سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)؛ آیین رونمایی از کتاب «نگهبان هویت ملی ایران (۳)؛ یادنامه استاد اسماعیل یغمایی» همراه با مراسم بزرگداشت این باستانشناس و پژوهشگر نامآشنای میراث فرهنگی کشور برگزار شد؛ مراسمی که در آن جمعی از پیشکسوتان و چهرههای حوزه میراث فرهنگی، باستانشناسی و موزهداری، از جایگاه علمی، حرفهای و انسانی یغمایی و نقش او در ثبت و انتقال بخشی از تاریخ باستانشناسی ایران سخن گفتند.
میراث فرهنگی بیش از هر زمان دیگری نیازمند اتفاق و همدلی است
محمد ابراهیم زارعی در آیین رونمایی از کتاب «نگهبان هویت ملی ایران (۳)؛ یادنامه استاد اسماعیل یغمایی»، با اشاره به تلاشهای اسماعیل یغمایی باستانشناس پیشکسوت بیان کرد: یغمایی از جمله چهرههایی بود که با خلوص و جدیت، ایران، آثار باستانی و میراث فرهنگی کشور را دوست داشت و در مسیر معرفی و حفاظت از این میراث تلاش کرد.
او با اشاره به دو ویژگی برجسته یغمایی افزود: او از نظر باستانشناسی در مکتب استاد عزتالله نگهبان آموزش دید و ویژگیهایی همچون پاکدستی، جدیت و وفاداری به میراث فرهنگی را از این مکتب آموخت؛ همچنین در حوزه نگارش و فرهنگ، تحت تأثیر پدرش، استاد حبیب یغمایی، قرار داشت.
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری با بیان اینکه آثار فرهنگی و تاریخی جلوههای مختلفی از هویت ایرانی را در معماری، هنر، سفال، کاشی و نگارگری نشان میدهند، گفت: برای حفظ این «ملاحت» و هویت فرهنگی، به همکاری و همدلی نیاز داریم.
وی با اشاره به ضرورت پرهیز از تقابل میان فعالان حوزه میراث فرهنگی بیان کرد: اگر رقابتی وجود دارد، باید رقابت برای بهتر شدن باشد، نه دشمنی و حذف یکدیگر؛ چراکه در شرایطی که میراث فرهنگی در معرض خطر است، همه باید در کنار یکدیگر برای حفاظت از آن تلاش کنیم.
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، با تأکید بر اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی، گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند اتفاق و همدلی برای حفاظت از میراثی هستیم که از گذشتگان به ما رسیده است.
زارعی همچنین از انتشار مجموعهای شامل ۳۲ مقاله در بزرگداشت اسماعیل یغمایی خبر داد و از نویسندگان و دستاندرکاران تهیه و انتشار این مجموعه قدردانی کرد.
یغمایی نمونهای از «باستانشناس عاشق» است
سیدمحمد بهشتی، چهره ماندگار میراث فرهنگی، با اشاره به ویژگیهای شخصیتی و حرفهای اسماعیل یغمایی، از او بهعنوان نمونهای از «باستانشناس عاشق» یاد کرد و گفت: عشق، برخلاف بسیاری از انتخابهای انسانی، امری ارادی نیست و نمیتوان درباره عاشقشدن تصمیم گرفت. به گفته او، در میان باستانشناسان نیز افرادی وجود دارند که عشق به این حوزه در تمام زندگی حرفهای آنان جاری بوده و یغمایی از جمله این افراد بود.
بهشتی با اشاره به جایگاه عشق در ادبیات فارسی و مفهوم «عاشق» در فرهنگ ایرانی، تأکید کرد: ارزش و جایگاه چنین افرادی را باید در «ترازوی عشق» سنجید؛ چراکه عشق به یک حوزه میتواند منشأ سالها تلاش، ممارست و خدمت باشد.
داستان و تجربه افراد اثرگذار برای نسلهای آینده کتاب شود
میرسیداحمد محیط طباطبایی، رئیس انجمن موزههای ایران، نیز با تأکید بر اهمیت ثبت روایت زندگی و فعالیتهای چهرههای میراث فرهنگی گفت: باید داستان و تجربه افراد اثرگذار این حوزه برای نسلهای آینده ثبت و در قالبهای مختلف، از جمله کتاب و موزه، ارائه شود.
او با اشاره به نقش موزهها در معرفی آثار و دستاوردهای فرهنگی، بر اهمیت توجه به انسانهایی که پشت این آثار و فعالیتها قرار داشتهاند تأکید کرد؛ چراکه تاریخ میراث فرهنگی تنها مجموعهای از بناها، اشیا و آثار نیست، بلکه تجربه، دانش و زندگی افرادی را نیز دربرمیگیرد که در شکلگیری و حفاظت از این میراث نقش داشتهاند.
یغمایی باستانشناسی دانشمند، پژوهشگر و مدیری توانمند
در ادامه، ناصر نوروززاده چگینی، باستانشناس و چهره ماندگار میراث فرهنگی، با اشاره به سابقه فعالیتهای علمی و اجرایی اسماعیل یغمایی، از او بهعنوان باستانشناسی دانشمند، پژوهشگر و مدیری توانمند یاد کرد.
