سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: خبر ساخت فیلم جدید کریستوفر نولان بر اساس شاهکار ۲۷۰۰ ساله هومر، ادیسه، بار دیگر توجهها را به سمت بازآفرینی آثار کلاسیک جلب کرده است. اما در میان تمام نویسندگان تاریخ، هیچکس به اندازه ویلیام شکسپیر هدف این بازنویسیهای پنهان قرار نگرفته است. در ادامه به معرفی هفت فیلم مطرح میپردازیم که شاید هرگز حدس نمیزدید خط داستانی خود را مستقیماً از نمایشنامههای او وام گرفته باشند.
زامبیبازی به سبک رومئو و ژولیت در «بدنهای گرم» (۲۰۱۳):
اگرچه موزیکال شاهکار داستان کناره غربی شناختهشدهترین اقتباس مدرن از این تراژدی عاشقانه است، اما فیلم زامبیمحور بدنهای گرم برداشتی غیرمنتظره از آن ارائه میدهد. نیکولاس هولت در نقش «آر» (معادل رومئو)، زامبی بیمغزی است که عاشق جولی (معادل ژولیت) با بازی ترسا پالمر میشود. رابطه آنها در فضای آخرالزمانی و جنگ میان انسانها و مردگان شکل میگیرد؛ حتی کاراکتر «ام» در این فیلم، یادآور شخصیت مرکوشیو در متن شکسپیر است، هرچند که فیلم برخلاف نمایشنامه اصلی، پایانی خوش دارد.
جادوگری مدرن در «فراماشین» (۲۰۱۴):
این اثر علمیتخیلی و دلهرهآور درباره کیلب، برنامهنویسی است که در اقامتگاه مخفی یک میلیاردر نابغه به نام نیتن، شیفته زنی رباتیک به نام آوا میشود. ایده اصلی فیلم از نمایشنامه توفان الهام گرفته شده است؛ جایی که نیتن در نقش پراسپرو (جادوگر منزوی)، کیلب در نقش فردیناند (شاهزاده سرگردان) و آوا در نقش میراندا (دختر پراسپرو) ظاهر میشوند. برعکس فیلم قبلی، پایانبندی فراماشین از خود نمایشنامه شکسپیر هم تاریکتر و هولناکتر است.
شکسپیر بازی کردن کیانو ریوز در «آیداهوی اختصاصی من» (۱۹۹۱):
این درام ماندگار اقتباسی آزاد از نمایشنامههای تاریخی هنری چهارم و هنری پنجم است. کیانو ریوز در نقش اسکات، پسر شهردار پورتلند، تجسمی از پرنس هال است که زندگی مرفه خود را برای همنشینی با ولگردها رها میکند و در نهایت نیز با پذیرش مسئولیتهایش به این سبک زندگی پشت پا میزند. شخصیت باب پیجن نیز که حکم پدر معنوی و لذتجوی او را دارد، بازآفرینی بینظیری از شخصیت کلاسیک فالستاف است.
تب شکسپیری در مدارس آمریکا با «از آن بگذر» (۲۰۰۱):
در اوایل دهه ۲۰۰۰، موجی از فیلمهای دبیرستانی نظیر ۱۰ چیز درباره تو که ازشان متنفرم (اقتباس از رام کردن زن سرکش) هالیوود را در نوردید. در این میان، کمدی رمانتیک از آن بگذر یکی از معدود اقتباسهای پنهان از نمایشنامه محبوب رویای شب نیمه تابستان است. داستان درباره پسری به نام برک است که برای بازگرداندن همسر سابقش، نقشی را در تئاتر موزیکال بازی میکند، اما در تلاطم سوءتفاهمهای عاشقانه، دلباخته دختری دیگر میشود.
بگوومگوهای عاشقانه در «هر کسی جز تو» (۲۰۲۳):
کمدی رمانتیک پرفروش سال گذشته با بازی سیدنی سوئینی و گلن پاول در نقشهای بی و بن، اقتباسی مستقیم از نمایشنامه هیاهوی بسیار برای هیچ است. فیلم دقیقاً همان خط داستانی بئاتریس و بندیک را دنبال میکند؛ دو شخصیت متخاصم که با متلکپرانی کار خود را شروع میکنند و در نهایت عاشق هم میشوند. سازندگان حتی دیالوگهای شکسپیری را برای مخاطب امروزی بومیسازی کردهاند.
تراژدی خونین ساموراییها در «آشوب» (۱۹۸۵):
آکیرا کوروساوا استاد مسلم اقتباسهای پنهان بود؛ او پیشتر مکبث را در «سریر خون» و هملت را در «بدها راحت میخوابند» بازآفرینی کرده بود. او در شاهکار خود، «آشوب»، به سراغ شاه لیر رفت. لرد هیدتورا قلمرو خود را میان سه پسرش تقسیم میکند و در نهایت همانند لیر، فروپاشی امپراتوری خود و سقوط به ورطه جنون را به چشم میبیند.
«شیرشاه» (۱۹۹۴)؛ معروفترین هملت دنیای انیمیشن:
دیزنی در انیمیشن کلاسیک خود مستقیماً از هملت الهام گرفت. در اینجا سیمبا همان شاهزاده دانمارک است که پس از کشته شدن پدرش موفاسا به دست عموی جاهطلبش اسکار (کلادیوس)، راهی تبعید میشود و سالها بعد برای ستاندن داد پدر و برقراری عدالت بازمیگردد.
محبوبیت همیشگی این آثار نشان میدهد که ساختار دراماتیک نمایشنامههای شکسپیر چنان استوار است که سینما تا ابد به بازآفرینی و پوشاندن لباسهای جدید بر تن آنها ادامه خواهد داد؛ حتی اگر در قالب کمدی سال ۱۹۸۸ تجارت بزرگ بر اساس نمایشنامه کمدی اشتباهات باشد.
منبع: makeuseof, Jul 24, 2026
نظر شما