید اهمیت رفع نواقص این طرح را فراموش کرد. بخشی از این نواقص به زمان تزریق بودجه‌های دولتی و البته به چگونگی اجرای طرح مربوط است. به نظر می‌رسد در اجرا می‌توانیم موفق‌تر عمل کنیم. اگرچه معتقدم درصد خطا در بخش اجرا ناچیز است. اما درباره نگاه ویژه به آثار تالیفی باید بگویم تشکل‌‌های صنفی به‌ویژه انجمن‌ نویسندگان که دغدغه حمایت از تالیف را دارند و بر تاثیرات منفی افزایش انتشار کتاب‌های ترجمه تاکید داشتند یکی از حامیان اصلی افزایش تخفیف برای کتاب‌های تالیفی هستند.   ** هر دوره از برگزاری طرح در زمینه‌های زیرساختی و نرم‌افزاری با تغییرات و البته تحولاتی همراه بوده است. سامانه ثبت‌نام از‌جمله این تحولات است. لطفا در این‌باره توضیح دهید. تبریز‌نیا: دقیقا خاطرم هست که نخستین دوره، کسی نمی‌‌دانست این طرح چگونه اجرا می‌شود. طرح‌های فصلی بر مبنای ظرفیت زیر‌ساختی و نرم‌افزاری موسسه خانه کتاب شکل گرفت. واقعیت این است که اگر جریان اعطای شابک در موسسه وجود نداشت و طی این سال‌ها برای ثبت اطلاعات تلاش نمی‌شد، شاید این زیر‌ساخت‌ها فراهم نبود تا در بستر آن، این طرح‌ها شکل بگیرد. مهم‌ترین نقطه قوت این طرح نیز زیرساخت اطلاعاتی موسسه خانه کتاب است که موجب شده از شدنی بودن این طرح اطمینان حاصل کنیم. به خاطر دارم؛ هم‌زمان با نخستین دوره، با دشواری 80 کتاب‌فروش برای مشارکت اعلام آمادگی کردند. بد‌بینی ناشی از نا‌آشنایی نسبت به طرح و البته برخی بدبینی‌ها و بی‌اعتمادی‌ها، مانع از مشارکت کتاب‌‌فروشان بود اما در دوره‌های بعد به سرعت این میزان مشارکت افزایش پیدا کرد. آموزگار: مردم نیز به دلیل نا‌آشنایی با فرآیند استفاده از تخفیف‌ها مثل ارائه کد ملی چندان استقبال نمی‌‌کردند. تبریز‌نیا: بله. نگرانی‌های مختلفی وجود داشت اما به تدریج و با توجه به جمع‌آوری بازخورد‌ها موفق شدیم با کمک نیرو‌های فنی موسسه خانه کتاب، نگرانی‌ها را کاهش دهیم. در طول این نه دوره، تا حد زیادی نواقص نرم‌افزاری، اطلاعاتی و پشتیبانی بر‌طرف شد و تاکید دارم به لحاظ اجرایی، طرح‌های حمایتی پدیده قابل‌توجهی‌اند. اینکه اطلاعات کامل خرید و فروش کتاب‌ در کتاب‌فروشی‌های عضو از سراسر کشور ثبت و گزارش‌های مالی در یک فرآیند محاسبه و ثبت می‌شود برای کارمندان موسسه خانه کتاب نیز پدیده جدیدی بود. خوشبختانه از عهده این کار برآمدیم و موفق شدیم گام‌های بیشتری را برداریم. نقاط ضعیفی نیز در این طرح وجود دارد که قابل برطرف شدن است. همانطور که گفتم؛ ایجاد شبکه زیر‌ساختی و ارتباطی با کتاب‌فروشان، افق جدیدی را مقابل مجریان طرح‌های فصلی قرار داده است که موجب شده تا برنامه‌های جدید‌ی را برای دوره‌های بعد پیش‌بینی کنیم.   آموزگار: نکته بسیار مهم افزایش اطلاعات متولیان برگزاری طرح‌های حمایتی و همچنین فعالان نشر، طی برگزاری نه دوره طرح‌های حمایتی است. تعداد کتاب‌فروشی به معنای اخص کلمه با توجه به معیار‌‌هایی که تعیین شد، میزان خرید و فروش انواع کتاب،‌ شناسایی گرایش و علاقه‌مندی مخاطبان و اقتصاد هر بخش، از‌جمله دستاورد‌های آماری قابل‌توجه این طرح است که حتی نمایشگاه بین‌المللی کتاب نیز چنین امکانی را به دست نمی‌دهد. فکر می‌کنم سال 1395 رقم 20 درصد یارانه طرح‌های حمایتی، 7 میلیارد تومان بود که این رقم به معنای جذب 28 میلیارد از سوی مردم و 35 میلیارد گردش مالی است. در حالی‌که سی‌و‌امین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با 44 میلیارد یارانه دولت برگزار شد که بیشتر آن در قالب بن‌کارت‌های دانشجویی تزریق شد. با محاسبه سهم آورده دانشجویان و طلاب در مجموع به 100 میلیارد تومان گردش مالی می‌رسیم. طرح‌های حمایتی بازده بسیار زیادی برای دولت دارد آموزگار: باید مقایسه دو دسته اطلاعات به دست آمده از وضعیت نشر در جریان برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با طرح‌‌های حمایتی را مورد توجه قرار داد. این مقایسه گزارش‌های قابل توجهی از میزان تولید و مقایسه حوزه‌های مختلف ازجمله‌ ترجمه و تالیف را روشن می‌کند. به‌عنوان مثال در جریان برگزاری طرح‌های فصلی بود که مشخص شد ترجمه بیش از تالیف می‌فروشد. طرح‌های حمایتی بازده بسیار زیادی برای دولت دارد؛ به‌عبارت دیگر اگر 44 میلیارد یارانه نمایشگاه به این بخش تزریق شود، چهار برابر بیشتر جذب خواهد شد که نزدیک به 180 میلیارد تومان است و اقتصاد و گردش مالی قابل توجهی به دست می‌دهد. ** با توجه به تجربه برگزاری نه دوره طرح‌ حمایتی، مهم‌ترین نقطه ضعف این طرح چیست؟ تبریز‌نیا: بعد از پایان چهارمین دوره طرح پاییزه، با چند کتاب‌فروش هم صحبت شدم که تاکید داشتند، بزرگترین تهدید برای طرح‌های حمایتی تاخیر در بازپرداخت بدهی کتاب‌فروشان است. امید‌‌واریم برای رفع این مشکل تصمیمات جدی اتخاذ شود. عادت‌دادن مردم به تخفیف مضر است نظر‌بلند: مزایای بسیاری را می‌توان برای طرح‌های فصلی برشمرد، اما درباره معایب این طرح، به نظر من هم اول باید به مدت زمان پرداخت بدهی کتاب‌فروشان توجه کنیم. اما نکته بعدی این است که یارانه را نمی‌توان در طولانی مدت اختصاص داد زیرا عادت دادن خریدار به تخفیف و دریافت یارانه برای خرید کتاب زمینه‌ساز ایجاد عادت‌های مضر فرهنگی است. شاید تغییر سازوکار اجرای طرح‌های حمایتی با تاکید بر تغییر سازوکار تخصیص یارانه، بعد از مدتی ضروری باشد؛ چراکه عادت دادن مخاطب به یارانه‌هایی که در بازه‌های زمانی پرداخت می‌شود، جریانی برخلاف اهداف ترویج فرهنگ کتابخوانی را ایجاد می‌کند. نکته بعدی اینکه به نظرم در بخش فروش، باید نظارت بیشتری داشته باشیم تا اولا آمار‌ها، بیشتر نشان دهنده واقعیت بازار کتاب باشند و نتایج آماری، برای برنامه‌ریزی‌های کلان مناسب‌تر باشد. باید تلاش کنیم آمار‌های  طرح‌ حمایتی، به معضل آمار‌سازی که دیگر بخش‌های صنعت نشر ازجمله شمارگان تقلبی و یا تعداد کتاب‌های تالیفی دچار آن است، گرفتار نشود. ** زیرساخت‌های اطلاعاتی و نرم‌افزاری موسسه خانه کتاب موجب شد تا جریان جدید ثبت خرید و فروش کتاب شکل‌بگیرد. تولید آمار و تحلیل‌های بعدی در این طرح‌ها چقدر اهمیت دارد؟ نظر‌بلند: اساسی‌ترین مولفه برنامه‌ریزی در جریان توسعه در صنایع مختلف، آمار و اطلاعات بخش فروش است. به‌عبارت دیگر بخش فروش سلیقه و ذائقه مخاطب و مصرف‌کننده را برای برنامه‌ریزان مشخص می‌کند. هنوز آمار و اطلاعات دقیقی از بخش فروش سالانه صنعت نشر کتاب موجود نیست و تنها اطلاعات قابل استناد حوزه فروش به اطلاعات محدود طرح‌های فصلی مربوط می‌شود. هرچند کتابخانه‌های عمومی معرف سلیقه اعضاست، اما از نظر اقتصادی سنجشی از نوع خرید به دست نمی‌دهد.   به عنوان مثال آمار عیدانه، تابستانه و پاییزه سال جاری با تاکید بر این نکته که میزان تخفیف بین ترجمه و تالیف در جریان تابستانه و پاییزه متفاوت بود، نشان داد که در عیدانه تقریبا 44 درصد فروش به کتاب‌های تالیفی و 56 درصد به ترجمه اختصاص داشت. با افزایش میزان تخفیف برای کتاب‌های تالیفی، این میزان به 45 و نیم درصد در تابستانه و در پاییزه به 48 درصد رسید. به‌عبارت دیگر افزایش یارانه برای کتاب‌های تالیفی از 44 درصد به 48 درصد و میزان فروش ترجمه از 56 درصد به 52 درصد رسیده است. این میزان تغییر، جزئی محسوب می‌شود و موید ایجاد تغییر در رفتار و انتخاب خریداران نیست. از سوی دیگر کتاب‌ها در چهار گروه عمومی‌ تالیفی،‌ عمومی ترجمه، کودک تالیفی و کودک ترجمه همواره جزو پر‌‌فروش‌ها هستند که فهرست قابل‌اعتنائی به دست می‌دهد و پیوند این آمار با سایر اطلاعات ثبت شده، نتایج ارزشمندی را در اختیار مجریان قرار می‌دهد. همان‌طور که گفته شد برنامه‌‌هایی برای کاربردی کردن این اطلاعات، طراحی شده و تاکید می‌کنم حتی حاضریم این اطلاعات را برای برنامه‌ریزی‌های صنعت نشر در دسترس قرار دهیم.   وزرای فرهنگ، بیشتر خود را وزیر تولیدات فرهنگی می‌دانند! ** جناب اشعری؛ شما درباره ضرورت‌های برگزاری طرح‌های فصلی چه نظری دارید و فعالیت آن را چطور ارزیابی می کنید؟ اشعری:  نگاه من به عملکرد و فعالیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتقادی است، اما تاکید دارم که در برگزاری هر یک از رویداد‌ها ازجمله نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و طرح‌های فصلی سلسله اهدافی دنبال می‌شود. به‌عبارت دیگر اگر هر یک این رویدادها یک هدف مشترک داشتند می‌توانستیم،‌ با نگاه مقایسه به بررسی گرانی و ارزانی برگزاری آن‌ها بپردازیم. به‌عنوان مثال؛‌ در جریان برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران یک حیثیت بین‌المللی نیز در نظر است که در طرح‌های فصلی وجود ندارد. ......................... ابتدا باید اهداف اصلی از اجرای طرح حمایتی و یا طرح‌های مشابه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، را مشخص کنیم. گاهی اقتصاد نشر هدف است که در قضاوت و نقد ما تاثیر‌ می‌گذارد. گاهی طرح‌ها در پازل عمومی نقش فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای رشد علمی و اخلاقی جامعه بررسی می‌شود که این نگاه نیز در جهت‌دهی به بررسی ما موثر است. یکی از اشکالات عمومی طرح‌های حمایتی این است که چندان به یک برنامه جامع قائل نیست.  فرض کنیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برنامه جامع فرهنگی خود را براساس اسناد بالادستی و قانون اساسی، سیاست‌های فرهنگی نظام و همچنین قانون اهداف و وظایف خود تدوین و برای اجرای آن بازه زمانی تعیین کند. کلیت این برنامه‌ریزی از قطعات  مختلفی تشکیل شده که فعالیت‌های متفاوتی را در بر‌می‌گیرد. از سوی دیگر این امکان نیز وجود دارد که اهداف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از مسیر‌های دیگری محقق شود. متاسفانه در وزارتخانه این جریان برنامه‌ریزی وجود ندارد، بنابراین جریان سنجش و اندازه‌‌گیری کیفی نه‌تنها در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بلکه در کشور وجود ندارد. درباره  فعالیت‌های موسسه خانه کتاب و نمایشگاه‌ها باید به اهداف توجه کنیم. آیا در وضعیت فعلی اقتصاد، به دنبال کمک به کتاب‌فروشان و ناشران هستیم که به نان و نوایی برسند و مشکلات اقتصادی آن‌ها بر طرف شود؟ این مسائل وظیفه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست. شاید به تبع برخی اهداف وزارتخانه بهره‌مندی اقتصادی شکل بگیرد. با توجه به شرح وظایف وزارتخانه که برگرفته از اصول اولیه قانون اساسی است، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ستاد فرهنگی کشور است. به‌عبارت دیگر، مطالبه اصلی نظام در حوزه فرهنگ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. اما وزرایی که تا به حال تجربه همکاری و آشنایی با آن‌ها را داشتم، خود را وزیر فرهنگ، و ارشاد نمی‌دانستند بلکه خود را وزیر تولیدات فرهنگی می‌دانستند و بیشتر پیگیر سرو سامان دادن به اوضاع اقتصاد سینما، نشر و مدیریت مطبوعات بوده‌اند. به قول برخی از آقایان در همه مشاغل سخت‌گیری‌هایی وجود دارد، اما در حوزه فرهنگ هیچ‌گونه سخت‌گیری  وجود ندارد. درباره نیاز به تاسیس کتاب‌فروشی مطالعه دقیقی انجام نشده است به‌عنوان مثال هر دانش‌‌آموخته مقطع کارشناسی می‌تواند برای اخذ انواع مجوز‌های فرهنگی، از جمله پروانه نشر اقدام کند، در‌حالی‌که در سایر مشاغل این شرایط مشاهده نمی‌شود. علاوه‌براین درباره نیاز کشور به کتاب‌فروشی مطالعه دقیقی انجام نشده و بدون مطالعه، به متقاضیان وام افتتاح کتاب‌فروشی اعطا و اعلام می‌شود، مبلغ وام شهرستانی‌ها 300 میلیون تومان تعیین و فعلا برای تهرانی‌ها این وام در نظر گرفته نمی‌شود. بنابراین به نظر می‌رسد تصمیم‌‌گیری‌ها بدون برنامه‌ریزی و برنامه جامع است. درباره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نیز بار‌ها گفته‌ام که علاوه بر فواید فعلی می‌توان برای آن فایده‌های بیشتری متصور شد؛ بنابراین فعلا از تعطیلی هیچ طرحی حرف نمی‌زنم. تاکید دارم رویداد‌های مختلف را آسیب‌شناسی و اصلاح کنیم، به آن‌ها رونق ببخشیم و ارتقاء دهیم.   