کتاب سلاله اطهر در دو فصل به شرح و بسط شخصیت والای حضرت علی اکبر(ع) پرداخته و با ریزنگریهای دقیق نویسنده این کتاب، ابعاد زیبایی تبیین شده و سعی نویسنده بر این بوده تا مختصری از زندگی پر از نور و شمهای از کمالات فرزند امام حسین(ع) مورد نظر علاقهمندان قرار گیرد به نحوی که برای عموم قابل استفاده باشد. در ادامه گفتوگو با سیدرضا موسوی محبوبی نویسنده کتاب «سلاله اطهر» را میخوانید.
مهمترین ویژگیهایی که حضرت علی اکبر(ع) با آن شناخته میشوند چیست؟
درمورد شخصیت عظیم حضرت علی اکبر(ع)، 13 زیارتنامه از زبان معصومین تلاوت شده و کمتر امامزادههایی در بین تمام امامزادگان هستند که اینگونه و با این الفاظ و عبارات از جانب امام معصوم تکریم و تعظیم شده باشند و اگر بخواهیم بین امامزادگان نام ببریم میتوانیم به چهار امامزاده از این بزرگواران اشاره کنیم که در رأس آنها حضرت زینب(س)، حضرت ابوالفضل(ع)، حضرت علی اکبر(ع) و فاطمه معصومه(س) هستند. از این چهار امامزاده بصورت محسوس در روایات نام برده شده و حضرت علی اکبر(ع) در بین اینها ویژگیهای مخصوصی دارد و در کتابی که «سلاله اطهر» نامگذاری شده، سعی شده مقداری به شخصیت این امام بزرگوار پرداخته شود. در این کتاب 24 خصیصه از خصایص حضرت علی اکبر(ع) بیان شده است.
شباهت حضرت علی اکبر(ع) به رسول خدا(ص) به چه معناست؟ و چرا با وجود تأثیر خاص شخصیتی همچون حضرت علی اکبر(ع) بر تاریخ و سیره و عمر با برکت ایشان گزارشهای مبسوط در اختیار نیست و اطلاعات ما از آن حضرت به منابر ایام محرم محدود میشود؟
حضرت علیاکبر(ع) فرزند بزرگ سیدالشهدا(ع) است و شخصیت بزرگی که ایشان دارد از عبارات متعدد در کلام معصوم فهمیده میشود با توجه به مقامی که از ایشان در روایات بیان شده، تاریخ ساکت است و خیلی به این شخصیت والا پرداخته نشده، شاید یکی از دلایل این باشد که اصل هنرنمایی و در میدان بودن حضرت علیاکبر(ع) که ایشان را به عالم میشناساند، قضیه کربلاست که در آن واقعه، اشخاصی مانند حضرت علی اکبر(ع)، ستارگانی در مقابل خورشید وجود امام حسین(ع) در کربلا هستند، به همین دلیل مردم ممکن است خیلی متوجه عظمت آنها نشوند، لذا تاریخ کمتر به ایشان پرداخته است.
با این حال اگر در تاریخ بگردیم، نقلهای متعددی پیدا میکنیم. غیر از نقلهای تاریخی در روایات و در کلام معصومین هم عبارات و کلمات بزرگ و عمیقی در وصف حضرت علیاکبر(ع) وجود دارد که در رأس آن 13 زیارتنامه در وصف حضرت علیاکبر(ع) وجود دارد و ایشان مقدم بر همه شهدای کربلا زیارت شده و امام سجاد(ع) ایشان را از سایر شهدا جدا کرده و پایین پای سیدالشهدا(ع) به خاک میسپارند و تکریم ویژه میکنند و سیدالشهدا(ع) آن زمان که حضرت علیاکبر(ع) وارد میدان جنگ میشوند سر به آسمان بلند میکنند و خطاب به حضرت رحمان میفرمایند: (خدایا تو شاهد باش که حسین فرزندی را به سمت دشمن میفرستد که شبیهترین مردم به رسول خدا(ص) در خلق و خلق و منطق است) و این عبارت به صورت مفصل جای صحبت دارد. افرادی در بین معصومین هستند از جمله امام حسن(ع)، امام باقر(ع) و امام زمان(عج) که شبیه به رسول خدا(ص) هستند، اما این عبارت با سه لفظ خلق، خلق و منطق که بنظر میرسد شباهت خلقی عظمتش از همه بیشتر است، فقط در رابطه با وجود مقدس حضرت علی اکبر(ع) ذکر شده است و در حالی این پیام درباره ایشان صادر شده که از معصومین نیستند و همین بر عظمت حضرت علیاکبر(ع) اضافه میکند.
![](/images/upload/0510/images/79879.jpg)
جوانان چگونه میتوانند با الگو گرفتن از حضرت علیاکبر(ع) زمینه ظهور حضرت مهدی(عج) را فراهم کنند؟
در مورد ارتباط بین حضرت علیاکبر(ع) و ظهور حضرت ولیعصر(عج)، شاید معروفترین جملههایی که از حضرت علیاکبر(ع) در اذهان مردم وجود دارد، این جمله معروف باشد که حضرت علیاکبر(ع) غیر از اینکه فرزند امام است، ملازم ایشان نیز هست و نقل معروفی که از امام حسین(ع) در مسیر استرجاع میکنند و زمانی که ایشان «انالله و اناالیه راجعون» میگویند، حضرت علیاکبر(ع) جلو میآیند و میگویند، پدر چرا این جمله را گفتید و از این جمله مشخص میشود که حضرت علیاکبر(ع) دوشادوش امام حرکت میکند و این نشان میدهد اگر انسان بخواهد یار امامش شود، باید پا به پای امام حرکت کند و نگذارد فاصلهای بین خود و امامش بیافتد و وقتی حضرت علیاکبر(ع) درباره این جمله سؤال میپرسد، امام حسین(ع) میفرماید: (این کاروان به سمت شهادت میرود) و علیاکبر(ع) میپرسد (آیا ما برحق نیستیم؟) و امام(ع) پاسخ میدهد که ما قطعاً برحق هستیم.
