به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سعید هاشمی، رایزن فرهنگی ایران در حیدرآباد پاکستان در نشست «بایسته‌ها و شایسته‌های ترجمه و نشر در ادبیات مقاومت و دفاع مقدس» با اشاره به ظرفیت‌ها و چالش‌های ترویج آثار دفاع مقدس در شبه‌قاره، گفت: برخی از ترجمه‌هایی که در شهرهایی نظیر قم و مشهد انجام شده و در اختیار ناشران پاکستانی قرار می‌گیرد، دارای ایرادات اساسی و حتی غلط‌های فاحش است؛ به‌گونه‌ای که این آثار در فضای پاکستان قابلیت چاپ ندارند و نیازمند ویراستاری مجدد هستند.
او افزود: این وضعیت نشان می‌دهد که مترجمان یا تدوین‌کنندگان آثار، شناخت دقیقی از فضای جامعه هدف و ویژگی‌های مخاطب در کشور مقصد نداشته‌اند. ما باید در وهله اول، مخاطب‌سنجی دقیقی انجام دهیم و ذائقه مخاطب را بشناسیم؛ چراکه ادبیاتی که در ایران برای حوزه دفاع مقدس به کار می‌رود، دارای ویژگی‌های خاصی است که حتی نسل‌های جدید داخلی (مانند نسل زد و آلفا) نیز ممکن است در درک آن چالش داشته باشند، لذا انتظار نمی‌رود نوجوانی در روستاهای دورافتاده پاکستان بدون بومی‌سازی، مفاهیم پیچیده این آثار را درک کند.
این رایزن فرهنگی عنوان کرد: در هنگام تألیف یا ترجمه آثار برای خارج از کشور، باید رویکرد «سفارشی‌سازی» را در پیش گرفت؛ به این معنا که نویسنده یا مترجم، روایت و داستان را به‌گونه‌ای پیش ببرد که هر طیفی از جامعه هدف، از دانش‌آموزان و دانشجویان تا اساتید و نخبگان، به‌راحتی خط داستان و پیام اثر را متوجه شوند.
هاشمی در ادامه با اشاره به تأثیرات تحولات منطقه‌ای، خاطرنشان کرد: پس از رخدادهایی چون جنگ‌های ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی رمضان، فرصت‌های جدیدی برای معرفی فرهنگ مقاومت در پاکستان ایجاد شده است که باید با رویکردی علمی و متناسب با فرهنگ محلی دنبال شود.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در حیدرآباد پاکستان، با اشاره به تغییرات گسترده در فضای سیاسی و اجتماعی پاکستان، اظهار کرد: امروز شاهد همسویی عمیق جوانان پاکستانی با خط مقاومت هستیم؛ به‌گونه‌ای که در جریان اعتراضات اخیر در کراچی و حمله به کنسولگری ایالات متحده، تعدادی از جوانان پاکستانی به شهادت رسیدند و بسیاری دیگر دچار آسیب‌های شدید جسمی و قطع نخاع شدند.
او افزود: نویسندگان و تولیدکنندگان محتوای دفاع مقدس باید از این «اشتراکات انسانی» در روایت‌های خود استفاده کنند. ایجاد پیوندی میان تجربیات جانبازان و شهدای دفاع مقدس ایران با رنج‌ها و ایثارات جوانان مقاومت در پاکستان، می‌تواند روایتی مشترک و اثرگذار ایجاد کند که برای جامعه هدف در شبه‌قاره بسیار ملموس و مهم است.
این مقام فرهنگی در ادامه با تأکید بر لزوم تفکیک آثار بر اساس مخاطب جغرافیایی، عنوان کرد: برخی از آثار ما «بدون تاریخ و انقضا» هستند و می‌توان آنها را در شرق اروپا، شبه‌قاره و سایر نقاط جهان منتشر کرد، اما بسیاری از مفاهیم ما، مانند مفهوم «شهادت»، در هر منطقه معنای متفاوتی دارد. برای مثال، برداشت فلسفی و حقوقی از شهادت در پاکستان با نگاه غربی‌ها کاملاً متفاوت است و لازم است برای نویسندگان ما این پرسش مطرح شود که چرا غربی‌ها تفاوت میان «شهادت» و «کشته شدن» را درک نمی‌کنند.
هاشمی با اشاره به واژگان کلیدی که در فضای اجتماعی پاکستان «ترند» شده است، تصریح کرد: در حال حاضر، مردم پاکستان — که باید حساب آنها را از دولت تفکیک کرد — ایران را با عنوان «سوپرپاور» (Super Power) می‌شناسند. همچنین واژه‌ای چون «بهادر ملت» (ملت شجاع) در میان مردم این کشور بسیار رایج شده است. وی خاطرنشان کرد این باور به «شجاعت» و «قدرت برتر» ایران، حاصل دستاوردهایی است که باید در ادبیات دفاع مقدس بازتاب یابد.
او در این راستا به دو نمونه عینی اشاره کرد و گفت: از یک سو، دستاوردهای علمی و فناوری تیمی چون شهید طهرانی‌مقدم (پدر موشکی ایران) را می‌توان به عنوان نماد «قدرت برتر» و عامل عزت ایران در جهان معرفی کرد و از سوی دیگر، روایت زندگی نوجوانانی چون شهید حسین فهمیده را می‌توان به گونه‌ای ارائه داد که در برابر روایت‌های تحریف‌شده در رسانه‌های غربی و روشنفکری، حقیقت را تبیین کند.
رایزن فرهنگی ایران در حیدرآباد پاکستان در پایان تأکید کرد: معرفی شخصیت‌های برجسته‌ای چون شهید تهرانی‌مقدم، شهید برونسی و شهید فهمیده، باید در چارچوبی صورت گیرد که هم با استانداردهای دنیای مدرن سازگار باشد و هم بتواند کلیت دفاع مقدس را برای اقشار مختلف جامعه هدف به درستی منتقل کند.
نظر شما