اشعری: با توجه به آمار فروش کتاب پاییزه سال جاری، باید به شبکه جامع دسترسی کتاب در اروپا اشاره کنم. به‌عنوان مثال؛ اگر کتابی در یکی از کتاب‌‌فروشی‌های فرانکفورت موجود نباشد، با توجه به  شبکه ارتباطی بین کتاب‌فروشی‌ها می‌توان فهمید کدام کتاب‌‌فروشی در اروپا کدام کتاب را در اختیار دارد. بنابراین معتقدم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از برگزاری طرح‌های حمایتی، سامانه مدیریت کتاب‌فروشی‌ها را با هدف دسترس‌پذیر‌تر کردن کتاب، طراحی کند. من ایده طراحی سامانه ثبت خرید کتاب از کتاب‌فروشی‌های سراسر کشور را در جریان طراحی و ساخت باغ کتاب دنبال می‌کردم که به سرانجام نرسید. طراحی این سامانه نشان می‌دهد که در کدام منطقه چه نوع کتاب‌هایی خریداری می‌شود و یا طبقه و قشر مخاطب هر کدام از فروشگاه‌ها کدام‌اند. مجموع این اطلاعات به سیاست‌گذاران فرهنگی کشور کمک می‌‌کرد تا نبض جامعه را در دست بگیرند و سلیقه مردم را شناسایی کنند. ثبت آمار خرید مردم در سامانه کتاب‌فروشی‌ها به کتاب‌فروشی‌های محلی نیز برای آشنایی با سلیقه مردم کمک می‌کند تا فضای فروشگاه خود را از کتاب‌هایی که مشتری ندارند، پُر نکنند.   تاکید دارم؛ اگر موسسه خانه کتاب، در وهله اول به ایجاد این سامانه و یا ایده‌های دیگر توجه کند، در واقعی‌تر شدن آمار‌هایی که طی چند طرح‌ حمایت به دست آمده کمک می‌کند. مجموع این آمار‌ها برای نهاد‌های سیاسی و فرهنگی نیز قابل استفاده است.   ** بنابر توضیحاتی که طرح کردید، آسیب‌شناسی طرح‌های فصلی را معطوف به چه مسائلی می‌دانید؟   اشعری:  براساس اهداف تعیین شده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هرکتابی نباید در جریان برگزاری طرح‌های حمایتی ترویج شود. علاوه براین باید به دو مقوله آزادی، هدایت و حمایت توجه داشته باشیم. نظام، نظام با سماحتی است و اجازه می‌دهد تا افراد آزادانه حتی فراتر از ارزش‌های خود کتاب منتشر شود؛ اما زمانی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هزینه می‌کند، بودجه باید در جهت اهداف نظام هزینه شود. موضوعی که در طرح‌های حمایتی دیده نمی‌شود، به‌عبارت دیگر هیچ‌گونه هدایتی برای معرفی کتاب‌های خوب وجود ندارد که آسیب‌های زیادی دارد.   البته در جریان تولید کتاب نیز این سوال مطرح است که چرا کتاب‌های فاخر و ارزشمند اندک است. همواره به این فکر می‌کنم که بعد از انقلاب چه کتاب‌هایی منتشر شده که منشاء تحول جامعه را فراهم کرده باشد. واقعا چنین کتاب‌هایی نداریم؛ کتاب‌های درخشانی مثل «المیزان» علامه طباطبایی و آثار شهید مطهری. به‌عبارت دیگر، کتاب شاخصی که  نظام جمهوری اسلامی و مدیریت نظام بر آن سرمایه‌گذاری کرده، نداریم. در حوزه‌های دیگر؛ از‌جمله ادبیات نیز این فضا وجود دارد. زمانی سعدی و حافظ داشتیم اما حالا چه؟ سیاست‌هایی که نتیجه آن ظهور انسانی‌هایی با تراز سعدی و حافظ شدند، چرا وجود ندارد؟ چرا شخصیت‌هایی مانند شیخ‌بهایی و ملاصدرا هم‌زمان با حکومت صفوی پدیدار می‌شوند؟ این شرایط با حمایت‌های قوی از علم و دانش ایجاد شده است. بنابراین در پاسخ به سوال شما درباره طرح‌های حمایتی باید بگویم؛ یکی از اشکلات مهم، نگاه کمی به طرح‌‌‌های فصلی است. **درباره مزیت‌های این طرح چطور؟ به نظرتان مزیت قابل اشاره‌ای وجود دارد؟   اشعری: به‌نظر من تاثیر طرح‌های فصلی در کم‌رنگ شدن وجه فروشگاهی نمایشگاه‌‌های استانی، از تاثیر قابل توجه طرح‌های فصلی است. نکته قابل توجه دیگر که در این نشست مطرح شد، درباره عادت‌دادن مخاطب به یارانه و تهدید تبدیل شده آن است. این مساله در نمایشگاه‌های کتاب تهران نیز وجود دارد؛ به‌عنوان نمونه، غالب منابع کتابخانه‌های بزرگ در جریان برگزاری نمایشگاه خریداری و تامین می‌شود. نخستین ضرر این شکل تامین منابع کتابخانه‌ای تاخیر در حرکت علمی دانشگاه‌‌ها  از منظر منابع است؛ یک منبع دانشگاهی خرداد‌ماه به بازار عرضه، اردیبهشت‌‌ماه از نمایشگاه خریداری می‌شود و تا به کتابخانه دانشگاه اضافه شود، چند ماه طول می‌کشد بنابراین یک سال و نیم برای دسترسی دانشجو به این کتاب زمان از بین رفته است.    با توجه به همه این مسائل به نظر می‌‌رسد فرهنگ را یک موجود ناقص‌الخلقه‌ای تصور می‌کنیم که دائم باید زیر بال و پر آن را بگیرم. گویا نمی‌خواهیم فرهنگ به استقلال و خودکفایی برسد. به اعتقاد من اگر همه حمایت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متوقف شود، موفق‌تر خواهیم شد. یکی از نمونه‌های موفق‌‌ که بدون حمایت دولتی پیش‌رفته، فعالیت مجموعه‌های شهر کتاب و باغ کتاب در تقویت کتاب‌فروشی‌ است. با آغاز فعالیت شهر کتاب و بعد از آن باغ کتاب، گرایش به سمت تاسیس کتاب‌فروشی‌‌های بزرگ در شهر‌های سراسر کشور افزایش پیدا کرد. هر زمان به ظرفیت مردمی توجه شده، موفق‌تر بوده‌ایم. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متولی حوزه فرهنگ است نه متولی مسائل اقتصادی بنابراین به نظر می‌رسد بهتر است دولت در زمینه فعالیت‌های فرهنگی، فکر دیگری را اجرایی کند. به‌عنوان مثال به‌جای حمایت، به بازنگری اساسی در ساختار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه‌های سینما، تئاتر و کتاب پرداخته شود تا شاهد استقلال و رونق در این بخش‌ها باشیم. مجموع حمایت‌ها، عموما برای نویسنده‌ها فایده‌ای ندارد. علاوه‌براین افراد صاحب ایده در حوزه نوشتن، به نویسندگی به‌عنوان‌ منبع درآمد و راهی برای تامین زندگی نگاه نمی‌کنند؛ بنابراین اثر شاخصی تولید نمی‌شود. مگر اینکه نویسندگان صاحب ایده و فکر، نویسندگی را به‌عنوان راه اصلی ارتزاق خود تعریف نکرده باشند. کتاب برای نویسنده در بیشتر حوزه‌ها به‌جز در حوزه کودک و نوجوان و یا ترجمه آثار سطحی و دم‌دستی، منبع اقتصادی جدی محسوب نمی‌شود.   **   تاکید دارید که اگر وزارت فرهنگ و ارشاد از حمایت طرح‌های فصلی دست بردارد، افق بهتری پیش رو خواهد بود؟   