به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از آرس تکنیکا، شرکت اوپنایآی سیاست تازهای را در چتجیپیتی اعمال کرده است که بر اساس آن، این مدل زبانی دیگر درخواستهای کاربران برای نگارش متن در «سبک دقیق» نویسندگان مشهور را نمیپذیرد. در عوض، چتجیپیتی اعلام میکند که میتواند متنی با الهام از ویژگیهای کلی و فضای آثار آن نویسندگان تولید کند، بیآنکه «صدای متمایز» آنها را بازآفرینی کند.
در یکی از آزمایشها از چتجیپیتی خواسته شد مقدمهای برای داستانی در سبک «استیون کینگ» بنویسد. این مدل در پاسخ اعلام کرد که نمیتواند سبک یا لحن منحصربهفرد این نویسنده را تقلید کند، اما قادر است داستانی با مؤلفههایی مانند فضای وهمآلود، شخصیتپردازی پررنگ و حس دلهره در شهرهای کوچک خلق کند که هویت مستقلی داشته باشد.
این رفتار تنها به آثار استیون کینگ محدود نبود. چتجیپیتی در درخواستهای مشابه برای نویسندگان زندهای مانند «جی.کی. رولینگ» و «امی تن» و همچنین نویسندگان درگذشتهای چون «چارلز دیکنز» و «ارنست همینگوی» نیز پاسخ مشابهی ارائه داد.
در مقابل، پژوهشی که اوایل ماه جاری از سوی نو لیتنسی (No Latency) منتشر شد، نشان میداد نسخههای پیشین چتجیپیتی درخواستهای مربوط به تقلید سبک نویسندگان زنده را رد میکردند، اما برای نویسندگان درگذشته چنین محدودیتی وجود نداشت. به نظر میرسد اکنون این سیاست دامنه گستردهتری پیدا کرده است.
این تغییر، هرچند در نگاه نخست جزئی به نظر میرسد، میتواند از منظر حقوقی اهمیت زیادی داشته باشد. اوپنایآی در حال حاضر با چندین شکایت از سوی نویسندگان روبهرو است؛ شکایتهایی که این شرکت را به نقض گسترده حق نشر از طریق آموزش مدلهای هوش مصنوعی بر آثار دارای کپیرایت متهم میکنند. در یکی از این پروندهها، توانایی چتجیپیتی در تولید متنهایی با شباهت چشمگیر به آثار دارای حق نشر، بهعنوان یکی از محورهای شکایت مطرح شده است. سخنگوی اوپنایآی نیز در پاسخ به درخواست آرس تکنیکا برای اظهارنظر، واکنشی نشان نداد.
در نظام حقوقی آمریکا، قانون کپیرایت معمولاً از «بیان مشخص یک ایده» حمایت میکند، نه از سبک نگارش یک نویسنده. با این حال، اگر متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی از نظر ساختار و محتوا شباهت قابل توجهی با اثر اصلی پیدا کند، ممکن است مصداق نقض حق نشر تلقی شود.
«رابرت براونایس»، استاد دانشکده حقوق دانشگاه جورج واشنگتن، در گفتوگو با بلومبرگ لا گفت: «پیش از ظهور هوش مصنوعی، هرگز امکان تقلید از سبک شخصی یک خالق اثر تا این اندازه آسان و کمهزینه وجود نداشت.»
توصیه انجمن نویسندگان آمریکا
انجمن نویسندگان آمریکا در سند «بهترین شیوهها» به نویسندگان توصیه کرده است از هوش مصنوعی برای تقلید آگاهانه از سبک، صدا یا دیگر ویژگیهای منحصربهفرد آثار سایر نویسندگان، بهویژه در مواردی که به ارزش آثار آنها آسیب میزند یا با هدف کسب سود انجام میشود، استفاده نکنند. این انجمن هشدار داده است که چنین اقدامی، افزون بر ملاحظات اخلاقی، میتواند زمینهساز دعاوی مربوط به رقابت ناعادلانه یا نقض حق نشر باشد.
سابقه جنجالها
توانایی مدلهای زبانی بزرگ (LLM) در تقلید سبک نویسندگان پیش از این نیز حاشیهساز شده بود. سال گذشته، «لنا مکدونالد» پس از انتشار کتابی که در آن بخشی از پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی باقی مانده بود، با انتقادهای گسترده روبهرو شد. در آن متن آمده بود: «این بخش را بازنویسی کردهام تا بیشتر با سبک جی. بری هماهنگ شود.»
همچنین طی سالهای اخیر، نمونههای متعددی از استفاده نویسندگان از مدلهای زبانی برای تقلید سبک دیگر نویسندگان منتشر شده و پژوهشهای دانشگاهی متعددی نیز توانایی این مدلها را در انجام چنین کاری، با و بدون تنظیم اختصاصی (فاینتیونینگ) بررسی کردهاند.
رویکرد متفاوت شرکتهای هوش مصنوعی
اوپنایآی پیشتر نیز اعلام کرده بود که مدل تولید تصویر دال-ئی ۳ (DALL·E 3) درخواستهای مربوط به خلق تصویر در سبک هنرمندان زنده را رد میکند. با این حال، در مشخصات فنی جامعی که این شرکت در ماه دسامبر منتشر کرده بود، ممنوعیت صریحی درباره تقلید سبک نویسندگان در تولید متن دیده نمیشد.
در همین حال، نتایج مطالعه نو لیتنسی نشان میدهد شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی رویکرد یکسانی ندارند. بر اساس این گزارش، مدل جمینای گوگل معمولاً درخواستهای تقلید سبک نویسندگان را میپذیرد، در حالی که مدلهای پرپلکسیتی ایآی همانند چتجیپیتی از انجام چنین درخواستهایی خودداری کرده و کاربران را به تولید متنهای الهامگرفته از ویژگیهای کلی آثار هدایت میکنند. مدلهای کلود متعلق به آنتروپیک و کوپایلت مایکروسافت نیز اگرچه این درخواستها را میپذیرند، اما معمولاً با توضیحاتی نسبت به حساسیت موضوع هشدار میدهند.
در همین حال، برخی کاربران قدیمی چتجیپیتی از این تغییر ابراز نارضایتی کردهاند. یکی از کاربران ردیت نوشته است که پیشتر با استفاده از دستورهای بسیار دقیق، متنهایی مطابق انتظار خود دریافت میکرد، اما اکنون چتجیپیتی از تولید محتوا در سبک نویسندگان مشخص خودداری میکند و همین موضوع روند کار او را دشوار کرده است.
نظر شما