![فضائل ماه رمضان در خطبه شعبانيه فضائل ماه رمضان در خطبه شعبانيه](https://media.ibna.ir/old/docs/000055/n00055841-s.jpg)
چاپ اول كتاب «فضائل شهر رمضان» تاليف علي مقصودي از سوي انتشارات ميثم تمار منتشر و روانه بازار نشر شد.\
در آخرين روزهاي ماه شعبان رسول گرامي اسلام(ص) ضمن ايراد خطبهاي براي مردم -كه به خطبه شعبانيه موسوم است- به بيان فضايل و اهميت ماه مبارك رمضان پرداختند و وظايف يك مسلمان واقعي و مومن حقيقي را براي تمام نسلها در طول تاريخ تشريح كردند. بدون ترديد مجموعه اين توصيهها به عنوان مشعلي روشن براي همه كساني است كه قصد دارند با شستوشوي جان و روح خويش در جاري زلال ماه مبارك رمضان، لياقت قرب به درگاه ذات باريتعالي بيابند و در رديف مهمانان حقيقي ضيافتالله قرار گيرند.
خطبه شعبانيه در كتابهاي حديثي، نقل شده است. «امالي» صدوق، «عيون اخبارالرضا(ع)»، «وسائلالشيعه» و سيدبن طاوس در اول كتاب «اقبال»، تمام حديث را آوردهاند و شيخ بهائي در حديث نهم از كتاب «اربعين» و مرحوم فيض كاشاني در كتاب «وافي» در باب فضل شهر رمضان از كتاب «المجالس» صدوق كه همان «امالي» است روايت ميكنند، تنها «وسائلالشيعه» حديث را تقطيع كرده و بقيه كتابها تمام حديث را آوردهاند.
متن و سند خطبه شعبانيه از بحارالانوار، اين چنين است: «مرحوم محدث بزرگ علامه محمدباقر مجلسي(ره) در جلد 96 كتاب پر ارزش بحارالانوار، صفحه 356، حديث 25 مينويسد: نقاش و قطان و معازي و طالقاني از احمد همداني از عليبن حسن فضال از پدرش حسن از امام همام حضرت عليبن موسيالرضا(ع) از آباء گراميش(ع) از حضرت اميرالمومنين عليبن ابيطالب(ع) روايت ميكند كه فرمود: روزي (آخرين جمعه ماه شعبانالمعظم) پيامبر اكرم حضرت محمدبن عبدالله(ص) براي ما خطبه خواند و فرمود: "به نام خداوند بخشنده مهربان؛ اي مردم! به درستي كه ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به شما روي آورده، ماهي است كه نزد خدا بهترين ماهها است و روزهاي آن بهترين روزها و شبهاي آن بهترين شبها و ساعات آن بهترين ساعات است، ماهي است كه در آن به مهماني خدا خوانده شدهايد و در اين ماه از جمله گرامي داشتگان خداي تعالي محسوب ميشويد، و نفسهاي شما، ثواب تسبيح دارد و خواب شما در اين ماه عبادت و عمل شما در آن مقبول و دعاي شما در آن مستجاب است.
پس با نيت خالص و دل پاك از پروردگار خود بخواهيد تا شما را براي روزه اين ماه و تلاوت قرآن مجيد موفق بدارد، همانا شقي و بدبخت كسي است كه در اين ماه بزرگ از مغفرت الهي محروم شود. با گرسنگي و تشنگي در اين ماه؛ گرسنگي و تشنگي روز قيامت را ياد آوريد، به فقراء و مساكين صدقه دهيد. بزرگان خود را احترام و به خردسالان رحم نمائيد و صله رحم كنيد. زبانهاي خود را از معصيت نگاه داريد و چشمهاي خود را از آنچه نظر كردن بر آن حرام است بپوشانيد. گوشهاي خود را از آنچه گوش دادن به آن حرام است باز داريد. يتيمان را محبت و ترحم نمائيد تا بر يتيمان شما محبت و ترحم شود. از گناهان به سوي خدا توبه كنيد و دستهاي خود را در اوقات نماز به دعا بلند كنيد. همانا كه اوقات نماز بهترين ساعات است چون در اين اوقات خداي عزوجل به نظر رحمت به بندگانش مينگرد و اگر با خدا مناجات و راز و نياز كنند جواب ميدهد و اگر او را بخوانند لبيك ميفرمايد و هرگاه از او حاجتي بخواهند اجابت كند.
