یکشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۲
چیستی و کیستی دیو و دیوها در شاهنامه

در نشست تخصصی شاهنامه‌پژوهی، به معنی «دیو» و موضوع «دیوان» در شاهنامه پرداخته شد و همچنین تاریخ خانه‌سازی و شهرسازی در ایران بر اساس شاهنامه مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا نشست ماهانه شاهنامه‌پژوهی تخصصی با حضور استادان و صاحب نظران و شاهنامه‌پژوهان، به همت موسسه فرهنگی بزرگمهر حکیم، به دبیری و مدیریت محمد رسولی، شاهنامه‌شناس با بررسی سرآغاز جنگ‌های ایران و توران، و همچنین تاریخ خانه‌سازی و شهرسازی در ایران بر اساس شاهنامه، در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در این نشست عنوان شد، انسان ایرانی از آغاز سپیده دم تاریخ در دوران کیومرث نوعی از خانه‌سازی را دانسته بود و سپس به تدریج بر نوع و گونه و کیفیت آن افزوده است. تا حدی که در زمان جمشید این هنر به اوج خود رسیده است.

در ابتدای این نشست، هوشنگ طالع، پژوهشگر با اشاره به «چیستی و کیستی دیو و دیوها» در شاهنامه، عنوان کرد: بیان «دیو» در واقع اشاره به خداوند داشته، زیرا در درازنای تاریخ، تا چندین هزار سال دیو معنای خدا می‌داده است؛ چنانکه هنوز هم در برخی کشورها، از جمله فرانسه و هندوستان این واژه با اندکی تفاوت در تلفظ معنی خداوند می‌دهد.

وی گفت: ایرانیان باورمند بودند و هستند که همه دانش‌ها و علوم نزد خداوند است، اگر هم انسان دانشی را با کوشش کشف می‌کند، باز این لطف خدا به انسان است که دانش و یا حکمتی را به انسان اعطا کرده، از این رو در شاهنامه می‌خوانیم «دیوان به ایرانیان (انسان‌ها) خط و نوشتن آموختند».

در ادامه، محمد رسولی، نویسنده کتاب «نگاهی نو به شاهنامه» نیز بیان کرد: اینکه در شاهنامه می‌خوانیم طهمورث، «دیوان را به افسون ببست» اشاره به پیشرفت علم و دانش دارد، زیرا افسون در لغت معنی چاره، تدبیر، دانش، فن و شگرد و شگردشناسی دارد. انسان ایرانی با پیشرفت خود، فرا گرفته بود که چگونه دانش و رموز علوم و قوانین هستی و فیزیک و شیمی را کشف کند و این توانمندی و توفیقات در کنار باورمندی به اینکه همه دانش‌ها نزد خداست، سبب می‌شود که در شاهنامه بخوانیم، دیوان «نبشتن به خسرو بیاموختند» و بخوانیم که طهمورث «از ایشان دو بهره به افسون ببست». شاید راز مهم این بیت یعنی «از ایشان دو بهره به افسون ببست / دگرشان، به گرز گران کرد پست» همین است که تا حد امکان با تسلط بر علم و دانش، امور را پیش بردند و هر کجا که علم به آن نرسیده بود با مقاومت و پایداری و امکانات فیزیکی زندگی را اداره می‌کردند.

در این نشست، منوچهر پیشوا به پژوهش‌های خود به تاریخچه معماری و به‌ویژه هنر «طاق زدن» اشاره کرد و گفت: متاسفانه بسیاری از هنرهای معماری دوره اشکانیان، منسوب به ساسانیان شده است.

در ادامه این نشست به نکته مهم «پیدایش گردونه، ارابه» در شاهنامه اشاره شد که ایرانیان از آغاز کار «منوچهر» دارای آن بودند و سیدجعفر سیدموسوی فعال فرهنگی و شاهنامه‌پژوه، در این باره عنوان کرد: در برخی آثار باستانی و مساجد قدیمی به طور مشخص در مسجد یزد، تصویر گردونه و گردونه مهر را کشیده‌اند. این امر نشان می‌دهد تصویر این گردونه که شبیه به همان صلیب شکسته معروف است ارتباطی با حزب نازی آلمان نداشته و از دیرباز وجود داشته و نشانی ایرانی است.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

برگزیده

پربازدیدترین

تازه‌ها