اشعری: منظور فقط طرح‌های حمایتی نیست بلکه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید بعد از یک طراحی کلان، طرح‌های حمایتی را بازنگری کند. به‌عبارت دیگر در شرایط فعلی که رویداد‌های مختلف از‌جمله نمایشکاه بین‌المللی کتاب تهران، نمایشگاه‌های استانی و طرح‌های فصلی به نقطه فعلی رسیده، نمی‌توان از تعطیلی برخی از رویداد‌ها سخن گفت، بلکه باید طراحی جدیدی ارائه و برای تحقق اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شیوه‌هایی جدید شناسایی شود. به‌عنوان مثال؛ باید به این پرسش پاسخ دهیم که بودجه‌های فرهنگی را کجا باید هزینه کرد؟ من در دوره‌های پیشین، همواره با تخصیص یارانه‌ کاغذ به ناشران مخالف بودم و به نظر می‌رسد شروع این جریان مجددا منشا بروز مفسده شده است. همه این تلاش‌ها برای ارتقا‌ء فرهنگ است، در‌حالی‌که نتایج این سیاست‌ها در مسیر عکس اهداف فرهنگی در حال شکل‌گیری است. **   تاکید دارید که ورود دولتی و تزریق یارانه با وظایف دولتی منافات دارد. اما به هرحال به‌نظر نمی‌رسد که مسائل معیشتی اهالی قلم و نشر به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بی‌ارتباط باشد. اشعری:  من می‌گویم در اهداف قانونی این وزارتخانه چنین مسائلی نیست. در شرح وظایف معاونت محترم فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز حتی یک مورد به تخصیص یارنه و حمایت اشاره نشده است. محور اصلی وظایف این معاونت سیاست‌گذاری و نظارت است. **  علاوه براین تاکید دارید که در طرح‌های حمایتی از کتاب‌هایی که با اهداف نظام منافات دارد حمایت می‌شود و باید سازوکاری برای تفکیک آثار وجود داشته باشد؟   اشعری:  در این طرح‌ها از همه کتاب‌ها، چه آن‌هایی که در راستای اهداف نظام و چه کتاب‌هایی که خلاف مسیر نظام منتشر می‌شود، حمایت می‌شود. به‌عبارت دیگر بین این دو دسته تبعیض قائل نمی‌شوند اما باید توجه داشت که این شکل حمایت با اهداف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازگاری ندارد. به‌عنوان مثال، اگر سیاست کلان کشور، توجه به پیشرفت و توسعه علمی است، باید پرسید که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کجای این سیاست قرار دارد و سهم این وزارتخانه برای تحقق و رسیدن به قله‌های علمی منطقه تا سال 1404 چیست؟ تاکید دارم که باید از این زاویه به موضوعات نگاه کنیم.    **   اشاره کردید که نویسنده‌ها باید بتوانند از طریق نویسندگی توانایی امرار معاش داشته باشند و معتقدید که حمایت از نویسندگان نیز وظیفه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست.  اشعری:  البته منظورم رها کردن همه امور از سوی دولت نیست. اگر نشر ‌روی پای خود بایستد، همه فعالان حوزه نشر از نظر اقتصادی منفعت می‌برند، اما به هر حال حتی زمانی که قانون نگاه برابر دارد، ممکن است دولت برای رفع برخی خلاء‌ها دخالت کند. به‌عنوان مثال؛ دولت از نویسند‌ه‌ای که در حال خلق شاهکار ادبی است، حمایت خواهد کرد.   ** درباره افزایش تخفیف برای کتاب‌های تالیفی چه دیدگاهی دارید؟  اشعری: من موافق حمایت یکسان از نویسندگان و مترجمان هستم چراکه شاید ترجمه یک اثر برای کشور نتایج قابل‌توجهی داشته باشد. چه‌بسا یک اثر ترجمه‌ای از یک اثر تالیفی بهتر باشد کما اینکه بسیاری از رمان‌های داخلی که منتشر می‌شوند از کیفیت قابل‌توجهی برخوردارند. باید توجه داشت که تنها کارکرد رمان‌ها سرگرمی نیست، بلکه محتوای این کتاب‌ها الگوسازی است.  ** خانم نظربلند؛ شما با این مباحث موافقید و به نظر شما باید در طرح‌های فصلی، بازنگری انجام شود؟  نظر‌بلند: یادآوری می‌کنم، علم اقتصاد و همچنین فرهنگ، قوانین سخت‌گیرانه‌ای دارند. نمی‌توانیم بخشی از قوانین علم اقتصاد و فرهنگ را نادیده بگیریم و به بخش‌های دیگر بهاء بدهیم و در نهایت انتظار داشته باشیم که به توسعه فرهنگی و یا اقتصادی همه جانبه دست پیدا کنیم. شاید وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی متولی بخش اقتصاد نشر نیست، اما حمایت‌های این وزارتخانه مستقیم و غیر‌مستقیم در این صنعت اثر‌گذار است. مقایسه 17 هزار پروانه نشر یا حتی ناشران فعال با تعداد کتاب‌فروشان فعال، براین مساله تاکید می‌‌‌کند که باید بین تولید و عرضه تعادل برقرار باشد، اما حمایت‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی موجب شده تا تعداد قابل‌توجهی ناشر فعال و غیر‌فعال داشته باشیم، اما در مقابل؛ عرضه‌‌کنندگان بسیار اندک باشند. اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی متولی توسعه فرهنگی است، باید توجه داشته باشیم که یک‌تنه توانایی اداره همه امور را ندارد. وقتی فرهنگ کتاب‌خوانی و یا مهارت‌های زیستی در آموزش و پروش آموزش آموزش داده نمی‌شود، نمی‌توان انتظار داشت دانش‌آموز بعد از پایان تحصیل، کتاب‌خوان شود. وزارت فرهنگ و ارشاد نیز در بخش توسعه فرهنگی و اقتصادی نمی‌تواند با قطع یک حمایت و یا هدایت آن به سمت دیگر همه امور را اصلاح کند. اشعری: در دوره هایی که در دولت مسئولت‌هایی داشتم، به مدیران مختلف تاکید می‌کردم یک مشاور فرهنگی داشته باشند. بعدها این موضوع از سوی مقام معظم رهبری به‌عنوان پیوست فرهنگی طرح شد. پیش از آغاز هر فعالیتی باید علاوه بر توجه به ایجاد بستر فرهنگی، فواید آن‌را نیز در نظر داشته باشیم. به‌عنوان مثال، مشاور فرهنگی در آموزش و پروش باید ایده ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی را به بدنه آموزش و پرورش منتقل کند. در سایر حوزه‌‌ها نیز باید ستاد فرهنگی تشکیل شود به‌عبارت دیگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ستاد فرهنگی نظام شود و ایده‌های فرهنگی را در همه بخش‌های نظام جاری کند. اگر از سه اصل عزت، حکمت و مصلحت در ارتباط با سایر کشور‌ها صحبت می‌‌کنیم همه در سازوکار فرهنگی ریشه دارد، اما به نظر می‌رسد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مجموع این زمینه‌ها نقش حداقلی دارد. ** چندین بار در طول این نشست از مضرات پرداخت یارانه بحث شد اما همچنان به طرح‌های فصلی اعتقاد دارید و ادامه آن‌را ضروری می‌دانید؟  