اي مردم! بدرستيكه جانهاي شما در گرو كردارهاي شما است به طلب آمرزش و استغفار از گرو بيرون آوريد و پشتهاي شما از بار گناهان سنگين است با طول سجود سبك سازيد و بدانيد كه خداي عزوجل به عزت خود قسم ياد كرده كه نمازگزاران و سجدهكنندگان را عذاب نكند و آنان را در روزي كه همه در پيشگاه پروردگار حاضر شوند به آتش قهر خود نترساند و نسوزاند.
اي مردم! هركه از شما در اين ماه، مومن روزهداري را افطاري دهد؛ ثواب يك بنده آزاد كردن براي او خواهد بود و نيز سبب آمرزش گناهان او ميشود (پس گفته شد يا رسولالله، همه ما تمكن و استطاعت افطاردادن را نداريم آن حضرت فرمود:) بپرهيزيد از آتش هر چند با نصف دانه خرما، و حفظ كنيد خود را از آتش؛ اگر چه به شربت آبي باشد.
اي مردم! كسي كه در اين ماه اخلاق خود را نيكو گرداند در قيامت از پل(صراط) به سلامت خواهد گذشت در آن روزي كه قدمها لغزان است و كسي كه كار خدمتگذاران و نوكران را در اين ماه كم كند خداوند حساب او را آسان فرمايد و كسي كه شر خود را از ديگري باز دارد خداوند غضب خود را در روز قيامت از او باز دارد و آنكه يتيمي را در اين ماه گرامي دارد خداوند در قيامت او را گرامي دارد و آنكه در اين ماه صله رحم نمايد خداوند او را مشمول رحمت خود گرداند و كسي كه قطع رحم كند خداوند رحمت خود را از او قطع كند(در روز قيامت) و هركه در اين ماه يك نماز مستحبي بخواند؛ خداوند بيزاري از آتش را براي او بنويسد و آنكس كه عمل واجبي(يك نماز واجب) را در اين ماه انجام دهد ثواب هفتاد عمل واجب و نماز كه در غير ماه رمضان بجا آورد به او داده ميشود و كسيكه در اين ماه زياد صلوات بر من بفرستد خداوند ميزان حسنات او را در قيامت سنگين ميكند و كسي كه در اين ماه يك آيه از قرآن بخواند ثواب يك ختم قرآن كه در ماه ديگر بخواند براي او خواهد بود.
اي مردم! بدرستيكه در اين ماه درهاي بهشت باز است از خدا بخواهيد كه بر شما بسته نشود و درهاي جهنم بسته است از پروردگارتان بخواهيد كه بر روي شما گشوده نشود.
شياطين در زنجيرند؛ از خدا بخواهيد كه بر شما مسلط نشوند.
حضرت اميرالمومنين(ع) ميفرمايد: به پا خواستم و گفتم يا رسولالله بهترين عملها در اين ماه چيست؟ فرمود: اي اباالحسن! [علي(ع)] بهترين كارها در اين ماه، پرهيز از محرمات الهيه است آنگاه پيغمبر خدا(ص) گريه كرد. گفتم: يا رسولالله چه امري باعث گريه شما شد؟
فرمود: يا علي! گريهام براي آن است كه در اين ماه حادثهاي به تو وارد ميشود، گويا ميبينم كه تو نماز ميخواني و شقيترين جميع خلايق نظير پي كننده ناقه صالح(ع) ضربتي بر جلوي سر تو ميزند كه ريش تو را به خون سرت خضاب مينمايد. علي(ع) فرمود: پس گفتم يا رسولالله درآن وقت دين من سالم است؟ فرمود: بلي دين تو در آنگاه نيز سالم است؟ پس فرمود: يا علي كسي كه تو را بكشد مرا كشته و كسي كه دشمن تو باشد دشمن من است و هركس تو را دشنام دهد به حقيقت مرا دشنام داده است. براي اينكه تو به منزله شخص مني، روح تو از روح من و سرشت تو از سرشت من است، همانا خداي عزوجل مرا و تو را آفريد و از ميان خلقها مرا براي پيغمبري و تو را براي امامت اختيار و انتخاب كرد، پس هر كس امامت تو را انكار كرد تحقيقا پيغمبري مرا منكر شده است.