او با مرور بخشی از مسیر حرفهای یغمایی، به تحصیل او در دانشگاه تهران، فعالیتهای کارشناسی و حضورش در ساختارهای باستانشناسی و میراث فرهنگی کشور اشاره کرد و گفت: یغمایی در دورههای مختلف، در عرصههای میدانی، کارشناسی، مدیریتی و پژوهشی حضوری مؤثر داشته است.
در ادامه، ناصر نوروززاده چگینی، باستانشناس و چهره ماندگار میراث فرهنگی، با اشاره به سابقه فعالیتهای علمی و اجرایی اسماعیل یغمایی، از او بهعنوان باستانشناسی دانشمند، پژوهشگر و مدیری توانمند یاد کرد.
او با مرور بخشی از مسیر حرفهای یغمایی، به تحصیل او در دانشگاه تهران، فعالیتهای کارشناسی و حضورش در ساختارهای باستانشناسی و میراث فرهنگی کشور اشاره کرد و گفت: یغمایی در دورههای مختلف، در عرصههای میدانی، کارشناسی، مدیریتی و پژوهشی حضوری مؤثر داشته است.
نوروززاده چگینی همچنین یکی از مهمترین میراثهای برجایمانده از یغمایی را ثبت و تدوین مجموعهای گسترده از اطلاعات و تجربههای باستانشناسی و میراث فرهنگی دانست و به تلاش او برای گردآوری و آمادهسازی مطالب کتابهای متعدد اشاره کرد.
به گفته او، آثار مکتوب یغمایی صرفاً کتابهایی درباره تاریخ و باستانشناسی نیستند؛ بلکه در بسیاری از موارد میتوان آنها را اسنادی برای شناخت تاریخ شکلگیری و تحول نهادهای باستانشناسی و میراث فرهنگی ایران دانست. در این آثار، علاوه بر اطلاعات مربوط به محوطهها و یافتههای باستانشناختی، نام افراد، مکانها، رویدادها و بخشی از تجربههای شفاهی و حرفهای فعالان این حوزه نیز ثبت شده است.
فاطمه علیاصغر، فعال عرصه میراث فرهنگی و رسانه نیز به بیان دکلمهای از زندگی استاد اسماعیل یغمایی و عشق او به این حوزه پرداخت.
رونمایی از کتاب «نگهبان هویت ملی ایران (۳)؛ یادنامه استاد اسماعیل یغمایی» نیز در بخش پایانی این رویداد انجام شد.
اسماعیل یغمایی متولد ۲۷ شهریور ۱۳۲۰ در تهران بود. او نزدیک به ۶ دهه از عمر خود را وقف پژوهش، کاوش و پاسداری از میراث فرهنگی این کشور کرد. او از آخرین بازماندههای نسل باستانشناسان ایرانی است که دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی پا به عرصه کاوشهای میدانی گذاشتند و با سالها تلاش، بخش ارزشمندی از تاریخ و تمدن کهن ایران را از دل خاک بیرون کشیدند. او دلباخته و شیفته تمدن و فرهنگ ایرانی بود و عمر خود را در راه شناخت، حفاظت و معرفی میراث تاریخی ایران سپری کرد.
یغمایی تحصیلات تکمیلی خود را در دانشکده باستانشناسی و هنر دانشگاه تهران گذرانده است. او در اردیبهشت ۱۳۴۶ در اداره باستانشناسی کل کشور استخدام شد و از آن تاریخ به بعد، به عنوان سرپرست در شمار زیادی از کاوشهای باستانشناسی در ایران همکاری کرد. او تاکنون در هیأت کاوش و بررسی محوطههایی از هفت تپه خوزستان، تپه چغاگاوانه اسلامآباد غرب، شوش و شهر سوخته، مرودشت و کرمانشاه و گوشه شمال باختری ایران، گرگان، دشت قزوین، کرمان و کنگاور حضور داشته است.
«شوش: کاوشهای باستانشناسی در شهر پانزدهم دوره عیلام میانی»، «گیسوان هزارساله: گوشههایی از خاطرات یک باستانشناس»، «آن قصر که جمشید...: پژوهشی در پیشینهشناسی تخت جمشید»، «نقاط امن» و «وقتی که بچه بودم» از جمله کتابهای اسماعیل یغمایی است که تاکنون منتشر شده است.
پدرش زندهیاد «حبیب یغمایی»، نویسنده و ادیب بود که در سال ۱۳۲۷ نخستین شماره مجله «یغما» را منتشر کرد. مجلهای که نویسندگان و ادیبان برجستهای چون محمود صناعی، محمدعلی اسلامی ندوشن، مجتبی مینوی، جلالالدین همایی، میرسیدمحمد محیط طباطبایی و دکتر محمد معین نتایج تحقیقات خود را در این مجله منتشر میکردند و از مهمترین منابع ادبی ایران به شمار میرفت. بدون شک تربیت چنین پدری و نشست و برخاست با ادیبان روزگار، بر شخصیت اسماعیل تاثیر داشته و کتابهای او دارای نثری شیرین و روان است که خواندن کتابهایش گذشت زمان را ناملموس میکند.
نظر شما