«شب عباس یاری» در نهصد و هفتاد و ششمین شب از سلسله شب‌های مجله بخارا، عصر چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵ با سخنرانی امیر اثباتی، فرهاد توحیدی، شهرام مکری و علی دهباشی در سالن استاد شهناز خانه‌ی هنرمندان ایران برگزار شد.
ارکستر موسیقی ملی ایران به رهبری همایون رحیمیان و با آواز مجتبی عسگری، شامگاه چهارشنبه ۸ مهرماه در سالن موسی جلیل شهر کازان روسیه روی صحنه رفت و دومین اجرای خود در این کشور را با اجرای مجموعه‌ای از آثار موسیقی ایرانی و قطعه «دریاچه قو» اثر پیوتر ایلیچ چایکوفسکی برگزار کرد؛ اجرایی که با استقبال قابل توجه مخاطبان روس و تشویق‌های پیاپی حاضران همراه شد.
عصر چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۴۰۵، آیین رونمایی از کتاب «آنها که نمی‌شناختیم»، دومین مجموعه داستان بزرگسال زهره مسکنی، با حضور جمعی از نویسندگان، منتقدان و اهالی فرهنگ و هنر در کتابخانه وزن دینا برگزار شد.
فعالان صنعت چاپ در گردهمایی بررسی و تحلیل چالش‌های زنجیره تأمین و توسعه صنعت چاپ، پیشنهاد تشکیل یک سازوکار خرید تجمیعی با مشارکت مصرف‌کنندگان عمده مطرح کردند.
در نخستین قسمت «اینجا پلاس»، سراغ چند موضوع متفاوت اما مرتبط با جهان کتاب و فرهنگ رفته‌ایم؛ از نمایشگاه کتاب فرانکفورت و روایت‌های کاوه گلستان تا سریال SILO و شعر و جهان فکری نیما یوشیج. ساجده سلیمی و بهاءالدین مرشدی در این قسمت با حضور احمد محمدتبریزی درباره این موضوع‌ها گفت‌وگو کرده‌اند؛ گفت‌وگویی که از کتاب شروع می‌شود و به سینما، عکاسی، ادبیات و تجربه زیسته فرهنگی می‌رسد.
کتاب «ماهی دور از آب» نوشته اختر بیجاد (رها) که از سوی نشر بین‌الملل منتشر شده، روایتی از زندگی مسعود انجمن‌شجاع، جانباز شیمیایی اهل کرمان است که در کتاب با نام «ناصر» شناخته می‌شود.
خراسان رضوی - یکصد و دوازدهمین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی «کتابداری و اطلاع‌رسانی» با هفت مقاله تخصصی در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی منتشر و نسخه الکترونیکی آن در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفت.
فارس - کاووس حسن‌لی، حافظ شناس، استاد دانشگاه و مولف، لیما صالح رامسری مدیر فقید انتشارات معین را انسانی مهربان، فروتن، پایبند به اخلاق و متعهد به رعایت حقوق دیگران توصیف کرد.
کردستان - نشست «پویش تاریخ‌خوانان؛ لیلاخ در آیینه تاریخ اجتماعی» با محوریت معرفی و بررسی کتاب «تاریخ لیلاخ» و با حضور نویسنده این اثر در اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کردستان برگزار شد؛ کتابی که با بهره‌گیری از منابع تاریخی، اسناد، نسخ خطی و روایت‌های شفاهی، ابعاد مختلف تاریخ، فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم لیلاخ را از دوره‌های تاریخی تا روزگار معاصر بررسی کرده است.
قم - تهیه‌کننده کتاب عکس «از قم تا قم» گفت: ایده این اثر از شهید مهدی زین‌الدین گرفته شده است و تلاش کردیم مسیر رزمندگان از لحظه حرکت از قم تا حضور در جبهه، عملیات و بازگشت یا شهادت را در قالب یک آلبوم تصویری ثبت کنیم.
اردبیل- نویسنده و پژوهشگر ادبیات و تاریخ دفاع مقدس گفت: ادبیات جنگ در دنیا ادبیات امید است، یک طرف رنج را نشان می‌دهد و در طرف دیگر امید را می‌پروراند.
آذربایجان‌غربی-شهردار خوی از برگزاری ۱۰ روز فرهنگی و هنری شمس و مولانا از ۷ تا ۱۷ مهرماه خبر داد و گفت: همزمان با گشایش آرامگاه شمس تبریزی در ۱۵ مهرماه، این شهر میزبان مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی، هنری و پنج شب اجرای موسیقی سنتی و مقامی با حضور گروه‌های مطرح کشور خواهد بود.