نظر‌بلند: با توجه به همه این مباحث، هرچند که معتقدم پرداخت این یارانه‌ها در جریان برگزاری طرح‌های حمایتی ممکن است، به مرور زمان آسیب‌زا باشد اما شکل بهتری از اعطا یارانه است. شاید به این دلیل که یارانه طرح‌های حمایتی مستقیم به دست مصرف‌کننده می‌رسد و سازو کار نسبتا منطقی‌تری در مقایسه با سایر حمایت‌ها یارانه‌‌‌ای دارد. به‌عبارت دیگر، حمایت‌ها اغلب پیش از به اصطلاح شکوفا شدن ناشر اعطا می‌شود. بنابراین با توجه به اینکه این یارانه معطوف به اطلاعات و آمار نسبتا دقیق‌‌تری است نسبت به سایر حمایت‌های یارانه‌ای بهتر و قابل دفاع‌تر است. طرح‌های فصلی را نفی نمی‌کنم اشعری:  من هم منظورم نفی طرح‌های فصلی نیست. تاکید دارم اصل را بر این بگذاریم که از هر سازمان و و فردی که حتی یک قدم حرکت رو‌به جلو داشت، حمایت کنیم. درباره طرح‌های فصلی نیز باید توجه داشته باشیم که همه کتاب‌ها شایسته حمایت نیستند به‌عبارت دیگر برخی کتاب‌ها هتند که حتی بدون حمایت مشتری برای آن‌ها وجود دارد از سوی دیگر در جریان این طرح از کتاب‌هایی که کاملا با اهداف نظام مغایر هستند نیز حمایت می‌‌کنیم. ** راهکار شما چیست؟ این کتاب‌ها در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نیز عرضه می‌شوند. اشعری:  من معتقدم جریان پرداخت یارانه به ناشر و یا برای خرید کتاب باید متوقف شود. دولت می‌تواند به تقویت بنیه کتابخانه‌های عمومی و تخصصی با خرید کتاب‌ کمک کند و حمایت از مخاطب را بر عهده خود ناشران بگذارند؛ چراکه به‌طور طبیعی ناشران به حمایت از مخاطب توجه دارند. اساسا با پرداخت یارانه حتی در نمایشگاه بین‌‌المللی کتاب تهران که با ایجاد فضای نامتوازن و خسته‌کننده برای مخاطب، شباهتی با نمایشگاه‌های بین‌المللی دنیا ندارد نیز مخالفم.   با حذف یارانه، کمک می‌کنیم تا ناشران روی پای خود بایستند. پرداخت هر‌گونه یارانه باید در مسیر خود‌کفایی باشد نه اینکه ناشران را دائم محتاج کنیم. علاوه براین هر ‌زمان بحث پرداخت یارانه طرح می‌شود، بلافاصله به یاد فساد می‌افتم؛ بنابراین باید به سمتی حرکت کنیم که فعالیت فرهنگی آسیب‌زا نباشد. اگر بتوانیم یارانه را حذف کنیم تا ناشران روی پای خود بایستند و افراد توانمند کتاب بخرند و دیگران از ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی استفاده کنند به سبک شدن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کمک کرده‌ایم. به‌عنوان مثال نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران یک چهارم از 44 میلیارد تومان یارانه هزینه برپایی نمایشگاه است. چرا این‌‌قدر هزینه برای این رویداد باید هزینه شود؟ البته از توقف برگزاری این رویداد صحبت نمی‌کنم، بلکه تاکید دارم که سازوکار اداره آن براساس یارانه باید تغییر کند. برای نجات کشور و انقلاب از فساد‌، باید ساختار‌ها را جراحی و بازنگری کنیم. به هرحال 40 سال از خوبی‌‌ها، بدی‌ها و درستی و نادرستی‌ها تجربه داریم. **  در چهارمین پاییزه کتاب چه آمارهایی به ثبت رسیده است؟ نظر‌بند: در پاییزه سال جاری، 574 کتاب‌‌فروشی در استان‌ها و 101 کتابفروشی در تهران مشارکت داشتند. تابستان در مقایسه با عیدانه نزدیک به 100 عضو جدید و در پاییزه  در مقایسه با عیدانه 40 تا 50 عضو جدید داشتیم. برخی از کتاب‌فروشی‌ها مشارکت نکردند. اصلی‌ترین دلیل این کتاب‌فروشان نیز تاخیر در بازپرداخت بدهی است.   یارانه در هر طرح متفاوت بوده، به‌عنوان مثال اعتبار یارانه عیدانه 29 میلیارد ریال،  تابستانه  14 میلیارد ریال و پاییزه 16 و نیم میلیارد ریال بوده است. اعتبار طرح‌های حمایتی به بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بستگی دارد. به‌عنوان مثال پاییزه سال گذشته را هم‌زمان با برگزاری عیدانه تسویه حساب کردیم. تا به این مرحله به کتاب‌فروشی‌های عضو طرح عیدانه و تابستانه بدهکارهستیم. مجموعه بدهی 14 میلیارد ریال تابستانه 97 و 16 و نیم میلیارد ریال پاییزه 97 است. به نظر می‌‌رسد اگر معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسرانه پیش از آغاز طرح به تامین بودجه توجه داشته باشد و پیش از برگزاری طرح‌ها بودجه را تخصیص دهد. موسسه خانه کتاب، آمادگی دارد تا با تاخیر یک روزه و به اصطلاح روزانه با کتاب‌فروشی‌ها تسویه حساب کند. ایجاد شبکه بین همه کتاب‌فروشی‌های عضو، مستلزم این است که با نرم‌افزار کتاب‌‌فروشی‌ها پیوند بخوریم. البته در آمارها باید توجه داشته باشیم که اگر مخاطب بیش از 100 هزار تومان کتاب بخرد در سامانه ثبت نمی‌شود و نمی‌توانیم بیش از این به اطلاعات خرید دسترسی داشته باشیم. علاوه براین الزام ثبت آمار فروش در دو سامانه فروش کتاب‌فروشی‌ها و سامانه خانه کتاب برای کتاب‌فروشی‌ها دشوار است. اگر سامانه جامع کتاب‌فروشی‌ها  طراحی شود همه این مشکلات  مرتفع خواهد شد.  بخشی از حمایت‌های دولتی را می‌توان به این سمت هدایت کرد که کتاب‌فروشان مجبور به پرداخت هزینه پشتیبانی نرم‌ا‌فزار نباشند و دولت آن‌را پرداخت کنند و به شکل یارانه حمایتی از کتاب‌فروش‌ها اجرا شود. عملی شدن این طرح بسیار ماندگار و اطلاعات ارزشمندی از شبکه فروش به دست می‌‌دهد. به جرات نیز بر امکان فنی طراحی سامانه شبکه فروش در موسسه خانه کتاب تاکید می‌کنم. کتاب‌فروشی‌های بزرگ و حرفه‌ای طرح‌های فصلی را رویداد می‌بینند و برای افزایش گردش مالی بیشتر این رویداد را فرصت می‌‌دانند.   اشعری: به نظر می‌رسد می‌توان با هدایت این رویداد و حتی با حذف یارانه و توجه به حمایت‌های غیر‌مالی، مشارکت افزایش پیدا کند. تقویت این راهکار نگرانی‌ها بابت عادت مخاطب به طرح‌های فصلی از هم بین خواهد رفت .   **  رویکرد‌ کتاب‌فروشان در جریان برگزاری طرح‌های حمایتی تا چه میزان متحول شده است. به‌عبارت دیگر طرح‌های حمایتی چه تاثیری بر عملکرد آن‌ها داشته است؟      