حضرت علیاکبر(ع) به محض اینکه این جمله را میشنوند بلافاصله بیان میکنند که اگر برحقیم پس هیچ ابایی نداریم که تا آخرین قطره خون به پای شما بمانیم و جان دهیم و این یک الگوی تام است برای کسی که بخواهد کنار امام بایستد. وقتی درک کردیم که این مسیر حق است پس تا آخرین قطره خون باید نیت کنیم که پای امام بمانیم و این همان الگوی زیبایی است که جوانان برای یاری امام زمان(عج) باید در نظر داشته باشند.
تاریخ چه تصریحی از زندگانی بابرکت حضرت علی اکبر(ع) دارد و این اقوال و گزارشها چه ابعادی از زندگی آن حضرت را برای ما مکشوف میکند؟
شاید نسبت به شخصیت حضرت علیاکبر(ع) تاریخ خیلی گویا و پرحجم نباشد، اما عبارات ویژهای که در روایات و زیارتنامههایی که درباره حضرت علیاکبر(ع) صادر شده نشاندهنده عظمت ایشان است و همچنین در رابطه با زیارت عاشورا، حدیث قدسی ذکر شده است که بعد از نام امام حسین(ع) جایز است صدمرتبه بگوییم که (السلام علیالحسین و علی علیبن الحسین و علی اولاد الحسین)، این عبارات نشان از مقام ولای حضرت علیاکبر(ع) دارد و کلمات از بیان شخصیت ایشان قاصر است، اما اگر در تاریخ جستجو شود حتی از لسان دشمن در وصف حضرت علیاکبر(ع) منقبت و توصیف و مدح پیدا میشود و از عظمت یک شخص است که دشمن هم به بزرگی او اعتراف کند.
در مسیر کربلا حضرت علیاکبر(ع) جزء نقشهای اول وقوع حماسه عظیم حسینی هستند و در مهمترین جاهایی که کار به سیدالشهدا(ع) سخت میشود دو نفر همیشه در کنار امام حسین(ع) هستند، یکی حضرت ابوالفضل(ع) و دیگری حضرت علیاکبر(ع)، وقتی امام حسین(ع) میخواهند نزد مروان بروند، این دو نفر را با خود میبرند و در مسیر کربلا معمولاً مأموریتها را به این دو نفر میسپردند. این دو نفر در تمام وقایع کربلا دوشادوش امام بودند و ساقی کربلا هم حضرت علیاکبر(ع) و حضرت عباس(ع) هستند و امام حسین(ع) همیشه این دو نفر را برای آرام کردن مخدرات مأمور میکردند.
حضرت علیاکبر(ع) کسی است که امام سجاد(ع) که امام معصوم است موقع دفن شهدای کربلا ایشان را جدا و پایین پای حضرت سیدالشهدا(ع) به خاک میسپارد و جدا از بقیه برای ایشان روضه میخواند و شخصیتی نظیر حضرت علیاکبر(ع) را شاید بین اصحاب سیدالشهدا(ع) پیدا نکنیم.
نقش حضرت علیاکبر(ع) در حادثه کربلا چگونه بوده است؟
یکی از نقشهای مهم که حضرت علیاکبر(ع) در کربلا ایفا میکند که از اهل بیت(ع) نیز شنیده میشود این است که گویا حضرت علیاکبر(ع) برای دو امام معصوم در کربلا جاننثاری میکنند، یکی از نقشهای ویژه حضرت در کربلا این است که ایشان غیر از اینکه فدایی حضرت سیدالشهدا(ع) هستند، گویی فدایی حضرت زینالعابدین(ع) هم هستند و دشمن با کشته شدن حضرت علی اکبر(ع) تصور میکند که امام بعد از سیدالشهدا(ع) را به شهادت رسانده و شاید به همین جهت است که به قتل عظیم کشته میشود و از روایات برمیآید که یکی از نقشهای ویژه حضرت علیاکبر(ع) در کربلا فدا شدن برای امام سجاد(ع) بود.
با توجه به وجود ارزشهای والای اخلاقی انسانی در شخصیت حضرت علیاکبر(ع) و نیز در میدان مقابله با الگوسازیهای جعلی رقیبان و دشمنان برای همراه کردن جوانان با خود، چطور میتوان این الگوی بیبدیل را به نسل جوان معرفی کرد و آنها را پیرو راه ایشان قرار داد؟
فرزندان سیدالشهدا(ع)، شخصیتهای ویژهای هستند که میتوانند اسوه تام برای فرزندان و جوانان ما باشند و با وجود چنین اسوههایی، جوانان کجا دنبال اسوه میگردند؟ محبت ما به حضرت علیاکبر(ع) باید سبب شود عاشق، رنگ معشوق بگیرد و بتوانیم همانطور که حضرت علیاکبر(ع) در رکاب امام(ع) بود و تا آخرین قطره خون از امام دفاع کرد، بتوانیم امام زمان(عج) را با تمسک به سیره این امامزاده والاتبار از خود راضی کنیم.
کتاب «سلاله اطهر» تألیف سیدرضا موسوی محبوبی در 311 صفحه، شمارگان 1000 نسخه با قیمت 33 هزار تومان از سوی انتشارات دلیل ما منتشر شده است.
نظر شما