یک نویسنده گفت: بزرگ‌ترین چالش در ادبیات کودک و نوجوان این است که تعدادی از نویسندگان نمی‌توانند یا نمی‌دانند که داستان باید از دید و نگاه مخاطب نوجوان باشد و بلد نیستند خود را به جای مخاطب بگذارند و از نگاه و زبان او بنویسند.
استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در نحوه معرفی دین گفت: اگر دین به‌گونه‌ای عرضه شود که گویی دینداری مستلزم کنار گذاشتن عقل است، این تلقی می‌تواند به کاهش اقبال نسل جدید به دین منجر شود؛ در حالی که تعبد در متن تعقل معنا پیدا می‌کند و دینداری بدون عقلانیت، تصویری نادرست از دین ارائه می‌دهد.
اهمیت «نازنین» تنها در آنچه روایت می‌کند نیست؛ بلکه در چگونگی روایت آن نیز هست. این اثر با روایت اول‌شخص و با عنوان فرعی «داستانی شگفت‌انگیز» منتشر شده است. داستایفسکی در مقدمه داستان می‌نویسد که اثر از این حیث «شگفت‌انگیز» است که روایت آن به گونه‌ای است که «گویی تندنویسی همه‌چیز را ثبت می‌کند». در اینجا با روایتی روبه‌رو هستیم که به جریان سیال ذهن نزدیک می‌شود و در آن نویسنده می‌کوشد آنچه را خود در مقدمه «توالی درست روان‌شناختی» می‌نامد، برقرار کند.
دیوید کولون، مورخ و پژوهشگر برجسته فرانسوی، با وسواسی مثال‌زدنی، تاریخ سی سال گذشته را از منظری نو می‌کاود و نشان می‌دهد که چگونه اطلاعات از یک منبع قدرت، به خودِ «قدرت» تبدیل شده است، قدرتی که گاه بُرنده‌تر از موشک‌ها و ویرانگرتر از بمب‌ها عمل می‌کند.
کتاب «صد خلبان برتر» تالیف علی غفوری تنها به خلبانان جنگنده محدود نمی‌شوند، بلکه خلبانان بالگرد، هواپیماهای ترابری و نیروی دریایی را نیز دربر می‌گیرند. با این حال، تمرکز اصلی کتاب بر خلبانان جت‌های جنگنده است و از دیگر حوزه‌ها تنها به چند چهره شاخص و نمادین پرداخته شده است.
گودرز رشتیانی استاد تاریخ دانشگاه تهران در گفت‌وگو با ایبنا معتقد است با هر رویکردی که نگاه کنیم نمی‌توان میرزاکوچک‌خان را یک قهرمان یا چهره ملی در نظر گرفت.
لرستان - رئیس بنیاد ایران‌شناسی لرستان از اهدای گنجینه‌ای شامل ۱۵۰۰ قطعه عکس تاریخی توسط سید فرید قاسمی به این نهاد خبر داد و گفت: این مجموعه با اولویت دیجیتال‌سازی، به‌زودی در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد.
فصل ششم مسابقه تلویزیونی «کتاب شیرین» با هدف ترویج فرهنگ مطالعه و آشنایی کودکان و نوجوانان با قهرمانان ملی، به همت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و همراهی شبکه کودک (نهال) روی آنتن رفت.
هانیه حسینی گفت: بمباران دانشگاه شریف، نماد حمله به ساحت علم و علم دوستی بود. اما خبر خوش آن که همت شریفی‌ها بر آن است تا بهترش را بسازند. گر چه که شاید بشود مرکز ICT یا ساختمان دانشکده فلسفه علم را ساخت، اما به قول شازده کوچولو هیچ کارخانه‌ای ساخته نشده که دوست بسازد. دوستانی که در جنگ، برای همیشه خاموش شدند از همه این‌ها و آنها، در ادامه شریف گفته‌ام و امیدوارم که شریف برای ایران بماند، شریف که از معتبرترین برندهای ایرانی در جهان است.
در این گفت‌وگو، عیسی امن‌خانی، پژوهشگر، به کالبدشکافی بحران نقد ادبی در ایران می‌پردازد. او از تضاد میان «امتیاز اداری» و «ارزش علمی» می‌گوید و فاش می‌کند چگونه تحمیل معیارهای علوم پایه بر علوم انسانی، باعث شده است تا منتقدان جای کتاب‌های بنیادین را با مقالاتی سطحی و «شابلونی» پر کنند.