اي علي! تو وصي من و پدر فرزندان من و شوهر دختر مني و توئي جانشين من بر امتم، در حال حيات من و بعد از مردنم. فرمان تو فرمان من و نهي تو نهي من است به آنكس كه مرا به پيغمبري برانگيخت و مرا بهترين مردم قرار داد سوگند ميخورم كه به حق، تو حجت خدا بر مخلوق او و امين او بر راز او و نماينده او در ميان بندگانش ميباشي."»
حضرت رسول اكرم(ص)، در آغاز خطبه شعبانيه، «انه و قد» بر سر جمله آورده كه نهايت تاكيد را دارد با آن كه رو آوردن شهر رمضان امري نبود كه ترديد و شكي در آن باشد تا قيامت افتضاء تاكيد را بنمايد. شايد پيغمبر(ص) جمعي را كه در معرض خطاب قرار داده كه اصلا در استعداد شهر رمضان نيستند و علامات مسرت كه قبول طاعات و آمرزش گناهان و استجابت دعوات است از ايشان ظاهر نيست از اين جهت كلام را با تاكيد ذكر فرموده است.
«شهرالله» و اضافه شهر بالله كرده بهواسطه زيادتي اختصاص آن است از ساير ماهها، چنانچه از حديثي كه مشهور ميان سني و شيعه است فهميده ميشود، انالله تعالي يقول انالصوم لي و انا اجزي به. و شرافت هر چيزي بهواسطه سبب است مثلا شرافت روز غدير به اظهار ولايت حضرت وصي(ع) است و شرافت روز جمعه بهواسطه تولد پيامبر(ص) است. شرافت روز اضحي بهواسطه واقعه قرباني اسماعيل(ع) توسط ابراهيم خليل(ع) است.
رجب به خاطر انتسابش به علي(ع) و شعبان به سبب انتسابش به پيامبر(ص) و شرافت ماه رمضان، بهواسطه انتسابش به حق تعالي است و ترتيب ماههاي سهگانه به ولايت باب نبوت و نبوت باب توحيد است و همانطور كه بعضي از منه بهسبب، شرافت پيدا كردهاند؛ بعضي امكنه هم نيز شرافت بهسبب پيدا كردهاند. مثل شرافت آسمان هفتم به عرش و شرافت آسمان چهارم به بيتالمعمور و شرافت مكه به بيتالله، و شرافت مساجد بهواسطه انتساب آنها به خداوند ميباشد و شرافت مدينه به جناب پيامبر(ص) و نجف به جناب امير(ع) ... و كربلا به جناب سيدالشهداء(ع)است.
مثل ماه رمضان؛ مثل قطره باران است كه هرگاه در دهان صدف بيفتد؛ مرواريد ميشود و در شكم مارها زهر و سم ميشود و مثل قرآن است كه «ننزل منالقرآن ما هو شفاء و رحمة للمومنين و لا يزيدالظالمين الا خسارا».
كتابهاي قرآن، نهجالفصاحه، نهجالبلاغه، امالي صدوق، اربعين شيخ بهايي، احياء علومالدين، ارشادالقلوب، اصول كافي، الغدير، النهايه، ارشاد مفيد، المراقبات، الوقايع والحوادث، اسدالغابه، بحارالانوار، تفاسير نورالثقلين و مجمعالبيان، تحفالعقول، تذكرةالفقهاء، تاريخ طبري، خزينةالجواهر، خصال، ديوان حافظ، ديوان شهريار، سفينةالبحار، شرح و فضايل صلوات، شبهاي پيشاور، طهارةالاعراق، عيون اخبارالرضا(ع)، عدةالداعي، علم اخلاق، علي و السنة، عبقاتالانوار، فصوصالحكم ابن عربي، كنزالعمال، كشكول شيخ بهائي، كشفالغمه، منتهي الآمال، مكارمالاخلاق، وسايلالشيعه، و دهها عنوان كتاب ديگر از منابع و مصادر مولف در تدوين اثر حاضرند.
چاپ اول كتاب «فضائل شهر رمضان» در شمارگان 1000 نسخه، 312 صفحه و بهاي 30000 ريال راهي بازار نشر شد.
نظر شما