به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در شیراز، به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس، نشستی تخصصی با محوریت «روز قلم و ادبیات کودک و نوجوان» با حضور جمعی از نویسندگان، منتقدان و اهالی فرهنگ برگزار شد. این محفل که با یاد شهدای کودک مدرسه «شجره طیبه میناب» و آرمانهای بلند ادبیات کودک متبرک شده بود، فرصتی بود برای بازخوانی جایگاه نویسنده به عنوان «مترجمان دنیای کلام».
معاون فرهنگ و رسانه ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس نیز در این نشست با تاکید بر اهمیت کیفیت در تولیدات فرهنگی اظهار داشت: فنیترین بخش چاپ کتاب، همچون سفرهآرایی برای یک غذای روحبخش است. اگر در صفحهآرایی، ویرایش و ویترین کتاب، مهارت و ظرافت به کار گرفته شود، لذت خوانش برای مخاطب دوچندان خواهد شد.
جمشید رضایی با اشاره به دشواریهای مسیر نشر، ناشران را «خدایگان تدارک غذایِ روح» خواند که با وجود محدودیتها، چراغ فرهنگ را روشن نگاه داشتهاند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت فراتر رفتن از مرزهای محلی تاکید کرد و گفت: باید جهانی فکر کرد و جهانی نوشت. وظیفه ما حمایت از نویسندگان است تا ایدهها و قصههای آنها پردازش و در سطح جهانی دیده شود.
از بازخوانی حماسههای لامرد تا پیوند ادبیات و میدان جنگ/تونلی برای قصهسازی
معاون فرهنگی اداره کل ارشاد فارس با اشاره به شهدای کودک، ضمن گرامیداشت یاد شهدای مدرسه میناب، بر لزومِ توجه ویژه به قصه شهدای کودک لامرد تاکید کرد و افزود: این روایتها که با مفهوم ایستادگی و مظلومیت در برابر حملات ناجوانمردانه گره خورده است، باید جایگاه ویژهای در انجمنهای ادبی و نشر کتاب داشته باشند. ما با همکاری خبرنگاران حاضر در صحنه روایت، تونلی برای قصهسازی از تاریخ پایداری و جنگ برای نویسندگان فارس ایجاد خواهیم کرد.
نوید آموزش فراگیر و هوشمند برای آیندهسازان کشور در سراسر استان
رضایی در بخش امیدبخش سخنانش، از همکاری مشترک با اداره کل آموزش و پرورش استان فارس برای اجرای طرحی سراسری در فارس خبر داد و گفت: هدف ما آموزش فراگیر داستاننویسی، فنون ویرایش و کاربست ابزارهای هوش مصنوعی برای نوجوانان است.
وی اعتقاد دارد: دانشآموزانی که با نویسندگی و کتاب مانوس باشند، در یادگیری دروس نیز موفقتر عمل خواهند کرد.
وی با تاکید بر اهمیت تعاملِ نظام آموزشی و حوزهی ادبیات، وعده داد که اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس، تمامی توان خود را برای حمایت حداکثری از تیمها و انجمنهای ادبی به کار خواهد بست تا شاهد تربیت نسل جدیدی از نویسندگان خلاق و تاثیرگذار در سطح کشور باشیم.
بیژن کیا، نویسنده و مدرس نیز در نشست تخصصی قدک با نگاهی تیزبینانه و دلسوزانه به آینده ادبیات، از ضرورت شناخت زمین بازی روایت سخن گفت و تأکید کرد: نویسندگان باید از کلیشههای سنتی عبور کرده و با درک فردیت، ادبیات را از قالبهای گروهی به سوی جهانی شدن سوق دهند.
وی با ابراز خوشحالی از پویایی ادبیات شیراز، به نقد سازنده برخی رویکردهای نگارشی پرداخت و با اشاره به برخی از تلاشهای اخیر نویسندگان در ترکیب ژانرها، خاطرنشان کرد: بسیاری از نویسندگان بدون شناخت دقیق مرزهای هنری، وارد بازیهای پیچیده شدهاند و نویسنده باید بداند دقیقاً در چه زمینهای از نظم یا نثر، داستان یا غیرداستان و ... بازی میکند تا از خطای ساختاری جلوگیری شود.
روایت؛ از لحظهی تولد تا بینهایت
استاد کیا با نگاهی فلسفی به مفهوم روایت گفت: ما همگی در جهان روایت زندگی میکنیم. از لحظه تولد تا بینهایت، ما در حال روایت هستیم و جدا از روایت، نمیتوان با انسانها تعامل کرد.
وی هشدار داد: نباید نویسندگان؛ روایت را با گزارش یا تأمل اشتباه بگیرند، بلکه روایت اصیل باید بر سه رکن استوار باشد: کشف و شهود، انتقال حس و ماندگاری یگانه.