طنز انتقادی وقتی شکل می‌گیرد که همیشه در عین باوری که به حرف خودمان داریم، ته دلمان بلرزد که شاید هم اشتباه می‌کنیم؛ طنز انتقادی واقعی از همین‌جا راهش را از طنزی که قصدش صرفاً ملوث کردن است جدا می‌کند؛ طنز انتقادی از ریشخند خود نیز ابایی ندارد. در طنز انتقادی همیشه تردیدی هول‌انگیز نهفته است؛ چیزی که طنزهایی از جنس طنز امپراتور کوزکو در شاهنامه‌خوانی‌اش نشانی از آن دیده نمی‌شود.
درباره ذبیح‌الله منصوری مهمتر از همه این است که عده‌ای را به کتاب خواندن عادت داد. این خیلی نکته مهمی است. صنعت نشر باید به شرایط اقتصادی توجه کند و بازار اصلی‌اش از خوانندگان عام به دست بیاورد تا در کنار آن بتواند به انتشار کتاب‌های خاص هم بپردازد.
مدیرمسئول انجمن فرهنگی ناشران آموزشی با تأکید بر اینکه نمایشگاه مجازی کتاب، جایگزین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران نیست، آن را اقدامی حمایتی برای یاری صنعت نشر دانست و پیشنهاداتی برای تقویت تاثیرگذاری آن گفت.
از وقتی ادبیات جدی و اصیل هرچه بیشتر به محاق رفت، طنز متفکرانه کمرنگ شد و نگاه سانتی‌مانتال و توأم با شیفتگی به پدیده‌ها جای نگاه و تفکر واقعاً نقادانه را گرفت، جماعتی پیدا شدند که با مقادیری شهرت و اعتمادبه‌نفس و البته خوش‌مشربی با اهالی ادبیات و رسانه، عرصه ادبیات را فتح کردند و شعر و داستان و ترجمه به چاپ رساندند. اینجور ادبیاتی‌شدن نمودی‌ست از بحران ادبیات در جامعه امروز ما.
شهرنوش پارسی‌پور، نویسنده معاصر ایران، جمعه شب در پی سکته قلبی در سان‌فرانسیسکو درگذشت. او آثاری چون «طوبا و معنای شب» و «سگ و زمستان بلند» از خود به جای گذاشت.
با اینکه قریب یک قرن و نیم از سفر لایارد به خوزستان می‌گذرد تاکنون هیچ پژوهشگر ایرانی یا خارجی موفق به تهیه چنین گزارش جامع و مشبعی درباره این استان نشده است. او تمام مناطق خوزستان را قدم به قدم سیاحت، و از کلیه آثار باستانی آن حدود بازدید به عمل آورد و با رؤسا و خوانین و شیوخ محلی ملاقات کرد و اوضاع سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و نظامی منطقه را بررسی کرد
به تعبیر صادق هدایت، اگر دور کژدم آتش بگذارند و نتواند خودش را نجات بدهد، در نهایت خودش را نیش می‌زند. به نظر من، فریدون خودش را نیش زد؛ یعنی انتقام همه آن سال‌هایی را که سکوت و خانه‌نشینی بر او تحمیل شده بود را از خودش گرفت.
اردشیر منصوری،مدرس فلسفه و متون ادبی، گفت:شمس مشوّقِ مولانای مستعد برای رهایی از تکلف‌ها و دین‌ورزی سرد و عبوس، و جهش به جهانِ تجاربِ گرم معنوی بود. شمس آن جرئت را به مولانا داد که از تلقین و تکرار کتاب‌های رسمی و آموزه‌های دیگران گذر کند. مولانا خود نوعی تنگنا در زیست روزمره و دین‌ورزی عوامانه احساس می‌کرد. به روایت پسر مولانا و برخی تذکره‌نویسان، مولانا پیش از شمس اهل ریاضت‌ها و روزه‌گرفتن‌های شدید بود.
خسرو خواجه‌نوری گفت: نباید نادر را فقط از دریچه روایت‌های سنتی، یعنی «قهرمان فاتح» یا برعکس «ویرانگر ایران»، مطالعه کرد. خود تاریخ‌نگاری نادر نیز بخشی از مسئله است؛ زیرا روایت‌های درباری، مذهبی، ایرانی، عثمانی و اروپایی هر کدام تصویر متفاوتی از او ساخته‌اند. بنابراین، مطالعه نادر همزمان مطالعه قدرت و تولید روایت درباره قدرت است.
اردبیل- در شمال غرب اردبیل کوهی قرار دارد که در فرهنگ عامیانه جایگاه و اَسرار خاصی دارد تا جایی که در کتاب‌های تاریخی متعدد از گذشته‌های دور، بسیار از آن یاد شده است. بومیان، نام این کوه را ساوالان گذاشته‌اند و عده‌ای سبلان گفته‌اند. جایی که صرفا کوهستان نیست و نماد هویت و فرهنگ یک ملت است.