نظر‌بلند: در برخی از کتاب‌فروشی‌ها، مبلغ سقف یارانه به مطالبه تبدیل شده است، به‌عنوان مثال در جریان تابستانه که بودجه کمتری در اختیار داشتیم، با اعتراض برخی از کتاب‌فروشِی‌ها مواجه شدیم. به‌عبارت دیگر این پرداخت به وظیفه موسسه خانه کتاب، تبدیل شده است؛ در‌حالی‌که یک رویداد و فرهنگی شکل گرفته بود که کتاب‌فروشان می‌توانستند از آن به‌عنوان یک فرصت برای افزایش مشتری وگردش مالی استفاده کنند. علاوه‌براین برخی از کتاب‌فروشان طی طرح با حضور در مدارس و معرفی آثار خود دانش‌آموزان را به کتاب‌فروشی دعوت می‌کنند. پاتوق‌ کتاب‌ها نیز برنامه‌های منظمی را پیش‌بینی‌ می‌کنند.   جبهه انقلاب فرهنگی نیز برنامه قابل‌توجهی را تنظیم کرده و همزمان با طرح‌های فصلی، طرح‌های فرهنگی را در واحد‌های صنفی برگزار می‌کند. برگزاری این طرح‌های فرهنگی موجب شده تا چند عنوان کتاب مانند «سلام بر ابراهیم» و یا «یادت باشد» طی دو سه طرح اخیرهمه این کتاب‌ها پرفروش بوده‌اند. علاوه براین از نظر شهید کاظمی دو عنوان کتاب در کتاب‌های اول وجود دارد. سقف یارانه، بسیاری از اعداد و رقم‌ها را مشخص می‌کند، به‌عنوان مثال تعداد خریدار عیدانه نزدیک به 198 هزار نفر  و در تابستانه که محدودیت بودجه داشتیم 76 هزار و 300 نفر به و در پاییزه 117هزار و 316 نفر بوده است. ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 08:09:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/mizgerd/269267/تامین-بودجه-پاشنه-آشیل-طرح-های-حمایتی جوادی: شناخت بهتر از اسلام در کاهش دین‌هراسی موثر است http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269268/جوادی-شناخت-بهتر-اسلام-کاهش-دین-هراسی-موثر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این دیدار پروفسور آلبرتو ملونی در این دیدار با اشاره به تاسیس بنیادی در ایتالیا با هدف مطالعات دینی تمامی مذاهب گفت: این بنیاد  سال ١٩٥٣ در بلونیا بنیان‌گذاری شده است و در کتابخانه آن آثار غنی از پژوهشگران مختلف وجود دارد. در حال حاضر به دنبال تاسیس کتابخانه تخصصی مذاهب در شهر پالرمو هستیم و قصد داریم در این کتابخانه بر روی کتاب‌های اسلامی تمرکز داشته باشیم.   وی ادامه داد: هدف ما از تاسیس این کتابخانه گفت‌و‌گوی ادیان نیست بلکه ایجاد محیطی با منابع بسیار برای پژوهشگران دینی است. در این کتابخانه قصد داریم منابع غنی از زبان‌های مختلف در حوزه ادیان و الاهیات دینی را گردآوری کنیم و امیدورایم این مرکز در مدیترانه به‌عنوان مرکزی برای ایجاد فرهنگ صلح و دوستی باشد. آلبرتو ملونی با اشاره به سفرش به ایران به‌عنوان نخستین کشور برای خرید و اهدای منابع گفت: بسیار خوشحالیم که سفرمان برای تجهیز این کتابخانه را از ایران آغاز کرده‌ایم زیرا ایران در حوزه فرهنگی و دینی از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین با توجه به این موضوع که در ایران کتابخانه‌های شخصی بسیاری نیز وجود دارند، در تلاش هستیم تا بتوانیم از منابع کتابخانه‌های آن‌ها نیز استفاده کنیم. البته به دنبال آن هستیم تا کتاب‌هایی را که در رابطه با ادیان و مذاهب اسلامی در ایران منتشر شده است نیز خریداری کنیم و کتابخانه پالرمو را به کتاخانه غنی تبدیل کنیم. در حال حاضر بیش از سه هزار عنوان کتاب و مجله در کتابخانه بلونیا وجود دارد و به دنبال آن هستیم تا این مرکز جدید در پالرمو را نیز به یک پایگاه غنی تبدیل کنیم.   وی در پایان اظهار امیدواری کرد: این کتابخانه به لطف پژوهش به حیات خود ادامه داده است و این پژوهشگران هستند که هزینه خرید کتاب‌ها را پرداخت می‌کنند. امیدواریم که در آینده درگیری‌ها و جنگ‌ها کاهش یابد و پژوهش‌های خوبی در حوزه ادیان و مذاهب صورت گیرد زیرا به یک ضرب‌المثل ایتالیایی اعتقاد داریم که «آب خوب خنک همیشه در اعماق زمین» است. همچنین امیدواریم شاهد حضور پژوهشگران ایرانی در این مرکز باشیم.   دکتر محسن جوادی نیز در این نشست با اشاره به اهمیت تاسیس کتابخانه و ارزشمند خواندن این اقدام گفت: تاسیس چنین کتابخانه‌ای مطمئنا در کاهش سوء تفاهمات دینی موثر خواهد بود و بسیاری از برداشت‌های نادرست و غلط را اصلاح خواهد کرد. آقای ملونی در صحبت‌‌های خود تمثیلی درباره حفر چاه به منظور دستیابی به آب خنک آوردند. البته شهید مطهری نیز درباره این موضوع توضیح خوبی دارند و عنوان می‌کنند که در شهر یزد قنات‌های بسیاری وجود دارد و زمانی که از ارتفاع به این قنات‌ها نگاه می‌کنیم شاهد کثرت هستیم اما زمانی که به عمق می‌رویم مشاهده می‎کنیم که همه آب‌ها یکی است. اگر بتوانیم به عمق برویم مطمئنا اختلافات کم هستند و اشتراکات بسیاری در حوزه ادیان وجود دارد.   وی با اشاره به سابقه حضور خود در میان مسیحیان فرقه‌های مختلف و گفت‌و‌گو با آن‌ها گفت: به نظرم این کتابخانه در کنار ایجاد فضایی برای پژوهش باید محلی برای حضور جوانان علاقه‌مند به این حوزه باشد زیرا مطمئنا نتایج بهتری در بر خواهد داشت. معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر حمایت از تجهیز این کتابخانه گفت: یکی از وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حمایت از کتابخانه‌هاست و قطعا شناخت بهتر از اسلام می‌تواند در کاهش اسلام هراسی و حتی دین‌هراسی موثر باشد. به منظور تجهیز کتابخانه نیز می‌توانیم فهرستی از کتاب‌های منتشر شده دینی در چند سال اخیر در ایران را در اختیار این مرکز قرار دهیم تا پس از انتخاب، این کتاب‌ها را ارسال کنیم.  البته نسخه‌های دیجیتال نیز می‌توانند در اختیار این کتابخانه قرار گیرد.   جوادی در ادامه گفت: البته امیدوارم که این کتابخانه به پژوهشگران ایرانی این امکان را بدهد تا از منابع غنی کتابخانه‌های ایتالیا بهره‌مند شوند.   همچنین در این جلسه ایوب دهقانکار؛ مشاور اجرایی معاونت امور فرهنگی با اشاره به زمینه‌های همکاری میان دو کشور گفت: یکی از این حوزه‌ها پروژه ترجمه کتاب نویسندگان ایرانی به زبان‌های خارجی است که به نام گرنت مشهور است. دبیرخانه گرنت این آمادگی را دارد تا از ترجمه آثار ایرانی به زبان‌های ایتالیایی حمایت کند و حتی بخشی از هزینه ترجمه را نیز به ناشر خارجی پرداخت کند.   