وی در تحلیل چالشهای نویسندگان معاصر، بر نقش تخیل و ترکیب ژانرها تأکید کرد اما معتقد شد: نباید از تکنیکهای بنیادین داستان فاصله گرفت.
این استاد برجسته ادبیات ایران؛ همچنین بر یک خلأ بزرگ در صنعت نشر و فرهنگ دست گذاشت و گفت: نویسندگان به باشگاه مخاطبان نیاز دارند تا هر تولیدکننده فرهنگی، فضایی برای بازخورد ایجاد کند؛ چرا که بدون تعامل با مخاطب و نبود بازخورد، اثر هرگز توان جذب جهانی را نخواهد داشت.
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای سخنان کیا، تحلیل ساختار اجتماعی و تأثیر آن بر ادبیات بود.
وی با اشاره به اینکه فرهنگ ادبیات ایران عمدتاً بر پایه مونولوگ یا تکگویی و آموزش استوار است، افزود: ریشه ساختار اجتماعی ما در گروهگرایی است که مانع از بروز فردیت میشود. ادبیات باید ابزاری باشد برای حرکت از سنتهای عشیرهای به سوی فردیت و مدرنیته.
بیژن کیا با پیشنهاد ایجاد مکانیسمهای تعاملی میان نویسندگان، خبرنگاران و سایر هنرمندان در فضاهای صمیمانهای مانند پاتوقها یا کافههای هنری، خواستار ایجاد یک شبکه ارتباطی پویا شد و با استعارهای زیبا از کتاب «شازده کوچولو» به پایان سخنان خود رسید و گفت: نویسنده نباید مانند گل سرخ شازده کوچولو، تنها یک نماد زیبا و محدود باشد و باید خود شازده کوچولو باشد؛ یعنی کنجکاو، جستجوگر و فراتر از مرزها.
این گزارش خبری با رویکردی حرفهای و با تمرکز بر «غرور ملی»، «هویتمحوری» و «قدرت ادبی شیراز» تنظیم شده است:
تنگه هرمز، فرشتگان میناب، وطن ما ایران
انجمن ادبی «زیر گنبد کبود» در رویدادی، از نخستین جلد مجموعه سهگانه هویتی ادبی خود با عنوان «تنگه هرمز؛ شاهراهی که جهان را نگه میدارد» رونمایی کرد؛ اثری فاخر که با مشارکت ۴۲ نویسنده، پیوندی عمیق میان ادبیات خلاق و حماسههای ملی برقرار کرده است.
بر اساس اعلام مسئولان این انجمن، جنبوجوش ادبی در «زیر گنبد کبود» متوقف نخواهد شد. در همین راستا: فرشتگان میناب با مشارکت ۷۰ نویسنده و در قالب ۷۰ اثر، مراحل نهایی چاپ را پشت سر میگذارد و تا دو هفته آینده، زینتبخشِ ویترین کتابفروشیها و قفسه کتابخانههای سراسر کشور خواهد بود.
همچنین «وطن ما ایران» سومین جلد از این مجموعه کار دستهجمعی نویسندگان فارسی از انتشارات شاولد با تکیه بر قلم توانای ۴۲ نویسنده به رشته تحریر درآمده که ادبیات هویتی شیراز را تکمیل خواهد کرد.
پدری که بیمکتب، مکتبساز ادبیات کودک شد
در این دورهمی، علاوه بر تحلیلِ نبوغ مهدی آذریزدی، پدری که بیمکتب، مکتبساز ادبیات کودک شد، موضوعات راهبردی مهمی مطرح شد. ساعی، از پژوهشگران عرصه فرهنگ، بر ضرورت پیوند میان سینما و ادبیات تاکید کرد و در بخش پنل تخصصی، این پرسش کلیدی مطرح شد که چرا جریان «قصهگوییِ والدین برای کودکان» در خانوادههای امروزی کمرنگ شده است. همچنین با اشاره به قدمت ۶۵ سالهی کانونهای پرورش فکری، ضرورت بازآفرینی و تقویت این نهادهای مولد خلاقیت مورد اجماع قرار گرفت.
بخشِ جانبخش این برنامه، خوانش داستانکها، شعرها و خاطرات نویسندگان بود. از روایتهای کوتاه و شیرین لهجهی شیرازی گرفته تا بازگویی خاطرات مادران شهدا و دغدغههای کودکانه، همگی فضایی صمیمانه ایجاد کرد.
در پایان این رویداد، با حضور استاد بیژن کیا و جمشید رضایی، لوحهای سپاس مدیرکل محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس، مهدی رنجبر، به نویسندگان انجمن ادبی «زیر گنبد کبود» تقدیم شد تا بار دیگر تاکید شود که «قدک» (قلم، داستان، کلمه)، نه فقط یک واژه، که قلبی تپنده برای ترسیم آسمان خیالِ کودکان این سرزمین است.
نظر شما