آذربایجان‌غربی_ هجدهمین نمایشگاه کتاب ارومیه در هفتمین روز میزبان مسئولان ارشد استانی بود و مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان نیز در حاشیه حضور از فروش ۲ میلیاردتومانی خبر داد.
مسعود بهزادی‌راد در یادداشتی نوشت: برای ساخت مقصدهای هوشمند، ابتدا باید حافظه مقصدها را هوشمندانه حفظ کنیم. زیرا هوش مصنوعی می‌تواند آینده سفر را پیشنهاد دهد، اما این ما هستیم که باید محتوای آن آینده را فراهم کنیم. آینده گردشگری ایران شاید در یک اپلیکیشن آغاز شود، اما ریشه آن همچنان در کتاب، فرهنگ، سرزمین و انسان ایرانی خواهد بود.
استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در نحوه معرفی دین گفت: اگر دین به‌گونه‌ای عرضه شود که گویی دینداری مستلزم کنار گذاشتن عقل است، این تلقی می‌تواند به کاهش اقبال نسل جدید به دین منجر شود؛ در حالی که تعبد در متن تعقل معنا پیدا می‌کند و دینداری بدون عقلانیت، تصویری نادرست از دین ارائه می‌دهد.
لرستان - مدیرعامل بنیاد بین‌المللی فرهنگی و هنری امام رضا (ع) با تأکید بر ضرورت ارتقای محتوایی و آموزشی هفدهمین دوره جشنوراه سراری داستان رضوی گفت: داستان‌های رضوی باید از موضوعات تکراری فراتر برود و با پرداختن به ابعاد گسترده شخصیت و سیره امام رضا (ع)، زمینه ارتباط با مخاطبان بین‌المللی را فراهم کند.
زنجان - در نشست بزرگداشت حسین منزوی، جایگاه شاهنامه در غزل‌های منزوی مورد بررسی قرار گرفت و تاکید شد که این شاعر زنجانی، با نگاهی نو به اساطیر، مفاهیم عمیق‌تری را در غزل‌های خود جاری ساخته است.
قزوین- در نخستین شب اجرای نمایش «کمدی انتخابات» به کارگردانی حامد مکملی که ششم مهرماه در تماشاخانه علامه رفیعی برگزار شد، از کتاب «هشت نمایشنامه کوتاه» که به قلم این هنرمند که از سوی انتشارات شمع آوید منتشر شده است رونمایی شد.
قاسم هاشمی‌نژاد در سال ۱۳۱۹ در آمل به دنیا آمد. اطلاعات منتشرشده دربارۀ کودکی، خانواده و نخستین سال‌های زندگی او چندان فراوان نیست؛ اما این کمبود را نمی‌توان به نبود امکان تحقیق یا فقدان کسانی نسبت داد که از زندگی شخصی او آگاهی داشته‌اند. آنچه بیش از همه در محدودماندن این اطلاعات نقش داشت انتخاب خود هاشمی‌نژاد بود. او تمایلی نداشت زندگی خصوصی‌اش در کنار فعالیت ادبی‌اش قرار گیرد و همواره می‌کوشید میان این دو حوزه فاصله‌ای روشن حفظ کند.
نشست «محیط زیست و جنگ» با سخنرانی محمد درویش از سلسله دیدارهای نویسندگان و خوانندگان به همت مجله سیاست‌نامه با همکاری سرای علوم انسانی دوشنبه (۶ مهر ۱۴۰۵) در کتابفروشی وزن دنیا برگزار شد.
لرستان- برگزیده نخست بخش داستان بلند شانزدهمین جشنواره ملی داستان‌نویسی رضوی گفت: پرهیز از مستقیم‌گویی و شعارزدگی و جست‌وجوی مفاهیم معنوی در زندگی روزمره انسان‌ها، از مهم‌ترین اصول خلق داستان‌های آیینی تأثیرگذار است.
اصفهان- «چهل روایت ناتمام از یک مکان ناتمام؛ روایت‌هایی ناشنیده از تخت فولاد اصفهان» با گردآوری مصطفی حیدری منتشر شد؛ اثری که تلاش دارد یکی از مهم‌ترین آرامستان‌های تاریخی جهان اسلام را نه فقط از مسیر تاریخ و شخصیت‌ها، بلکه از خلال فضا، معماری، خاطره و روایت شخصی ۴۰ نویسنده بخواند.
آذربایجان‌غربی- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان‌غربی گفت: در هجدهمین نمایشگاه کتاب ارومیه ۱۱ هزار و ۴۵۰ جلد کتاب به ارزش ۴ میلیارد و پانصد و پنجاه میلیون تومان به فروش رسید.