محمدجواد مرادی‌نیا؛ مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی نیز در این دیدار سوالاتی پیرامون ایجاد این مرکز و روند فعالیت‌های این بنیاد مطرح کرد.   علی فریدونی؛ مدیرکل دفتر مجامع، تشکل‌ها و فعالیت‌های فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز بر ضرورت استفاده از منابع اقلیت‌های فرهنگی در تجهیز این کتابخانه تاکید کرد.   همچنین نیکنام حسینی‌پور؛ مدیرعامل خانه کتاب نیز با اشاره به تقویت روابط فرهنگی ایران و ایتالیا در دولت تدبیر و امید گفت: خانه کتاب این آمادگی را دارد تا در دوره آینده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در یکی از بخش‌های خود که به اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی اختصاص دارد، کتاب‌های منتشر شده در اروپا را برای سال آینده بررسی کند. همچنین می‌توانیم جلسه‌ای را برای بازدید هیات ایتالیایی از تعدادی از کتابخانه‌های شخصی برنامه‌ریزی کنیم.   وی همچنین تعدادی از کتاب‎‌های جشنواره کتاب سال و آثار ایرج افشار را به عنوان نخستین آثار اهدایی به این کتابخانه در ایتالیا اهدا کرد.   در پایان این نشست نیز مائورو کُنچاتوری؛ سفیر ایتالیا ضمن ابراز خرسندی از حمایت‌های معاونت امور فرهنگی گفت: این دیدار بسیار عملیاتی بود و در این دیدار به نتایج بسیار خوبی دست یافتیم و امیدوارم که دیدارهای چهره به چهره منجر به گسترش روابط فرهنگی میان دو کشور شود. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 10:44:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269268/جوادی-شناخت-بهتر-اسلام-کاهش-دین-هراسی-موثر ​دهم بهمن‌ماه پایان رقابت جام باشگاه‌های کتابخوانی در استان‌ها http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269284/دهم-بهمن-ماه-پایان-رقابت-جام-باشگاه-های-کتابخوانی-استان-ها به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از ستاد اطلاع‌رسانی رویداد‌های ترویج کتابخوانی، تسهیل‌گران و مربی‌ها و مدیران فرهنگ و ارشاد اسلامی در شهر‌ها و استان‌ها باید تا دهم بهمن‌ماه برگزیدگان بخش‌های مختلف جام باشگاه‌های کتابخوانی را انتخاب و معرفی کنند. پنج‌ نفر از برگزیده‌های بخش‌های «بهترین نامه به نویسندگان»، «بهترین کتاب به انتخاب بچه‌ها»، «بهترین باشگاه کتابخوانی» و «بهترین فیلم موبایلی» را به دبیرخانه مرکزی در تهران ارسال کنند. براساس این گزارش دبیرخانه مرکزی در خیابان شهید مطهری، خیابان فجر (جم سابق)، شماره۷، ساختمان فجر، طبقه۶، کد پستی ۱۵۸۹۷۴۳۱۱۱ قرار دارد. ثبت‌نام سومین دوره جام باشگاه‌های کتابخوانی از اول مهرماه آغاز شد و  پس از یک‌بار تمدید مهلت ثبت‌نام  چهاردهم اذر‌ماه فرصت ثبت‌نام باشگاه‌های کتابخوانی پایان یافت و بیش از 1700 شهر و روستا در این رویداد شرکت کردند و قریب به پانزده هزار باشگاه کتابخوانی ثبت شدند.  براساس گزارش دبیرخانه جام باشگاه‌های کتابخوانی، این رویداد در سال 1397 فعالیتش را از اردبیهشت‌ماه با تشکیل دبیرخانه استانی جام باشگاه‌های کتابخوانی و برگزاری دوره‌های آموزشی برای مربیان باشگاه‌ها، فعالیت‌های این رویداد ترویج‌ کتابخوانی در سطح شهرها و استان‌ها آغاز کرد. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 17 Dec 2018 13:34:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269284/دهم-بهمن-ماه-پایان-رقابت-جام-باشگاه-های-کتابخوانی-استان-ها تبادل منابع بین کتابخانه ملی و کتابخانه پالرمو http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269300/تبادل-منابع-بین-کتابخانه-ملی-پالرمو به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران ، مایورو کونچاتوری، سفیر ایتالیا در تهران و آلبرتو ملانی، رئیس بنیاد مذهبی بولونیا ضمن بازدید از  سازمان اسناد و کتابخانه ملی ، با اشرف بروجردی، رئیس این سازمان گفت‌و‌گو کرد. اشرف بروجردی در این نشست ضمن ابراز امیدواری برای تعامل بیشتر بین کتابخانه‌های ایران و ایتالیا اظهار کرد: موضوع تخصصی­ کردن کتابخانه‌ها ایده جالبی است که برخی کشورها می‌توانند آن‌را از ایتالیا الگو بگیرند. وی افزود: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران پایگاهی برای صاحبان اندیشه است تا دیده‌ها و نظریات جدید خود را به بحث و تبادل نظر بگذارند. مشاور رئیس جمهوری افزود: کتابخانه ملی در دو حوزه پژوهش‌های اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی مطالعات و اقدامات تخصصی انجام می‌دهد. وی ادامه داد: مناسب است بین کشورهایی که دغدغه شناخت بیشتر از جهان هستی و ادیان دارند کمیته تخصصی در حوزه کتاب و منابع پژوهشی شکل بگیرد. بروجردی تاکید کرد: باب کتابخانه ملی برای همه کسانی که دغدغه دین و مذهب دارند مفتوح است. کتابخانه ملی فارغ از خطوط سیاسی در اختیار همه اندیشمندان است رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی تاکید کرد تا تفاهم نامه ای که پیرو مذاکرات سال ۱۹۹۳ در سال ۱۹۹۶ میلادی بین کتابخانه ملی و نمایندگان کتابخانه های ایتالیا به امضا رسید اجرایی شود. وی تصریح کرد: ما می‌توانیم ضمن حفظ ارزش‌های دینی خود و با شناخت بیشتر از ادیان یکدیگر، تعاملات فرهنگی خوبی برقرار کنیم. بروجردی عنوان کرد: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران،  می تواند در زمینه منابع دیجیتالی نسخ خطی و تبادل کتاب‌هایی در حوزه دین پژوهی و اسلام شناسی با کتابخانه پالرمو همکاری داشته باشد. وی یادآورد شد: اتاق هایی حاوی کتب موثر برای شناخت بیشتر فرهنگ کشورها در این سازمان وجود دارد که با همکاری فی ما بین می تواند در آینده اتاقی برای منابع فرهنگی ایتالیا نیز دایر شود. ملانی: خواهان توسعه همکاری با سازمان اسناد و کتابخانه ملی هستیم رئیس بنیاد مذهبی بولونیا در این نشست گفت: در ایتالیا کتابخانه‌های دانشگاهی و تخصصی بسیاری وجود دارد. آلبرتو ملانی گفت: کتابخانه ما در بولونیا یکی از تخصصی‌ترین کتابخانه‌های جهان است که به صورت تخصصی به دین مسیحیت می‌پردازد. وی افزود: در حال حاضر قصد بازگشایی یک کتابخانه تخصصی در پالرمو را داریم که طبق برنامه این کتابخانه فقط به تاریخ و مذاهب اسلامی خواهد پرداخت. ملانی ادامه داد: در راستای تهیه منابع برای این کتابخانه به کشورهای مختلف سفر کرده و بدون تمایز کتاب های اسلامی از مذاهب مختلف را به زبان اصلی جمع‌آوری می‌کنیم تا از این طریق محققان بتوانند بر روی این منابع تحقیق و پژوهش کنند. او ضمن تمجید از منابع و امکانات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران درخواست کرد تا در زمینه تبادل کتاب هایی با موضوع اسلام و مسیحیت، منابع دیجیتال و آموزش هایی برای کتابداران همکاری بین دو مجموعه صورت گیرد. رئیس کتابخانه پالرمو ایتالیا با نزدیک توصیف کردن خواسته‌ها و تاکید روی اشتراکات وجود خواهان توسعه همکاری‌ها در آینده شد. ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 07:16:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269300/تبادل-منابع-بین-کتابخانه-ملی-پالرمو راهکارهای مقابله با تکثیر غیرقانونی کتاب دانشگاهی بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/269335/راهکارهای-مقابله-تکثیر-غیرقانونی-کتاب-دانشگاهی-بررسی-می-شود سیدعباس حسینی‌نیک؛ مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، عنوان کرد: حفظ و رعایت حقوق نشر در حوزه کتاب دانشگاهی منجر به توسعه علمی کشور خواهد شد. زمانی که حقوق نشر رعایت می‌شود در واقع از پدیدآورندگان شامل نویسندگان، مترجمان و هنرمندان و ناشرانی که در حوزه انتشار کتاب دانشگاهی سرمایه‌گذاری می‌کنند، نیز حمایت خواهد شد.   وی افزود: اگر این حقوق نقض شود، همه ارکان حقوق نشر لطمه می‌بیند و عملا کسانی که باید با دانش‌‌، خلاقیت و هنر خود آثار علمی جدید خلق کنند بی‌انگیزه می‌شوند، ناشران قادر به سرمایه‌گذاری نیستند و آینده این کار جز فلج شدن بدنه نشر نتیجه‌ای نخواهد داشت.   حسینی‌نیک با بیان اینکه رعایت حقوق نشر و مقابله و مبارزه با تکثیرهای غیرقانونی در حوزه کتاب دانشگاهی اهمیت بسیار بالایی نسبت به بقیه بخش‌های فرهنگی دارد، گفت: استمرار این کار به تولید علم لطمه می‌زند، همچنین مخاطبان، خوانندگان کتاب‌های دانشگاهی تقریبا مشخصی هستند و این کتاب‌ها عموما در مراکز دانشگاهی یا علمی نقض حقوق می‌شوند؛ به‌طوری که توسط افرادی در دانشگاه‌ها اقدام به تکثیر غیرقانونی کتاب می‌شود.   وی با اشاره به دلایل بروز این موضوع، توضیح داد: عدم آشنایی استادان و دانشجویان با مبانی حقوق نشر یکی از دلایل آن است؛ به‌طوری که برخی افراد اطلاعاتی در این حوزه ندارند و فکر می‌کنند اگر کتابی را تکثیر کردند، مشکلی ایجاد نمی‌کند و یک کار علمی و عام‌المنفعه است.   مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران کتاب دانشگاهی تاکید کرد: در برخی از گروه‌های اینترنتی و فضای مجازی نیز برخی اشخاص با انگیزه‌های فرهنگی و خیرخواهانه فایل پی‌د‌ی‌اف کتاب‌ها را قرار می‌دهند که در اصل خیانت در حق پدیدورندگان و ناشران است و موجب توقف تولیدات علمی خواهد شد.   وی با بیان اینکه مهمترین عامل این موضوع عدم آگاهی اصحاب علم نسبت به موضوع رعایت حقوق نشر است، یادآور شد: ما برای این پدیده ناهنجار در حوزه کتاب دانشگاهی سه جلسه با حضور اعضا برگزار و راهکارها و اقدامات پیش‌رو در بخش دولتی، دانشگاه‌ها، ناشران، کتاب‌فروشان و موزعان را بررسی کردیم و در نشست هفته آینده دستاوردهای نشست را بیان خواهیم کرد.   حسینی‌نیک افزود: حدود 35 برنامه برای مقابله با تکثیرغیرقانونی کتاب دانشگاهی مصوب شده است که در این جلسه با حضور اعضای انجمن ناشران دانشگاهی و خبرنگاران حوزه فرهنگ این برنامه‌ها اعلام عمومی می‌شود.   نشست «بررسی راهکارها و برنامه‌های مقابله با تکثیر غیرقانونی کتاب دانشگاهی» دوشنبه سوم دی ماه از ساعت 15 تا 17 در ساختمان انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی برگزار خواهد شد. ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 10:31:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/269335/راهکارهای-مقابله-تکثیر-غیرقانونی-کتاب-دانشگاهی-بررسی-می-شود پرداخت پژوهانه پنجمین دوره نظام تشویق پژوهشگران نهاد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269303/پرداخت-پژوهانه-پنجمین-دوره-نظام-تشویق-پژوهشگران-نهاد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، دفتر پژوهش و آموزش نهاد با صدور اطلاعیه‌ای، ضمن تبریک هفته پژوهش، از پرداخت پژوهانه‌ در پنجمین دوره اجرای نظام تشویق پژوهشگران نهاد خبر داد. در پنجمین دوره اجرای نظام تشویق پژوهشگران نهاد، ۳۲۱ نفر از همکاران، ۷۹۹ اثر منتشرشده خود طی سال‌های ۱۳۹۵ - ۱۳۹۶ را در سامانه، بارگذاری کردند. با بررسی های انجام شده، آثاری که از شرایط لازم برخوردار نبود با معیارهایی چون عدم تطابق سال نشر، عدم ارتباط با کتابخانه عمومی، ساختار غیرپژوهشی و... کنار گذاشته و در نهایت ۳۷۹ اثر بر اساس معیارهای مشخص شده، امتیاز دهی شد. همچنین در این دوره با توجه به برنامۀ نهاد برای یکپارچه‌سازی نظام‌های ارزیابی و تدارک «جایزه کتابخانۀ عمومی» در عرصه‌های علم و خدمت، داوری و امتیازدهی کیفی صورت نپذیرفت. در پنجمین دوره از نظام تشویق پژوهشگران نهاد بیش از ۴۵۰ میلیون ریال برای حمایت و تقدیر از پژوهشگران عرصۀ کتابخانه‌های عمومی در نهاد اختصاص یافت. این مبلغ که نسبت به دوره پیشین حدود ۵۰ درصد افزایش داشته است، از طریق ادارات‌کل استانی به حساب همکاران واریز خواهد شد. در این دوره، پژوهشگران استان‌های آذربایجان غربی، مازندران و خوزستان به‌ترتیب بیشترین امتیاز و پاداش را کسب کرده‌اند. ]]> مدیریت‌کتاب Tue, 18 Dec 2018 08:12:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/269303/پرداخت-پژوهانه-پنجمین-دوره-نظام-تشویق-پژوهشگران-نهاد